Skutki podatkowe zawarcia ugody z bankiem.
A.A. prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą (wynajem nieruchomości). Wraz z żoną B.A. zaciągnął w 2007 r. dwa kredyty we frankach szwajcarskich na zakup sześciu nieruchomości usługowych, które zostały włączone do działalności A.A. W sierpniu 2025 r. zawarli z bankiem ugody, które przewidywały umorzenie części długu (ok. 777 tys. zł) oraz wypłatę na ich…
Interpretacja indywidualna - stanowisko nieprawidłowe
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest nieprawidłowe.
Zakres wniosku wspólnego o wydanie interpretacji indywidualnej
17 marca 2026 r. wpłynął Państwa wniosek z 1 lutego 2026 r. roku o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełnili go Państwo pismem z 22 kwietnia 2026 r. - w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku wspólnego jest następująca:
Zainteresowani, którzy wystąpili z wnioskiem
1) Zainteresowany będący stroną postępowania:
A.A.
2) Zainteresowana niebędąca stroną postępowania:
B.A.
Opis stanu faktycznego
Wnioskodawcą jest A.A. prowadzący działalność gospodarczą w formie jednoosobowej działalności gospodarczej pod firmą (…) z siedzibą w (…), posiadający numer NIP (…), wpisany do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, który działalność gospodarczą rozpoczął w dniu (…) 2000 roku. Głównym przedmiotem prowadzonej działalności jest wynajem i zarządzanie nieruchomościami własnymi lub dzierżawionymi oznaczony kodem PKD 68.20.Z. Działalność gospodarcza prowadzona przez A.A. podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych w formie podatku liniowego. Wnioskodawca posiada nieograniczony obowiązek podatkowy w Rzeczypospolitej Polskiej, co oznacza, że ma status polskiego rezydenta podatkowego.
A.A. zawarł z bankiem umowy kredytowe we frankach szwajcarskich, których celem był zakup nieruchomości wykorzystywanych do celów gospodarczych.
Pierwsza umowa kredytu hipotecznego nr 1 została zawarta w dniu (…) 2007 roku z bankiem X. Na podstawie tej umowy kredyt został udzielony Wnioskodawcy i jego żonie B.A. i przeznaczony na sfinansowanie zakupu nieruchomości.
Druga umowa kredytu hipotecznego nr 2 została zawarta w tym samym dniu również z bankiem X, a stronami tej umowy byli ponownie A.A. i B.A., z przeznaczeniem na sfinansowanie zakupu nieruchomości.
W wyniku zawartych umów kredytowych strony przystąpiły do nabycia nieruchomości. Wnioskodawca wraz z żoną nabyli sześć nieruchomości usługowych. Wszystkie lokale od samego początku były przedmiotem wynajmu i zostały w pełni włączone do działalności gospodarczej A.A. Podatek VAT od zakupu nieruchomości został odliczony, a koszty związane z nieruchomościami, takie jak opłaty eksploatacyjne czy podatek od nieruchomości, były rozliczane w ramach prowadzonej działalności gospodarczej.
Przychód z tytułu wynajmu wszystkich lokali, był rozliczany w działalności gospodarczej, na co żona Wnioskodawcy wyraziła zgodę. Ponadto ustalono, że A.A. uzyskuje przychody z tytułu wynajmu całej nieruchomości, jednocześnie ponosząc wszelkie koszty związane z najmem nieruchomości.
W dniu (…) sierpnia 2025 r. strony zawarły z bankiem ugody dotyczące każdej z umów kredytowych. Pierwsza ugoda do umowy nr 1 została zawarta pomiędzy A.A. i B.A., a jej skutkiem było zwolnienie kredytobiorców z długu w wysokości 393.271,67 zł oraz wypłata przez bank na rzecz kredytobiorców kwoty 108.000 zł w terminie 14 dni od dnia zawarcia ugody.
Tego samego dnia została zawarta druga ugoda do umowy nr 2 pomiędzy tymi samymi stronami, w której bank zwolnił kredytobiorców z długu w wysokości 383.913,74 zł oraz zobowiązał się do wypłaty na ich rzecz kwoty 87.369,12 zł.
Uzupełnienie opisu stanu faktycznego
Umowy nie zostały zawarte w ramach prowadzonej działalności gospodarczej jednak, nieruchomości nabyte w wyniku zawarcia umów są wykorzystywane w ramach działalności gospodarczej Pana A.A. pod firmą (…) z siedzibą w (…), wpisanym do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, adres: (…), posiadającym numer NIP (…) i REGON (…).
Kredytobiorcy odpowiadali solidarnie za zobowiązania kredytowe.
Kredyty zaciągane były tylko w celu zakupu nieruchomości.
Wszystkie nieruchomości (których zakup został sfinansowany ze środków uzyskanych ze wskazanych we wniosku kredytów) Zainteresowani nabyli do majątku wspólnego.
Zainteresowani nie ujmowali/ujmują kosztów dotyczących opisanego kredytu jako koszty uzyskania przychodów z działalności gospodarczej, ponieważ Wnioskodawca nie wiedział o tym, że może ujmować odsetki od kredytu w kosztach działalności gospodarczej, w związku z tym zawyżył podstawę opodatkowania w swojej działalności gospodarczej.
Strony zgodnie wskazały w treściach ugód, że „Kredytobiorca jest świadomy, że ma prawo do podniesienia przeciwko Bankowi roszczeń w związku z zawarciem, wykonywaniem lub treścią Umowy, w tym także w związku z w szczególności może dochodzić rozszerzenia lub uznanie postanowień Umowy, w tym dotyczących zasad ustalania kursu waluty, klauzuli ryzyka walutowego i zasad denominacji lub indeksacji, za niewiążące na podstawie art. 385¹ i nast. Kodeksu cywilnego lub stwierdzenia nieważności Umowy lub o zapłatę ww. tytułów”. Na tej podstawie można wskazać, że ugoda została zawarta na podstawie art. 385¹ i nast. Kodeksu cywilnego.
Ugody z Bankiem są to ugody pozasądowe.
Bank zwolnił Zainteresowanych z długu w wysokości 393.271,67 zł oraz 383.913,74 zł w dacie zawarcia ugód, tj. w dniu (…) sierpnia 2025 r. Obie ugody zawarte zostały tego samego dnia.
Bank dokonał wypłaty na rzecz Zainteresowanych kwot: 108.000,00 zł oraz 87.369,12 zł w sierpniu 2025 r.
Zgodnie z ugodą kwoty 108.000,00 zł oraz 87.369,12 zł do wypłaty na rzecz Zainteresowanych, są wspólnymi należnościami wszystkich kredytobiorców.
Z treści ugód wynika bowiem, że Bank i Kredytobiorcy przyjęli mechanizm rozliczenia polegający na:
a) przeliczeniu kredytu pierwotnie denominowanego/indeksowanego do waluty obcej na kredyt złotowy od dnia jego zawarcia,
b) przyjęciu, że kredyt od początku funkcjonował jako kredyt w PLN, oprocentowany według zmiennej stopy procentowej opartej na wskaźniku referencyjnym WIBOR 3M powiększonym o marżę Banku,
c) uwzględnieniu rzeczywistych wpłat dokonanych przez Kredytobiorców w toku wykonywania umowy,
d) porównaniu wysokości świadczeń faktycznie spełnionych przez Wnioskodawcę z wysokością świadczeń, które byłyby należne przy założeniu funkcjonowania kredytu jako złotowego od początku.
Z zawartych ugód wynika, że kwoty wypłacone przez Bank nie odpowiadają wyłącznie wartości nadpłaty, lecz obejmują dwa odrębne elementy zwrot nadpłaty ustalonej w wyniku przeliczenia kredytu, dodatkowe świadczenie pieniężne przewidziane w ugodzie. W szczególności:
1) Pierwsza ugoda:
a) ustalona nadpłata: 57.693,87 zł,
b) kwota wypłacona przez Bank: 87.369,12 zł,
c) różnica (świadczenie dodatkowe): 29.675,25 zł.
2) Druga ugoda:
a) ustalona nadpłata: 46.066,69 zł,
b) kwota wypłacona przez Bank: 108.000,00 zł,
c) różnica (świadczenie dodatkowe): 61.933,31 zł.
Powyższe potwierdza, że wypłacone kwoty nie są tożsame z nadpłatami powstałymi w związku z uiszczeniem rat przez Wnioskodawcę, lecz obejmują także dodatkowe świadczenie Banku wynikające z ugody. Mechanizm ten znajduje potwierdzenie w treści ugody, w której nadpłata jest określona odrębnie, a dodatkowo Bank zobowiązuje się do zapłaty dodatkowej kwoty na rzecz Kredytobiorców.
W odniesieniu do szczegółowych pytań należy wskazać, że kwoty 108.000,00 zł i 87.369,12 zł:
Kwoty stanowią zwrot części środków wpłaconych do Banku, uznanych następnie za nienależne, ale tylko w części. W zakresie odpowiadającym kwocie ustalonej nadpłaty wypłata stanowi zwrot środków uprzednio wpłaconych przez Wnioskodawcę, które w wyniku ugodowego przeliczenia zostały uznane za nadpłatę.
W części przewyższającej ustaloną nadpłatę wypłacona kwota stanowi odrębne, dodatkowe świadczenie ugodowe Banku, przewidziane w samej ugodzie. Nie zostało ono oznaczone jako odszkodowanie, zadośćuczynienie ani wynagrodzenie, lecz jako samodzielne świadczenie pieniężne należne na podstawie zawartej ugody, obok zwrotu nadpłaty. W sensie prawnym należy je więc kwalifikować jako świadczenie wynikające bezpośrednio z ugody, służące ostatecznemu i polubownemu zakończeniu sporu między stronami.
Przy ustalaniu kwot wypłaconych przez Bank, tj. 87.369,12 zł oraz 108.000,00 zł, istotne znaczenie miały zarówno wartości związane z wykonaniem umów kredytu do dnia zawarcia ugód, jak i wartości wynikające z samego mechanizmu ugodowego rozliczenia, w tym w szczególności wysokość świadczeń spełnionych przez Wnioskodawcę, wysokość środków wypłaconych przez Bank, a także kwota zadłużenia istniejąca na dzień zawarcia ugody oraz kwota, z której Kredytobiorcy zostali zwolnieni.
Z treści ugód wynika, że strony przyjęły model kompleksowego rozliczenia polegający na przekształceniu kredytu w kredyt złotowy od dnia jego zawarcia oraz rekonstrukcji jego przebiegu przy zastosowaniu oprocentowania opartego o wskaźnik referencyjny WIBOR 3M powiększony o marżę Banku. W wyniku takiego przeliczenia dokonano porównania sumy świadczeń faktycznie spełnionych przez Wnioskodawcę z wysokością świadczeń, które byłyby należne przy założeniu funkcjonowania kredytu jako złotowego. Różnica pomiędzy tymi wartościami została zakwalifikowana jako nadpłata.
W pierwszej ugodzie nadpłata została ustalona w wysokości 57.693,87 zł, natomiast w drugiej ugodzie w wysokości 46.066,69 zł. Kwoty te pozostają w bezpośrednim związku z wysokością dokonanych przez Wnioskodawcę wpłat. Jednocześnie kwoty faktycznie wypłacone przez Bank, tj. odpowiednio 87.369,12 zł oraz 108.000,00 zł, przekraczają wysokość nadpłat, co oznacza, że obejmują one nie tylko zwrot świadczeń uznanych za nienależne, lecz także dodatkowe świadczenie pieniężne przewidziane w ugodach. W konsekwencji w pierwszym przypadku kwota 87.369,12 zł obejmuje nadpłatę w wysokości 57.693,87 zł powiększoną o kwotę 29.675,25 zł, natomiast w drugim przypadku kwota 108.000,00 zł obejmuje nadpłatę w wysokości 46.066,69 zł powiększoną o kwotę 61.933,31 zł.
Niezależnie od powyższego, w obu ugodach dokonano również zwolnienia Kredytobiorców z długu, które stanowi odrębny element rozliczenia i nie wpływa bezpośrednio na wysokość wypłaty pieniężnej. W pierwszej ugodzie zwolnienie z długu nastąpiło w kwocie 393.271,67 zł (obejmującej kapitał w wysokości 393.271,66 zł), natomiast w drugiej ugodzie w kwocie 383.913,74 zł (obejmującej kapitał w wysokości 383.913,75 zł). Wskazane kwoty odpowiadają wysokości zadłużenia ustalonej na dzień zawarcia ugody po dokonaniu przeliczenia kredytu i stanowią efekt tego samego procesu rozliczeniowego, który doprowadził do ustalenia nadpłaty, jednakże mają charakter odrębny od świadczenia pieniężnego wypłacanego Kredytobiorcom.
Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że wszystkie wskazane w pytaniu wartości pozostają ze sobą funkcjonalnie powiązane w ramach jednego mechanizmu ugodowego rozliczenia, przy czym bezpośredni wpływ na wysokość kwot wypłaconych przez Bank ma ustalona nadpłata, natomiast kwota zwolnienia z długu stanowi odrębny składnik tego rozliczenia i nie jest elementem kalkulacyjnym samej wypłaty, lecz konsekwencją przyjętego przez strony sposobu ostatecznego rozliczenia stosunku kredytowego.
W ramach zawartych ugód doszło do zmiany waluty zadłużenia kredytów, jednakże zmiana ta nie miała charakteru klasycznego „przewalutowania” dokonywanego na moment zawarcia ugody według aktualnego kursu, lecz polegała na przyjęciu fikcji prawnej, zgodnie z którą kredyty od początku traktowane są jako kredyty złotowe. Z treści ugody wynika bowiem, że strony uzgodniły zmianę waluty zadłużenia na walutę polską, przy czym jednocześnie przyjęto, że kredyt udzielony na podstawie umowy zostaje rozliczony tak, jak gdyby od dnia jego zawarcia, tj. od dnia (…) 2007 r., stanowił kredyt złotowy udzielony na określonych w ugodzie warunkach, w szczególności przy zastosowaniu oprocentowania opartego o wskaźnik referencyjny WIBOR 3M powiększony o marżę Banku.
W konsekwencji powyższego nie doszło do jednorazowego przewalutowania na określony dzień według konkretnego kursu. Rozliczenie kredytu nastąpiło retrospektywnie, tj. poprzez przeliczenie wszystkich operacji od dnia zawarcia umowy. W ugodzie wskazano jedynie pomocniczo, że dla potrzeb ustalenia wysokości zadłużenia na dzień zawarcia ugody zastosowano średni kurs Narodowego Banku Polskiego z dnia poprzedzającego dzień zawarcia ugody. Kurs ten służył jednak wyłącznie do technicznego określenia salda zadłużenia na moment zawarcia ugody, a nie stanowił kursu „przewalutowania” w klasycznym znaczeniu.
Zmiana waluty zadłużenia miała charakter modyfikacji sposobu rozliczenia zobowiązania, polegającej na przeliczeniu kredytu i jego spłaty według modelu kredytu złotowego od początku jego obowiązywania. Nie ograniczała się ona wyłącznie do przeliczenia kapitału pozostałego do spłaty na inny dzień, lecz obejmowała całościową rekonstrukcję stosunku prawnego, w tym harmonogramu spłat, wysokości odsetek oraz salda zadłużenia. W tym sensie nie była to wyłącznie zmiana sposobu wykonania zobowiązania, lecz kompleksowe przekształcenie zasad jego rozliczenia.
Zmiana waluty zadłużenia oraz przyjęcie nowego modelu rozliczenia nastąpiły w ramach istniejących stosunków prawnych łączących strony, tj. w drodze zawarcia ugody odnoszącej się do uprzednio zawartej umowy kredytu. Ugoda nie stanowi aneksu technicznego ograniczającego się do zmiany pojedynczych parametrów umowy, lecz odrębne porozumienie stron kompleksowo regulujące zasady dalszego wykonywania umowy oraz rozliczenia dotychczasowych świadczeń.
Ugoda z bankiem przewiduje umorzenie zobowiązań kredytowych. W pierwszej ugodzie zwolnienie z długu nastąpiło w kwocie 393.271,67 zł (obejmującej kapitał w wysokości 393.271,66 zł), natomiast w drugiej ugodzie w kwocie 383.913,74 zł (obejmującej kapitał w wysokości 383.913,75 zł).
W skład ww. kwoty nie będzie wchodzić kwota odsetek karnych (odsetek od zadłużenia przeterminowanego).
Nieruchomości były/są ujęte w ewidencji środków trwałych prowadzonej przez Wnioskodawcę będącego stroną postępowania w ramach działalności gospodarczej. Nieruchomości do dziś znajdują się w ewidencji środków trwałych działalności gospodarczej Wnioskodawcy.
Odsetki od kredytów naliczone i zapłacone do dnia oddania nieruchomości do używania nie powiększyły wartości początkowej środków trwałych.
Pytania
1. Czy podatkiem dochodowym od osób fizycznych objęta jest tylko kwota zwolnienia z długu, czy również kwota wypłacona kredytobiorcom?
2. Czy w sytuacji, gdy nieruchomości od początku były wykorzystywane w jednoosobowej działalności gospodarczej Wnioskodawcy A.A., a kredyty były zaciągnięte w celu zakupu tych nieruchomości usługowych, to tylko on jako przedsiębiorca powinien rozpoznać przychód z tytułu zawartych ugód, a pozostali kredytobiorcy nie muszą rozliczać tego przychodu?
Państwa stanowisko w sprawie
Odpowiedź na pytanie nr 1
W ocenie Wnioskodawcy opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega jedynie kwota zwolnienia z długu.
Wnioskodawca zawarł ugody z bankiem dotyczące kredytów we frankach szwajcarskich zaciągniętych na zakup lokali usługowych Ugody skutkowały umorzeniem części zadłużenia kredytowego (zwolnienie z długu) oraz wypłatą określonych kwot przez bank na rzecz A.A. i B.A. Należy rozstrzygnąć, czy przychód do opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych (PIT) powstaje wyłącznie z tytułu umorzonej kwoty zobowiązań, czy również z tytułu otrzymanych od banku kwot wypłaconych w ramach ugody.
Zgodnie z ustawą o podatku dochodowym od osób fizycznych, przychodem podatkowym osoby fizycznej są wszelkie trwałe przysporzenie majątkowe, zarówno w formie otrzymanych pieniędzy lub wartości pieniężnych, jak i wartości otrzymanych nieodpłatnych świadczeń. Przychodem może być zatem zarówno zwiększenie aktywów podatnika (np. otrzymanie pieniędzy), jak i zmniejszenie jego zobowiązań, o ile ma ostateczny (definitywny) charakter. W szczególności organy podatkowe podkreślają, że umorzenie kredytu (całości lub części kapitału czy odsetek) skutkuje powstaniem po stronie kredytobiorcy przychodu, ponieważ dzięki zwolnieniu z długu nie musi on spłacać należności, do czego pierwotnie był zobowiązany. Tego rodzaju przysporzenie, polegające na zwolnieniu z obowiązku zapłaty długu stanowi dla kredytobiorcy dochód w rozumieniu ustawy o PIT i jest traktowane jako nieodpłatne świadczenie, oraz co do zasady podlega opodatkowaniu jako przychód z tzw. innych źródeł (art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ustawy o PIT).
W niniejszej sprawie bank umorzył część pozostałego zadłużenia z tytułu kredytów hipotecznych (zaciągniętych we CHF). Umorzona kwota zadłużenia stanowi zatem przychód podatkowy po stronie kredytobiorców, bowiem nie może ona korzystać ze zwolnienia wynikającego z Rozporządzenia Ministra Finansów z 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe.
Natomiast odmiennie należy ocenić kwoty pieniężne wypłacone przez bank kredytobiorcom w ramach ugody. W drodze negocjacji pomiędzy kredytobiorcami a bankiem, ostatecznie bank wypłacił kredytobiorcom pewną określone kwoty. W ugodach nie jest wskazane bezpośrednio tytułem czego następuje wypłata tych kwot, niemniej jednak odnoszą się one do rozliczenia nadpłaconych rat. W interpretacjach indywidualnych organ podatkowy konsekwentnie uznaje, że tego rodzaju kwota wypłacona w ramach ugody, mieszcząca się w uprzednio wpłaconych przez kredytobiorców środkach (nadpłacie), nie stanowi dla nich przychodu podatkowego (np. Interpretacja indywidualna z dnia 7 maja 2025 r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0115-KDST2-2.4011.126.2025.2.KK). Mówiąc inaczej, zwrot nadpłaconych wcześniej kwot jest neutralny podatkowo, nie powoduje powstania nowego przysporzenia, a jedynie przywraca podatnikowi jego własne środki (wcześniej wydatkowane). W cytowanej interpretacji Dyrektor KIS podkreślił, że otrzymana od banku „kwota dodatkowa” stanowi zwrot poniesionych kosztów, pozostając bez wpływu na obowiązki podatkowe kredytobiorcy. Skoro bowiem kredytobiorcy pierwotnie nadpłacili określone kwoty w ramach wykonywania umowy kredytowej (np. spłacili więcej niż ostatecznie należało się bankowi), to zwrot tej nadpłaty nie jest dla nich dodatkowym dochodem, lecz korektą rozliczeń z bankiem.
Reasumując, w odpowiedzi na pytanie pierwsze: opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlega wyłącznie wartość umorzonego przez bank zobowiązania (kwota zwolnienia z długu) stanowi ona przychód podatkowy (co do zasady z kategorii „inne źródła” lub ewentualnie z działalności gospodarczej, o czym niżej). Natomiast kwoty wypłacone przez bank w ramach ugody, stanowiące zwrot nadpłaconych należności okołokredytowych, nie generują przychodu do opodatkowania.
Takie stanowisko jest utrwalone w interpretacjach indywidualnych organów skarbowych:
1) interpretacja Dyrektora KIS z 7 maja 2025 r., sygn. 0115-KDST2-2.4011.126.2025.2.KK,
2) interpretacja Dyrektora KIS z 4 lipca 2025 r., sygn. 0112-KDIL2-1.4011.515.2025.1.AK,
3) interpretacja Dyrektora KIS z 11 września 2025 r., sygn. 0115-KDST2-2.4011.417.2025.3.RS.
Odpowiedź na pytanie nr 2
W ocenie Wnioskodawcy, przychód podatkowy wynikający z dwóch ugód zawartych z bankiem powinien zostać rozpoznany wyłącznie przez niego w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, a nie przez pozostałych współkredytobiorców, którzy pełnili jedynie rolę formalnych stron umów kredytowych.
Zgodnie z art. 14 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych przychodem z działalności gospodarczej jest m.in. wartość umorzonych zobowiązań. W doktrynie i orzecznictwie podkreśla się, że przychód podatkowy powstaje wyłącznie wtedy, gdy po stronie podatnika pojawia się realne i definitywne przysporzenie majątkowe, tj. zwiększenie aktywów albo zmniejszenie pasywów, które skutkuje poprawą sytuacji ekonomicznej podatnika w sposób trwały.
W przedstawionym stanie faktycznym kredyty hipoteczne zostały zaciągnięte w celu finansowania zakupu dziewięciu lokali użytkowych. Wszystkie te nieruchomości od samego początku były wykorzystywane w działalności gospodarczej Wnioskodawcy, stanowiąc źródło przychodów z najmu. Co więcej, to Wnioskodawca, jako przedsiębiorca odliczał VAT od zakupu nieruchomości, rozliczał koszty eksploatacyjne, płacił podatek od nieruchomości i deklarował całość przychodów z najmu w ramach podatku liniowego PIT. Na podstawie zawartego między stronami porozumienia to on ponosił faktyczny ciężar spłaty rat kredytowych i jednocześnie on osiągał pożytki z inwestycji. W konsekwencji, chociaż formalnie we wszystkich umowach współkredytobiorcą była B.A., to faktycznie nie ponosiła kosztów związanych ze spłatą kredytu ani nie osiągała dochodów z nieruchomości sfinansowanych kredytami. Jej status ograniczał się do roli formalnego współdłużnika. W praktyce oznacza to, że umorzenie zobowiązania kredytowego w wyniku zawartej ugody z bankiem skutkuje definitywnym przysporzeniem wyłącznie po stronie Wnioskodawcy. To bowiem on został zwolniony z długu, którego ciężar faktycznie obciążał jego działalność gospodarczą. Z perspektywy żony sytuacja przed i po zawarciu ugody nie uległa zmianie: nie spłacała kredytu ani wcześniej, ani obecnie, nie uzyskiwała też przychodów z wynajmu lokali. Skoro więc po jej stronie nie wystąpiło realne przysporzenie majątkowe, nie można mówić o powstaniu przychodu podatkowego w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o PIT.
Takie podejście znajduje potwierdzenie w praktyce interpretacyjnej organów podatkowych. Raz jeszcze należy podkreślić, że przychód podatkowy powstaje u tego podmiotu, który uzyskał konkretne, trwałe przysporzenie majątkowe (czy to w formie otrzymanych świadczeń, czy też przez zmniejszenie jego zobowiązań). Innymi słowy, aby u danego podatnika wystąpił przychód, muszą pojawić się realne korzyści majątkowe powiększające jego aktywa lub zmniejszające pasywa, które mają definitywny charakter. W kontekście umorzenia kredytu oznacza to, że przychód wystąpi u tego kredytobiorcy, który w efekcie zwolnienia z długu nie będzie musiał spłacać zobowiązania, które normalnie obciążałoby jego majątek. Jeżeli dany współkredytobiorcą w praktyce nie ponosił ciężaru spłaty kredytu ani nie czerpał pożytków z finansowanej nim nieruchomości, to uwolnienie go od długu nie powoduje u niego faktycznego przyrostu majątku, był on bowiem tylko formalnym dłużnikiem, a ekonomiczny ciężar kredytu i korzyści z inwestycji spoczywały na kim innym.
Warto zauważyć, że w podobnych sprawach organy podatkowe również zwracają uwagę na faktyczne rozłożenie ciężaru spłaty kredytu między współkredytobiorców. Przykładowo w interpretacji indywidualnej z 29 września 2025 r. (sygn. 0115-KDWT.4011.130.2025.2.KGD) opisano sytuację, gdzie kredyt hipoteczny zaciągnięty przez małżonków miał także dwóch innych współkredytobiorców (rodziców), jednak kredyt od początku spłacany był wyłącznie przez właścicieli nieruchomości (małżonków), a dodatkowi współkredytobiorcy nie dokonywali spłat.
Organy wielokrotnie wskazywały, że przy ocenie skutków podatkowych umorzenia kredytu należy badać nie tylko formalny status współkredytobiorcy, ale przede wszystkim faktyczne rozłożenie ciężaru ekonomicznego kredytu oraz sposób wykorzystania finansowanej nieruchomości.
Warto wskazać m.in. na następujące interpretacje indywidualne:
1) interpretacja z 13 marca 2025 r., sygn. 0112-KDIL2-1.4011.1005.2024.3.MKA, w której organ uznał, że skutki podatkowe umorzenia kredytu zależą od tego, czy kredyt był związany z działalnością gospodarczą podatnika,
2) interpretacja z 21 marca 2025 r., sygn. 0113-KDIPT2-2.4011.34.2025.3.DA, dotycząca przychodu z ugody bankowej, gdzie zaakcentowano, że przychód powstaje u faktycznego beneficjenta umorzenia,
3) interpretacja z 7 maja 2025 r., sygn. 0115-KDST2-2.4011.126.2025.2.KK,
4) interpretacja z 7 kwietnia 2025 r., sygn. 0112-KDIL2-1.4011.107.2025.2.KP,
5) interpretacja z 10 kwietnia 2025 r., sygn. 0112-KDIL2-2.4011.74.2025.2.MC.
Podobne stanowisko zostało również wyrażone w orzecznictwie sądów administracyjnych, które podkreślają, że współkredytobiorcą, który nie spłaca kredytu ani nie korzysta z nieruchomości, nie uzyskuje definitywnego przysporzenia majątkowego w przypadku jego umorzenia (wyrok WSA w Warszawie z 16 grudnia 2020 r., sygn. III SA/ Wa 1460/20).
Mając powyższe na uwadze, należy stwierdzić, że w analizowanym stanie faktycznym przychód podatkowy z tytułu ugód z bankiem powstał wyłącznie po stronie Wnioskodawcy i podlega opodatkowaniu w ramach jego jednoosobowej działalności gospodarczej. Żona Wnioskodawcy nie jest zobowiązana do rozpoznania tego przychodu, ponieważ po jej stronie nie doszło do definitywnego przysporzenia majątkowego.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest nieprawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z treścią art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.):
Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
Stosownie do art. 9 ust. 2 ww. ustawy:
Dochodem ze źródła przychodów, jeżeli przepisy art. 23o, art. 23u, art. 24-24b, art. 24c, art. 24e, art. 30ca, art. 30da oraz art. 30f nie stanowią inaczej, jest nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów.
Jak stanowi art. 11 ust. 1 cytowanej ustawy:
Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.
Z przedstawionych przepisów wynika, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega - co do zasady - każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną. Zgodnie natomiast z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad kosztami jego uzyskania. Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. Ten z kolei definiowany jest przez ustawodawcę, czemu dał wyraz w art. 11 ust. 1 ww. ustawy, jako otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Niemniej jednak z definicji tej wywieść można również, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa, jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze definitywnym, niemające charakteru zwrotnego.
O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych można więc mówić w każdej sytuacji gdy podatnik - czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też gdy na skutek określonego zdarzenia powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów - uzyskuje określone przysporzenie majątkowe.
Wskazać również należy, że dla celów podatkowych przyjmuje się - co znajduje potwierdzenie w orzecznictwie - że pojęcie nieodpłatnego świadczenia, o którym mowa w art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ma szerszy zakres niż w prawie cywilnym. Obejmuje ono bowiem wszystkie zjawiska gospodarcze i zdarzenia prawne, których następstwem jest uzyskanie korzyści kosztem innego podmiotu, lub te wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze, których skutkiem jest nieodpłatne, to jest niezwiązane z kosztami lub inną formą ekwiwalentu, przysporzenie majątku tej osobie, mające konkretny wymiar finansowy.
Zaciągnięcie, spłata, umorzenie kredytu a podatek dochodowy
Instytucja kredytu jest uregulowana przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 38). Zgodnie z art. 69 ust. 1 tej ustawy:
Przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.
Otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej co do zasady są obojętne podatkowo. Uzyskana kwota kredytu nie jest przychodem, ponieważ nie jest definitywnym przysporzeniem majątkowym kredytobiorcy - kredytobiorca musi ją zwrócić kredytodawcy.
Jednocześnie, spłata kwoty kredytu oraz spłata odsetek co do zasady nie jest kosztem uzyskania przychodu, bo celem tych wydatków nie jest uzyskanie przychodu (uzyskany kredyt nie był przychodem) ani zabezpieczenie lub zachowanie źródła przychodów. Wyjątki od tej zasady są przewidziane w przepisach szczególnych, w tym m.in. w cytowanym już art. 23 ust. 1 pkt 8 lit. a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się natomiast w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia całości albo części kwoty kredytu lub należnych odsetek (zwolnienia z długu). Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga realne przysporzenie majątkowe - kwota, która miała podlegać zwrotowi, staje się bezzwrotna (umorzenie części lub całości kredytu), a odpłatne świadczenie kredytu staje się nieodpłatne lub częściowo nieodpłatne (umorzenie należnych odsetek). Jednocześnie, umorzenie takie powoduje, że po stronie kredytobiorcy znikają obciążenia dotyczące jego majątku.
Pojęcie „umorzenie zobowiązania” nie zostało zdefiniowane w przepisach ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, dlatego zasadne jest odwołanie się w tym zakresie do reguł wykładni językowej.
„Umorzenie” wg Słownika Języka Polskiego PWN oznacza: „zmniejszenie lub zlikwidowanie zobowiązania pieniężnego poprzez uzyskanie zrzeczenia się należności przez wierzyciela lub spłatę stopniową długu. Umorzyć dług. Umorzyć podatek, należność”. Skutkiem umorzenia jest zmniejszenie lub zlikwidowanie w części lub w całości zobowiązania dłużnika w stosunku do wierzyciela, za jego zgodą, co prowadzi do wygaśnięcia w całości lub w części zobowiązania.
Stosownie do art. 353 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz.1071 ze zm.):
Zobowiązanie polega na tym, że wierzyciel może żądać od dłużnika świadczenia, a dłużnik powinien świadczenie spełnić.
Instytucję zwolnienia z długu reguluje art. 508 Kodeksu cywilnego, w myśl którego:
Zobowiązanie wygasa, gdy wierzyciel zwalnia dłużnika z długu, a dłużnik zwolnienie przyjmuje.
Niewątpliwie w sytuacji, w której na skutek umowy o zwolnienie z długu dochodzi do umorzenia zobowiązania - świadczeniobiorca uzyskuje przysporzenie, skutkujące powstaniem przychodu podlegającego opodatkowaniu. Osiąga bowiem korzyść majątkową o konkretnym wymiarze, gdyż zmniejsza się zobowiązanie jakie musiałby zapłacić gdyby nie umorzenie.
Stosownie natomiast do treści art. 917 Kodeksu cywilnego:
Przez ugodę strony czynią sobie wzajemne ustępstwa w zakresie istniejącego między nimi stosunku prawnego w tym celu, aby uchylić niepewność co do roszczeń wynikających z tego stosunku lub zapewnić ich wykonanie albo by uchylić spór istniejący lub mogący powstać.
Powołana definicja ugody pozwala wyróżnić elementy konstrukcyjne tej instytucji. Po pierwsze, ugoda jest zawierana w sytuacji, gdy między stronami stosunku prawnego istnieje niepewność albo spór, co do roszczeń wynikających z tego stosunku. Po drugie, celem zawarcia ugody jest uchylenie tej niepewności lub sporu. Wreszcie po trzecie, strony dążą do osiągnięcia celu przez wzajemne ustępstwa. Tak więc nieodłącznym elementem ugody są wzajemne ustępstwa stron. Poza tym, zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie podkreśla się szczególną przyczynę prawną ugody. Oznacza to, że ugoda nie tworzy nowego stosunku prawnego, a jedynie odnosi się do istniejącego stosunku prawnego stanowiącego podstawę powództwa, a tym samym podstawę zawarcia ugody.
Solidarność dłużników i wierzycieli
Zgodnie z art. 366 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 1071):
Kilku dłużników może być zobowiązanych w ten sposób, że wierzyciel może żądać całości lub części świadczenia od wszystkich dłużników łącznie, od kilku z nich lub od każdego z osobna, a zaspokojenie wierzyciela przez któregokolwiek z dłużników zwalnia pozostałych (solidarność dłużników).
Natomiast w art. 366 § 2 Kodeksu cywilnego:
Aż do zupełnego zaspokojenia wierzyciela wszyscy dłużnicy solidarni pozostają zobowiązani.
Z istoty solidarnej odpowiedzialności dłużników wynika, że aż do zupełnego zaspokojenia wierzyciela wszyscy dłużnicy solidarni pozostają zobowiązani. Każdy z dłużników solidarnych odpowiada więc za całość długu, a nie tylko część, jaką można by mu przypisać poprzez np. równy podział kwoty długu pomiędzy zobowiązanymi.
W sytuacji, gdy kredytobiorcami jest kilka osób i umowa kredytu przewiduje ich solidarną odpowiedzialność za zobowiązania kredytowe, spłacenie kredytu przez jednego z kredytobiorców skutkuje uznaniem przez kredytodawcę, że został on spłacony przez wszystkich kredytobiorców.
Analogicznie, stosownie do art. 367 § 1 Kodeksu cywilnego:
Kilku wierzycieli może być uprawnionych w ten sposób, że dłużnik może spełnić całe świadczenie do rąk jednego z nich, a przez zaspokojenie któregokolwiek z wierzycieli dług wygasa względem wszystkich (solidarność wierzycieli).
Przepis ten dotyczy sytuacji, gdy klika osób jest solidarnie uprawnionych do uzyskania świadczenia (np. zwrotu nadpłaty kredytu). W takim przypadku, wypłacenie przez kredytodawcę świadczenia jednemu z uprawnionych, skutkuje uznaniem, że kredytodawca wykonał swoje zobowiązanie wobec wszystkich uprawnionych.
Skutki podatkowe wykonywania przez osoby fizyczne świadczeń w sytuacji długu solidarnego oraz uzyskiwania świadczeń w sytuacji osób fizycznych uprawnionych solidarnie rozpoznaje się z uwzględnieniem art. 8 ust. 1 i 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W myśl tych przepisów:
1. Przychody z udziału w spółce niebędącej osobą prawną, ze wspólnej własności, wspólnego przedsięwzięcia, wspólnego posiadania lub wspólnego użytkowania rzeczy lub praw majątkowych u każdego podatnika określa się proporcjonalnie do jego prawa do udziału w zysku (udziału) oraz, z zastrzeżeniem ust. 1a, łączy się z pozostałymi przychodami ze źródeł, z których dochód podlega opodatkowaniu według skali, o której mowa w art. 27 ust. 1. W przypadku braku przeciwnego dowodu przyjmuje się, że prawa do udziału w zysku (udziału) są równe.
2. Zasady wyrażone w ust. 1 stosuje się odpowiednio do:
1) rozliczania kosztów uzyskania przychodów, wydatków niestanowiących kosztów uzyskania przychodów i strat;
2) ulg podatkowych związanych z prowadzoną działalnością w formie spółki niebędącej osobą prawną.
A zatem, skutki podatkowe regulowania długów solidarnych oraz uzyskiwania świadczeń o solidarnym charakterze, przypisuje się odpowiednio dłużnikom solidarnym albo wierzycielom solidarnym - w równych częściach.
Nie ma tu znaczenia, który z dłużników solidarnych faktycznie przekazał środki tytułem spłaty ich wspólnego długu. Nie jest również istotne, który z wierzycieli solidarnych faktycznie odebrał należności, do których są wspólnie uprawnieni bądź któremu z nich postawiono te należności do dyspozycji. Solidarny charakter zobowiązania powoduje, że skutki podatkowe zdarzeń, jakie zachodzą pomiędzy stronami tego zobowiązania, są przypisywane wszystkim osobom będącym stronami tego zobowiązania - odpowiedni jako dłużnicy bądź wierzyciele.
Ocena Państwa sytuacji podatkowej - kwestia charakteru, w jakim uczestniczyli Państwo w umowie kredytu
Jak wskazał Pan w opisie okoliczności faktycznych sprawy:
Okoliczności te są przesądzające dla uznania, że skutki podatkowe świadczeń przewidzianych na Państwa rzecz w ugodach z bankiem, powinny być przypisane Państwu w częściach równych - tj. po ½ (art. 8 ust. 1 i 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).
Przy czym to, że nieruchomości nabyte w wyniku zawarcia umów kredytowych są wykorzystywane w ramach działalności gospodarczej Pana A.A., nie ma znaczenia dla rozliczeń podatkowych stron zobowiązań solidarnych. Istotny jest formalny status odpowiednio dłużnika solidarnego albo wierzyciela solidarnego.
Zatem Państwa stanowisko zgodnie z którym przychód podatkowy z tytułu ugód z bankiem powstał wyłącznie po stronie Pana A.A., a Pani B.A. nie jest zobowiązana do rozpoznania tego przychodu, należy uznać za nieprawidłowe.
Mając na uwadze opis sprawy pozostaje ustalić, do jakiego źródła przychodów należy zaliczyć przychód powstały z tytułu umorzenia kredytu i wypłaconej „kwoty dodatkowej”.
Źródła przychodu
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych wyraźnie rozróżnia źródła przychodów oraz sposób opodatkowania dochodów z poszczególnych źródeł.
Stosownie do postanowień art. 10 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, źródłami przychodów są: m. in.:
Wskazany podział źródeł przychodów ma istotny wpływ na ustalenie podstawy opodatkowania, sposób opodatkowania i jego wysokość.
Źródła przychodu - przychody z pozarolniczej działalności gospodarczej
Na podstawie 14 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Za przychód z działalności, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3, uważa się kwoty należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont. U podatników dokonujących sprzedaży towarów i usług opodatkowanych podatkiem od towarów i usług za przychód z tej sprzedaży uważa się przychód pomniejszony o należny podatek od towarów i usług.
W myśl art. 14 ust. 2 pkt 6 ww. ustawy:
Przychodem z działalności gospodarczej są również wartość umorzonych lub przedawnionych zobowiązań, z zastrzeżeniem ust. 3 pkt 6, w tym z tytułu zaciągniętych kredytów (pożyczek), z wyjątkiem umorzonych pożyczek z Funduszu Pracy.
Zgodnie z art. 14 ust. 3 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Do przychodów, o których mowa w ust. 1 i 2, nie zalicza się pobranych wpłat lub zarachowanych należności na poczet dostaw towarów i usług, które zostaną wykonane w następnych okresach sprawozdawczych, a także otrzymanych lub zwróconych pożyczek (kredytów), w tym również uregulowanych w naturze, z wyjątkiem skapitalizowanych odsetek od tych pożyczek (kredytów).
Z kolei art. 23 ust. 1 pkt 8 lit. a cytowanej ustawy stanowi, że:
Nie uważa się za koszty uzyskania przychodów wydatków na:
a) spłatę pożyczek (kredytów), z wyjątkiem skapitalizowanych odsetek od tych pożyczek (kredytów), z tym że kosztem uzyskania przychodów są wydatki na spłatę pożyczki (kredytu) w przypadku, gdy pożyczka (kredyt) była waloryzowana kursem waluty obcej, jeżeli:
- pożyczkobiorca (kredytobiorca) w związku ze spłatą pożyczki (kredytu) zwraca kwotę kapitału większą niż kwota otrzymanej pożyczki (kredytu) - w wysokości różnicy pomiędzy kwotą zwrotu kapitału a kwotą otrzymanej pożyczki (kredytu),
- pożyczkodawca (kredytodawca) otrzymuje środki pieniężne stanowiące spłatę kapitału w wysokości niższej od kwoty udzielonej pożyczki (kredytu) - w wysokości różnicy pomiędzy kwotą udzielonej pożyczki (kredytu) a kwotą zwróconego kapitału.
Z cytowanych wyżej przepisów wynika, że zwrot kredytu oraz spłata kredytu są neutralne podatkowo. Wyjątkiem w tym przypadku są skapitalizowane odsetki od tych pożyczek (kredytów), które stanowią przychód w przypadku ich zwrotu oraz stanowią koszt uzyskania przychodów w przypadku ich zapłaty.
Przy czym, stosownie do treści art. 14 ust. 3 pkt 6 ww. ustawy:
Do przychodów, o których mowa w ust. 1 i 2 nie zalicza się kwoty stanowiącej równowartość umorzonych zobowiązań, w tym także umorzonych pożyczek (kredytów), jeżeli umorzenie zobowiązań jest związane z postępowaniem restrukturyzacyjnym lub postępowaniem upadłościowym.
Co do zasady - nie są przychodami z działalności gospodarczej takie przychody, które zostały zaliczone przez ustawodawcę do pozostałych źródeł przychodów znajdujących się w katalogu źródeł przychodów (art. 10 ust. 1 pkt 1, 2 i 4-9 ww. ustawy).
Na związek uzyskiwanych przychodów ze źródłem wymienionym w art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych może wskazywać, rozpatrywany całościowo, zespół powiązanych ze sobą działań podatnika, powtarzalnych, uporządkowanych, konsekwentnie prowadzących do osiągnięcia zysku.
Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 22 marca 2013 r., sygn. akt II FSK 1536/11:
Za przychody z działalności gospodarczej w rozumieniu art. 14 ust. 2 (w tym wymienione w pkt 6) należy uznać generalnie przychody, które wynikają ze źródła przychodów, jakie stanowi pozarolnicza działalność gospodarcza i które w następstwie prowadzenia tej działalności stają się wymagalną wierzytelnością.
(…) Za słuszne uznać należy stanowisko Sądu pierwszej instancji, zgodnie z którym stosownie do treści art. 14 ust. 2 pkt 6 PDOFizU na gruncie podatku dochodowego przychodem z działalności gospodarczej jest wartość wszystkich umorzonych zobowiązań, w tym cywilnoprawnych, albowiem przepis ten nie wskazuje na rodzaj umorzonych zobowiązań.
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie zawiera bezpośredniej i legalnej definicji środków trwałych, dokonuje natomiast ich podziału na podlegające i niepodlegające amortyzacji.
Zgodnie z art. 22a ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Amortyzacji podlegają, z zastrzeżeniem art. 22c, stanowiące własność lub współwłasność podatnika, nabyte lub wytworzone we własnym zakresie, kompletne i zdatne do użytku w dniu przyjęcia do używania:
1) budowle, budynki oraz lokale będące odrębną własnością,
2) maszyny, urządzenia i środki transportu,
3) inne przedmioty
- o przewidywanym okresie używania dłuższym niż rok, wykorzystywane przez podatnika na potrzeby związane z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą albo oddane do używania na podstawie umowy najmu, dzierżawy lub umowy określonej w art. 23a pkt 1, zwane środkami trwałymi.
W świetle powyższego, za składnik majątku w prowadzonej działalności można uznać taki składnik, który spełnia łącznie następujące warunki:
Odnosząc się do zwrotu nadpłaty przez Bank, w związku z tym, że kredyty których dotyczy zwrot zostały zaciągnięte na nabycie środków trwałych wykorzystywanego w działalności gospodarczej, należy wskazać na poniższe przepisy.
Zgodnie z art. 14 ust. 3 pkt 3a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Do przychodów, o których mowa w ust. 1 i 2, nie zalicza się zwróconych innych wydatków niezaliczonych do kosztów uzyskania przychodów.
W świetle powyższego, jeżeli zwrot poniesionych wydatków dotyczyć będzie kosztów, które zgodnie z przepisami podatkowymi nie mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów, wówczas zwrócone wydatki nie będą dla podatnika przychodem podatkowym. Takie rozwiązanie wynika literalnie z art. 14 ust. 3 pkt 3a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Co równie ważne, w oparciu o powyższe, można wyprowadzić zasadę, że zwrócone wydatki zaliczone do kosztów uzyskania przychodów, stanowią przychody podatnika. Tym samym, skutki podatkowe związane ze zwrotem wydatków są generalnie uzależnione od tego, czy wydatki, które będą zwracane podlegały zaliczeniu do kosztów podatkowych, czy też nie. Jeżeli zwracane wydatki podlegały zaliczeniu do kosztów uzyskania przychodów, wówczas kwota zwrotu powinna podlegać zaliczeniu do przychodów. Natomiast, jeżeli zwrot poniesionych wydatków dotyczyć będzie kosztów, które zgodnie z przepisami podatkowymi nie mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów, wówczas zwrócone wydatki nie będą dla podatnika przychodem podatkowym.
Stosownie do art. 22 ust. 1 ustawy:
Kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23.
Zgodnie z art. 22 ust. 7c ww. ustawy:
Jeżeli korekta kosztu uzyskania przychodów, w tym odpisu amortyzacyjnego, nie jest spowodowana błędem rachunkowym lub inną oczywistą omyłką, korekty dokonuje się poprzez zmniejszenie lub zwiększenie kosztów uzyskania przychodów poniesionych w okresie rozliczeniowym, w którym została otrzymana faktura korygująca lub, w przypadku braku faktury, inny dokument potwierdzający przyczyny korekty.
W myśl art. 22 ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Kosztem uzyskania przychodów są odpisy z tytułu zużycia środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych (odpisy amortyzacyjne) dokonywane wyłącznie zgodnie z art. 22a-22o, z uwzględnieniem art. 23. W przypadku spółek nieruchomościowych odpisy dotyczące środków trwałych zaliczonych do grupy 1 Klasyfikacji nie mogą być w roku podatkowym wyższe niż dokonywane zgodnie z przepisami o rachunkowości odpisy amortyzacyjne lub umorzeniowe z tytułu zużycia środków trwałych, obciążające w tym roku podatkowym wynik finansowy jednostki.
Stosownie do art. 23 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Nie uważa się za koszty uzyskania przychodów wydatków na:
a) nabycie gruntów lub prawa wieczystego użytkowania gruntów, z wyjątkiem opłat za wieczyste użytkowanie gruntów,
b) nabycie lub wytworzenie we własnym zakresie innych niż wymienione w lit. a środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, w tym również wchodzących w skład nabytego przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanych części,
c) ulepszenie środków trwałych, które zgodnie z art. 22g ust. 17 powiększają wartość środków trwałych, stanowiącą podstawę naliczania odpisów amortyzacyjnych
- wydatki te, zaktualizowane zgodnie z odrębnymi przepisami, pomniejszone o sumę odpisów amortyzacyjnych, o których mowa w art. 22h ust. 1 pkt 1, są jednak kosztem uzyskania przychodów przy określaniu dochodu z odpłatnego zbycia rzeczy określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. d, oraz gdy odpłatne zbycie rzeczy i praw jest przedmiotem działalności gospodarczej, a także w przypadku odpłatnego zbycia składników majątku związanych z działalnością gospodarczą, o których mowa w art. 14 ust. 2 pkt 1, bez względu na czas ich poniesienia;
Powołany przepis wyklucza możliwość uznania wydatków na nabycie środka trwałego za koszty uzyskania przychodów w dacie ich poniesienia, przesuwając moment potrącalności tego rodzaju kosztów do odpłatnego zbycia tych składników majątku. Wprowadzając to unormowanie, ustawodawca miał na względzie, że wydatki na wytworzenie wyżej wskazanych trwałych składników majątku służących podmiotowi dla celów prowadzonej działalności nie są związane z przychodami uzyskiwanymi w okresie wytworzenia tego składnika majątku.
W myśl art. 23 ust. 1 pkt 33 ww. ustawy:
Nie uważa się za koszty uzyskania przychodów odsetek, prowizji i różnic kursowych od pożyczek (kredytów) zwiększających koszty inwestycji w okresie realizacji tych inwestycji
Natomiast w myśl art. 23 ust. 1 pkt 45 ww. ustawy:
Nie uważa się za koszty uzyskania przychodów odpisów z tytułu zużycia środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych dokonywanych, według zasad określonych w art. 22a-22o, od tej części ich wartości, która odpowiada poniesionym wydatkom na nabycie lub wytworzenie we własnym zakresie tych środków lub wartości niematerialnych i prawnych, odliczonym od podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym albo zwróconym podatnikowi w jakiejkolwiek formie.
W zakres postanowień powyższego artykułu wchodzą wszelkie dotacje, subwencje, dopłaty, otrzymane środki pieniężne stanowiące zwrot podatnikowi poniesionych wydatków na nabycie środków trwałych. Fakt otrzymania zwrotu poniesionych wydatków powoduje, że część odpisów amortyzacyjnych nie będzie stanowiła kosztów uzyskania przychodów w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Z przytoczonego przepisu wynika, że nie stanowią kosztów uzyskania przychodów odpisy amortyzacyjne, z tytułu zużycia środków trwałych od tej ich części, która m.in. została podatnikowi w jakiejkolwiek formie zwrócona. Oznacza to, że otrzymane środki pieniężne stanowiące zwrot podatnikowi poniesionych wydatków na nabycie środka trwałego wchodzą w zakres powołanego art. 23 ust. 1 pkt 45 ustawy.
Źródła przychodu - przychody z innych źródeł
Stosownie do art. 20 ust. 1 ww. ustawy:
Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17.
Użycie w cytowanym przepisie sformułowania „w szczególności” wskazuje, że kategoria przychodów z innych źródeł nie ogranicza się do rodzajów przysporzeń wymienionych w art. 20 ust. 1. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpi przychód podatkowy i charakter tego przychodów nie będzie odpowiadał żadnej z kategorii wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1-8b ustawy.
Ocena Państwa sytuacji podatkowej - umorzenie kredytu
Z opisu sprawy wynika, że nieruchomości, na które zostały wydatkowane środki z kredytów Nieruchomości były/są ujęte w ewidencji środków trwałych prowadzonej przez Pana A.A. w ramach działalności gospodarczej. Nieruchomości do dziś znajdują się w ewidencji środków trwałych działalności gospodarczej.
Skoro, w przedmiotowej sprawie, środki uzyskane z kredytów, zostały przez Państwa przeznaczone na zakup nieruchomości wykorzystywanych do celów prowadzonej przez Pana A.A. działalności gospodarczej, to przychód z umorzenia tych kredytów (przypadająca na Pana A.A. część tej kwoty tj. 1/2 kwoty) stanowi dla Pana A.A. przychód z działalności gospodarczej zgodnie z przepisem art. 14 ust. 2 pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Odnosząc się zaś do Zainteresowanej niebędącej stroną postępowania (Pani B.A.) i z uwagi na fakt, że Zainteresowana nie prowadzi działalności gospodarczej, uzyskany przychód z tytułu umorzenia kredytów należy zakwalifikować jako przychód z innych źródeł.
Przypadająca na Panią B.A. część tej kwoty wierzytelności (tj. 1/2 kwoty) z tytułu zaciągniętych w 2007 r. we frankach szwajcarskich kredytów, które zostały umorzone przez Bank, stanowi dla Zainteresowanej niebędącej stroną przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu nieodpłatnych świadczeń, klasyfikowany do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ww. ustawy, podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
Zatem Państwa stanowisko w tym zakresie również należy uznać za nieprawidłowe.
Ocena Państwa sytuacji podatkowej - wypłata „kwoty dodatkowej”
Jak wskazali Państwo w opisie okoliczności sprawy, bank oprócz zwolnienia z długu, wypłacił na Państwa rzecz kwoty 108.000 zł oraz 87.369,12 zł.
Przy czym z zawartych ugód wynika, że kwoty wypłacone przez Bank nie odpowiadają wyłącznie wartości nadpłaty, lecz obejmują dwa odrębne elementy zwrot nadpłaty ustalonej w wyniku przeliczenia kredytu, dodatkowe świadczenie pieniężne przewidziane w ugodzie. W szczególności:
1) Pierwsza ugoda:
a) ustalona nadpłata: 57.693,87 zł,
b) kwota wypłacona przez Bank: 87.369,12 zł,
c) różnica (świadczenie dodatkowe): 29.675,25 zł.
2) Druga ugoda:
a) ustalona nadpłata: 46.066,69 zł,
b) kwota wypłacona przez Bank: 108.000,00 zł,
c) różnica (świadczenie dodatkowe): 61.933,31 zł.
Aby ocenić skutki podatkowe takiej wypłaty, w pierwszej kolejności należy rozważyć, czy spełnia ona definicję przychodu podatkowego.
Zakładając sytuację, w której:
1) bank zawarł z kredytobiorcą ugodę, zgodnie z którą umowa o kredyt nadal obowiązuje, ale zmienia się jej treść;
2) zmiana treści umowy o kredyt jest wynikiem przewalutowania kwoty kredytu na PLN wraz z przewalutowaniem rat odsetkowo-kapitałowych, które kredytobiorca dotychczas spłacił;
3) przewalutowanie kredytu obniżyło należność wobec banku z tytułu tego kredytu (zadłużenie kredytobiorcy wynikające z przewalutowania kredytu na PLN jest mniejsze, niż zadłużenie wynikające z umowy o kredyt przed jego przewalutowaniem)
wówczas przyjąć należy, że środki pieniężne - które w wyniku zawarcia ugody bank zwraca kredytobiorcy w kwocie uprzednio spłaconej przez kredytobiorcę i nieprzekraczające różnicy pomiędzy należnością wobec banku sprzed przewalutowania kredytu, a należnością wobec banku po przewalutowaniu kredytu - bez względu na nazwę nadaną tym środkom w ugodzie, np. dodatkowy zwrot - są co do zasady neutralne podatkowo (ich otrzymanie nie powoduje powstania przychodu po stronie kredytobiorcy). Natomiast w sytuacji, gdy kredytobiorca otrzyma od banku środki pieniężne, których wysokość wykracza poza ww. różnicę, środki te są przychodem kredytobiorcy. Należy jednak zaznaczyć, że odmiennie kształtuje się sytuacja podatników prowadzących działalność gospodarczą.
Z przedstawionego opisu sprawy wynika, że Nieruchomości były/są ujęte w ewidencji środków trwałych prowadzonej przez Pana A.A. w ramach działalności gospodarczej. Nieruchomości do dziś znajdują się w ewidencji środków trwałych działalności gospodarczej. Przy czym odsetki od kredytów naliczone i zapłacone do dnia oddania nieruchomości do używania nie powiększyły wartości początkowej środków trwałych. Ponadto nie ujmowali/ujmują Państwo kosztów dotyczących opisanego kredytu jako koszty uzyskania przychodów z działalności gospodarczej, ponieważ nie wiedzieliście Państwo o tym, że można ujmować odsetki od kredytu w kosztach działalności gospodarczej, w związku z tym Pan A.A. zawyżył podstawę opodatkowania w swojej działalności gospodarczej.
W świetle przytoczonych wyżej przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wskazać należy, że przypadająca na rzecz Pana A.A. kwota stanowiąca nadpłatę w części dotyczącej rat kapitałowych nie stanowi przychodu w rozumieniu art. 14 ust. 3 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
Z kolei otrzymanie zwrotu części odsetek od kredytu, która odpowiada kwocie, podlegającej uwzględnieniu w wartości początkowej środka trwałego pozostaje bez wpływu na jego wartość początkową oraz na wysokość odpisów amortyzacyjnych, które to wielkości określone są w momencie przyjęcia środka trwałego do używania i wpisania go do ewidencji środków trwałych. Odpisy amortyzacyjne dokonane przed otrzymaniem zwrotu stanowią - zgodnie z art. 22 ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych - w całości koszt uzyskania przychodów.
Otrzymanie zwrotu skutkuje natomiast wyłączeniem z kosztów uzyskania przychodów tej części odpisów amortyzacyjnych, która odpowiada wartości otrzymanego zwrotu i o tę wielkość należy zmniejszyć koszty uzyskania przychodów w okresie rozliczeniowym, w którym otrzymano zwrot. Dotyczy to już dokonanych odpisów amortyzacyjnych. Obniżeniu powinny także podlegać odpisy amortyzacyjne, których dokonywał Pan A.A. - na bieżąco już po otrzymaniu tych odsetek w ramach omawianej nadpłaty.
Dodatkowo, skoro zwrot poniesionych wydatków w postaci odsetek od kredytu dotyczy kosztów, które nie mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów, wówczas zwrócone wydatki (odsetki od kredytu które mogły być uwzględnione w wartości początkowej nieruchomości), na podstawie art. 14 ust. 3 pkt 3a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, nie stanowią dla Pana A.A. przychodu podatkowego.
Jednocześnie mając na uwadze treść art. 14 ust. 3 pkt 3a zwrócone na podstawie Ugody odsetki od kredytu, które Pan A.A. mógł zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów działalności gospodarczej będą stanowiły dla Niego przychód tej działalności w momencie ich otrzymania.
Natomiast przypadająca na rzecz Pana A.A. część kwoty stanowiącej świadczenie dodatkowe (1/2 tej kwoty), stanowi przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i - z uwagi na związek z prowadzoną działalnością gospodarczą oraz wykorzystywanie nieruchomości w działalności gospodarczej - powinna zostać zakwalifikowana do przychodów z działalności gospodarczej, podlegających opodatkowaniu.
Odnosząc się w zaś do Zainteresowanej niebędącej stroną postępowania (Pani B.A.) wypłata przypadającej na Jej rzecz części kwoty stanowiącej nadpłatę (1/2 kwoty) nie powoduje przysporzenia majątkowego po stronie Pani B.A., ale przywraca należny stan posiadania. Zwrot środków, które bank uzyskał nienależnie, jest dla Pani B.A. neutralny podatkowo na gruncie podatku dochodowego od osób fizycznych.
Wobec tego, przypadająca na rzecz Pani B.A. część tej kwoty (1/2 tej kwoty) nie będzie dla Niej przychodem podatkowym w rozumieniu art. 11 ust. 1 w zw. z art. 8 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Natomiast przypadająca na rzecz Pani B.A. część kwoty stanowiącej świadczenie dodatkowe (1/2 tej kwoty), stanowi przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, klasyfikowany do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ww. ustawy, podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
Państwa stanowisko w tym zakresie jest nieprawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
Interpretacja stanowi wyłącznie odpowiedź na zadane pytanie w kontekście przedstawionego przez Państwa stanowiska. Inne kwestie nieobjęte pytaniem, nie podlegały ocenie.
Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny/zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji pokrywa/będzie się pokrywało z opisem stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego podanym przez Państwa w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swą aktualność.
Odnosząc się do powołanych we własnym stanowisku interpretacji organów podatkowych, wskazać należy, że rozstrzygnięcia w nich zawarte dotyczą konkretnej indywidualnej sprawy w określonym zdarzeniu przyszłym i w tych sprawach rozstrzygnięcia w nich zawarte są wiążące, zatem nie mogą przesądzać o niniejszym rozstrzygnięciu.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pan A.A. (Zainteresowany będący stroną postępowania - art. 14r § 2 Ordynacji podatkowej) ma prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a, art. 14b § 1 i art. 14r Ordynacji podatkowej.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo