Otrzymywany przez powracającego naukowca dodatek mobilnościowy, stanowi - w momencie ich wypłaty - przychód ze stosunku pracy zgodnie z art. 12 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Uniwersytet (jako pracodawca) zawarł umowę z NAWA w ramach programu Polskie Powroty 2024, w ramach którego zatrudnił naukowca (powracającego do Polski) na podstawie umowy o pracę. Naukowcowi przyznano jednorazowy dodatek mobilnościowy w wysokości 20 000 zł, stanowiący ryczałt na pokrycie kosztów przeprowadzki i adaptacji. Dodatek jest wypłacany…
Interpretacja indywidualna - stanowisko prawidłowe
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
27 marca 2026 r. wpłynął Państwa wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Wniosek uzupełnili Państwo - w odpowiedzi na wezwanie - 10 kwietnia 2026 r. Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego
Uniwersytet (…) będąc Wnioskodawcą, zawarł umowę z Narodową Agencją Wymiany Akademickiej (NAWA) w celu realizacji projektu w ramach programu Polskie Powroty 2024. Program Polskie Powroty 2024, organizowany przez Narodową Agencję Wymiany Akademickiej (NAWA), jest prestiżowym grantem przeznaczonym dla naukowców z polskim obywatelstwem, którzy pracowali za granicą i chcą kontynuować karierę w polskich jednostkach badawczo - naukowych. W ramach programu Polskie Powroty 2024 Powracającemu Naukowcowi przyznawany jest jednorazowy dodatek mobilnościowy, stanowiący ryczałt na pokrycie kosztów związanych z powrotem do Polski.
Jest to jednorazowa kwota przeznaczona na sfinansowanie kosztów przeprowadzki, podróży oraz adaptacji w nowym miejscu pracy i zamieszkania w Polsce.
Wysokość dodatku jest ustalana ryczałtowo i zależy od tego, czy Naukowiec wraca sam, czy z rodziną; w przypadku powrotu z rodziną kwota dodatku wynosi 20 000 zł. Środki te są przekazywane Uniwersytetowi (…) przez NAWA w formie decyzji o dotacji celowej, a następnie wypłacane bezpośrednio pracownikowi. Celem świadczenia jest pokrycie kosztów przeprowadzki, podróży i adaptacji w Polsce. Uniwersytet (…) zawarł stosunek pracy z Powracającym Naukowcem, który wygrał konkurs w programie Polskie Powroty 2024, na podstawie umowy o pracę. Zgodnie z regulaminem programu oraz umową o finansowanie, pracownikowi został przyznany dodatek mobilnościowy w wysokości 20 000 zł, stanowiący ryczałt na koszty przesiedlenia.
Powracający Naukowiec po otrzymaniu dodatku mobilnościowego, nie ma obowiązku udokumentowane pracodawcy poniesionych kosztów w związku z przesiedleniem. Uniwersytet (…) skierował zapytanie do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w sprawie czy istnieje obowiązek oskładkowania jednorazowego dodatku mobilnościowego dla Powracającego Naukowca. W dniu 11.02.2026 r. Uniwersytet (…) otrzymał stanowisko Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, że jeżeli dodatek mobilnościowy nie jest przychodem ze stosunku pracy to nie należy od niego odprowadzać składek na ubezpieczenie społeczne, natomiast gdy jest przychodem ze stosunku pracy, będzie podlegał oskładkowaniu na zasadach ogólnych. W kwestii czy dane świadczeniem jest przychodem ze stosunku pracy, czy nie jest, tylko organ podatkowy jest właściwy do oceny.
Uzupełnienie opisu stanu faktycznego
Ogłoszenia o naborze wniosków w konkursie w Programie NAWA Polskie Powroty 2024 zostały zamieszczone na stronie Narodowej Agencji Wymiany Akademickiej.
Z wnioskiem o udział w projekcie mogły występować instytucje zatrudniające Powracającego Naukowca - podmioty, o których mowa w art. 7 ust. 1 pkt 1, 2 i 4, 7 - ustawy z dn. 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (jak wskazano w ww. ogłoszeniu - rozdział III pkt 1.)
Przyznanie i wypłata dodatku mobilnościowego, o którym mowa w rozdziale VIII pkt 1 lit. b) podróże i utrzymanie poniesione w związku z realizacją działań w Projekcie - rozliczane na podstawie zryczałtowanych stawek: wyłącznie pomoc materialna, jednorazowa, związana z przesiedleniem Powracającego Naukowca, w kwocie 20 000 zł są nierozerwalnie związane z zawarciem i trwaniem stosunku pracy z uczelnią. Jednocześnie podmiotami uprawnionymi do wnioskowania o finansowanie w ramach ww. programu są podmioty zatrudniające Powracającego naukowca.
Ponadto zgodnie z ww. ogłoszeniem - rozdział IV pkt 1) - działania w programie Polskie Powroty realizowane są na zasadach określonych w Podręczniku Beneficjenta - rozdział „Szczegółowy opis działań - Doskonalenie działalności badawczej poprzez pozyskanie naukowców z zagranicy z wyróżniającym się dorobkiem naukowym”. Jak w pkt 4.2.10 poz. 2 ust. 4 pkt 1) ww. Podręcznika Beneficjenta NAWA: „instytucja zatrudniająca zatrudnia Kierownika/czkę Projektu na podstawie umowy o pracę przez cały okres realizacji Projektu na stanowisku badawczym lub badawczo-dydaktycznym.” Jednocześnie Podręcznik Beneficjenta określa, w pkt 6.9.4.: „Stawka ryczałtowa w całości stanowi wydatek poniesiony i musi być w pełnej kwocie przekazana uczestnikowi mobilności”, a pkt 6.9.5.: „Dyrektor Agencji może w ramach pomocy materialnej przyznać środki finansowe jednorazowo lub miesięcznie przez okres trwania Projektu w wysokości każdorazowo ustalanej w związku z realizacją danego programu.”
Wymagane jest zatrudnienie Powracającego naukowca przez uczelnię.
Pracownik nie jest zobowiązany do przedstawienia dowodów na poniesienie wydatków związanych z relokacją. Pracownik nie ma obowiązku zwrotu niewykorzystanej kwoty dodatku mobilnościowego. Jak w ww. pkt 6.9.5 Podręcznika Beneficjenta, dodatek mobilnościowy stanowi jednorazową pomoc materialną i rozliczany jest na zasadach stawek ryczałtowych, jak w pkt 6.9.4. Podręcznika Beneficjenta i rozdziale VIII pkt 1 lit. b) ogłoszenia.
Kwota jednorazowego ryczałtu została odgórnie określona w ww. ogłoszeniu o naborze w rozdziale VIII pkt 1 lit. b) podróże i utrzymanie poniesione w związku z realizacją działań w Projekcie - rozliczane na podstawie zryczałtowanych stawek: wyłącznie pomoc materialna, jednorazowa, związana z przesiedleniem Powracającego Naukowca, w kwocie 20 000 zł.
Co do zasady, Powracający Naukowiec jest zobowiązany pozostać zatrudniony przez cały okres realizacji Projektu. Instytucja zatrudniająca zawiera umowę o pracy z kierownikiem projektu na cały okres realizacji projektu, jak w pkt 4.2.10 poz. 2 ust. 4 pkt 1) ww. Podręcznika Beneficjenta: „instytucja zatrudniająca zatrudnia Kierownika/czkę Projektu na podstawie umowy o pracę przez cały okres realizacji Projektu na stanowisku badawczym lub badawczo-dydaktycznym.” W przypadku rozwiązania umowy o pracę między uczelnią a Powracającym Naukowcem z przyczyn niezależnych od żadnej ze stron, które uniemożliwiają realizację projektu (wykonanie umowy między uczelnią a NAWA), co skutkowałoby rozwiązaniem umowy między uczelnią a NAWA, jak w pkt 12.3.2 Podręcznika Beneficjenta, udokumentowane i uzasadnione koszty wykonanej części Projektu poniesione przez Beneficjenta do dnia złożenia wniosku o rozwiązanie umowy na mocy porozumienia stron podlegają sfinansowaniu ze środków przyznanych przez Agencję, zatem pracownik zachowałby prawo do dodatku. Jeżeli rozwiązanie umowy nastąpiłoby z winy pracownika, wówczas NAWA mogłaby uznać wydatek za niekwalifikowalny, co skutkowałoby koniecznością zwrotu dodatku mobilnościowego przez pracownika.
Dodatek wypłacany jest na podstawie umowy między NAWA a uczelnią, do której zastosowanie mają regulacje dot. Programu NAWA Polskie Powroty - w tym właściwe ogłoszenie o naborze i podręcznik beneficjenta.
Pytanie
Czy jednorazowy dodatek mobilnościowy wypłacany pracownikowi w ramach projektu sfinansowanego przez Narodową Agencję Wymiany Akademickiej w programie Polskie Powroty 2024, stanowi przychód ze stosunku pracy w rozumieniu art. 12 ust 1 ustawy o PIT czy też nie stanowi przychodu ze stosunku pracy?
Państwa stanowisko w sprawie
W ocenie Uniwersytetu (…) istnieją podstawy sądzić, że dodatek mobilnościowy stanowi przychód ze stosunku pracy w rozumieniu art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych. Przepisy art. 18 ust. 1, art. 20 ust. 1 w związku z art. 4 pkt 9 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych stanowią, że podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne pracownika stanowi przychód w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu zatrudnienia na podstawie stosunku pracy z wyłączeniem przychodów wymienionych w Rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 18 października 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe.
Zgodnie natomiast z art. 12 ust. 1 u.p.d.o.f - za przychody ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej oraz spółdzielczego stosunku pracy uważa się wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz wartość pieniężną świadczeń w naturze bądź ich ekwiwalenty, bez względu na źródło finansowania tych wypłat i świadczeń, a w szczególności: wynagrodzenia zasadnicze, wynagrodzenia za godziny nadliczbowe, różnego rodzaju dodatki, nagrody, ekwiwalenty za niewykorzystany urlop i wszelkie inne kwoty niezależnie od tego, czy ich wysokość została z góry ustalona, a ponadto świadczenia pieniężne ponoszone za pracownika, jak również wartość innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych. Artykuł 12 u.p.d.o.f. precyzuje, jakie inne (poza wynagrodzeniem) składniki są przychodem ze stosunku pracy i stosunków pokrewnych. Uregulowania te nie mają charakteru zamkniętego.
Zaznaczyć trzeba, że jest to wyszczególnienie o charakterze otwartym, co oznacza, że sam fakt, iż jakieś świadczenie nie zawiera się wprost w jego treści, nie decyduje o braku przychodu czy o zamieszczeniu w innym źródle. Dla zaliczenia do źródła stosunek pracy przychodu uzyskanego wraz z otrzymaną płatnością nie jest konieczne, aby wypłata była zrealizowana jako wynagrodzenie za wykonaną pracę. Stąd do tego źródła przychodów zaliczane są również inne świadczenia niż wynagrodzenia, jak np. ekwiwalenty, dofinansowania itp., o ile mają charakter definitywny (i jako takie w ogóle generują przychód) oraz są powiązane w bezpośredni sposób z istniejącym stosunkiem pracy.
Dodatek mobilnościowy obejmuje koszty przesiedlenia powracającego naukowca. Ma charakter jednorazowy, jest przyznawany w formie zryczałtowanej kwoty i przeznaczony na pokrycie kosztów podróży oraz utrzymania w związku z realizacją działań w Projekcie. Świadczenie to stanowi formę pomocy materialnej, bezpośrednio związaną z relokacją naukowca do Polski i podjęciem zatrudnienia na podstawie stosunku pracy, dlatego w ocenie Uniwersytetu (…) są podstawy by sądzić, że dodatek mobilnościowy stanowi przychód ze stosunku pracy w rozumieniu art. 12 ust. 1 u.p.d.o.f.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przestawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z przepisem art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163):
Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
W myśl art. 10 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy:
Źródłem przychodów jest stosunek służbowy, stosunek pracy, w tym spółdzielczy stosunek pracy, członkostwo w rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub innej spółdzielni zajmującej się produkcją rolną, praca nakładcza, emerytura lub renta.
Wskazać należy, że zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.
W myśl art. 11 ust. 2 ww. ustawy:
Wartość pieniężną świadczeń w naturze, z zastrzeżeniem ust. 2c oraz art. 12 ust. 2-2c, określa się na podstawie cen rynkowych stosowanych w obrocie rzeczami lub prawami tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem w szczególności ich stanu i stopnia zużycia oraz czasu i miejsca ich uzyskania.
Zgodnie z art. 11 ust. 2a cytowanej ustawy:
Wartość pieniężną innych nieodpłatnych świadczeń ustala się:
jeżeli przedmiotem świadczenia są usługi wchodzące w zakres działalności gospodarczej dokonującego świadczenia - według cen stosowanych wobec innych odbiorców;
jeżeli przedmiotem świadczeń są usługi zakupione - według cen zakupu;
jeżeli przedmiotem świadczeń jest udostępnienie lokalu lub budynku - według równowartości czynszu, jaki przysługiwałby w razie zawarcia umowy najmu tego lokalu lub budynku;
w pozostałych przypadkach - na podstawie cen rynkowych stosowanych przy świadczeniu usług lub udostępnianiu rzeczy lub praw tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem w szczególności ich stanu i stopnia zużycia oraz czasu i miejsca udostępnienia.
W myśl art. 12 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Za przychody ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej oraz spółdzielczego stosunku pracy uważa się wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz wartość pieniężną świadczeń w naturze bądź ich ekwiwalenty, bez względu na źródło finansowania tych wypłat i świadczeń, a w szczególności: wynagrodzenia zasadnicze, wynagrodzenia za godziny nadliczbowe, różnego rodzaju dodatki, nagrody, ekwiwalenty za niewykorzystany urlop i wszelkie inne kwoty niezależnie od tego, czy ich wysokość została z góry ustalona, a ponadto świadczenia pieniężne ponoszone za pracownika, jak również wartość innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych.
Wskazać należy, że zgodnie z art. 12 ust. 4 ww. ustawy:
Za pracownika w rozumieniu ustawy uważa się osobę pozostającą w stosunku służbowym, stosunku pracy, stosunku pracy nakładczej lub spółdzielczym stosunku pracy.
Art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wyraźnie zatem różnicuje sposoby powstania przychodu: gdy chodzi o pieniądze i wartości pieniężne przychód może powstać przez „otrzymanie lub postawienie go do dyspozycji podatnika”. Natomiast świadczenia w naturze i inne nieodpłatne świadczenia - w przeciwieństwie do pieniędzy i wartości pieniężnych - są traktowane jako przychód wyłącznie pod warunkiem, że są „otrzymane”, co ma wskazywać na bezwzględnie - w odniesieniu do tego przychodu - wymagany realny charakter świadczenia.
Użyty w art. 12 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym zwrot „w szczególności” oznacza, że wymieniane kategorie przychodów stanowią katalog otwarty. Przychodem ze stosunku pracy i stosunków pokrewnych są więc wszelkiego rodzaju wypłaty i świadczenia skutkujące u podatnika powstaniem przysporzenia majątkowego, mające swoje źródło w łączącym pracownika z pracodawcą stosunku pracy lub stosunku pokrewnym. Ponadto treść tego przepisu wskazuje, że do przychodów pracownika zaliczyć należy praktycznie wszystkie otrzymane przez niego świadczenia, które mógł on otrzymać od pracodawcy. Są nimi bowiem nie tylko wynagrodzenia, czyli świadczenia wprost wynikające z zawartej umowy o pracę, ale również wszystkie inne przychody (świadczenia), niezależnie od podstawy ich wypłaty, jeżeli w jakikolwiek sposób wiążą się z faktem wykonywania pracy. Oznacza to, że do przychodów pracownika ustawodawca zaliczył nie tylko pieniądze, ale także wartość świadczeń w naturze, czy świadczeń nieodpłatnych otrzymanych od pracodawcy.
Mając na uwadze wyżej przywołane uregulowania prawne należy zaznaczyć, że zarówno w art. 11 ust. 1, jak i w art. 12 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych ustawodawca wskazuje, że przychodem są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze (czyli: wynagrodzenia zasadnicze, wynagrodzenia za godziny nadliczbowe, różnego rodzaju dodatki, nagrody, ekwiwalenty za niewykorzystany urlop i wszelkie inne kwoty niezależnie od tego, czy ich wysokość została z góry ustalona, a ponadto świadczenia pieniężne ponoszone za pracownika) oraz świadczenia nieodpłatne lub częściowo odpłatne.
Zatem wszelkie dodatki do wynagrodzeń wypłacane pracownikom, w tym również dodatek mobilnościowy należy zakwalifikować do świadczeń pieniężnych, stanowiących przychód ze stosunku pracy.
Wobec powyższego otrzymywany przez powracającego naukowca dodatek mobilnościowy, stanowi - w momencie ich wypłaty - przychód ze stosunku pracy zgodnie z art. 12 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Tym samym, Państwa stanowisko uznałem za prawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
Jednocześnie informuję, że dokumenty dołączone do wniosku nie są przedmiotem oceny. Zwracam uwagę na fakt, że interpretacja indywidualna stanowi ocenę Pana stanowiska dokonaną na podstawie przedstawionego we wniosku stanu faktycznego. Dlatego też załączone dokumenty nie podlegały analizie.
Niniejszą interpretację wydano w oparciu o opis stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego przedstawiony we wniosku. Rolą postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów podatkowych nie jest ustalanie stanu faktycznego, stanowi to bowiem domenę ewentualnego postępowania podatkowego. To na podatniku ciąży obowiązek udowodnienia w toku tego postępowania okoliczności faktycznych, z których wywodzi on dla siebie korzystne skutki prawne. Nie prowadzę postępowania dowodowego, ograniczam się do analizy okoliczności podanych we wniosku. W stosunku do tych okoliczności wyrażam swoje stanowisko, które zawsze musi być jednak ustosunkowaniem się do poglądu (stanowiska) prezentowanego w danej sprawie przez wnioskodawcę. Jeżeli w toku ewentualnego postępowania organ uzna, że stan/zdarzenie opisane we wniosku różni się od stanu/zdarzenia występującego w rzeczywistości, wówczas wydana interpretacja nie będzie Państwa chroniła.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo