Interpretacja 0115-KDIT1.4011.216.2026.1.DB

Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.

Zakres wniosku wspólnego o wydanie interpretacji indywidualnej

24 lutego 2026 r. wpłynął Państwa wniosek wspólny o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczący skutków podatkowych planowanego zawarcia ugody z bankiem. Treść wniosku wspólnego jest następująca:

Zainteresowani, którzy wystąpili z wnioskiem

1.   Zainteresowana będąca stroną postępowania: A.A;

2.   Zainteresowany niebędący stroną postępowania: B.A, ul. (...).

Opis zdarzenia przyszłego

(...) 2009 r. A.A oraz B.A (dalej: „Współkredytobiorca”, zainteresowany niebędący stroną postępowania) zawarli z X z siedzibą w (...) (poprzednikiem prawnym Y z siedzibą w (...), dalej: „Bank”) umowę kredytu konsolidacyjnego (...) nr (...) (poprzedni nr (...)), dalej „Umowa”. Zainteresowani zawierali Umowę jako konsumenci. Kredyt był kredytem denominowanym do CHF, wypłaconym w PLN w kwocie stanowiącej równowartość 61.008,09 CHF. Bank w wykonaniu Umowy wypłacił kapitał kredytu w łącznej kwocie 179.783,88 PLN.

5 lutego 2017 r. Współkredytobiorcy dokonali przedterminowej, całkowitej spłaty kredytu (Umowa nie jest aktywna). Na wniosek Współkredytobiorców Bank przedstawił zestawienie stanowiące podstawę wyliczenia nadpłaty kwoty kredytu w PLN na dzień całkowitej spłaty kredytu.

Z uwagi na fakt, że Umowa zawierała postanowienia niedozwolone (abuzywne) Współkredytobiorcy (Zainteresowani) wnieśli przeciwko Bankowi powództwo o zwrot świadczeń nienależnych, powołując się na nieważność Umowy zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów krajowych oraz TSUE. Kwota dochodzona pozwem wynosi 120.846,43 PLN i odpowiada nadpłacie ponad wypłacony przez Bank kapitał kredytu.

Postępowanie z powództwa Zainteresowanych toczy się aktualnie przed Sądem Okręgowym w (...), XV Wydział Cywilny pod sygn. akt: (...). W toku postępowania sądowego Bank zaproponował zawarcie ugody (dalej: „Ugoda”) na ściśle określonych warunkach. Zgodnie z projektem Ugody zamiarem stron jest polubowne zakończenie wszelkich sporów dotyczących abuzywności klauzul umownych i ważności Umowy oraz rozliczenie zakończonej Umowy w sposób, jakby od daty zawarcia Umowy kredyt był kredytem złotowym udzielonym na warunkach wskazanych w Ugodzie, z zachowaniem okresu kredytowania (275 miesięcy), formy spłaty w ratach annuitetowych oraz uwzględnieniem poniesionych opłat, prowizji i składek ubezpieczeniowych.

Tytułem rozliczenia w ramach Ugody Bank ma zobowiązać się do wypłaty na rzecz Kredytobiorców (łącznie) następujących kwot:

•      21.748,96 PLN – zwrot na rzecz Kredytobiorców (kwota wynikająca z § 1 ust. 9 Ugody: W celu zakończenia wszelkich sporów dotyczących abuzywności klauzul umownych i ważności Umowy, uwzględniając przyjęty przez Strony w Ugodzie sposób rozliczenia Umowy opisany w § 1 ust. 5-7 powyżej oraz wpłatę dokonaną przez Kredytobiorcę 05.02.2017 r., o której mowa w § 1 ust. 8 powyżej, Bank zobowiązuje się do zwrotu na rzecz Kredytobiorcy kwoty 21.748,96 złotych),

•      90.515,19 PLN – „kwota dodatkowa” (kwota wynikająca z § 4 ust. 4 Ugody: „Bank, w terminie 21 dni od daty podpisania Ugody, wypłaci Kredytobiorcy kwotę dodatkową 90.515,19 PLN (...)”),

•      5.400 PLN – zwrot kosztów procesu oraz 500 PLN – zwrot połowy opłaty sądowej (kwoty wynikające z § 4 ust. 3 Ugody).

Kwoty 21.748,96 PLN oraz 90.515,19 PLN łącznie stanowią 112.264,15 PLN i są niższe niż nominalna kwota nadpłaty dochodzona pozwem (120.846,43 PLN). „Kwota dodatkowa” nie została w Ugodzie zdefiniowana jako odsetki, wynagrodzenie, premia czy odszkodowanie; ma charakter elementu rozliczenia Ugody. Z ekonomicznego punktu widzenia łączna kwota (21.748,96 PLN + 90.515,19 PLN) nie stanowi przysporzenia ponad kwoty uprzednio uiszczone przez Kredytobiorców tytułem spłaty kredytu – jest to tylko częściowy zwrot kwot nadpłaconych ponad kapitał. Ugoda ma wyczerpywać wszelkie wzajemne roszczenia stron wynikające z Umowy i prowadzić do zakończenia postępowania sądowego (cofnięcie powództwa ze zrzeczeniem się roszczeń w odpowiednim zakresie). Na dzień składania wniosku Ugoda nie została podpisana. Termin zawarcia Ugody jest uzależniony od treści wnioskowanej interpretacji.

Dodatkowe informacje istotne dla kwalifikacji podatkowej:

•      w związku z Ugodą nie dojdzie do umorzenia jakiejkolwiek części zobowiązania kredytowego, ponieważ kredyt został spłacony w całości;

•      wypłacane kwoty stanowią zwrot/rozliczenie wskazane powyżej oraz zwrot kosztów procesu (kosztów zastępstwa procesowego oraz połowy uiszczonej przez Zainteresowanych opłaty sądowej od pozwu przeciwko Bankowi).

Umowa kredytu oraz Ugoda dotyczyły/dotyczyć będą konsumentów - osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej.

Pytania

1.   Czy w przedstawionym zdarzeniu przyszłym istnieje jakikolwiek obowiązek podatkowy po stronie Zainteresowanych z tytułu zawarcia i wykonania Ugody z Bankiem, w szczególności w związku z otrzymaniem kwot 21.748,96 PLN oraz 90.515,19 PLN?

2.   Czy w przedstawionym zdarzeniu przyszłym istnieje jakikolwiek obowiązek podatkowy po stronie Zainteresowanych z tytułu zawarcia i wykonania Ugody z Bankiem w zakresie zwrotu na rzecz Zainteresowanych kosztów procesu, tj. kwoty 5.400 PLN (koszty zastępstwa procesowego) oraz kwoty 500 PLN (połowy uiszczonej przez Zainteresowanych opłaty sądowej od pozwu)?

Państwa stanowisko w sprawie

Ad 1

W ocenie Zainteresowanych, z tytułu zawarcia i wykonania Ugody nie powstanie żaden obowiązek podatkowy w PIT po stronie Zainteresowanych, ponieważ wypłata kwot z Ugody nie będzie stanowić przychodu w rozumieniu ustawy o PIT (brak przysporzenia majątkowego).

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy o PIT, opodatkowaniu podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkami przewidzianymi w ustawie. Pojęciem wyjściowym jest jednak przychód, który – zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy o PIT – obejmuje otrzymane pieniądze i wartości pieniężne.

W ocenie Zainteresowanych, w analizowanym zdarzeniu przyszłym otrzymane kwoty nie będą stanowiły przychodu podatkowego, ponieważ nie będą powodowały definitywnego przyrostu majątku. Wypłata kwot 21.748,96 PLN oraz 90.515,19 PLN stanowi element rozliczenia sporu i zwrot części środków uprzednio wpłaconych przez Kredytobiorców w wykonaniu Umowy, które – według twierdzeń Kredytobiorców i istoty sporu – zostały pobrane przez Bank nienależnie (w wyniku stosowania niedozwolonych postanowień). Istotne jest, że łączna kwota świadczeń z Ugody (bez kosztów procesu) jest niższa niż kwota nadpłaty dochodzona pozwem i – co kluczowe – nie przewyższa kwot uprzednio uiszczanych przez Kredytobiorców. W efekcie ma charakter restytucyjny (przywracający stan majątkowy), a nie dochodowy. Określenie części wypłaty jako „kwoty dodatkowej” nie przesądza o jej podatkowej kwalifikacji. O kwalifikacji decyduje rzeczywisty charakter ekonomiczny świadczenia, a nie jego nazwa. Skoro „kwota dodatkowa” nie jest w Ugodzie zdefiniowana jako odsetki, premia, wynagrodzenie ani odszkodowanie, a w realiach sprawy mieści się w rozliczeniu nadpłaty i nie przekracza sum uprzednio wpłaconych, należy ją traktować jako element zwrotu/rozliczenia nienależnie pobranych świadczeń. Ważne jest, że Bank nie zgodził się na zmianę postanowień Ugody w tej materii, ani na doprecyzowanie, z czego ta kwota wynika.

Dodatkowo w analizowanym zdarzeniu przyszłym kredyt został wcześniej spłacony w całości, Ugoda nie przewiduje umorzenia jakiejkolwiek części długu.

Skoro brak jest umorzenia (które potencjalnie mogłoby generować przychód), wypłacane kwoty pozostają w istocie zwrotem/rozliczeniem uprzednich płatności.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, opodatkowaniu podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem tych wskazanych w art. 21, 52, 52a i 52c ustawy oraz dochodów, od których na podstawie Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku. Oznacza to, że co do zasady każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną podlega opodatkowaniu. Dochodem jest natomiast nadwyżka przychodów nad kosztami ich uzyskania. Punktem wyjścia dla ustalenia dochodu jest więc pojęcie przychodu.

Zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy, przychodami są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze, wartości pieniężne, a także wartość świadczeń w naturze oraz innych nieodpłatnych świadczeń (z uwzględnieniem wskazanych w przepisie zastrzeżeń). Za przychód uznaje się zatem każde świadczenie mające wymierną wartość finansową, które skutkuje przysporzeniem majątkowym po stronie podatnika. Pojęcie nieodpłatnego świadczenia obejmuje wszelkie działania, zaniechania oraz zdarzenia prawne i gospodarcze, których efektem jest zwiększenie aktywów podatnika albo zmniejszenie jego zobowiązań. Z istoty przychodu wynika, że musi on mieć charakter definitywny – prowadzić do trwałego powiększenia majątku podatnika. O powstaniu przychodu można mówić zarówno w sytuacji otrzymania określonych wartości majątkowych, jak i w przypadku zdarzeń skutkujących redukcją zobowiązań wobec innych podmiotów.

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych wyróżnia odrębne źródła przychodów oraz określa zasady opodatkowania dochodów z poszczególnych źródeł. Jednym z nich są tzw. „inne źródła”, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy.

Zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy, do przychodów z innych źródeł zalicza się w szczególności wymienione tam świadczenia (m.in. określone wypłaty, zasiłki, alimenty, stypendia, dotacje, nagrody oraz inne nieodpłatne świadczenia). Użycie zwrotu „w szczególności” wskazuje, że katalog ten ma charakter otwarty – obejmuje również inne świadczenia, o ile powodują realne przysporzenie majątkowe możliwe do przypisania do tego źródła.

Instytucja kredytu została z kolei uregulowana w ustawie z 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe. Zgodnie z art. 69 ust. 1 tej ustawy, przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać kredytobiorcy do dyspozycji określoną kwotę środków pieniężnych na oznaczony czas i cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do ich zwrotu wraz z odsetkami w ustalonych terminach oraz do zapłaty prowizji.

Samo otrzymanie kredytu oraz jego spłata zgodnie z warunkami umowy są neutralne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy może powstać dopiero w przypadku umorzenia całości lub części zobowiązania (kapitału bądź odsetek), ponieważ wówczas dochodzi do trwałego przysporzenia majątkowego w postaci zmniejszenia długu.

W niniejszym stanie faktycznym Bank – na podstawie zawartej ugody – zwróci Zainteresowanym środki uprzednio przez Zainteresowanych wpłacone. Zwrot tych środków nie prowadzi do powstania nowego, definitywnego przysporzenia majątkowego, lecz stanowi jedynie restytucję własnych pieniędzy.

W konsekwencji otrzymana kwota nie będzie stanowić przychodu w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i nie będzie skutkować obowiązkiem zapłaty podatku dochodowego.

Ad 2

W ocenie Zainteresowanych, zwrócone koszty procesu nie będą stanowiły dla Zainteresowanych przysporzenia i nie będą podlegały opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, ponieważ w związku z dokonanym zwrotem ww. kosztów procesu (tj. zastępstwa procesowego oraz zwrotu połowy opłaty sądowej od pozwu) nie nastąpi realne przysporzenie majątkowe. Kwota ta będzie stanowiła jedynie zwrot poniesionych wcześniej przez Zainteresowanych wydatków – nie będzie więc dochodem podlegającym opodatkowaniu.

Stosownie do art. 98 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r. poz. 1568 z póżn. zm.): „Do niezbędnych kosztów procesu prowadzonego przez stronę osobiście lub przez pełnomocnika, który nie jest adwokatem, radcą prawnym lub rzecznikiem patentowym, zalicza się poniesione przez nią koszty sądowe, koszty przejazdów do sądu strony lub jej pełnomocnika oraz równowartość zarobku utraconego wskutek stawiennictwa w sądzie. Równowartość utraconego zarobku nie może przekraczać wynagrodzenia jednego adwokata wykonującego zawód w siedzibie sądu prowadzącego postępowanie”.

Z kolei w myśl art. 98 § 3 k.p.c.: „Do niezbędnych kosztów procesu strony reprezentowanej przez adwokata zalicza się wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony”.

Jak wynika z powyższych przepisów, koszty procesu (w tym koszty zastępstwa procesowego) mają charakter zwrotu wydatków poniesionych przez stronę. Zatem zwrot na rzecz Kredytobiorców (Zainteresowanych) kosztów postępowania sądowego do wysokości poniesionych przez nich kosztów nie spowoduje powstania po ich stronie przychodu, o którym mowa w art. 20 ust. 1 w związku z art. 11 ust. 1 ustawy o PIT.

Prowadzi to do konkluzji, że zwrócone koszty zastępstwa procesowego oraz zwrot połowy uiszczonej uprzednio przez Kredytobiorców opłaty sądowej od pozwu nie będą stanowiły dla Zainteresowanych przysporzenia i nie będą podlegały opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, ponieważ w związku z dokonanym zwrotem ww. kosztów zastępstwa procesowego i zwrotem połowy uiszczonej opłaty sądowej nie nastąpi realne przysporzenie majątkowe. Kwota ta będzie stanowiła jedynie zwrot poniesionych wcześniej przez Zainteresowanych wydatków – nie będzie więc dochodem podlegającym opodatkowaniu.

Ad 1 i 2 (argumenty wspólne)

Art. 917 ustawy Kodeks Cywilny (Dz. U. 2025.1071): „Przez ugodę strony czynią sobie wzajemne ustępstwa w zakresie istniejącego między nimi stosunku prawnego w tym celu, aby uchylić niepewność co do roszczeń wynikających z tego stosunku lub zapewnić ich wykonanie albo by uchylić spór istniejący lub mogący powstać”.

Oznacza to, że:

1)  ugoda jest zawierana w sytuacji, gdy między stronami stosunku prawnego istnieje niepewność albo spór co do roszczeń wynikających z tego stosunku,

2)  celem zawarcia ugody jest uchylenie tej niepewności lub sporu,

3)  strony dążą do osiągnięcia celu przez wzajemne ustępstwa. Tak więc nieodłącznym elementem ugody są wzajemne ustępstwa stron. Ugoda nie tworzy nowego stosunku prawnego, a jedynie odnosi się do istniejącego stosunku prawnego stanowiącego podstawę powództwa, a tym samym podstawę zawarcia ugody.

Stanowisko Zainteresowanych znajduje także poparcie w licznych interpretacjach indywidualnych wydawanych przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej w podobnych stanach faktycznych, przykładowo:

1. sygn. 0113-KDIPT2-2.4011.937.2024.2.DA z 21 lutego 2025 r.;

2. sygn. 0115-KDWT.4011.208.2025.2.JŁ z 11 grudnia 2025 r.;

3. sygn. 0114-KDIP3-2.4011.1027.2025.1.JM z 20 stycznia 2026 r.;

4. sygn. 0114-KDIP3-2.4011.962.2025.2.MJ z 5 stycznia 2026 r.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.

Odstępuję od uzasadnienia prawnego tej oceny.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Odnosząc się do przywołanych przez Państwa interpretacji, interpretacje indywidualne stanowią rozstrzygnięcia w konkretnych sprawach, osadzonych w określonych stanach faktycznych/ zdarzeniach przyszłych oraz prawnych i tylko do nich się odnoszą, w związku z tym nie mają mocy powszechnie obowiązującego prawa.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·     Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego. Z funkcji ochronnej będą mogli Państwo skorzystać, jeśli zastosują się do interpretacji.

·     Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

·     Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację przez Zainteresowanego, który jest stroną postępowania

Pani A.A (Zainteresowana będąca stroną postępowania – art. 14r § 2 Ordynacji podatkowej) ma prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

•      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

•      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a, art. 14b § 1 i art. 14r Ordynacji podatkowej.

Podstawą prawną dla odstąpienia od uzasadnienia interpretacji jest art. 14c § 1 w zw. z art. 14r § 5 Ordynacji podatkowej.