Interpretacja 0114-KDWP.4011.204.2026.2.MW

Interpretacja indywidualna - stanowisko prawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

6 maja 2026 r. wpłynął Państwa wniosek z 28 kwietnia o wydanie interpretacji indywidualnej. Wniosek uzupełnili Państwo pismem z 19 maja 2026 r. - w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

Wnioskodawca jest zakładem pracy będącym osobą prawną. Rozwiązał on umowę o pracę z pracownikiem bez zachowania okresu wypowiedzenia w trybie art. 53 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy („Kodeks pracy"). Następnie, w wyniku wniesienia przez pracownika odwołania do sądu pracy, pracodawca zawarł z tym byłym pracownikiem ugodę sądową, na mocy której wypłacił mu odszkodowanie w wysokości niższej niż wynikająca z art. 58 Kodeksu pracy.

Wnioskodawca wypłacił byłemu pracownikowi odszkodowanie w kwocie zgodnej z ugodą, przy czym, w wykonaniu obowiązków płatnika, zgodnie z art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych („uPIT"), obliczył, pobrał i wpłacił zaliczkę na podatek dochodowy od osób fizycznych z tej przyczyny, że powyższe odszkodowanie stanowiło przychód ze stosunku pracy zgodnie z art. 12 ust. 1 uPIT.

Uzupełnienie opisu stanu faktycznego

Zawarli Państwo ugodę sądową w rozumieniu art. 223 ustawy z 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 468)

Ugoda została zawarta przed sądem i zamieszczona w odrębnym dokumencie stanowiącym cześć protokołu oraz stwierdzona podpisami stron, stosownie do art. 223 § 1 KPC.

Zawarcie ugody sądowej skutkowało umorzeniem przez Sąd postępowania na mocy art. 355 Kodeksu postępowania cywilnego.

Przedmiotem roszczenia procesowego byłego pracownika (tj. twierdzenia powoda o istnieniu normy indywidualno-konkretnej) było żądanie odszkodowania za niezgodne z prawem rozwiązanie przez pracodawcę umowy o pracę bez wypowiedzenia.

Odszkodowanie takie jest należne, stosownie do art. 56 § 1 Kodeksu pracy, jeżeli z pracownikiem rozwiązano umowę o pracę bez wypowiedzenia z naruszeniem przepisów o rozwiązywaniu umów o pracę w tym trybie.

Innymi słowy, przedmiotem roszczenia procesowego byłego pracownika było twierdzenie, że doszło do rozwiązania z nim umowy o pracę bez wypowiedzenia niezgodnie z przepisami prawa, a zatem przysługuje mu odszkodowanie oparte na art. 56 § 1 Kodeksu pracy (istnieje norma indywidualno-konkretna, która nakazuje wypłacenie byłemu pracownikowi tego odszkodowania przez Wnioskodawcę).

Przy powyższych zastrzeżeniach świadczenie, którego dotyczyła ugoda (zasada jego uzyskania) wynikało z przepisów prawa, a to z art. 56 § 1 Kodeksu pracy.

Zgodnie z art. 58 w zw. z art. 56 Kodeksu pracy, odszkodowanie, o którym mowa w art. 56 Kodeksu pracy, przysługuje w wysokości wynagrodzenia za okres wypowiedzenia. Były pracownik zatrudniony był na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony, dla której okres wypowiedzenia wynosił 3 miesiące (art. 36 § 1 pkt 3 Kodeksu pracy).

Maksymalny wymiar świadczenia będący przedmiotem negocjacji stron wynikał zatem z art. 58 w zw. z art. 36 § 1 pkt 3 Kodeksu pracy (gdyż świadczenie nie mogłoby przekraczać wysokości roszczenia byłego pracownika), aczkolwiek następnie strony, w ramach wzajemnych ustępstw, których celem było polubowne zakończenie sporu, ustaliły wymiar świadczenia, który każda z nich gotowa była zaakceptować w zamian za ustępstwa drugiej strony i zakończenie sporu w sposób polubowny.

Wymiar tego świadczenia był zatem niższy niż odszkodowanie przysługujące byłemu pracownikowi na podstawie art. 56 § 1 Kodeksu pracy, gdyż nieracjonalnym ze strony Wnioskodawcy byłoby zawarcie ugody, w ramach której były pracownik nie poczyniłby żadnych ustępstw wobec Wnioskodawcy względem swych żądań procesowych.

Zatem wysokość przyznanego świadczenia została ustalona wyłącznie wskutek dokonanych przez Strony uzgodnień w oparciu o wzajemne ustępstwa, których celem było polubowne zakończenie sporu. Ani wysokość świadczenia ani zasady jego ustalania nie wynikały wprost z przepisów prawa.

Ani wysokość świadczenia, ani zasady jego ustalania nie wynikały wprost z przepisów prawa, gdyż jego wymiar ustalono w toku negocjacji stron procesu, w ramach których każda ze stron poczyniła wzajemne ustępstwa w celu polubownego zakończenia sporu.

Zawarta ugoda wyczerpuje w pełni roszczenie powoda dochodzone w przedmiotowym postępowaniu, tj. żądanie zasądzenia od Wnioskodawcy odszkodowania za niezgodne z prawem rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia.

Pytanie

Czy odszkodowanie wypłacone byłemu pracownikowi na podstawie ugody sądowej zawartej z pracodawcą z tytułu niezgodnego z prawem rozwiązania przez pracodawcę umowy o pracę bez wypowiedzenia w trybie art. 53 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy („Kodeks pracy") w kwocie niższej niż określona w art. 58 Kodeksu pracy korzysta ze zwolnienia przedmiotowego, art. 21 ust. 1 pkt 3 albo pkt 3b ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych?

Państwa stanowisko w sprawie

W ocenie Wnioskodawcy odszkodowanie wypłacone byłemu pracownikowi na podstawie ugody sądowej zawartej z pracodawcą z tytułu niezgodnego z prawem rozwiązania przez pracodawcę umowy o pracę bez wypowiedzenia w trybie art. 53 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy („Kodeks pracy”) w kwocie niższej niż określona w art. 58 Kodeksu pracy nie korzysta ze zwolnienia przedmiotowego z art. 21 ust. 1 pkt 3 i pkt 3b ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, a zatem Wnioskodawca, obowiązany był, w wykonaniu obowiązków płatnika, do obliczenia, poboru i wpłaty zaliczki na podatek dochodowy od tego odszkodowania, zgodnie z art. 32 ust. 1 powołanej ustawy.

Stosownie do art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 z późn. zm.), dalej „uPIT”, źródłem przychodów jest, w szczególności, stosunek służbowy, stosunek pracy, w tym spółdzielczy stosunek pracy, członkostwo w rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub innej spółdzielni zajmującej się produkcją rolną, praca nakładcza, emerytura lub renta.

Za przychody z powyższego źródła uznaje się, zgodnie z art. 12 ust. 1 i n. uPIT, w szczególności, wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz wartość pieniężną świadczeń w naturze bądź ich ekwiwalenty, bez względu na źródło finansowania tych wypłat i świadczeń, a w szczególności: wynagrodzenia zasadnicze, wynagrodzenia za godziny nadliczbowe, różnego rodzaju dodatki, nagrody, ekwiwalenty za niewykorzystany urlop i wszelkie inne kwoty niezależnie od tego, czy ich wysokość została z góry ustalona.

Z powyższego należy wyprowadzić zasadę, zgodnie z którą każdy przychód ze stosunku pracy podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Wyjątki od zasady powszechności opodatkowania należy natomiast wykładać ściśle.

W art. 21 ust. 1 pkt 3 uPIT ustanowione zostało zwolnienie przedmiotowe, zgodne z którym wolne od podatku dochodowego są, w szczególności, otrzymane odszkodowania lub zadośćuczynienia, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw lub aktów administracyjnych wydanych na podstawie tych przepisów. Wyjątkiem od powyższego są jednak (lit. a) określone w prawie pracy odprawy i odszkodowania z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia umowy o pracę, a także (lit. g) odszkodowania wynikające z umów i ugód innych niż ugody sądowe.

Zatem ze zwolnienia z art. 21 ust. 1 pkt 3 uPIT korzysta odszkodowanie, które (kumulatywnie) uzyskane zostało na podstawie ugody sądowej oraz jego wysokość (zasady ustalania) wynika wprost z przepisów prawa, przy czym nie może ono stanowić odszkodowania z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia, co nie ma w niniejszej sprawie zastosowania.

Odszkodowanie za niezgodne z prawem rozwiązanie przez pracodawcę umowy o pracę bez wypowiedzenia ustalone przez strony w ugodzie sądowej nie posiada charakteru wyżej opisanego, gdyż jego wysokość nie wynika z przepisów prawa. Podobnie zasady jego ustalania z przepisów prawa nie wynikają. Przepisy prawa (tj. art. 58 w zw. z art. 56 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy - „Kodeks pracy") ustalają wysokość tego odszkodowania równą wysokości wynagrodzenia za okres wypowiedzenia.

Natomiast konkretna wysokość odszkodowania, które ustalone zostanie przez strony ugody sądowej (rozumianego jako suma pieniężna, którą otrzymuje były pracownik) nie wynika z przepisów prawa. Wysokość tego odszkodowania jest ustalona przez strony ugody, w której, zgodnie z art. 917 Kodeksu cywilnego, strony czynią sobie wzajemne ustępstwa w zakresie istniejącego między nimi stosunku prawnego w tym celu, aby uchylić niepewność co do roszczeń wynikających z tego stosunku lub zapewnić ich wykonanie albo by uchylić spór istniejący lub mogący powstać. Skoro zatem wysokość odszkodowania jest wynikiem dyspozytywnej woli stron, to nie wynika ona z przepisów prawa, podobnie zasady jego ustalania nie wynikają z przepisów prawa. To strony, w ramach negocjacji, decydują o kwocie, która zostanie tym tytułem wypłacona.

Skoro do powyższego odszkodowania nie stosuje się art. 21 ust. 1 pkt 3 uPIT, to należy jeszcze zweryfikować, czy może do niego znaleźć zastosowanie art. 21 ust. 1 pkt 3b uPIT. Zwolnione od podatku dochodowego są bowiem również inne odszkodowania lub zadośćuczynienia otrzymane na podstawie wyroku lub ugody sądowej do wysokości określonej w tym wyroku lub tej ugodzie, z wyjątkiem (lit. a) odszkodowań lub zadośćuczynień otrzymanych w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą oraz (lit. b) dotyczących korzyści, które podatnik mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono.

W niniejszej sprawie jest oczywiste, że odszkodowanie wypłacone byłemu pracownikowi nie stanowi naprawienia szkody rzeczywistej (tj. damnum emergens), lecz wypłacone jest ono tytułem utraconych przez pracownika korzyści (tj. lucrum cessans). Pracownik bowiem, w wyniku rozwiązania umowy, traci przyszłe przychody z tytułu stosunku pracy. Odszkodowanie nie jest zatem naprawą strat poniesionych, lecz wynagrodzeniem właśnie tych przyszłych przychodów, których pracownik nie uzyskał w wyniku rozwiązania umowy o pracę. W szczególności, na gruncie prawa pracy rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia, choćby niezgodne z prawem, odnosi jednak skutki prawne, co oznacza, że pracownikowi z chwilą rozwiązania umowy nie przysługują dalsze roszczenia o zapłatę wynagrodzenia. W celu naprawienia tej szkody Kodeks pracy stanowi o przysługiwaniu pracownikowi roszczenia o odszkodowanie właśnie w wysokości wynagrodzenia za okres wypowiedzenia.

Analogiczne do powyższego stanowisko wyrażone zostało np. w interpretacji indywidualnej z dnia 27 czerwca 2025 r., znak: 0115-KDIT2.4011.179.2025.2.HD, a także - na kanwie przepisów art. 45, art. 47(1] i art. 42 § 1 Kodeksu pracy (tj. odnoszących się do nieuzasadnionego lub niezgodnego z prawem wypowiedzenia umowy o pracę przez pracodawcę) w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 marca 2025 r., sygn. akt II FSK 883/22.

W konsekwencji powyższych ustaleń na Wnioskodawcy, jako płatniku, ciążył obowiązek obliczenia, pobrania oraz wpłaty zaliczki na podatek dochodowy od powyższego odszkodowania, zgodnie z art. 32 ust. 1 uPIT.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przestawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Podstawową zasadą obowiązującą w przepisach ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592) jest zasada powszechności opodatkowania, która wyrażona została w art. 9 ust. 1 tej ustawy. Stanowi on, że:

Z treści powyższego przepisu wynika, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlegają wszelkiego rodzaju dochody uzyskane przez podatnika, z wyjątkiem tych, które zostały enumeratywnie wymienione w katalogu zwolnień przedmiotowych, zawartym w ww. ustawie, bądź od których zaniechano poboru podatku.

Stosownie do art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Wyszczególnienia źródeł przychodów osiągniętych przez osoby fizyczne ustawodawca dokonał w art. 10 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Zgodnie z treścią art. 10 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy:

Natomiast w świetle art. 12 ust. 1 omawianej ustawy:

Należy zauważyć, że użyty w art. 12 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych zwrot „w szczególności” oznacza, że wymieniane kategorie przychodów stanowią katalog otwarty. Przychodem ze stosunku pracy i stosunków pokrewnych są więc wszelkiego rodzaju wypłaty i świadczenia skutkujące u podatnika powstaniem przysporzenia majątkowego, mające swoje źródło w łączącym pracownika z pracodawcą stosunku pracy lub stosunku pokrewnym. Ponadto treść tego przepisu wskazuje, że do przychodów pracownika zaliczyć należy praktycznie wszystkie otrzymane przez niego świadczenia, które mógł on otrzymać od pracodawcy. Są nimi bowiem nie tylko wynagrodzenia, czyli świadczenia wprost wynikające z zawartej umowy o pracę, ale również wszystkie inne przychody (świadczenia), niezależnie od podstawy ich wypłaty, jeżeli w jakikolwiek sposób wiążą się z faktem wykonywania pracy. Analiza powyższego przepisu prowadzi do wniosku, że w sytuacji gdy podstawą nabycia prawa m.in. do odszkodowania wypłaconego pracownikowi lub byłemu pracownikowi jest łączący lub uprzednio łączący tę osobę z pracodawcą stosunek pracy, odszkodowania takie stanowią przychód ze stosunku pracy, opodatkowany lub zwolniony od podatku.

Przy czym na podmiocie dokonującym wypłaty ww. świadczeń (pracodawcy) ciążą obowiązki płatnika, wynikające z art. 32 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zgodnie z którym:

W myśl art. 38 ust. 1 ww. ustawy:

Powzięli Państwo wątpliwość czy w związku z wypłatą byłemu pracownikowi odszkodowania na podstawie ugody zawartej przed sądem byli Państwo zobowiązani do pobrania i odprowadzenia zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych.

Wyjaśniam zatem, że odszkodowanie stanowi, co do zasady, przychód w rozumieniu przytoczonego wyżej art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Nie oznacza to jednak, że wszystkie odszkodowania podlegają opodatkowaniu. Niektóre z nich, wymienione w katalogu zwolnień przedmiotowych, określonym w art. 21 ust. 1 ww. ustawy, korzystają ze zwolnienia od podatku. Jednakże należy podkreślić, że korzystanie z każdej preferencji podatkowej, w tym zwolnienia od podatku, jest możliwe wyłącznie w sytuacji, gdy spełnione są wszelkie przesłanki określone w przepisie stanowiącym podstawę prawną danej preferencji.

Stosownie do art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

W świetle zaś art. 21 ust. 1 pkt 3b ww. ustawy:

W kontekście powyższego wyjaśnić należy, że zwolnieniem określonym w art. 21 ust. 1 pkt 3 cyt. ustawy objęte są odszkodowania lub zadośćuczynienia, w sytuacji gdy ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw lub aktów administracyjnych wydanych na podstawie tych przepisów; lub też jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z postanowień układów zbiorowych pracy, innych opartych na ustawie porozumień zbiorowych, regulaminów lub statutów, o których mowa w art. 9 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 277 ze zm.), z wyjątkiem wymienionych w lit. a-g tego przepisu.

Oznacza to, że zwolnienie nie obejmuje wszystkich odszkodowań, a tylko te, których wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost ze stosownych przepisów prawa lub aktów administracyjnych wydanych na podstawie tych przepisów, z wyjątkiem enumeratywnie wymienionych kategorii odszkodowań.

Natomiast zwolnienie przedmiotowe, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy, obejmuje swym zakresem odszkodowania lub zadośćuczynienia przyznane na podstawie wyroku lub ugody sądowej, których wysokość lub zasady ustalania nie wynikają wprost z regulacji wskazanych w art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy. Przy czym ze zwolnienia, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy wyłączone są świadczenia otrzymane w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą oraz świadczenia dotyczące korzyści, które podatnik mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono.

Z racji tego, że odszkodowania i zadośćuczynienia otrzymane na podstawie wyroku lub ugody sądowej mogą korzystać ze zwolnienia z art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych lub art. 21 ust. 1 pkt 3b ww. ustawy, zaś zastosowanie zwolnienia z art. 21 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy ma „pierwszeństwo” przed zastosowaniem zwolnienia z art. 21 ust. 1 pkt 3b ww. ustawy, możliwość skorzystania przedmiotowego odszkodowania ze zwolnienia należy rozpatrywać we wskazanej wyżej kolejności.

Należy mieć również na uwadze, że o kwalifikacji danego świadczenia nie przesądza sama jego nazwa, lecz rzeczywisty charakter. Świadczenie nazwane odszkodowaniem, nie musi mieć bowiem rzeczywiście charakteru odszkodowawczego bądź odwrotnie - niesprecyzowanie, że dane świadczenie jest odszkodowaniem, nie determinuje takiego charakteru wskazanego rodzaju świadczenia.

Jednocześnie w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych ustawodawca nie zdefiniował pojęcia odszkodowania czy zadośćuczynienia. Nie oznacza to jednak dowolności w ich rozumieniu. Jak wynika bowiem z orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z 12 kwietnia 2011 r. sygn. akt SK 62/08:

Odwołując się zatem do prawa cywilnego, świadczenie odszkodowawcze to najogólniej świadczenie mające na celu naprawienie wyrządzonej szkody. Szkodą jest uszczerbek jakiego doznał poszkodowany wbrew jego woli we wszelkiego rodzaju dobrach przez prawo chronionych. Chodzi więc zarówno o uszczerbek majątkowy, jak i niemajątkowy. Uszczerbek niemajątkowy jest określany terminem „krzywda”. Pod tym pojęciem należy rozumieć wszelkie negatywne przeżycia człowieka wyrażające się zarówno w cierpieniu fizycznym, jak i psychicznym, wywołane czynem niedozwolonym. Do naprawienia krzywdy odnosi się termin „zadośćuczynienie”, natomiast „odszkodowanie” wiąże się z naprawieniem uszczerbku majątkowego.

W Kodeksie cywilnym świadczenie odszkodowawcze wynika głównie z tytułu odpowiedzialności deliktowej - wynikającej z czynów niedozwolonych (art. 415 i następne) lub odpowiedzialności kontraktowej - powstającej z mocy umowy (art. 471 i następne), a co za tym idzie jest następstwem czynu niedozwolonego lub niewykonania bądź nienależytego wykonania zobowiązania.

Powyższe regulacje mają również zastosowanie do przepisów prawa pracy, choć w ograniczonym zakresie. Jak stanowi bowiem art. 300 Kodeksu pracy:

Powyższe oznacza, że przepisy Kodeksu cywilnego wybrane do zastosowania w prawie pracy (stosunku pracy) nie mogą się sprzeciwiać ogólnym normom prawa pracy, mającym podstawowe znaczenie dla regulacji stosunków pracy.

Przepisy Kodeksu pracy, posługują się terminami „odszkodowanie” oraz „zadośćuczynienie” w odniesieniu do konkretnych świadczeń pracowniczych, do których uprawniony jest pracownik lub były pracownik (np. w art. 183d, art. 361 § 2, art. 45, art. 50, art. 56, art. 943 § 3, art. 99, art. 1012 Kodeksu pracy).

W kontekście rozwiązania umowy o pracę ustawodawca przewiduje odszkodowanie w sytuacji gdy wypowiedzenie umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony jest nieuzasadnione lub narusza przepisy o wypowiadaniu umów o pracę (art. 45 Kodeksu pracy), przepisy o wypowiadaniu warunków pracy i płacy (art. 45 w zw. z art. 42 § 1 Kodeksu pracy) bądź rozwiązano umowę o pracę bez wypowiedzenia z naruszeniem przepisów o rozwiązywaniu umów o pracę w tym trybie (art. 56 Kodeksu pracy).

Należy zatem uznać, że funkcję odszkodowawczą w Kodeksie pracy pełnią wyłącznie te świadczenia, których celem jest zrekompensowanie pracownikowi skutków zdarzeń, które noszą cechy czynu niedozwolonego lub zawinionego przez pracodawcę.

Potwierdza to wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 listopada 2007 r., sygn. akt SK 18/05, w którym Trybunał Konstytucyjny uznał, że odszkodowanie z tytułu rozwiązania umowy o pracę nie jest odszkodowaniem sensu stricto, lecz sui generis świadczeniem majątkowym, pełniącym funkcję sankcji (ustawowej kary pieniężnej) wobec pracodawcy za bezprawne działanie. W orzecznictwie Sądu Najwyższego podkreśla się również, że odszkodowanie należne pracownikowi z tytułu bezprawnego rozwiązania stosunku pracy lub bezprawnego wypowiedzenia dotychczasowych warunków pracy i płacy nie pozostaje w żadnej relacji do ewentualnej szkody, co oznacza, że przysługuje za samo bezprawne działanie pracodawcy, niezależnie od tego, czy jakakolwiek szkoda po stronie pracownika powstała. Odszkodowania takie traktowane są bowiem jak szczególny rodzaj odszkodowania ustawowego, należnego bez względu na to, czy pracownik - na skutek niezgodnego z prawem postępowania pracodawcy – poniósł szkodę w ogóle, lub poniósł ją w większym lub mniejszym rozmiarze, niż odszkodowanie przysługujące w kwocie z góry określonej w przepisach Kodeksu pracy. W judykaturze przypisuje się zresztą temu odszkodowaniu charakter kompensacyjno-sankcyjny, wynikający z unormowania zabezpieczającego pracownika przed bezprawnym działaniem pracodawcy.

Zgodnie zaś z art. 917 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.):

Powołana definicja ugody pozwala wyróżnić elementy konstrukcyjne tej instytucji. Po pierwsze, zauważyć należy, że umowa ta może być zawarta wyłącznie w sytuacji, gdy między stronami stosunku prawnego istnieje niepewność albo spór, co do roszczeń wynikających z tego stosunku. Po drugie, celem zawarcia ugody jest uchylenie tej niepewności lub sporu. Wreszcie po trzecie, strony dążą do osiągnięcia celu przez wzajemne ustępstwa. Tak więc nieodłącznym elementem ugody są wzajemne ustępstwa stron. W literaturze przedmiotu podkreśla się, że z ustępstwem mamy do czynienia, gdy ktoś rezygnuje z jakiegoś warunku, wymagania, zmniejsza swoje żądania, czy też odstępuje od nich. Ustępstwa mogą polegać m.in. na zrzeczeniu się uprawnień, czy też zarzutów, zaciąganiu zobowiązań, obniżeniu świadczenia itp.

W konsekwencji, w przypadku, w którym wypłata świadczenia następuje na podstawie zawartego przez strony porozumienia (ugody), a więc wyrażonej w ten sposób woli takiego ułożenia wzajemnych relacji prawnych, nie może być mowy o bezprawności działania i naprawieniu wyrządzonej szkody lub krzywdy.

Wyjaśnili Państwo, że ani wysokość ani zasady ustalania tego świadczenia nie wynikały z przepisów prawa. Wysokość oraz zasady ustalania przyznanego świadczenia wynikały wyłącznie z zawartej ugody sądowej i zostały ustalone wyłącznie wskutek dokonanych przez Strony uzgodnień. Ponadto, postanowienia zawartej ugody sądowej wyczerpują wszelkie roszczenia pomiędzy Stronami. Świadczenie to ma zatem charakter umowny.

Uwzględniając powyższe stwierdzam, że zapłacona na rzecz byłego pracownika kwota wynikająca z zawartej ugody sądowej, nie stanowi odszkodowania, którego wysokość lub zasady ustalania wynikają z regulacji, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Do wypłaconej kwoty nie ma również zastosowania zwolnienie, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 3b omawianej ustawy. Choć zostało ono wypłacone na podstawie ugody sądowej, nie stanowi odszkodowania ani zadośćuczynienia w rozumieniu tego przepisu. Świadczenie to miało częściowo zrekompensować utracone przez byłego pracownika spodziewane korzyści w postaci wynagrodzenia, które otrzymałby, gdyby nie doszło do rozwiązania umowy o pracę lub gdyby został przywrócony do pracy.

W istocie wypłacone świadczenie stanowi kwotę wynikającą z ustaleń zawartych między stronami ugody - w rozumieniu art. 917 Kodeksu cywilnego - uwzględniających interesy obu stron, związane z łączącym je stosunkiem pracy.

Zatem skoro wypłacone świadczenie nie korzysta ze zwolnienia przedmiotowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3 oraz art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, to stanowi dla byłego pracownika przychód ze stosunku pracy, o którym mowa w art. 12 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, podlegający opodatkowaniu tym podatkiem, bowiem wypłata tego świadczenia miała swe źródło w uprzednio łączącym pracownika z pracodawcą stosunku pracy.

W konsekwencji, wykonując obowiązki płatnika - stosownie do art. 32 ust. 1 wyżej wspomnianej ustawy - byli Państwo zobowiązani do naliczenia, pobrania i odprowadzenia zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych od kwoty wypłaconej byłemu pracownikowi na podstawie zawartej ugody sądowej.

Wobec tego Państwa stanowisko uznałem za prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

Jednocześnie informuję, że dokumenty dołączone do wniosku nie są przedmiotem oceny. Zwracam uwagę na fakt, że interpretacja indywidualna stanowi ocenę Pana stanowiska dokonaną na podstawie przedstawionego we wniosku stanu faktycznego. Dlatego też załączone dokumenty nie podlegały analizie.

Niniejszą interpretację wydano w oparciu o opis stanu faktycznego przedstawiony we wniosku. Rolą postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów podatkowych nie jest ustalanie stanu faktycznego, stanowi to bowiem domenę ewentualnego postępowania podatkowego. To na podatniku ciąży obowiązek udowodnienia w toku tego postępowania okoliczności faktycznych, z których wywodzi on dla siebie korzystne skutki prawne. Nie prowadzę postępowania dowodowego, ograniczam się do analizy okoliczności podanych we wniosku. W stosunku do tych okoliczności wyrażam swoje stanowisko, które zawsze musi być jednak ustosunkowaniem się do poglądu (stanowiska) prezentowanego w danej sprawie przez wnioskodawcę. Jeżeli w toku ewentualnego postępowania organ uzna, że stan/zdarzenie opisane we wniosku różni się od stanu/zdarzenia występującego w rzeczywistości, wówczas wydana interpretacja nie będzie Państwa chroniła.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

• Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 622). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.
• Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

• Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

• w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
• w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.