Podatnik, zatrudniony na umowę o dzieło od 19 lat, w okresie kwiecień 2015 – czerwiec 2025 dobrowolnie opłacał składki na ubezpieczenie zdrowotne do ZUS. Okazało się, że NFZ rozwiązał z nim umowę ubezpieczenia z powodu jednorazowej umowy zlecenia, przez co opłacane składki nie dawały ochrony ubezpieczeniowej. W październiku 2025 r. ZUS zwrócił mu 37 123,95 zł nienależnie…
Interpretacja indywidualna
– stanowisko nieprawidłowe
Szanowny Panie,
stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest nieprawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
26 marca 2026 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełnił go Pan pismem z 1 kwietnia 2026 r. – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego
Od 19 lat jest Pan zatrudniany na umowę o dzieło. W okresie kwiecień 2015 - czerwiec 2025 opłacał Pan składki na dobrowolne ubezpieczenie zdrowotne do ZUS.
W zeszłym roku kiedy Pana stan zdrowia uległ pogorszeniu i postanowił Pan skorzystać z opieki zdrowotnej, dowiedział się Pan, że jest Pan nieubezpieczony. Wtedy okazało się, że Narodowy Fundusz Zdrowia wcześniej rozwiązał z Panem umowę z powodu wystąpienia jednorazowej współpracy na umowę zlecenie, podczas gdy przez cały okres pozostawał Pan zatrudniony na umowę o dzieło. W związku z tym wpłacane przez Pana składki nie skutkowały objęciem Pana ubezpieczeniem. Kiedy dowiedział się Pan, że ma Pan możliwość domagania się zwrotu tych składek skorzystał Pan z niej. Następnie otrzymał Pan z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych zwrot środków z tytułu nienależnie opłaconych składek w kwocie 37 123.95 zł.
Jednocześnie, zgodnie z informacją otrzymaną z ZUS, po rozliczeniu Pańskiego konta ustalono nadpłatę na ubezpieczenie zdrowotne w wysokości 26 009.91 zł, przy czym prawo do jej zwrotu uległo przedawnieniu. Kwota ta pozostaje do zaliczenia z urzędu na poczet bieżących i przyszłych składek.
Dodatkowo wskazał Pan, że w latach 2015-2021, (kiedy było to możliwe) odliczał Pan składki na dobrowolne ubezpieczenie zdrowotne od podatku dochodowego. Ponadto poinformował Pan, że w roku podatkowym 2025 przekroczył Pan próg podatkowy i Pana dochody podlegają opodatkowaniu według wyższej stawki podatku (32%), co ma istotne znaczenie dla skutków podatkowych opisanej sytuacji.
Uzupełnienie opisu stanu faktycznego
Zwrot dobrowolnie opłacanych składek na ubezpieczenie zdrowotne w wysokości 37 123.95 zł na Pana konto bankowe otrzymał Pan z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w październiku 2025 r.
Wskazana przez Pana kwota nadpłaty składki zdrowotnej w wysokości 26 009.91 zł, która uległa przedawnieniu i została na koncie ZUS na poczet przyszłych i bieżących (z urzędu) jest kwotą odrębną od kwoty którą otrzymał Pan z ZUS.
Pytanie (ostatecznie sformułowane w uzupełnieniu)
Czy zwrot z tytułu nienależnie pobranych składek zdrowotnych z ZUS należy doliczyć do podatku dochodowego zgodnie z art. 45 ust. 3a ustawy PIT za lata 2015-2021, w których dokonał Pan odliczeń tych składek od podatku dochodowego w zeznaniach rocznych? Czy następuje przedawnienie rozliczenia za okres powyżej 5 lat wstecz?
Pana stanowisko w sprawie (ostatecznie sformułowane w uzupełnieniu)
Uważa Pan, że zgodnie z art. 45 ust. 3a ustawy PIT musi Pan doliczyć do podatku dochodowego kwotę poprzedniego odliczenia, która nie uległa przedawnieniu.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest nieprawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Podstawową zasadą obowiązującą w przepisach ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.) jest zasada powszechności opodatkowania, która wyrażona została w art. 9 ust. 1 tej ustawy. Z jego treści wynika, że:
Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
W myśl art. 11 ust. 1 ww. ustawy:
Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.
Katalog źródeł przychodów podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych zawiera art. 10 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Źródłami przychodów jest działalność wykonywana osobiście.
Stosownie do art. 13 pkt 8 cytowanej ustawy:
Za przychody z działalności wykonywanej osobiście, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 2, uważa się przychody z tytułu wykonywania usług, na podstawie umowy zlecenia lub umowy o dzieło, uzyskiwane wyłącznie od:
a) osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą, osoby prawnej i jej jednostki organizacyjnej oraz jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej,
b) właściciela (posiadacza) nieruchomości, w której lokale są wynajmowane, lub działającego w jego imieniu zarządcy albo administratora - jeżeli podatnik wykonuje te usługi wyłącznie dla potrzeb związanych z tą nieruchomością,
c) przedsiębiorstwa w spadku
- z wyjątkiem przychodów uzyskanych na podstawie umów zawieranych w ramach prowadzonej przez podatnika pozarolniczej działalności gospodarczej oraz przychodów, o których mowa w pkt 9.
Zgodnie natomiast z art. 26 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych – w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2021 r.:
Podstawę obliczenia podatku, z zastrzeżeniem art. 29-30cb i art. 30da-30f, stanowi dochód ustalony zgodnie z art. 9, art. 23o, art. 23u, art. 24 ust. 1, 2, 3b-3e, 4-4e, 6 i 21 lub art. 24b ust. 1 i 2, po odliczeniu kwot: składek określonych w ustawie z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych potrąconych w roku podatkowym przez płatnika ze środków podatnika, z tym że w przypadku podatnika osiągającego przychody określone w art. 12 ust. 6, tylko w części obliczonej, w sposób określony w art. 33 ust. 4, od przychodu podlegającego opodatkowaniu - odliczenie nie dotyczy składek, których podstawę wymiaru stanowi dochód (przychód) zwolniony od podatku na podstawie ustawy, oraz składek, których podstawę wymiaru stanowi dochód, od którego na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
Z art. 26 ust. 1 pkt 2 lit. b ww. ustawy – w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 29 października 2021 r. (Dz. U. z 2021 r. poz. 2105), która weszła w życie 1 stycznia 2022 r.:
Podstawę obliczenia podatku, z zastrzeżeniem art. 29-30cb, art. 30da-30dh, art. 30e-30g i art. 30j-30p, stanowi dochód ustalony zgodnie z art. 9, art. 23o, art. 23u, art. 24 ust. 1, 2, 3b-3e, 4-4e, 6 i 21 lub art. 24b ust. 1 i 2, po odliczeniu kwot składek określonych w ustawie z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych potrąconych w roku podatkowym przez płatnika ze środków podatnika, z tym że w przypadku podatnika osiągającego przychody określone w art. 12 ust. 6, tylko w części obliczonej, w sposób określony w art. 33 ust. 4, od przychodu podlegającego opodatkowaniu
- odliczenie nie dotyczy składek, których podstawę wymiaru stanowi dochód (przychód) zwolniony od podatku na podstawie ustawy, oraz składek, których podstawę wymiaru stanowi dochód, od którego na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku;
Natomiast z art. 27b ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w brzmieniu obowiązującym do 31 stycznia 2021 r. wynikało, że:
Podatek dochodowy, obliczony zgodnie z art. 27 lub art. 30c, w pierwszej kolejności ulega obniżeniu o kwotę:
1) składki na ubezpieczenie zdrowotne, o której mowa w ustawie z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1398, z późn. zm.):
a) opłaconej w roku podatkowym bezpośrednio przez podatnika zgodnie z przepisami o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych,
b) pobranej w roku podatkowym przez płatnika zgodnie z przepisami o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
- obniżenie nie dotyczy składek, których podstawę wymiaru stanowi dochód (przychód) zwolniony od podatku na podstawie ustawy oraz składek, których podstawę wymiaru stanowi dochód, od którego na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku;
Art. 27b ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2021 r. stanowił, że:
Kwota składki na ubezpieczenie zdrowotne, o którą zmniejsza się podatek, nie może przekroczyć 7,75% podstawy wymiaru tej składki.
Ustawą z dnia 29 października 2021 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2021 r. poz. 2105) z dniem 1 stycznia 2022 r. art. 27b został uchylony.
Z opisu stanu faktycznego wynika, że od 19 lat był Pan zatrudniany na umowę o dzieło. W okresie kwiecień 2015 - czerwiec 2025 opłacał Pan składki na dobrowolne ubezpieczenie zdrowotne do ZUS.
W zeszłym roku okazało się jednak, że Narodowy Fundusz Zdrowia wcześniej rozwiązał z Panem umowę z powodu wystąpienia jednorazowej współpracy na umowę zlecenie, podczas gdy przez cały okres pozostawał Pan zatrudniony na umowę o dzieło. W związku z tym wpłacane przez Pana składki nie skutkowały objęciem Pana ubezpieczeniem. Następnie w październiku 2025 r. otrzymał Pan z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych zwrot środków z tytułu nienależnie opłaconych składek w kwocie 37 123.95 zł.
Jednocześnie, zgodnie z informacją otrzymaną z ZUS, po rozliczeniu Pańskiego konta ustalono nadpłatę na ubezpieczenie zdrowotne w wysokości 26 009.91 zł, przy czym prawo do jej zwrotu uległo przedawnieniu. Kwota ta pozostaje do zaliczenia z urzędu na poczet bieżących i przyszłych składek.
Dodatkowo wskazał Pan, że w latach 2015-2021, (kiedy było to możliwe) odliczał Pan składki na dobrowolne ubezpieczenie zdrowotne od podatku dochodowego.
Zgodnie z art. 45 ust. 3a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Jeżeli podatnik, obliczając podatek należny, dokonał odliczeń od dochodu, podstawy obliczenia podatku lub podatku, a następnie otrzymał zwrot odliczonych kwot (w całości lub w części), w zeznaniu podatkowym składanym za rok podatkowy, w którym otrzymał ten zwrot, dolicza odpowiednio kwoty poprzednio odliczone.
Z powyższego przepisu wynika, że w przypadku otrzymania zwrotu uprzednio zapłaconych i odliczonych składek na ubezpieczenie zdrowotne podatnik obowiązany jest doliczyć do podatku kwoty uprzednio odliczone i wykazać to doliczenie w zeznaniu podatkowym składanym za rok podatkowy, w którym składka została zwrócona.
Za równoważne ze zwrotem składek uznaje się zaliczenie nadpłaconych składek na poczet bieżących zobowiązań wobec ZUS w drodze kompensaty.
Wobec powyższego należy odnieść się do art. 45 ust. 1 tej ustawy, zgodnie z którym:
Podatnicy są obowiązani składać urzędom skarbowym zeznanie, według ustalonego wzoru, o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym, w terminie od dnia 15 lutego do dnia 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym. Zeznania złożone przed początkiem terminu uznaje się za złożone w dniu 15 lutego roku następującego po roku podatkowym.
Mając na uwadze przedstawiony we wniosku opis zdarzenia oraz powołane wyżej przepisy prawa, zwrot nadpłaconych składek zdrowotnych, które otrzymał Pan z ZUS na rachunek bankowy a także kwoty, które uległy przedawnieniu i które wykorzystuje Pan do regulowania bieżących składek ZUS, a które wcześniej odliczane były zgodnie z art. 27b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zobowiązany jest Pan wykazać w zeznaniu podatkowym (np. PIT- 37 ) za rok, w którym zostały zwrócone bądź zaliczył je Pan na swoje bieżące zobowiązania.
Przepis art. 45 ust. 3a ww. ustawy, który wskazuje na obowiązek dokonywania doliczenia, nie różnicuje uzyskiwanych kwot tytułem zwrotu od tego, czy dotyczą lat, za które zobowiązanie podatkowe uległo już przedawnieniu czy też nie.
Zatem Pana stanowisko należało uznać za nieprawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny/zdarzenie przyszłe sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze stanem faktycznym/zdarzeniem przyszłym podanym przez wnioskodawcę w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona interpretacja traci swoją aktualność.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.
· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”). Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo