Interpretacja 0115-KDIT1.4011.1019.2025.2.MK

Interpretacja indywidualna

  – stanowisko nieprawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest nieprawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

29 grudnia 2025 r. wpłynął Państwa wniosek wspólny o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełnili go Państwo pismem z 1 lutego 2026 r. – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:

Zainteresowani, którzy wystąpili z wnioskiem

1.   Zainteresowana będąca stroną postępowania: A. A;

2.   Zainteresowany niebędący stroną postępowania: B. A, (...).

Opis zdarzenia przyszłego

Wraz z małżonkiem B. A zaciągnęła Pani dwa kredyty hipoteczne denominowane we franku szwajcarskim (CHF).

Pierwszy kredyt hipoteczny został zaciągnięty 3 listopada 2008 r. i przeznaczony był na:

a.  zakup niezabudowanej działki budowlanej położonej w miejscowości B, działka nr I, ul. A 1, w kwocie 245.000 zł,

b.  spłatę kredytu mieszkaniowego w wysokości 32.450 zł, dotyczącego mieszkania, które do dnia dzisiejszego jest wynajmowane, przy czym kredyt ten stanowił dodatkowe zabezpieczenie hipoteczne.

Drugi kredyt budowlano-hipoteczny denominowany we franku szwajcarskim został zaciągnięty  w 2009 r. i przeznaczony był na budowę domu mieszkalnego jednorodzinnego na zakupionej wcześniej działce położonej w miejscowości B, ul. A 1.

Pierwszy kredyt (umowa o kredyt mieszkaniowy - kredyt hipoteczny przeznaczony na zakup lub zamianę nieruchomości na rynku wtórnym) we frankach szwajcarskich zaciągnęli Państwo 3 listopada 2008 r. z przeznaczeniem na:

•   zakup niezabudowanej działki budowlanej położonej w miejscowości B, działka nr I (ul. A 1);

•   spłatę kredytu mieszkaniowego zaciągniętego w Banku Y na lokal mieszkalny w C na ul. D.

oraz na pokrycie prowizji, odsetek, podwyższenia marży Banku z tytułu ubezpieczenia kredytu w okresie przejściowym.

Drugi kredyt (umowa o kredyt mieszkaniowy - kredyt hipoteczny przeznaczony na finansowanie inwestycji budowlanej we frankach szwajcarskich) zaciągnęli Państwo z przeznaczeniem na finansowanie kosztów budowy domu jednorodzinnego zlokalizowanego w B, działka nr I (ul. A 1), stanowiącego własność kredytobiorcy oraz na pokrycie prowizji, odsetek.

Zgodnie z zawartymi umowami kredytowymi wszyscy kredytobiorcy odpowiadają za spłatę kredytów solidarnie do pełnej wysokości.

Łączna kwota udzielonego pierwszego kredytu to 277.450 zł, łączna kwota wpłacona do banku to 249.088,48 zł (na 25 września 2025 r.), kwota pozostała do spłaty to 74.665 CHF.

Łączna kwota udzielonego drugiego kredytu to 290.479,76 zł, łączna kwota wpłacona do banku to 274.357,72 zł (na 25 września 2025 r.), kwota pozostała do spłaty to 78.409 CHF.

Na moment złożenia tego wniosku ugody nie zostały jeszcze podpisane, jednak rozważają Państwo ich zawarcie w najbliższym czasie.

Strony proponowanej ugody: kredytobiorcy - A. A i B. A oraz bank -Q.

Nie posiadają Państwo jeszcze wzoru umowy ugody na pierwszy kredyt, ale na dzień dzisiejszy nie został w całości spłacony kapitał do banku (jeśli Państwo się zdecydują to przedmiotem ugody będzie umorzenie, tak jak w kredycie 2).

Propozycja ugody – umorzenie dotyczące drugiego kredytu:

Bank zwalnia Kredytobiorcę z długu (umarza zadłużenie Kredytobiorcy) stanowiącej różnicę między kwotą zadłużenia, z wyjątkiem odsetek bieżących, a Kredytobiorca dokonane zwolnienie z długu przyjmuje. Dodatkowo Bank zwalnia Kredytobiorcę z długu (umarza zadłużenie Kredytobiorcy) stanowiącej wysokość kosztów i opłat, a Kredytobiorca dokonane zwolnienie z długu przyjmuje.  Za podstawę ustalenia wysokości zadłużenia Strony przyjęły, iż kredyt udzielony na podstawie Umowy zostanie rozliczony tak, jakby od daty zawarcia Umowy, tj. od dnia 15 maja 2009 r., stanowił kredyt złotowy, z uwzględnieniem poniesionych opłat, prowizji i składek ubezpieczeniowych.

Kwoty ugody – umorzenia w obu kredytach na dzień dzisiejszy Państwo nie posiadają.

Drugi kredyt – przedmiotem ugody będzie umorzenie. Kredyt został udzielony przez podmiot, którego działalność podlega nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym.

Dwa kredyty mieszkaniowe zostały zaciągnięte na cele mieszkaniowe (art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych).

Pierwszy kredyt został zabezpieczony w postaci hipoteki kaucyjnej (na zabezpieczenie spłaty kapitału, odsetek i innych kosztów) na lokalu mieszkalnym położonym w C na ul. D II (własnością A. A i B. A).

Drugi kredyt został zabezpieczony w postaci hipoteki kaucyjnej (na zabezpieczenie spłaty kapitału, odsetek i innych kosztów) na nieruchomości położonej w B, działka nr I,  (ul. A 1), stanowiącego własność (własnością A. A i B. A).

Celem wzięcia 2 kredytów był zakup działki budowlanej i budowa domu jednorodzinnego mieszkalnego na ul. E 1, B – jako 1 inwestycji.

Umorzenie – ugoda będzie dotyczyła wszystkich kredytobiorców i po uregulowaniu zobowiązań względem banku nastąpi wygaśnięcie zobowiązań w całości po stronie każdego ze współkredytobiorców odpowiadających solidarnie za długi (ugoda – po uiszczeniu przez Kredytobiorcę kwoty wskazanej Bank uzna kredyt za spłacony i nie będzie zgłaszał roszczeń  w stosunku do Kredytobiorcy w związku z Umową).

A. A i B. A nie korzystali z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej niż przedmiotowej inwestycji.

Kredyt mieszkaniowy (umowa kredytu budowalno-hipotecznego – przeznaczony na zakup odrębnej własności lokalu mieszkalnego budowlanego przez dewelopera przy ul. D we frankach szwajcarskich (sam kredyt bez innych dodatkowych kosztów, tj. prowizji, ubezpieczeń). Kredyt został wypłacony w 2 transzach: 1 transza 60.636,44 zł i 2 transza 47.035,13 zł = razem 107.671,57 zł. Kredyt został udzielony przez podmiot, którego działalność podlega nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym. Celem wzięcia kredytu był zakup lokalu mieszkalnego na ul. D w C – jako 1 inwestycji.

Uzupełnienie wniosku

W zakresie pierwszego kredytu:

a.  przez prowizję należy rozumieć prowizję bankową z tytułu udzielenia kredytu mieszkaniowego;

b.  odsetki obejmują odsetki naliczone od kapitału kredytu zgodnie z harmonogramem spłat;

c.   podwyższenie marży Banku w okresie przejściowym było związane z czasowym zabezpieczeniem kredytu ubezpieczeniem niskiego wkładu własnego.

Ugoda dotycząca pierwszego kredytu będzie prawdopodobnie zawierała umorzone wierzytelności  z tytułu: kapitału kredytu, odsetek skapitalizowanych, odsetek zapadłych niespłaconych, odsetek od zadłużenia przeterminowanego, odsetek zawieszonych. Dodatkowo bank zwalnia z długu (umarza zadłużenie Kredytobiorcy) stanowiące wysokość kosztów i opłat, a kredytobiorca dokonane zwolnienie z długu przyjmuje.

Umorzenie będzie dotyczyło różnicy pomiędzy kwotą zadłużenia a kwotą ustaloną w ugodzie,  z wyłączeniem odsetek bieżących. Dodatkowo bank umorzy koszty i opłaty związane z obsługą kredytu.

W zakresie drugiego kredytu:

a.  przez prowizję należy rozumieć prowizję bankową z tytułu udzielenia kredytu mieszkaniowego;

b.  odsetki obejmują odsetki naliczone od kapitału kredytu zgodnie z harmonogramem spłat;

c.   podwyższenie marży Banku w okresie przejściowym było związane z czasowym zabezpieczeniem kredytu ubezpieczeniem niskiego wkładu własnego.

Przez prowizję należy rozumieć prowizję bankową z tytułu udzielenia kredytu budowlano- hipotecznego, natomiast przez odsetki – odsetki naliczone od kapitału kredytu zgodnie z warunkami umowy.

Ugoda dotycząca drugiego kredytu zawiera umorzone wierzytelności z tytułu: kapitału kredytu, odsetek skapitalizowanych, odsetek zapadłe niespłaconych, odsetek od zadłużenia przeterminowanego, odsetek zawieszonych. Dodatkowo bank zwalnia z długu (umarza zadłużenie Kredytobiorcy) stanowiące wysokość kosztów i opłat, a kredytobiorca dokonane zwolnienie z długu przyjmuje.

Umorzenie będzie dotyczyło różnicy pomiędzy kwotą zadłużenia a kwotą ustaloną w ugodzie,  z wyłączeniem odsetek bieżących. Dodatkowo bank umorzy koszty i opłaty związane z obsługą kredytu.

Kredyt na nabycie lokalu mieszkalnego położonego w C przy ul. D II był zabezpieczony hipoteką. Kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty 17 marca 2004 r.

Pytania

1.  Czy umorzenie części zobowiązań wynikających z ugód frankowych zawartych z bankiem  w odniesieniu do dwóch kredytów hipotecznych spowoduje powstanie po stronie Wnioskodawców przychodu w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?

2.  W przypadku uznania, że po stronie Wnioskodawców powstanie przychód podatkowy – czy przychód ten będzie objęty zaniechaniem poboru podatku dochodowego na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r.?

Państwa stanowisko w sprawie

Zdaniem Wnioskodawców, ewentualne umorzenie części zobowiązań wynikających z ugód frankowych nie spowoduje powstania przychodu podatkowego w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy  o podatku dochodowym od osób fizycznych, ponieważ nie prowadzi do realnego przysporzenia majątkowego. Nawet w przypadku odmiennej oceny, przychód ten będzie podlegał zaniechaniu poboru podatku na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r., gdyż kredyty zostały zaciągnięte na cele mieszkaniowe.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.):

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Z przepisu tego wynika, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega – co do zasady – każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną. Zgodnie natomiast z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów nad kosztami ich uzyskania.

Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. Ten z kolei jest definiowany przez ustawodawcę w art. 11 ust. 1 ustawy:

Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Za przychody należy zatem uznać otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Dla celów podatkowych przyjmuje się, że nieodpłatne świadczenie obejmuje każde działanie lub zaniechanie na rzecz innej osoby oraz wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze w działalności podmiotów, których skutkiem jest przysporzenie majątku innej osoby, mające konkretny wymiar finansowy.

Z definicji przychodu można wywieść, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa, jak i zmniejszającym pasywa) – mają definitywny, a nie zwrotny charakter. O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych można więc mówić w sytuacji, gdy podatnik – czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też w wyniku określonego zdarzenia, które powoduje zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów – uzyskuje określone przysporzenie majątkowe.

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych wyraźnie rozróżnia źródła przychodów oraz sposób opodatkowania dochodów z poszczególnych źródeł.

Odrębnym źródłem przychodów są m.in. określone w art. 10 ust. 1 pkt 9 „inne źródła”.

W myśl art. 20 ust. 1 ww. ustawy:

Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17.

Użycie w tym przepisie sformułowania „w szczególności” wskazuje, że katalog przychodów z innych źródeł ma otwarty charakter – nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe, które można przypisać do tego źródła.

Instytucja kredytu uregulowana została przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe. Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 tej ustawy:

Przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu

Otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się jednak w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub należnych odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe – nie musi spłacać należności, do spłaty których był pierwotnie zobowiązany.

Poprawność powyższego stanowiska potwierdza wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego  z 18 maja 2012 r., sygn. akt II FSK 2633/10, w którym Sąd wskazał, że:

gdy dochodzi do umorzenia wierzytelności przez kredytodawcę nie jest istotne, czy u podstaw uzyskanego nieodpłatnego świadczenia leży umowa o zwolnienie z długu, czy też decyzja wierzyciela  o rezygnacji z dochodzenia należności. Zasadnicze znaczenie ma bowiem to, że w następstwie takich zdarzeń dłużnik zostaje zwolniony z obowiązku spłaty zadłużenia. Po jego stronie powstaje tym samym przychód stanowiący równowartość umorzonej kwoty zobowiązania, którego nie musi już świadczyć na rzecz wierzyciela. Faktyczna rezygnacja wierzyciela z dochodzenia należności prowadzi więc do powstania przychodu, podobnie jak w przypadku zawarcia umowy o zwolnienie z długu, albowiem w każdym z tych przypadków po stronie dłużnika ustaje obowiązek spełnienia świadczenia. Należy bowiem zauważyć,  że pojęcie „nieodpłatnego świadczenia” obejmuje wszystkie zjawiska gospodarcze i zdarzenia prawne, których następstwem jest uzyskanie korzyści kosztem innego podmiotu, lub te wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze, których skutkiem jest nieodpłatne przysporzenie majątku tej osobie, mające konkretny wymiar finansowy.

Umorzoną kwotę wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego kwalifikuje się do przychodów z innych źródeł (art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

Zatem umorzenie to spowoduje powstanie po Państwa stronie przychodu z innych źródeł podlegającego, co do zasady, opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Prawodawca przewidział przy tym szczególne rozwiązanie dla określonych sytuacji umorzeń kredytów mieszkaniowych. Umożliwił zaniechanie poboru podatku od dochodów z tytułu takich umorzeń – na zasadach, które określa rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe (tj. Dz.U. z 2025 r. poz. 1672).

Zgodnie z § 1 tego rozporządzenia:

1.  Zarządza się zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych od kwot:

1)  umorzonych osobie fizycznej wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego, w przypadku gdy:

a)  kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, a w przypadku więcej niż jednego kredytu mieszkaniowego - gdy kredyty mieszkaniowe zostały zaciągnięte na realizację wyłącznie jednej inwestycji mieszkaniowej, oraz

b)  osoba fizyczna będąca stroną umowy kredytu mieszkaniowego nie korzystała z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej niż określona w lit. a inwestycji mieszkaniowej;

2)  otrzymanych przez osobę fizyczną świadczeń z tytułu kredytu mieszkaniowego udzielonego  w walucie obcej lub w złotych, lecz nominowanego lub indeksowanego do waluty obcej, w związku  z powstaniem przychodu z tytułu zastosowania ujemnego oprocentowania.

2.  Kwoty wierzytelności, o których mowa w ust. 1 pkt 1, obejmują:

1)  kwoty kredytu mieszkaniowego (kapitału);

2)  odsetki, w tym odsetki skapitalizowane, i prowizje;

3)  opłaty, jeżeli ich poniesienie przez kredytobiorcę było niezbędne do zawarcia umowy kredytu mieszkaniowego, z wyjątkiem kosztów usług dodatkowych, w szczególności ubezpieczeń.

3.  W przypadku gdy kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty również na wydatki inne niż określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2025 r. poz. 163, z późn. zm.), zaniechanie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, obejmuje kwotę wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego w części, w jakiej kwota kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na wydatki określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 tej ustawy pozostaje do całkowitej kwoty zaciągniętego kredytu mieszkaniowego.

4.  W przypadku gdy kredyt mieszkaniowy został zastąpiony kredytem refinansowym lub gdy na jego spłatę został zaciągnięty kredyt konsolidacyjny, zaniechanie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, obejmuje odpowiednio kwotę wierzytelności z tytułu kredytu refinansowego lub konsolidacyjnego w części odpowiadającej kwocie wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego.

5.  Przez jedną inwestycję mieszkaniową, o której mowa w ust. 1 pkt 1 lit. a, rozumie się inwestycję, której celem jest zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych:

1)  jednego gospodarstwa domowego albo

2)  więcej niż jednego gospodarstwa domowego, w przypadku gdy osoby fizyczne mające zajmować wspólnie jeden budynek mieszkalny, nie mniej niż jedna osoba fizyczna z każdego takiego gospodarstwa, są osobami zaliczonymi do I grupy podatkowej w rozumieniu art. 14 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz.U. z 2024 r. poz. 1837 oraz z 2025 r. poz. 769 i 1064).

6.  Przez jedno gospodarstwo domowe, o którym mowa w ust. 5, rozumie się gospodarstwo prowadzone przez osobę fizyczną zajmującą jeden lokal mieszkalny albo jeden budynek mieszkalny jednorodzinny, samodzielnie lub wspólnie z innymi osobami stale z nią zamieszkującymi i gospodarującymi.

7.  W przypadku gdy stroną umowy kredytu mieszkaniowego na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, o której mowa w ust. 1 pkt 1 lit. a, są co najmniej dwie osoby fizyczne, zaniechanie poboru podatku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, ma zastosowanie wyłącznie do osób, o których mowa w ust. 1 pkt 1 lit. b.

Natomiast z § 3 pkt 1 ww. rozporządzenia wynika, że:

Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o kredycie mieszkaniowym, należy przez to rozumieć kredyt, który został:

1)  udzielony przed dniem 15 stycznia 2015 r. przez podmiot, którego działalność podlega nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym, uprawniony do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw regulujących zasady funkcjonowania takich podmiotów, oraz

2)  zabezpieczony w postaci hipoteki ustanowionej na nieruchomości lub udziale w nieruchomości lub prawie wieczystego użytkowania gruntu lub udziale w takim prawie, lub spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego lub udziale w takim prawie, lub prawie do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziale w takim prawie, oraz

3)  zaciągnięty na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Z kolei § 4 ww. rozporządzenia stanowi, że:

Zaniechanie, o którym mowa w § 1 i § 2, ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od dnia 1 stycznia 2022 r. do dnia 31 grudnia 2026 r.

Zgodnie z treścią ww. art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Za wydatki poniesione na cele, o których mowa w ust. 1 pkt 131, uważa się wydatki poniesione na:

a)  nabycie budynku mieszkalnego, jego części lub udziału w takim budynku, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub udziału w takim lokalu, a także na nabycie gruntu lub udziału w gruncie albo prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, związanych z tym budynkiem lub lokalem,

b)  nabycie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub udziału w takim prawie, prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziału w takim prawie,

c)  nabycie gruntu pod budowę budynku mieszkalnego lub udziału w takim gruncie, prawa użytkowania wieczystego takiego gruntu lub udziału w takim prawie, w tym również z rozpoczętą budową budynku mieszkalnego, oraz nabycie innego gruntu lub udziału w gruncie, prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, jeżeli w okresie, o którym mowa w ust. 1 pkt 131, grunt ten zmieni przeznaczenie na grunt pod budowę budynku mieszkalnego,

d)  budowę, rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub remont własnego budynku mieszkalnego, jego części lub własnego lokalu mieszkalnego,

e)  rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub adaptację na cele mieszkalne własnego budynku niemieszkalnego, jego części, własnego lokalu niemieszkalnego lub własnego pomieszczenia niemieszkalnego

–    położonych w państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego albo w Konfederacji Szwajcarskiej.

Zaniechanie poboru podatku znajdzie zastosowanie do umorzonych osobom fizycznym kwot wierzytelności z tytułu kredytów zaciągniętych na cele mieszkaniowe i zabezpieczonych hipotecznie, udzielonych przed dniem 15 stycznia 2015 r. przez podmioty uprawnione do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw, w przypadku, gdy osoba fizyczna będąca stroną umowy kredytu mieszkaniowego nie korzystała z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację inwestycji mieszkaniowej. Istotne jest, żeby kredyt mieszkaniowy został przeznaczony na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Poza warunkami uznania kredytu za kredyt mieszkaniowy dotyczący jednej inwestycji mieszkaniowej, dla zaniechania poboru podatku istotne jest również, jakie wierzytelności związane z takim kredytem zostały umorzone. Zaniechaniem poboru podatku mogą być bowiem objęte wyłącznie rodzaje umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego, które są wskazane w § 1 ust. 2 rozporządzenia, tj. kwoty wierzytelności, o których mowa w ust. 1 pkt 1, które obejmują kwoty kredytu mieszkaniowego (kapitału), odsetki, w tym odsetki skapitalizowane i prowizje, opłaty, jeżeli ich poniesienie przez kredytobiorcę było niezbędne do zawarcia umowy kredytu mieszkaniowego,  z wyjątkiem kosztów usług dodatkowych, w szczególności ubezpieczeń.

Analizowane zaniechanie może mieć zastosowanie także w przypadku umorzenia kredytu refinansowego lub konsolidacyjnego w sytuacji, gdy zarówno kredyt refinansowy, jak i kredyt konsolidacyjny został zaciągnięty na spłatę kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na wydatki,  o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (§ 1 ust. 4 ww. rozporządzenia).

W sytuacji zaciągnięcia kredytu refinansowego/konsolidacyjnego zaniechanie obejmuje odpowiednio kwotę wierzytelności z tytułu kredytu refinansowego lub konsolidacyjnego w części odpowiadającej kwocie wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego.

W Państwa przypadku pierwszy kredyt został zaciągnięty na:

•   zakup niezabudowanej działki budowlanej położonej w miejscowości B oraz

•   spłatę kredytu mieszkaniowego dotyczącego mieszkania w C.

Drugi kredyt zaciągnęli Państwo z przeznaczeniem na finansowanie kosztów budowy domu jednorodzinnego zlokalizowanego w miejscowości B.

Z przepisu § 1 pkt 6 rozporządzenia wynika jednoznacznie, że przez jedno gospodarstwo domowe,  o którym mowa w ust. 5, rozumie się gospodarstwo prowadzone przez osobę fizyczną zajmującą jeden lokal mieszkalny albo jeden budynek mieszkalny jednorodzinny, samodzielnie lub wspólnie  z innymi osobami stale z nią zamieszkującymi i gospodarującymi.

W Państwa sprawie część środków uzyskanych z pierwszego kredytu została przeznaczona na zakup niezabudowanej działki budowlanej oraz spłatę kredytu mieszkaniowego dotyczącego mieszkania.  W tej sytuacji nie można więc mówić o jednej inwestycji mieszkaniowej, o której mowa w § 1 ust. 5 cytowanego rozporządzenia. W wyniku Państwa działań zrealizowali Państwo dwie inwestycje mieszkaniowe.

Zatem pierwszy kredyt dotyczył dwóch różnych inwestycji mieszkaniowych.

Mając na uwadze przedstawione we wniosku zdarzenie oraz powołane przepisy prawa, do uzyskanego przez Państwa przychodu związanego z umorzeniem wierzytelności kredytowej z pierwszego kredytu, w części odpowiadającej wierzytelności na zakup działki budowlanej, zastosowanie znajdzie zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. Nabycie działki było wstępnym etapem realizacji przez Państwa inwestycji mieszkaniowej w postaci budowy domu na tej działce. Będą Państwo spełniać wszystkie przesłanki umożliwiające zastosowanie ww. zaniechania  w odniesieniu tylko do tej jednej inwestycji mieszkaniowej. Pozostała część umorzonej wierzytelności z pierwszego kredytu podlega opodatkowaniu według skali podatkowej jako przychód z innych źródeł.

W odniesieniu natomiast do drugiego kredytu, który dotyczył tej samej inwestycji mieszkaniowej, czyli budowy domu na zakupionej działce, przesłanki przewidziane w ww. rozporządzeniu są spełnione. W konsekwencji kwota umorzenia zobowiązania kredytowego z drugiego kredytu będzie objęta zaniechaniem poboru podatku dochodowego od osób fizycznych.

Wobec powyższego Państwa stanowisko, zgodnie z którym przychód w całości będzie podlegał zaniechaniu poboru podatku na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca  2022 r., gdyż kredyty zostały zaciągnięte na cele mieszkaniowe, jest nieprawidłowe.

W rozpatrywanej sprawie istotne znaczenie ma bowiem fakt, że mimo, iż kredyty zostały zaciągnięte na zakup niezabudowanej działki budowlanej i finansowanie kosztów budowy na niej domu jednorodzinnego oraz na spłatę kredytu mieszkaniowego dotyczącego mieszkania, to tylko  w odniesieniu do jednej nieruchomości mają Państwo prawo skorzystać z zaniechania poboru podatku. Omawiane rozporządzenie nie zawiera w swojej treści możliwości wielokrotnego skorzystania z zaniechania poboru podatku. Wprost przeciwnie, wskazuje na możliwość skorzystania z zaniechania w przypadku tylko jednej inwestycji mieszkaniowej.

Dodać należy, że dochody, od których zaniechano poboru podatku nie są wykazywane w zeznaniach rocznych i nie podlegają opodatkowaniu oraz zgłoszeniu do urzędu skarbowego.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·   Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.

·   Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1)  z zastosowaniem art. 119a;

2)  w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy  z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3)  z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

·   Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Zainteresowana będący stroną postępowania – (art. 14r § 2 Ordynacji podatkowej) ma prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

•   w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

•   w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a, art. 14b § 1 i art. 14r Ordynacji podatkowej.