Interpretacja 0114-KDWP.4011.49.2026.2.AS1

Interpretacja indywidualna - stanowisko nieprawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest nieprawidłowe.

Zakres wniosku wspólnego o wydanie interpretacji indywidualnej

17 marca 2026 r. wpłynął Państwa wniosek z 1 lutego 2026 r. roku o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełnili go Państwo pismem z 22 kwietnia 2026 r. - w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku wspólnego jest następująca:

Zainteresowani, którzy wystąpili z wnioskiem

1)  Zainteresowany będący stroną postępowania:

A.A.

2)  Zainteresowana niebędąca stroną postępowania:

C.C.

3)  Zainteresowany niebędący stroną postępowania:

D.D.

4)  Zainteresowana niebędąca stroną postępowania:

B.B.

Opis stanu faktycznego

Wnioskodawcą jest A.A. prowadzący działalność gospodarczą w formie jednoosobowej działalności gospodarczej pod firmą (…) z siedzibą w (...), posiadający numer NIP (…), wpisany do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, który działalność gospodarczą rozpoczął w dniu (…) 2000 roku. Głównym przedmiotem prowadzonej działalności jest wynajem i zarządzanie nieruchomościami własnymi lub dzierżawionymi oznaczony kodem PKD 68.20.Z. Działalność gospodarcza prowadzona przez A.A. podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych w formie podatku liniowego. Wnioskodawca posiada nieograniczony obowiązek podatkowy w Rzeczypospolitej Polskiej, co oznacza, że ma status polskiego rezydenta podatkowego. A.A. zawarł z bankiem umowy kredytowe we frankach szwajcarskich, których celem był zakup nieruchomości wykorzystywanych do celów gospodarczych.

Umowa kredytu hipotecznego nr (…) zawarta została w dniu (…) 2007 roku z bankiem X, w której kredytobiorcami były cztery osoby: A.A., C.C., D.D. oraz B.B., przy czym D.D. i B.B. są rodzicami C.C. Kredyt zostały zaciągnięte w walucie frank szwajcarski i służył sfinansowaniu zakupu nieruchomości przeznaczonych na cele działalności gospodarczej Pana A.A.

Dla pełnego wyjaśnienia okoliczności związanych z zawarciem umowy kredytowej wskazać należy, że kredyt hipoteczny był przeznaczony na sfinansowanie zakupu części pawilonu handlowego. Pozostałą część pawilonu A.A. i C.C. nabyli samodzielnie. W skład całego pawilonu wchodziły trzy wyodrębnione lokale użytkowe, usytuowane na różnych kondygnacjach (odpowiednio pawilon nr 1, nr 2 i nr 3). Bank nie dopuszczał możliwości finansowania zakupu pojedynczego lokalu - przedmiotem transakcji i zabezpieczenia kredytu musiał być cały pawilon handlowy, dlatego Wnioskodawca przystąpił do trzech kredytów hipotecznych, jednak tylko w jednym jako współkredytobiorcy wystąpiły 4 osoby.

Z tego względu, przy nabyciu pawilonu nr 3, w skład którego wchodziły trzy lokale użytkowe, konieczne było zaciągnięcie kredytu wspólnie z rodzicami żony Wnioskodawcy - D.D. i B.B. Wynikało to z faktu, że jeden z lokali w tym pawilonie (lokal nr 3B) miał zostać im przekazany na własność w zamian za uprzednio darowane Wnioskodawcy i jego małżonce udziały we wspólnocie i spółce, które służyły realizacji inwestycji budowlanej tego pawilonu.

Podkreślić należy, że podział pawilonu nr 3 na trzy lokale (3A - piętro, 3 - parter, 3B - piwnica) został dokonany w księgach wieczystych wyłącznie na wniosek Wnioskodawcy w celu umożliwienia w przyszłości zbywania lokali oddzielnie oraz przekazania lokalu 3B rodzicom małżonki. Z punktu widzenia nabycia kredytowanego przedmiotu oraz wymogów banku pawilon nr 3 stanowił jedną, niepodzielną jednostkę budowlaną, co wymusiło konieczność zaciągnięcia kredytu przez czterech kredytobiorców.

Jednocześnie od samego początku przyjęto, że to Wnioskodawca wraz z małżonką ponoszą wszelkie koszty związane z finansowaniem i utrzymaniem całego pawilonu nr 3, w tym nakłady inwestycyjne w ramach wkładu własnego i kredytu, coroczne opłaty z tytułu podatku od nieruchomości i użytkowania wieczystego, bieżące opłaty na rzecz wspólnoty, koszty eksploatacyjne, a także koszty konserwacji i napraw. Tylko jeden lokal - 3B - stał się własnością rodziców małżonki Wnioskodawcy, natomiast pozostałe dwa lokale weszły do majątku Wnioskodawcy i jego małżonki i od początku były wykorzystywane w prowadzonej przez Wnioskodawcę działalności gospodarczej.

W wyniku zawartych umów kredytowych strony przystąpiły do nabycia nieruchomości. Wszystkie lokale od samego początku były przedmiotem wynajmu i zostały w pełni włączone do działalności gospodarczej A.A. Podatek VAT od zakupu nieruchomości został odliczony, a koszty związane z nieruchomościami, takie jak opłaty eksploatacyjne czy podatek od nieruchomości, były rozliczane w ramach prowadzonej działalności gospodarczej.

Przychód z tytułu wynajmu wszystkich lokali, w tym również lokalu stanowiącego własność D.D. i B.B., był rozliczany w działalności gospodarczej A.A. na podstawie bezterminowej umowy najmu zawartej pomiędzy stronami, w której uzgodniono, że to A.A. uzyskuje przychody z tytułu wynajmu całej nieruchomości. Wnioskodawca zobowiązany jest do comiesięcznego przekazywania czynszu najmu na rzecz teściów. Jednocześnie ustalono, że odpowiedzialność za spłatę kredytu wynikającego z umowy, spoczywa w całości na Wnioskodawcy jako faktycznym beneficjencie dochodów z wynajmu nieruchomości.

W dniu (…) sierpnia 2025 r. strony zawarły z bankiem ugody do umowy nr (…), a jej skutkiem było zwolnienie z długu kredytobiorców w wysokości 362.791,04 zł i jednoczesną wypłata na rachunek A.A. i C.C. kwoty 130 000 zł.

Uzupełnienie opisu stanu faktycznego

Umowy nie zostały zawarte w ramach prowadzonej działalności gospodarczej jednak, nieruchomości nabyte w wyniku zawarcia umów są wykorzystywane w ramach działalności gospodarczej Pana A.A. pod firmą (…) z siedzibą w Warszawie, wpisanym do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, adres: (…), posiadającym numer NIP (…) i REGON (…).

Kredytobiorcy odpowiadali solidarnie za zobowiązania kredytowe.

Kredyty zaciągane były tylko w celu zakupu nieruchomości.

Wszystkie nieruchomości (których zakup został sfinansowany ze środków uzyskanych ze wskazanych we wniosku kredytów) Zainteresowani nabyli do majątku wspólnego.

Nie ujmowali/ujmują Państwo kosztów dotyczące opisanego kredytu jako kosztów uzyskania przychodów z działalności gospodarczej, ponieważ Wnioskodawca nie wiedział o tym, że może ujmować odsetki od kredytu w kosztach działalności gospodarczej, w związku z tym zawyżył podstawę opodatkowania w swojej działalności gospodarczej.

Strony zgodnie wskazały w treściach ugód, że „Kredytobiorca jest świadomy, że ma prawo do podniesienia przeciwko Bankowi roszczeń w związku z zawarciem, wykonywaniem lub treścią Umowy, w tym także w związku z w szczególności może dochodzić rozszerzenia lub uznanie postanowień Umowy, w tym dotyczących zasad ustalania kursu waluty, klauzuli ryzyka walutowego i zasad denominacji lub indeksacji, za niewiążące na podstawie art. 385¹ i nast. Kodeksu cywilnego lub stwierdzenia nieważności Umowy lub o zapłatę ww. tytułów.”. Na tej podstawie można wskazać, że ugoda została zawarta na podstawie art. 385¹ i nast. Kodeksu cywilnego.

Ugody z Bankiem to ugody pozasądowe.

Bank zwolnił Państwa z długu w wysokości 362.791,04 zł w dacie zawarcia ugód, tj. w dniu (…) sierpnia 2025 r. Obie ugody zawarte zostały tego samego dnia.

Bank dokonał wypłaty na Państwa rzecz kwoty 130.000 zł w sierpniu 2025 r.

Zgodnie z ugodą kwota 130.000 zł do wypłaty na Państwa rzecz, jest wspólną należnością wszystkich kredytobiorców.

Z treści ugód wynika bowiem, że Bank i Kredytobiorcy przyjęli mechanizm rozliczenia polegający na:

a)  przeliczeniu kredytu pierwotnie denominowanego/indeksowanego do waluty obcej na kredyt złotowy od dnia jego zawarcia,

b)  przyjęciu, że kredyt od początku funkcjonował jako kredyt w PLN, oprocentowany według zmiennej stopy procentowej opartej na wskaźniku referencyjnym WIBOR 3M powiększonym o marżę Banku,

c)  uwzględnieniu rzeczywistych wpłat dokonanych przez Kredytobiorców w toku wykonywania umowy,

d)  porównaniu wysokości świadczeń faktycznie spełnionych przez Wnioskodawcę z wysokością świadczeń, które byłyby należne przy założeniu funkcjonowania kredytu jako złotowego od początku.

Z zawartych ugód wynika, że kwoty wypłacone przez Bank nie odpowiadają wyłącznie wartości nadpłaty, lecz obejmują dwa odrębne elementy zwrot nadpłaty ustalonej w wyniku przeliczenia kredytu, dodatkowe świadczenie pieniężne przewidziane w ugodzie. W szczególności:

a)  ustalona nadpłata: 38.769,76 zł,

b)  kwota wypłacona przez Bank: 130.000 zł,

c)  różnica (świadczenie dodatkowe): 91.230,24 zł.

Powyższe potwierdza, że wypłacone kwoty nie są tożsame z nadpłatą powstałą w związku z uiszczeniem rat przez Wnioskodawcę, lecz obejmują także dodatkowe świadczenie Banku wynikające z ugody. Mechanizm ten znajduje potwierdzenie w treści ugody, w której nadpłata jest określona odrębnie, a dodatkowo Bank zobowiązuje się do zapłaty dodatkowej kwoty na rzecz Kredytobiorców.

W odniesieniu do szczegółowych pytań należy wskazać, że:

a)  kwoty nie stanowią wynagrodzenia za odstąpienie od dochodzenia roszczeń wobec Banku,

b)  kwoty nie stanowią odszkodowanie ze strony Banku,

c)  kwoty nie stanowią zadośćuczynienia ze strony Banku,

d)  kwoty nie stanowią świadczenia z tytułu kredytu mieszkaniowego związane z powstaniem przychodu z tytułu zastosowania ujemnego oprocentowania,

e)  kwoty stanowią zwrot części środków wpłaconych do Banku, uznanych następnie za nienależne (nadpłatę), ale tylko w części. W zakresie odpowiadającym kwocie ustalonej nadpłaty wypłata stanowi zwrot środków uprzednio wpłaconych przez Wnioskodawcę, które w wyniku ugodowego przeliczenia zostały uznane za nadpłatę,

f)   jest to inny rodzaj świadczenia. W części przewyższającej ustaloną nadpłatę wypłacona kwota stanowi odrębne, dodatkowe świadczenie ugodowe Banku, przewidziane w samej ugodzie. Nie zostało ono oznaczone jako odszkodowanie, zadośćuczynienie ani wynagrodzenie, lecz jako samodzielne świadczenie pieniężne należne na podstawie zawartej ugody, obok zwrotu nadpłaty. W sensie prawnym należy je więc kwalifikować jako świadczenie wynikające bezpośrednio z ugody, służące ostatecznemu i polubownemu zakończeniu sporu między stronami.

W przy ustalaniu kwot wypłaconych przez Bank, tj. 130.000 zł, istotne znaczenie miały zarówno wartości związane z wykonaniem umów kredytu do dnia zawarcia ugód, jak i wartości wynikające z samego mechanizmu ugodowego rozliczenia, w tym w szczególności wysokość świadczeń spełnionych przez Wnioskodawcę, wysokość środków wypłaconych przez Bank, a także kwota zadłużenia istniejąca na dzień zawarcia ugody oraz kwota, z której Kredytobiorcy zostali zwolnieni.

Z treści ugód wynika, że strony przyjęły model kompleksowego rozliczenia polegający na przekształceniu kredytu w kredyt złotowy od dnia jego zawarcia oraz rekonstrukcji jego przebiegu przy zastosowaniu oprocentowania opartego o wskaźnik referencyjny WIBOR 3M powiększony o marżę Banku. W wyniku takiego przeliczenia dokonano porównania sumy świadczeń faktycznie spełnionych przez Wnioskodawcę z wysokością świadczeń, które byłyby należne przy założeniu funkcjonowania kredytu jako złotowego. Różnica pomiędzy tymi wartościami została zakwalifikowana jako nadpłata.

Nadpłata została ustalona w wysokości 38.769,76 zł. Kwota ta pozostaje w bezpośrednim związku z wysokością dokonanych przez Wnioskodawcę wpłat. Jednocześnie kwota faktycznie wypłacone przez Bank, tj. 130.000 zł, przekracza wysokość nadpłat, co oznacza, że obejmuje ona nie tylko zwrot świadczeń uznanych za nienależne, lecz także dodatkowe świadczenie pieniężne przewidziane w ugodzie.

Niezależnie od powyższego, w ugodzie dokonano również zwolnienia Kredytobiorców z długu, które stanowi odrębny element rozliczenia i nie wpływa bezpośrednio na wysokość wypłaty pieniężnej. W pierwszej ugodzie zwolnienie z długu nastąpiło w kwocie 362.791,04 zł (obejmującej kapitał w wysokości 362.791,04 zł). Wskazana kwota odpowiada wysokości zadłużenia ustalonej na dzień zawarcia ugody po dokonaniu przeliczenia kredytu i stanowią efekt tego samego procesu rozliczeniowego, który doprowadził do ustalenia nadpłaty, jednakże ma charakter odrębny od świadczenia pieniężnego wypłacanego Kredytobiorcom.

Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że wszystkie wskazane w pytaniu wartości pozostają ze sobą funkcjonalnie powiązane w ramach jednego mechanizmu ugodowego rozliczenia, przy czym bezpośredni wpływ na wysokość kwot wypłaconych przez Bank ma ustalona nadpłata, natomiast kwota zwolnienia z długu stanowi odrębny składnik tego rozliczenia i nie jest elementem kalkulacyjnym samej wypłaty, lecz konsekwencją przyjętego przez strony sposobu ostatecznego rozliczenia stosunku kredytowego.

W ramach zawartej ugody doszło do zmiany waluty zadłużenia kredytów, jednakże zmiana ta nie miała charakteru klasycznego „przewalutowania” dokonywanego na moment zawarcia ugody według aktualnego kursu, lecz polegała na przyjęciu fikcji prawnej, zgodnie z którą kredyty od początku traktowane są jako kredyty złotowe. Z treści ugody wynika bowiem, że strony uzgodniły zmianę waluty zadłużenia na walutę polską, przy czym jednocześnie przyjęto, że kredyt udzielony na podstawie umowy zostaje rozliczony tak, jak gdyby od dnia jego zawarcia, tj. od dnia (…) 2007 r., stanowił kredyt złotowy udzielony na określonych w ugodzie warunkach, w szczególności przy zastosowaniu oprocentowania opartego o wskaźnik referencyjny WIBOR 3M powiększony o marżę Banku.

W konsekwencji powyższego nie doszło do jednorazowego przewalutowania na określony dzień według konkretnego kursu. Rozliczenie kredytu nastąpiło retrospektywnie, tj. poprzez przeliczenie wszystkich operacji od dnia zawarcia umowy. W ugodzie wskazano jedynie pomocniczo, że dla potrzeb ustalenia wysokości zadłużenia na dzień zawarcia ugody zastosowano średni kurs Narodowego Banku Polskiego z dnia poprzedzającego dzień zawarcia ugody. Kurs ten służył jednak wyłącznie do technicznego określenia salda zadłużenia na moment zawarcia ugody, a nie stanowił kursu „przewalutowania” w klasycznym znaczeniu.

Zmiana waluty zadłużenia miała charakter modyfikacji sposobu rozliczenia zobowiązania, polegającej na przeliczeniu kredytu i jego spłaty według modelu kredytu złotowego od początku jego obowiązywania. Nie ograniczała się ona wyłącznie do przeliczenia kapitału pozostałego do spłaty na inny dzień, lecz obejmowała całościową rekonstrukcję stosunku prawnego, w tym harmonogramu spłat, wysokości odsetek oraz salda zadłużenia. W tym sensie nie była to wyłącznie zmiana sposobu wykonania zobowiązania, lecz kompleksowe przekształcenie zasad jego rozliczenia.

Zmiana waluty zadłużenia oraz przyjęcie nowego modelu rozliczenia nastąpiły w ramach istniejących stosunków prawnych łączących strony, tj. w drodze zawarcia ugody odnoszącej się do uprzednio zawartej umowy kredytu. Ugoda nie stanowi aneksu technicznego ograniczającego się do zmiany pojedynczych parametrów umowy, lecz odrębne porozumienie stron kompleksowo regulujące zasady dalszego wykonywania umowy oraz rozliczenia dotychczasowych świadczeń.

Ugoda z bankiem przewiduje umorzenie zobowiązań kredytowych w kwocie 362.791,04 zł (obejmującej kapitał w wysokości 362.791,04 zł).

W skład ww. kwoty nie będzie wchodzić kwota odsetek karnych (odsetek od zadłużenia przeterminowanego).

Nieruchomości były/są ujęte w ewidencji środków trwałych prowadzonej przez Wnioskodawcę będącego stroną postępowania w ramach działalności gospodarczej. Nieruchomości do dziś znajdują się w ewidencji środków trwałych działalności gospodarczej Wnioskodawcy.

Odsetki od kredytów naliczone i zapłacone do dnia oddania nieruchomości do używania nie zwiększyły wartość początkową tych środków trwałych.

Pytania

1)  Czy podatkiem dochodowym od osób fizycznych objęta jest tylko kwota zwolnienia z długu, czy również kwota wypłacona kredytobiorcom?

2)  Czy w sytuacji, gdy nieruchomości od początku były wykorzystywane w jednoosobowej działalności gospodarczej Wnioskodawcy A.A., a kredyty były zaciągnięte w celu zakupu tych nieruchomości usługowych, to tylko on jako przedsiębiorca powinien rozpoznać przychód z tytułu zawartych ugód, a pozostali kredytobiorcy (żona, teściowie) nie muszą rozliczać tego przychodu?

Państwa stanowisko w sprawie

Odpowiedź na pytanie nr 1

W ocenie Wnioskodawcy opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega jedynie kwota zwolnienia z długu.

Wnioskodawca zawarł ugodę z bankiem dotyczącą kredytu we frankach szwajcarskich zaciągniętego na zakup lokali usługowych. Ugoda skutkowała umorzeniem części zadłużenia kredytowego (zwolnienie z długu) oraz wypłatą określonych kwot przez bank na rzecz A.A. i C.C. Należy rozstrzygnąć, czy przychód do opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych (PIT) powstaje wyłącznie z tytułu umorzonej kwoty zobowiązań, czy również z tytułu otrzymanych od banku kwot wypłaconych w ramach ugody.

Zgodnie z ustawą o podatku dochodowym od osób fizycznych, przychodem podatkowym osoby fizycznej są wszelkie trwałe przysporzenie majątkowe, zarówno w formie otrzymanych pieniędzy lub wartości pieniężnych, jak i wartości otrzymanych nieodpłatnych świadczeń. Przychodem może być zatem zarówno zwiększenie aktywów podatnika (np. otrzymanie pieniędzy), jak i zmniejszenie jego zobowiązań, o ile ma ostateczny (definitywny) charakter. W szczególności organy podatkowe podkreślają, że umorzenie kredytu (całości lub części kapitału czy odsetek) skutkuje powstaniem po stronie kredytobiorcy przychodu, ponieważ dzięki zwolnieniu z długu nie musi on spłacać należności, do czego pierwotnie był zobowiązany. Tego rodzaju przysporzenie, polegające na zwolnieniu z obowiązku zapłaty długu stanowi dla kredytobiorcy dochód w rozumieniu ustawy o PIT i jest traktowane jako nieodpłatne świadczenie, oraz co do zasady podlega opodatkowaniu jako przychód z tzw. innych źródeł (art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ustawy o PIT).

W niniejszej sprawie bank umorzył część pozostałego zadłużenia z tytułu kredytu hipotecznego (zaciągniętego we CHF). Umorzona kwota zadłużenia stanowi zatem przychód podatkowy po stronie kredytobiorców, bowiem nie może ona korzystać ze zwolnienia wynikającego z Rozporządzenia Ministra Finansów z 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe.

Natomiast odmiennie należy ocenić kwoty pieniężne wypłacone przez bank kredytobiorcom w ramach ugody. W drodze negocjacji pomiędzy kredytobiorcami a bankiem, ostatecznie bank wypłacił kredytobiorcom pewną określone kwoty. W ugodzie nie jest wskazana bezpośrednia informacja, tytułem czego następuje wypłata tych kwot, niemniej jednak odnoszą się one do rozliczenia nadpłaconych rat. W interpretacjach indywidualnych organ podatkowy konsekwentnie uznaje, że tego rodzaju kwota wypłacona w ramach ugody, mieszcząca się w uprzednio wpłaconych przez kredytobiorców środkach (nadpłacie), nie stanowi dla nich przychodu podatkowego (np. Interpretacja indywidualna z dnia 7 maja 2025 r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0115-KDST2-2.4011.126.2025.2.KK). Mówiąc inaczej, zwrot nadpłaconych wcześniej kwot jest neutralny podatkowo, nie powoduje powstania nowego przysporzenia, a jedynie przywraca podatnikowi jego własne środki (wcześniej wydatkowane). W cytowanej interpretacji Dyrektor KIS podkreślił, że otrzymana od banku „kwota dodatkowa” stanowi zwrot poniesionych kosztów, pozostając bez wpływu na obowiązki podatkowe kredytobiorcy. Skoro bowiem kredytobiorcy pierwotnie nadpłacili określone kwoty w ramach wykonywania umowy kredytowej (np. spłacili więcej niż ostatecznie należało się bankowi), to zwrot tej nadpłaty nie jest dla nich dodatkowym dochodem, lecz korektą rozliczeń z bankiem.

Reasumując, w odpowiedzi na pytanie pierwsze: opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlega wyłącznie wartość umorzonego przez bank zobowiązania (kwota zwolnienia z długu) stanowi ona przychód podatkowy (co do zasady z kategorii „inne źródła” lub ewentualnie z działalności gospodarczej, o czym niżej). Natomiast kwoty wypłacone przez bank w ramach ugody, stanowiące zwrot nadpłaconych należności okołokredytowych, nie generują przychodu do opodatkowania.

1)  Takie stanowisko jest utrwalone w interpretacjach indywidualnych organów skarbowych: interpretacja Dyrektora KIS z 7 maja 2025 r„ sygn. 0115-KDST2-2.4011.126.2025.2.KK,

2)  interpretacja Dyrektora KIS z 4 lipca 2025 r., sygn. 0112-KDIL2-1.4011.515.2025.1.AK,

3)  interpretacja Dyrektora KIS z 11 września 2025 r., sygn. 0115-KDST2-2.4011.417.2025.3.RS.

Odpowiedź na pytanie nr 2

W ocenie Wnioskodawcy, przychód podatkowy wynikający z ugody zawartej z bankiem powinien zostać rozpoznany wyłącznie przez niego w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, a nie przez pozostałych współkredytobiorców, którzy pełnili jedynie rolę formalnych stron umowy kredytowej.

Zgodnie z art. 14 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych przychodem z działalności gospodarczej jest m.in. wartość umorzonych zobowiązań. W doktrynie i orzecznictwie podkreśla się, że przychód podatkowy powstaje wyłącznie wtedy, gdy po stronie podatnika pojawia się realne i definitywne przysporzenie majątkowe, tj. zwiększenie aktywów albo zmniejszenie pasywów, które skutkuje poprawą sytuacji ekonomicznej podatnika w sposób trwały. W przedstawionym stanie faktycznym kredyty hipoteczne zostały zaciągnięte w celu finansowania zakupu dziewięciu lokali użytkowych. Wszystkie te nieruchomości od samego początku były wykorzystywane w działalności gospodarczej Wnioskodawcy, stanowiąc źródło przychodów z najmu. Co więcej, to Wnioskodawca, jako przedsiębiorca odliczał VAT od zakupu nieruchomości, rozliczał koszty eksploatacyjne, płacił podatek od nieruchomości i deklarował całość przychodów z najmu w ramach podatku liniowego PIT. Na podstawie zawartego między stronami porozumienia to on ponosił faktyczny ciężar spłaty rat kredytowych i jednocześnie on osiągał pożytki z inwestycji. W konsekwencji, chociaż formalnie w umowie kredytowej stronami byli także D.D. i B.B. (rodzice C.C.) oraz jego żona C.C., to faktycznie osoby te nie ponosiły kosztów związanych ze spłatą kredytu ani nie osiągały dochodów z nieruchomości sfinansowanych kredytem. Ich status ograniczał się do roli formalnych współdłużników. W praktyce oznacza to, że umorzenie zobowiązania kredytowego w wyniku zawartej ugody z bankiem skutkuje definitywnym przysporzeniem wyłącznie po stronie Wnioskodawcy. To bowiem on został zwolniony z długu, którego ciężar faktycznie obciążał jego działalność gospodarczą. Z perspektywy żony i teściów sytuacja przed i po zawarciu ugody nie uległa zmianie: nie spłacali kredytu ani wcześniej, ani obecnie, nie uzyskiwali też przychodów z wynajmu lokali. Skoro więc po ich stronie nie wystąpiło realne przysporzenie majątkowe, nie można mówić o powstaniu przychodu podatkowego w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o PIT. Takie podejście znajduje potwierdzenie w praktyce interpretacyjnej organów podatkowych. Raz jeszcze należy podkreślić, że przychód podatkowy powstaje u tego podmiotu, który uzyskał konkretne, trwałe przysporzenie majątkowe (czy to w formie otrzymanych świadczeń, czy też przez zmniejszenie jego zobowiązań). Innymi słowy, aby u danego podatnika wystąpił przychód, muszą pojawić się realne korzyści majątkowe powiększające jego aktywa lub zmniejszające pasywa, które mają definitywny charakter. W kontekście umorzenia kredytu oznacza to, że przychód wystąpi u tego kredytobiorcy, który w efekcie zwolnienia z długu nie będzie musiał spłacać zobowiązania, które normalnie obciążałoby jego majątek. Jeżeli dany współkredytobiorca w praktyce nie ponosił ciężaru spłaty kredytu ani nie czerpał pożytków z finansowanej nim nieruchomości, to uwolnienie go od długu nie powoduje u niego faktycznego przyrostu majątku, był on bowiem tylko formalnym dłużnikiem, a ekonomiczny ciężar kredytu i korzyści z inwestycji spoczywały na kim innym.

Warto zauważyć, że w podobnych sprawach organy podatkowe również zwracają uwagę na faktyczne rozłożenie ciężaru spłaty kredytu między współkredytobiorców. Przykładowo w interpretacji indywidualnej z 29 września 2025 r. (sygn. 0115-KDWT.4011.130.2025.2.KGD) opisano sytuację, gdzie kredyt hipoteczny zaciągnięty przez małżonków miał także dwóch innych współkredytobiorców (rodziców), jednak kredyt od początku spłacany był wyłącznie przez właścicieli nieruchomości (małżonków), a dodatkowi współkredytobiorcy nie dokonywali spłat. Organy wielokrotnie wskazywały, że przy ocenie skutków podatkowych umorzenia kredytu należy badać nie tylko formalny status współkredytobiorcy, ale przede wszystkim faktyczne rozłożenie ciężaru ekonomicznego kredytu oraz sposób wykorzystania finansowanej nieruchomości.

Warto wskazać m.in. na następujące interpretacje indywidualne:

1)  interpretacja z 13 marca 2025 r., sygn. 0112-KDIL2-1.4011.1005.2024.3.MKA, w której organ uznał, że skutki podatkowe umorzenia kredytu zależą od tego, czy kredyt był związany z działalnością gospodarczą podatnika,

2)  interpretacja z 21 marca 2025 r., sygn. 0113-KDIPT2-2.4011.34.2025.3.DA, dotycząca przychodu z ugody bankowej, gdzie zaakcentowano, że przychód powstaje u faktycznego beneficjenta umorzenia,

3)  interpretacja z 7 maja 2025 r., sygn. 0115-KDST2-2.4011.126.2025.2.KK,

4)  interpretacja z 7 kwietnia 2025 r., sygn. 0112-KDIL2-1.4011.107.2025.2.KP,

5)  interpretacja z 10 kwietnia 2025 r., sygn. 0112-KDIL2-2.4011.74.2025.2.MC.

Podobne stanowisko zostało również wyrażone w orzecznictwie sądów administracyjnych, które podkreślają, że współkredytobiorca, który nie spłaca kredytu ani nie korzysta z nieruchomości, nie uzyskuje definitywnego przysporzenia majątkowego w przypadku jego umorzenia (wyrok WSA w Warszawie z 16 grudnia 2020 r., sygn. III SA/ Wa 1460/20).

Mając powyższe na uwadze, należy stwierdzić, że w analizowanym stanie faktycznym przychód podatkowy z tytułu ugody z bankiem powstał wyłącznie po stronie Wnioskodawcy i podlega opodatkowaniu w ramach jego jednoosobowej działalności gospodarczej. Pozostali współkredytobiorcy nie są zobowiązani do rozpoznania tego przychodu, ponieważ po ich stronie nie doszło do definitywnego przysporzenia majątkowego.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z treścią art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592):

Stosownie do art. 9 ust. 2 ww. ustawy:

Jak stanowi art. 11 ust. 1 cytowanej ustawy:

Z przedstawionych przepisów wynika, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega - co do zasady - każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną. Zgodnie natomiast z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad kosztami jego uzyskania. Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. Ten z kolei definiowany jest przez ustawodawcę, czemu dał wyraz w art. 11 ust. 1 ww. ustawy, jako otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Niemniej jednak z definicji tej wywieść można również, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa, jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze definitywnym, niemające charakteru zwrotnego.

O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych można więc mówić w każdej sytuacji gdy podatnik - czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też gdy na skutek określonego zdarzenia powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów - uzyskuje określone przysporzenie majątkowe.

Wskazać również należy, że dla celów podatkowych przyjmuje się - co znajduje potwierdzenie w orzecznictwie - że pojęcie nieodpłatnego świadczenia, o którym mowa w art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ma szerszy zakres niż w prawie cywilnym. Obejmuje ono bowiem wszystkie zjawiska gospodarcze i zdarzenia prawne, których następstwem jest uzyskanie korzyści kosztem innego podmiotu, lub te wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze, których skutkiem jest nieodpłatne, to jest niezwiązane z kosztami lub inną formą ekwiwalentu, przysporzenie majątku tej osobie, mające konkretny wymiar finansowy.

Zaciągnięcie, spłata, umorzenie kredytu a podatek dochodowy

Instytucja kredytu jest uregulowana przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 38). Zgodnie z art. 69 ust. 1 tej ustawy:

Otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej co do zasady są obojętne podatkowo. Uzyskana kwota kredytu nie jest przychodem, ponieważ nie jest definitywnym przysporzeniem majątkowym kredytobiorcy - kredytobiorca musi ją zwrócić kredytodawcy.

Jednocześnie, spłata kwoty kredytu oraz spłata odsetek co do zasady nie jest kosztem uzyskania przychodu, bo celem tych wydatków nie jest uzyskanie przychodu (uzyskany kredyt nie był przychodem) ani zabezpieczenie lub zachowanie źródła przychodów. Wyjątki od tej zasady są przewidziane w przepisach szczególnych, w tym m.in. w cytowanym już art. 23 ust. 1 pkt 8 lit. a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się natomiast w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia całości albo części kwoty kredytu lub należnych odsetek (zwolnienia z długu). Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga realne przysporzenie majątkowe - kwota, która miała podlegać zwrotowi, staje się bezzwrotna (umorzenie części lub całości kredytu), a odpłatne świadczenie kredytu staje się nieodpłatne lub częściowo nieodpłatne (umorzenie należnych odsetek). Jednocześnie, umorzenie takie powoduje, że po stronie kredytobiorcy znikają obciążenia dotyczące jego majątku.

Pojęcie „umorzenie zobowiązania” nie zostało zdefiniowane w przepisach ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, dlatego zasadne jest odwołanie się w tym zakresie do reguł wykładni językowej.

„Umorzenie” wg Słownika Języka Polskiego PWN oznacza: „zmniejszenie lub zlikwidowanie zobowiązania pieniężnego poprzez uzyskanie zrzeczenia się należności przez wierzyciela lub spłatę stopniową długu. Umorzyć dług. Umorzyć podatek, należność”. Skutkiem umorzenia jest zmniejszenie lub zlikwidowanie w części lub w całości zobowiązania dłużnika w stosunku do wierzyciela, za jego zgodą, co prowadzi do wygaśnięcia w całości lub w części zobowiązania.

Stosownie do art. 353 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.):

Instytucję zwolnienia z długu reguluje art. 508 Kodeksu cywilnego, w myśl którego:

Niewątpliwie w sytuacji, w której na skutek umowy o zwolnienie z długu dochodzi do umorzenia zobowiązania - świadczeniobiorca uzyskuje przysporzenie, skutkujące powstaniem przychodu podlegającego opodatkowaniu. Osiąga bowiem korzyść majątkową o konkretnym wymiarze, gdyż zmniejsza się zobowiązanie jakie musiałby zapłacić gdyby nie umorzenie.

Stosownie natomiast do treści art. 917 Kodeksu cywilnego:

Powołana definicja ugody pozwala wyróżnić elementy konstrukcyjne tej instytucji. Po pierwsze, ugoda jest zawierana w sytuacji, gdy między stronami stosunku prawnego istnieje niepewność albo spór, co do roszczeń wynikających z tego stosunku. Po drugie, celem zawarcia ugody jest uchylenie tej niepewności lub sporu. Wreszcie po trzecie, strony dążą do osiągnięcia celu przez wzajemne ustępstwa. Tak więc nieodłącznym elementem ugody są wzajemne ustępstwa stron. Poza tym, zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie podkreśla się szczególną przyczynę prawną ugody. Oznacza to, że ugoda nie tworzy nowego stosunku prawnego, a jedynie odnosi się do istniejącego stosunku prawnego stanowiącego podstawę powództwa, a tym samym podstawę zawarcia ugody.

Solidarność dłużników i wierzycieli

Zgodnie z art. 366 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 1071):

Natomiast w art. 366 § 2 Kodeksu cywilnego:

Z istoty solidarnej odpowiedzialności dłużników wynika, że aż do zupełnego zaspokojenia wierzyciela wszyscy dłużnicy solidarni pozostają zobowiązani. Każdy z dłużników solidarnych odpowiada więc za całość długu, a nie tylko część, jaką można by mu przypisać poprzez np. równy podział kwoty długu pomiędzy zobowiązanymi.

W sytuacji, gdy kredytobiorcami jest kilka osób i umowa kredytu przewiduje ich solidarną odpowiedzialność za zobowiązania kredytowe, spłacenie kredytu przez jednego z kredytobiorców skutkuje uznaniem przez kredytodawcę, że został on spłacony przez wszystkich kredytobiorców.

Analogicznie, stosownie do art. 367 § 1 Kodeksu cywilnego:

Przepis ten dotyczy sytuacji, gdy klika osób jest solidarnie uprawnionych do uzyskania świadczenia (np. zwrotu nadpłaty kredytu). W takim przypadku, wypłacenie przez kredytodawcę świadczenia jednemu z uprawnionych, skutkuje uznaniem, że kredytodawca wykonał swoje zobowiązanie wobec wszystkich uprawnionych.

Skutki podatkowe wykonywania przez osoby fizyczne świadczeń w sytuacji długu solidarnego oraz uzyskiwania świadczeń w sytuacji osób fizycznych uprawnionych solidarnie rozpoznaje się z uwzględnieniem art. 8 ust. 1 i 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W myśl tych przepisów:

A zatem, skutki podatkowe regulowania długów solidarnych oraz uzyskiwania świadczeń o solidarnym charakterze, przypisuje się odpowiednio dłużnikom solidarnym albo wierzycielom solidarnym - w równych częściach.

Nie ma tu znaczenia, który z dłużników solidarnych faktycznie przekazał środki tytułem spłaty ich wspólnego długu. Nie jest również istotne, który z wierzycieli solidarnych faktycznie odebrał należności, do których są wspólnie uprawnieni bądź któremu z nich postawiono te należności do dyspozycji. Solidarny charakter zobowiązania powoduje, że skutki podatkowe zdarzeń, jakie zachodzą pomiędzy stronami tego zobowiązania, są przypisywane wszystkim osobom będącym stronami tego zobowiązania - odpowiedni jako dłużnicy bądź wierzyciele.

Ocena Państwa sytuacji podatkowej - kwestia charakteru, w jakim uczestniczyli Państwo w umowie kredytu

Jak wskazał Pan w opisie okoliczności faktycznych sprawy:

• zawarli Państwo z bankiem umowę kredytową we frankach szwajcarskich, których celem był zakup nieruchomości wykorzystywanych do celów działalności gospodarczej,
• odpowiadali Państwo solidarnie za zobowiązania kredytowe,
• w dniu (…) sierpnia 2025 r. zawarli Państwo z bankiem ugodę dotyczącą umowy kredytowej,
• zgodnie z ugodą kwota 130.000 zł do wypłaty na Państwa rzecz, jest wspólną należnością wszystkich kredytobiorców.

Okoliczności te są przesądzające dla uznania, że skutki podatkowe świadczeń przewidzianych na Państwa rzecz w ugodach z bankiem, powinny być przypisane Państwu w częściach równych - tj. po 1/4 (art. 8 ust. 1 i 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

Przy czym to, że nieruchomości nabyte w wyniku zawarcia umów kredytowych są wykorzystywane w ramach działalności gospodarczej Pana A.A., nie ma znaczenia dla rozliczeń podatkowych stron zobowiązań solidarnych. Istotny jest formalny status odpowiednio dłużnika solidarnego albo wierzyciela solidarnego.

Zatem Państwa stanowisko zgodnie z którym przychód podatkowy z tytułu ugody z bankiem powstał wyłącznie po stronie Pana A.A. i podlega opodatkowaniu w ramach jego jednoosobowej działalności gospodarczej, a pozostali współkredytobiorcy nie są zobowiązani do rozpoznania tego przychodu, należy uznać za nieprawidłowe.

Mając na uwadze opis sprawy pozostaje ustalić, do jakiego źródła przychodów należy zaliczyć przychód powstały z tytułu umorzenia kredytu i wypłaconej „kwoty dodatkowej”.

Źródła przychodu

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych wyraźnie rozróżnia źródła przychodów oraz sposób opodatkowania dochodów z poszczególnych źródeł.

Stosownie do postanowień art. 10 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, źródłami przychodów są: m. in.:

• pozarolnicza działalność gospodarcza (pkt 3),
• inne źródła (pkt 9).

Wskazany podział źródeł przychodów ma istotny wpływ na ustalenie podstawy opodatkowania, sposób opodatkowania i jego wysokość.

Źródła przychodu - przychody z pozarolniczej działalności gospodarczej

Na podstawie 14 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

W myśl art. 14 ust. 2 pkt 6 ww. ustawy:

Zgodnie z art. 14 ust. 3 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Z kolei art. 23 ust. 1 pkt 8 lit. a cytowanej ustawy stanowi, że:

Z cytowanych wyżej przepisów wynika, że zwrot kredytu oraz spłata kredytu są neutralne podatkowo. Wyjątkiem w tym przypadku są skapitalizowane odsetki od tych pożyczek (kredytów), które stanowią przychód w przypadku ich zwrotu oraz stanowią koszt uzyskania przychodów w przypadku ich zapłaty.

Przy czym, stosownie do treści art. 14 ust. 3 pkt 6 ww. ustawy:

Co do zasady − nie są przychodami z działalności gospodarczej takie przychody, które zostały zaliczone przez ustawodawcę do pozostałych źródeł przychodów znajdujących się w katalogu źródeł przychodów (art. 10 ust. 1 pkt 1, 2 i 4-9 ww. ustawy).

Na związek uzyskiwanych przychodów ze źródłem wymienionym w art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych może wskazywać, rozpatrywany całościowo, zespół powiązanych ze sobą działań podatnika, powtarzalnych, uporządkowanych, konsekwentnie prowadzących do osiągnięcia zysku.

Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 22 marca 2013 r., sygn. akt II FSK 1536/11:

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie zawiera bezpośredniej i legalnej definicji środków trwałych, dokonuje natomiast ich podziału na podlegające i niepodlegające amortyzacji.

Zgodnie z art. 22a ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

W świetle powyższego, za składnik majątku w prowadzonej działalności można uznać taki składnik, który spełnia łącznie następujące warunki:

• składnik majątku wykorzystywano dla celów prowadzonej działalności gospodarczej,
• składnik ten stanowi/stanowił środek trwały w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych,
• składnik majątku podlegał ujęciu w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych.

Odnosząc się do zwrotu nadpłaty przez Bank, w związku z tym, że kredyty których dotyczy zwrot zostały zaciągnięte na nabycie środków trwałych wykorzystywanego w działalności gospodarczej, należy wskazać na poniższe przepisy.

Zgodnie z art. 14 ust. 3 pkt 3a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

W świetle powyższego, jeżeli zwrot poniesionych wydatków dotyczyć będzie kosztów, które zgodnie z przepisami podatkowymi nie mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów, wówczas zwrócone wydatki nie będą dla podatnika przychodem podatkowym. Takie rozwiązanie wynika literalnie z art. 14 ust. 3 pkt 3a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Co równie ważne, w oparciu o powyższe, można wyprowadzić zasadę, że zwrócone wydatki zaliczone do kosztów uzyskania przychodów, stanowią przychody podatnika. Tym samym, skutki podatkowe związane ze zwrotem wydatków są generalnie uzależnione od tego, czy wydatki, które będą zwracane podlegały zaliczeniu do kosztów podatkowych, czy też nie. Jeżeli zwracane wydatki podlegały zaliczeniu do kosztów uzyskania przychodów, wówczas kwota zwrotu powinna podlegać zaliczeniu do przychodów. Natomiast, jeżeli zwrot poniesionych wydatków dotyczyć będzie kosztów, które zgodnie z przepisami podatkowymi nie mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów, wówczas zwrócone wydatki nie będą dla podatnika przychodem podatkowym.

Stosownie do art. 22 ust. 1 ustawy:

Zgodnie z art. 22 ust. 7c ww. ustawy:

W myśl art. 22 ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Stosownie do art. 23 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Powołany przepis wyklucza możliwość uznania wydatków na nabycie środka trwałego za koszty uzyskania przychodów w dacie ich poniesienia, przesuwając moment potrącalności tego rodzaju kosztów do odpłatnego zbycia tych składników majątku. Wprowadzając to unormowanie, ustawodawca miał na względzie, że wydatki na wytworzenie wyżej wskazanych trwałych składników majątku służących podmiotowi dla celów prowadzonej działalności nie są związane z przychodami uzyskiwanymi w okresie wytworzenia tego składnika majątku.

W myśl art. 23 ust. 1 pkt 33 ww. ustawy:

Natomiast w myśl art. 23 ust. 1 pkt 45 ww. ustawy:

W zakres postanowień powyższego artykułu wchodzą wszelkie dotacje, subwencje, dopłaty, otrzymane środki pieniężne stanowiące zwrot podatnikowi poniesionych wydatków na nabycie środków trwałych. Fakt otrzymania zwrotu poniesionych wydatków powoduje, że część odpisów amortyzacyjnych nie będzie stanowiła kosztów uzyskania przychodów w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Z przytoczonego przepisu wynika, że nie stanowią kosztów uzyskania przychodów odpisy amortyzacyjne, z tytułu zużycia środków trwałych od tej ich części, która m.in. została podatnikowi w jakiejkolwiek formie zwrócona. Oznacza to, że otrzymane środki pieniężne stanowiące zwrot podatnikowi poniesionych wydatków na nabycie środka trwałego wchodzą w zakres powołanego art. 23 ust. 1 pkt 45 ustawy.

Źródła przychodu - przychody z innych źródeł

Stosownie do art. 20 ust. 1 ww. ustawy:

Użycie w cytowanym przepisie sformułowania „w szczególności” wskazuje, że kategoria przychodów z innych źródeł nie ogranicza się do rodzajów przysporzeń wymienionych w art. 20 ust. 1. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpi przychód podatkowy i charakter tego przychodów nie będzie odpowiadał żadnej z kategorii wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1-8b ustawy.

Ocena Państwa sytuacji podatkowej - umorzenie kredytu

Z opisu sprawy wynika, że kredyt hipoteczny był przeznaczony na sfinansowanie zakupu części pawilonu handlowego nr 3, w skład którego wchodziły trzy lokale użytkowe. Podział pawilonu nr 3 na trzy lokale (3A - piętro, 3 - parter, 3B - piwnica) został dokonany w księgach wieczystych wyłącznie na wniosek Pana A.A. w celu umożliwienia w przyszłości zbywania lokali oddzielnie oraz przekazania lokalu 3B rodzicom małżonki. Z punktu widzenia nabycia kredytowanego przedmiotu oraz wymogów banku pawilon nr 3 stanowił jedną, niepodzielną jednostkę budowlaną, co wymusiło konieczność zaciągnięcia kredytu przez czterech kredytobiorców. Jednocześnie od samego początku przyjęto, że to Wnioskodawca wraz z małżonką ponoszą wszelkie koszty związane z finansowaniem i utrzymaniem całego pawilonu nr 3, w tym nakłady inwestycyjne w ramach wkładu własnego i kredytu, coroczne opłaty z tytułu podatku od nieruchomości i użytkowania wieczystego, bieżące opłaty na rzecz wspólnoty, koszty eksploatacyjne, a także koszty konserwacji i napraw. Tylko jeden lokal - 3B - stał się własnością rodziców Pani C.C., natomiast pozostałe dwa lokale weszły do majątku Pana A.A. i jego małżonki i od początku były wykorzystywane w prowadzonej przez Pana A.A. działalności gospodarczej. Wszystkie lokale od samego początku były przedmiotem wynajmu i zostały w pełni włączone do działalności gospodarczej A.A. Przychód z tytułu wynajmu wszystkich lokali, w tym również lokalu stanowiącego własność D.D. i B.B., był rozliczany w działalności gospodarczej A.A. na podstawie bezterminowej umowy najmu zawartej pomiędzy stronami.

Skoro, w przedmiotowej sprawie, środki uzyskane z kredytów, zostały przez Państwa przeznaczone na zakup nieruchomości wykorzystywanych do celów prowadzonej przez Pana A.A. działalności gospodarczej, to przychód z umorzenia tych kredytów (przypadająca na Pana A.A. część tej kwoty tj. 1/4 kwoty) stanowi dla Pana A.A. przychód z działalności gospodarczej zgodnie z przepisem art. 14 ust. 2 pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Odnosząc się zaś do Zainteresowanych niebędących stroną postępowania (Pani C.C., Pana D.D. i Pani B.B.) i z uwagi na fakt, że Zainteresowani nie prowadzą działalności gospodarczej, uzyskany przychód z tytułu umorzenia kredytów należy zakwalifikować jako przychód z innych źródeł.

Przypadająca na Zainteresowanych niebędących stroną postępowania (Pani C.C., Pana D.D. i Pani B.B.) część tej kwoty wierzytelności (tj. po 1/4 kwoty) z tytułu zaciągniętego w 2007 r. we frankach szwajcarskich kredytu który został umorzony przez Bank, stanowi dla Zainteresowanych niebędących stroną postępowania przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu nieodpłatnych świadczeń, klasyfikowany do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ww. ustawy, podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Zatem Państwa stanowisko w tym zakresie również należy uznać za nieprawidłowe.

Ocena Państwa sytuacji podatkowej - wypłata „kwoty dodatkowej”

Jak wskazali Państwo w opisie okoliczności sprawy, bank oprócz zwolnienia z długu, wypłacił na Państwa rzecz kwotę 130.000 zł.

Przy czym z zawartych ugód wynika, że kwoty wypłacone przez Bank nie odpowiadają wyłącznie wartości nadpłaty, lecz obejmują dwa odrębne elementy zwrot nadpłaty ustalonej w wyniku przeliczenia kredytu, dodatkowe świadczenie pieniężne przewidziane w ugodzie. W szczególności:

a)  ustalona nadpłata: 38.769,76 zł,

b)  kwota wypłacona przez Bank: 130.000 zł,

c)  różnica (świadczenie dodatkowe): 91.230,24 zł.

Aby ocenić skutki podatkowe takiej wypłaty, w pierwszej kolejności należy rozważyć, czy spełnia ona definicję przychodu podatkowego.

Zakładając sytuację, w której:

1)  bank zawarł z kredytobiorcą ugodę, zgodnie z którą umowa o kredyt nadal obowiązuje, ale zmienia się jej treść;

2)  zmiana treści umowy o kredyt jest wynikiem przewalutowania kwoty kredytu na PLN wraz z przewalutowaniem rat odsetkowo-kapitałowych, które kredytobiorca dotychczas spłacił;

3)  przewalutowanie kredytu obniżyło należność wobec banku z tytułu tego kredytu (zadłużenie kredytobiorcy wynikające z przewalutowania kredytu na PLN jest mniejsze, niż zadłużenie wynikające z umowy o kredyt przed jego przewalutowaniem)

wówczas przyjąć należy, że środki pieniężne - które w wyniku zawarcia ugody bank zwraca kredytobiorcy w kwocie uprzednio spłaconej przez kredytobiorcę i nieprzekraczające różnicy pomiędzy należnością wobec banku sprzed przewalutowania kredytu, a należnością wobec banku po przewalutowaniu kredytu - bez względu na nazwę nadaną tym środkom w ugodzie, np. dodatkowy zwrot - są co do zasady neutralne podatkowo (ich otrzymanie nie powoduje powstania przychodu po stronie kredytobiorcy). Natomiast w sytuacji, gdy kredytobiorca otrzyma od banku środki pieniężne, których wysokość wykracza poza ww. różnicę, środki te są przychodem kredytobiorcy. Należy jednak zaznaczyć, że odmiennie kształtuje się sytuacja podatników prowadzących działalność gospodarczą.

Z przedstawionego opisu sprawy wynika, że Nieruchomości były/są ujęte w ewidencji środków trwałych prowadzonej przez Pana A.A. będącego stroną postępowania w ramach działalności gospodarczej. Nieruchomości do dziś znajdują się w ewidencji środków trwałych działalności gospodarczej Wnioskodawcy.

Przy czym Odsetki od kredytów naliczone i zapłacone do dnia oddania nieruchomości do używania nie zwiększyły wartość początkową tych środków trwałych.

Ponadto nie ujmowali/ujmują Państwo kosztów dotyczące opisanego kredytu jako kosztów uzyskania przychodów z działalności gospodarczej, ponieważ Wnioskodawca nie wiedział o tym, że może ujmować odsetki od kredytu w kosztach działalności gospodarczej, w związku z tym zawyżył podstawę opodatkowania w swojej działalności gospodarczej.

W świetle przytoczonych wyżej przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wskazać należy, że przypadająca na rzecz Pana A.A. kwota stanowiąca nadpłatę w części dotyczącej rat kapitałowych nie stanowi przychodu w rozumieniu art. 14 ust. 3 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Z kolei otrzymanie zwrotu części odsetek od kredytu, która odpowiada kwocie, podlegającej uwzględnieniu w wartości początkowej środka trwałego pozostaje bez wpływu na jego wartość początkową oraz na wysokość odpisów amortyzacyjnych, które to wielkości określone są w momencie przyjęcia środka trwałego do używania i wpisania go do ewidencji środków trwałych. Odpisy amortyzacyjne dokonane przed otrzymaniem zwrotu stanowią - zgodnie z art. 22 ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych - w całości koszt uzyskania przychodów.

Otrzymanie zwrotu skutkuje natomiast wyłączeniem z kosztów uzyskania przychodów tej części odpisów amortyzacyjnych, która odpowiada wartości otrzymanego zwrotu i o tę wielkość należy zmniejszyć koszty uzyskania przychodów w okresie rozliczeniowym, w którym otrzymano zwrot. Dotyczy to już dokonanych odpisów amortyzacyjnych. Obniżeniu powinny także podlegać odpisy amortyzacyjne, których dokonywał Pan A.A. - na bieżąco już po otrzymaniu tych odsetek w ramach omawianej nadpłaty.

Dodatkowo, skoro zwrot poniesionych wydatków w postaci odsetek od kredytu dotyczy kosztów, które nie mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów, wówczas zwrócone wydatki (odsetki od kredytu które mogły być uwzględnione w wartości początkowej nieruchomości), na podstawie art. 14 ust. 3 pkt 3a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, nie stanowią dla Pana A.A. przychodu podatkowego.

Jednocześnie mając na uwadze treść art. 14 ust. 3 pkt 3a zwrócone na podstawie Ugody odsetki od kredytu, które Pan A.A. mógł zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów działalności gospodarczej będą stanowiły dla Niego przychód tej działalności w momencie ich otrzymania.

Natomiast przypadająca na rzecz Pana A.A. część kwoty stanowiącej świadczenie dodatkowe (1/4 tej kwoty), stanowi przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i - z uwagi na związek z prowadzoną działalnością gospodarczą oraz wykorzystywanie nieruchomości w działalności gospodarczej - powinna zostać zakwalifikowana do przychodów z działalności gospodarczej, podlegających opodatkowaniu.

Odnosząc się w zaś do Zainteresowanych niebędącej stroną postępowania (Pani C.C., Pana D.D. i Pani B.B.) wypłata przypadających na Ich rzecz części kwoty stanowiącej nadpłatę (po 1/4 kwoty) nie powoduje przysporzenia majątkowego po stronie Pani C.C., Pana D.D. i Pani B.B., ale przywraca należny stan posiadania. Zwrot środków, które bank uzyskał nienależnie, jest dla Pani C.C. neutralny podatkowo na gruncie podatku dochodowego od osób fizycznych.

Wobec tego, przypadająca na rzecz Pani C.C., Pana D.D. i Pani B.B. część tej kwoty (po 1/4 tej kwoty) nie będzie dla Nich przychodem podatkowym w rozumieniu art. 11 ust. 1 w zw. z art. 8 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Natomiast przypadająca na rzecz Pani C.C., Pana D.D. i Pani B.B. część kwoty stanowiącej świadczenie dodatkowe (po 1/4 tej kwoty), stanowi przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, klasyfikowany do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ww. ustawy, podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Państwa stanowisko w tym zakresie jest nieprawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

Interpretacja stanowi wyłącznie odpowiedź na zadane pytanie w kontekście przedstawionego przez Państwa stanowiska. Inne kwestie nieobjęte pytaniem, nie podlegały ocenie.

Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny/zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji pokrywa/będzie się pokrywało z opisem stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego podanym przez Państwa w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swą aktualność.

Odnosząc się do powołanych we własnym stanowisku wyroku sądu i interpretacji organów podatkowych, wskazać należy, że rozstrzygnięcia w nich zawarte dotyczą konkretnej indywidualnej sprawy w określonym zdarzeniu przyszłym i w tych sprawach rozstrzygnięcia w nich zawarte są wiążące, zatem nie mogą przesądzać o niniejszym rozstrzygnięciu.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

• Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego. Z funkcji ochronnej będą mogli skorzystać Ci z Państwa, którzy zastosują się do interpretacji.
• Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

• Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację przez Zainteresowanego, który jest stroną postępowania

Pan A.A. (Zainteresowany będący stroną postępowania - art. 14r § 2 Ordynacji podatkowej) ma prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

• w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
• w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a, art. 14b § 1 i art. 14r Ordynacji podatkowej.