Interpretacja 0115-KDIT1.4011.60.2026.2.AS

Interpretacja indywidualna

– stanowisko prawidłowe

Szanowna Pani,

stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

19 stycznia 2026 r. wpłynął Pani wniosek z 15 grudnia 2025 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy podatku dochodowego od osób fizycznych. Uzupełniła go Pani – w odpowiedzi na wezwanie – 10 kwietnia 2026 r. Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego (przedstawiony w uzupełnieniu wniosku)

X oraz Wnioskodawczyni zawarli (...) 2004 r. Umowę kredytu (...) nr (...). Kredyt został udzielony w kwocie 67.180 CHF wypłaconym faktycznie w PLN w wysokości 201.709,14 zł, indeksowanym do franka szwajcarskiego, na budowę domu w miejscowości A, gm. B, co stanowi jedną inwestycję mieszkaniową. Spłata kredytu wraz z odsetkami miała nastąpić w okresie (...) 2004 r. do (...) 2029 r. w miesięcznych ratach kapitałowo-odsetkowych. Oprocentowanie kredytu na dzień sporządzenia umowy wynosiło 2,02% w skali roku i stanowiło sumę marży Banku niezmiennej w okresie trwania umowy w wysokości 1,8% oraz stawki referencyjnej w wysokości 0,22% w chwili zawierania umowy. Prawnym zabezpieczeniem spłaty kredytu były: hipoteka kaucyjna w złotych polskich do kwoty 18.500 CHF, hipoteka zwykła w kwocie 67.180 CHF wpisane w księdze wieczystej prowadzonej dla nieruchomości, cesja na rzecz Banku wierzytelności z tytułu umowy ubezpieczenia nieruchomości, oświadczenie o poddaniu się egzekucji na podstawie bankowego tytułu egzekucyjnego. Oprocentowanie kredytu było zmienne w stosunku rocznym i ulegało zmianie w dniu rozpoczynającym miesięczny okres obrachunkowy. Odsetki naliczane miały być miesięcznie od pozostałej do spłaty kwoty wykorzystanego kredytu. Rozliczenie każdej wpłaty dokonanej przez Kredytobiorcę miało następować z dniem 1 każdego miesiąca poprzez potrącenie, przy czym podstawą potrącenia były środki w walucie polskiej następnie przeliczane przez Bank według aktualnej tabeli kursów Banku. Do rozliczania transakcji wypłat i spłat kredytów stosowane miały być odpowiednio kursy kupna/sprzedaży stosowanych przez Bank X, a obowiązującą w chwili dokonywania przez X określonych w umowie przeliczeń kursowych.

W (...) 2022 r., z uwagi na zawarte w umowie niedozwolone postanowienia umowy - klauzule abuzywne złożony został pozew o unieważnienie umowy kredytowej. Sprawa toczyła się przed Sądem Okręgowym w (...), I Wydział Cywilny, pod sygnaturą akt (...), która zakończyła się ugodą sądową, którą ustalono, że Wnioskodawczyni mając pełną świadomość i rozumiejąc skutki dokonywanej czynności prawnej (w tym w szczególności finansowe) dobrowolnie zgodziła się odstąpić od dochodzenia od Banku roszczeń objętych sporem oraz innych wywodzonych z zarzutu nieważności Umowy lub niedozwolonego charakteru postanowień Umowy w brzmieniu sprzed zmiany Umowy dokonanej niniejszą Ugodą, w zamian za zmianę postanowień Umowy w zakresie zobowiązań Kredytobiorcy (i odpowiadających im praw Banku), to jest strony dokonały zmiany waluty zadłużenia, określonej w Umowie, na walutę polską na zasadach określonych w Ugodzie w ten sposób, że kwota kredytu (kapitał) stanowiła sumę kwot wypłaconych tytułem kredytu i wynosiła 201.709,14 PLN, a jeśli jakakolwiek część wypłaty nastąpiła w CHF Bank przeliczył ją na walutę polską po średnim kursie Narodowego Banku Polskiego z dnia wypłaty.

Zgodnie z Ugodą oprocentowanie kredytu według zmiennej stopy procentowej zostało ustalone jako suma wskaźnika referencyjnego WIBOR 3M i marży w wysokości 1,78%. W dniu wypłaty kredytu lub pierwszej transzy kredytu oprocentowanie wynosiło 7,43%, zaś wartość wskaźnika referencyjnego WIBOR 3M z dnia wypłaty kredytu lub pierwszej transzy kredytu wynosiła 5,65%. Pierwszy okres obowiązywania wskaźnika referencyjnego WIBOR 3M obowiązywał od dnia wypłaty kredytu lub pierwszej transzy i mógł być krótszy niż kolejne okresy trzymiesięczne wyznaczane w dniu wymagalności raty kredytu i odsetek. Kolejne trzymiesięczne okresy obowiązywania wskaźnika referencyjnego kończyły się w dniu poprzedzającym dzień, który datą odpowiada dniowi, w którym rozpoczął się poprzedni trzymiesięczny okres obowiązywania wskaźnika referencyjnego, z uwzględnieniem zasad liczenia terminów oznaczonych w miesiącach, przewidzianych w przepisach Kodeksu cywilnego.

Dalej ugoda stanowiła, że wysokość marży odpowiada wysokości marży kredytów mieszkaniowych ponad średnią wartość WIBOR dla miesiąca, w którym została zawarta Umowa. Dalej Ugoda stanowiła, że po zmianie waluty zadłużenia na walutę polską, w wyniku przeprowadzonych negocjacji Strony uzgadniają, że pozostałe do spłaty zadłużenie Wnioskodawczyni wobec Banku z tytułu Umowy na dzień zawarcia Ugody wynosi 0 złotych. Bank oświadczył, że nie będzie zgłaszał roszczeń w stosunku do Wnioskodawczyni w związku z Umową. Jednocześnie Bank odstępuje od naliczania odsetek bieżących należnych z tytułu spłaty ostatniej raty. Tym samym Strony uznały, że kredyt udzielony na podstawie Umowy został spłacony w całości. Bank zwolnił m.in. Wnioskodawczynię z długu (umorzył zadłużenie Wnioskodawczyni) w łącznej kwocie 48.663,36 złotych, a Wnioskodawczyni dokonane zwolnienie z długu przyjęła.

Natomiast zgodnie z § 1 ust. 8 Ugody Bank, w terminie 21 dni od daty podpisania Ugody, miał wypłacić udział należny Wnioskodawczyni do wspólnej ręki wraz z mężem w kwocie dodatkowej w wysokości 17.666,66 zł. Bank zobowiązał się do zapłaty ww. należności w terminie 21 dni od zawarcia Ugody na rachunek należący do Wnioskodawczyni.

Wnioskodawczyni nie korzystała wcześniej z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej inwestycji mieszkaniowej. W celu zaniechania poboru podatku złożone zostało oświadczenie o zaciągnięciu kredytu na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej. W kredytowanej nieruchomości nadal Wnioskodawczyni zamieszkuje. Kredyt w całości przeznaczono na zakup ww. nieruchomości. Z informacji Banku zawartej w ugodzie wynika, że kwota umorzonego długu jest na mocy stosownego rozporządzenia MF dotyczącego zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych przychodów związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe zwolniona z podatku. Co do kwoty 26.500 zł wypłaconej przez Bank, a stanowiącej rozliczenie umowy, to Bank nie określił, czy wystawi PIT-11. Bank zrealizował postanowienia finansowe ugody. PIT-11 jeszcze Wnioskodawczyni nie otrzymała.

Uzupełnienie opisu stanu faktycznego

Ugoda stwierdza jedynie, że cyt. „Kredytobiorca oświadcza, iż godzi się na zawarcie Ugody w celu: (i) potwierdzenia dotychczasowego związania postanowieniami Umowy, o których mowa w § 2 ust. 3 pkt 1, oraz (ii) wyrażenia zgody na zastąpienie tych postanowień Umowy postanowieniami Ugody w zakresie zmiany waluty, wysokości i zasad spłaty wierzytelności kredytowej, i potwierdza, że rozumie, iż czynności te są dokonywane w celu dalszego niepowoływania się na ewentualnie niedozwolony charakter postanowień Umowy w brzmieniu sprzed zawarcia Ugody i niedochodzenia roszczeń z tego tytułu. Mając na względzie oświadczenia złożone w § 2 ust. 2, 3 i 4, Kredytobiorca potwierdza, iż zdając sobie sprawę z przysługujących mu uprawnień na wypadek braku związania określonymi postanowieniami Umowy, w tym w szczególności na wypadek stwierdzenia trwałej bezskuteczności Umowy, świadomie decyduje się zawrzeć Ugodę. Bank zwalnia Kredytobiorcę z długu (umarza zadłużenie Kredytobiorcy) w kwocie 48.663,36 złotych stanowiącej różnicę między kwotą zadłużenia wskazaną w § 1 ust. 3, a kwotą zadłużenia wskazaną w § 1 ust. 8, a Kredytobiorca dokonane zwolnienie z długu przyjmuje. Bank, w terminie 21 dni od daty podpisania Ugody, wypłaci Kredytobiorcy kwotę dodatkową w wysokości 26.500 PLN. Bank zobowiązuje się do zapłaty ww. należności w terminie 21 dni od zawarcia Ugody w następujący sposób: kwota 17.666,66 zł (tytułem zwrotu 2/3 kwoty dodatkowej) zostanie uiszczona na rachunek należący do Kredytobiorcy A.A i B.A o numerze (...)”.

Niemniej Wnioskodawczyni nie miała w zasadzie żadnego wpływu na treść ugody. Mogła albo zgodzić się na ugodę zgodnie z treścią zaproponowaną przez Bank albo nadal prowadzić spór przed Sądem Okręgowym w (...). Nie było żadnych negocjacji w zakresie treści ugody, czy zdefiniowania podstaw świadczenia ze strony Banku. Ugoda zawiera ustalenie aktualnego zadłużenia w CHF, to jest 11.065,89 CHF, dokonuje przeliczenia na PLN po kursie na dzień poprzedzający zawarcie ugody, to jest 48.663,36 zł, a następnie stwierdza, że przedmiotem ugody jest zakończenie Sporu oraz uchylenie niepewności co do roszczeń wynikających z Umowy, między innymi poprzez zmianę Umowy w zakresie waluty, wysokości i zasad spłaty wierzytelności kredytowej wynikającej z Umowy. Strony dokonały zmiany waluty zadłużenia, określonej w Umowie, na walutę polską. Za podstawę ustalenia wysokości zadłużenia Strony przyjęły, iż kredyt udzielony na podstawie Umowy zostanie rozliczony tak, jakby od daty zawarcia Umowy, tj. od (...) 2004 r., stanowił kredyt złotowy udzielony na warunkach, o których mowa w § 1 ust. 6, z zachowaniem: (1) pozostałych parametrów kredytu wynikających z Umowy, tj. okresu kredytowania - 25 lat licząc od daty zawarcia Umowy oraz formy spłaty kredytu w ratach malejących z uwzględnieniem § 1 ust. 7, (2) poniesionych opłat, prowizji i składek ubezpieczeniowych. Dalej natomiast ugoda stwierdza, że po zmianie waluty zadłużenia na walutę polską, w wyniku przeprowadzonych negocjacji Strony uzgadniają, iż z uwzględnieniem § 1 ust. 5-7 pozostałe do spłaty zadłużenie Kredytobiorcy wobec Banku z tytułu Umowy na dzień zawarcia Ugody wynosi 0 złotych. Bank nie będzie zgłaszał roszczeń w stosunku do Kredytobiorcy w związku z Umową. Jednocześnie Bank odstępuje od naliczania odsetek bieżących należnych z tytułu spłaty ostatniej raty. Tym samym Strony uznają, iż kredyt udzielony na podstawie Umowy został spłacony w całości. Następnie Bank zwolnił Wnioskodawczynię z długu w postaci pozostałej do spłaty kwoty, to jest 48.663,36 złotych, a następnie uznał, że wypłaci świadczenie w kwocie 17.666,66 zł.

Nie było ponownego przeliczania rat kredytu. Bank zastosował najprostszą operację matematyczną. Udzielił kredytu w kwocie 201.709,14 zł. Wnioskodawczyni z pozostałymi kredytobiorcami spłaciła 253.263,26 zł, więc powstał stan nadpłaty wszystkich kredytobiorców w wysokości 51.554,12 zł. Bank jednak wybitnie nie chciał użyć stwierdzenia, że umowa jest nieważna, więc wymyślił bardzo skomplikowaną konstrukcję polegającą na przyjęciu, że kredyt od początku był złotowy, z pozostałego zadłużenia Bank Wnioskodawczynię zwolnił, a nadto wypłacił kwotę 17.666,66 zł łącznie na rzecz Wnioskodawczyni i jej męża. Kwota zwrotu nie była przysporzeniem ponad kwoty uiszczane przez Wnioskodawczynię tytułem spłaty kredytu hipotecznego. Kwota zwrotu mieściła się w kwocie wpłacanej przez Wnioskodawczynię do Banku tytułem spłaty zadłużenia na rzecz Banku, a wręcz była znacząco (bo o 16.702,74 zł) niższa, niż gdyby Wnioskodawczyni nie poczyniła wraz z mężem ustępstw na rzecz Banku i dalej prowadziła spór sądowy, by sąd stwierdził nieważność umowy kredytu.

Ugoda nie definiuje nigdzie określenia „kwota dodatkowa”. Podkreślić należy, że między stronami nie było żadnych innych relacji poza zawartą umową kredytu i ugodą sądową, skutkującą umorzeniem pozostałego długu, wypłatą kwoty 17.666,66 zł (tytułem zwrotu 2/3 kwoty dodatkowej) uiszczonej na rachunek należący do Wnioskodawczyni i jej męża zwrotem kosztów postępowania sądowego. Nie było żadnej innej causy świadczenia kwoty 17.666,66 zł ze strony Banku na rzecz Wnioskodawczyni, poza właśnie częściowym zwrotem nadpłaconych wcześniej rat kredytu hipotecznego, bo nie był to zwrot całkowity. Wnioskodawczyni jednak chcąc zakończyć przedłużającą się sprawę sądową zgodziła się na ograniczenie spłaty przez Bank, byle tylko zakończyć już jakiekolwiek relacje z Bankiem. Kwota 26.500 zł została arbitralnie przyjęta przez Bank. Bank w ogóle nie wyjaśnił skąd taka, a nie inna wartość.

Bank w postępowaniu twierdził, że umowa jest ważna, a następnie w ugodzie zażądał stwierdzenia, że strony umowy kredytu modyfikują treść umowy tak, jakby umowa od początku była umową kredytu w PLN.

Podkreślić należy, że nie było między stronami żadnych innych relacji. Wnioskodawczyni, gdyby nie zgoda Banku na wypłatę kwoty 17.666,66 zł oraz zwrot kosztów postępowania sądowego, nie zgodziłby się na zawarcie ugody, a dalej prowadziłaby spór sądowy, bo wówczas Wnioskodawczyni na dzień zawierania ugody przysługiwałby zwrot kwoty łącznie do wspólnej ręki z mężem 34.369,42 zł (51.554,12 zł/3 kredytobiorców x 2 małżonków). Tym samym zgoda na obniżenie należnej kwoty tytułem zwrotu rat kapitałowo-odsetkowych do kwoty 17.666,66 zł była ustępstwem Wnioskodawczyni na rzecz Banku, by szybciej skończyć sprawę sądową, która w chwili zawierania ugody trwała już 2 lata i w tym czasie Wnioskodawczyni cały czas była obowiązana do płacenia kolejnych rat kapitałowo-odsetkowych. Innej causy poza zwrotem nienależnych rat kapitałowo-odsetkowych nie było, Bank jednak za wszelką cenę chciał uniknąć stwierdzenia w ugodzie, że umowa jest nieważna. Takie stwierdzenie znacznie ułatwiłoby ustalenie co do braku podstaw do opodatkowania, ale ugoda niestety nie stwierdza wprost, że umowa jest nieważna, a zawiera postanowienia jak powyżej, to jest modyfikuje umowę, umarza należność i ustala „kwotę dodatkową”, która nie jest pojęciem ani prawniczym, ani tym bardziej prawnym.

Kwota została wypłacona 2 kwietnia 2025 roku.

Pytania (sformułowane w uzupełnieniu wniosku)

1)  Czy wypłacona na rzecz Wnioskodawczyni do wspólnej ręki z mężem przez Bank kwota 17.666,66 zł, wynikająca z tytułu ugody sądowej dotyczącej kredytu frankowego zaciągniętego na realizację inwestycji mieszkaniowej, stanowi przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?

2)  Czy w świetle opisanego stanu faktycznego Wnioskodawczyni jest zobowiązana zapłacić podatek dochodowy od ww. kwoty?

Pani stanowisko w sprawie (przedstawione w uzupełnieniu wniosku)

Zdaniem Wnioskodawczyni wypłacona przez Bank do wspólnej ręki kwota 17.666,66 zł nie stanowi jej dochodu, nie przysporzyła majątku, ma jedynie charakter zwrotny, co było jednym z warunków podpisania ugody i zgodnie ze stosownymi przepisami oraz rozporządzeniem MF dotyczącym zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych przychodów związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe nie stanowi dochodu. W związku z powyższym Wnioskodawczyni nie powinna płacić podatku od osób fizycznych w związku z otrzymanymi środkami pieniężnymi. Na mocy przedmiotowej umowy kredytowej Bank wypłacił łącznie 201.709,14 zł. Przez cały okres obsługi kredytu wpłacona została przez m.in. Wnioskodawczynię łączna kwota tytułem płatności kolejnych rat w wysokości 253.263,26 zł. Łącznie nadpłata wynikająca z różnicy pomiędzy wpłaconymi do Banku ratami a udzielonym kredytem wynosi 51.554,12 zł (co znacznie przekracza wypłacone przez Bank środki w wyniku ugody). Biorąc pod uwagę, że zwrócona dodatkowa na rzecz Wnioskodawczyni i jej męża kwota 17.666,66 zł, a łącznie 26.500 PLN na rzecz wszystkich kredytobiorców, jest to kwota wciąż niższa od uiszczonych rat w okresie obsługi kredytu i stanowi jedynie zwrot części uiszczonych rat uprzednio już opodatkowanych podatkiem dochodowym z tytułu otrzymywanego wynagrodzenia.

Bank w ugodzie nie przywołuje żadnych przepisów, na podstawie których możliwe było dokonanie zapłaty ww. kwoty, a jedynie wskazał, że Wnioskodawczyni świadomie i dobrowolnie zdecydowała się na zawarcie tej Ugody w celu: całkowitego umorzenia pozostałej do spłaty kwoty kapitału kredytu wynikającej z Umowy, pełnego i ostatecznego uregulowania roszczeń Stron poprzez zapłatę przez Bank na rzecz Wnioskodawczyni kwoty uzgodnionej w Ugodzie, cofnięcia przez Wnioskodawczynię pozwu w postępowaniu z jego powództwa, a także zrzeczenia się przez Wnioskodawczynię dalej idących roszczeń. Ponadto Bank zwrócił uwagę na korzystniejsze rozwiązanie finansowe dla kredytobiorcy w przypadku unieważnienia umowy przed sądem, cyt. „w ostatnich latach zdecydowaną przewagę uzyskała linia orzecznicza, w ramach której najczęściej zapadającym rozstrzygnięciem jest stwierdzenie abuzywności klauzuli ryzyka walutowego i zasad denominacji lub indeksacji i w konsekwencji nieważność całej umowy kredytu (pkt 2 lit. b plit v powyżej) oraz - w przypadku powództw kredytobiorców - zasądzenie na rzecz kredytobiorcy roszczeń dochodzonych z tego tytułu, a w przypadku uzyskania przez Kredytobiorcę w Sporze z Bankiem rozstrzygnięcia odpowiadającego tym, które zapadają w ramach dominującej linii orzeczniczej opisanej w pkt 2 lit. b plit v powyżej, Stronom przysługiwałyby wzajemne roszczenia o zwrot świadczeń pieniężnych spełnionych w wykonaniu Umowy: a) Bank byłby zobowiązany do zwrotu Kredytobiorcy sumy uiszczonych przez Kredytobiorcę rat kapitałowo-odsetkowych (i ewentualnie innych opłat), b) Kredytobiorca zobowiązany byłby do zwrotu Bankowi wypłaconego kapitału; przy czym każdorazowo, dodatkowo Kredytobiorca mógłby uzyskać również zasądzenie od Banku zapłaty odsetek za opóźnienie w zapłacie dochodzonego roszczenia pieniężnego lub kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego; (...) w związku z wydaniem przez TSUE wyroku z dnia 15 czerwca 2023 r. (w sprawie za sygn. C-520/21) Urząd Komisji Nadzoru Finansowego opublikował 15 czerwca 2023 r. komentarz, w którego treści wyraził oczekiwanie wobec banków co do ich aktywnej postawy w zakresie systemowego rozwiązania problemu walutowych kredytów mieszkaniowych w postaci oferowania swoim klientom ugód, jak również przekonanie, iż z punktu widzenia klientów banków (kredytobiorców) ugoda jest najbardziej atrakcyjną i racjonalną alternatywą dla kosztownej i długotrwałej ścieżki sądowej; (...) podejmując decyzję o zawarciu Ugody z Bankiem Kredytobiorca powinien rozważyć, które rozwiązanie jest dla niego korzystniejsze: zawarcie Ugody z Bankiem czy proces sądowy z Bankiem i rozstrzygnięcie Sporu przez sąd. Ugoda, w ocenie Banku, przewiduje dla Kredytobiorcy korzystne warunki finansowe i daje gwarancję zakończenia Sporu z Bankiem w krótkim czasie”.

Dlatego Wnioskodawczyni stoi na stanowisku, że Bank rozliczając się dobrowolnie w ramach ugody sądowej zdecydował się umorzyć pozostałe zadłużenie i dokonać zwrotu środków pieniężnych świadomy, że w wypadku wydania wyroku przez Sąd stwierdzającego nieważność umowy spowodowałoby to konieczność po stronie Banku wypłaty całości uiszczonych rat wraz z odsetkami za zwłokę. W związku z powyższym do tej sytuacji należy zastosować takie same zasady, jakie byłyby stosowane do kwot zasądzonych przez Sąd w wyniku unieważnienia ugody. Ponadto z licznych publikacji, w tym również interpretacji KIS, wynika, że kwoty wynikające z rozliczeń związanych z ugodami, jak i w wyniku procesów sądowych nie są traktowane jako dochód. Wypłacona kwota nie jest dodatkowym dochodem Wnioskodawczyni, a jedynie zwrotem niesłusznie wpłaconych uprzednio rat z otrzymywanego wynagrodzenia za pracę już opodatkowanego podatkiem od osób fizycznych. Otrzymana kwota nie stanowi dodatkowego wynagrodzenia za podpisaną ugodę. Do Banku została wpłacona kwota dużo wyższa niż otrzymana w ramach umowy kredytu, a zwrot dodatkowej kwoty łącznie z udzielonym kredytem nie przekroczył uiszczonej łącznej kwoty rat kapitałowo-odsetkowych. W związku z zawarciem ugody Wnioskodawczyni uzyskała jedynie zwrot nienależnie pobranego świadczenia, które wcześniej na mocy umowy kredytu zostało przekazane do Banku w ramach spłaty rat udzielonego kredytu mieszkaniowego. Konieczność płacenia podatku od tej kwoty, która została już w przeszłości opodatkowana podatkiem, porównywalna byłaby z płaceniem podatku od zwrotu podatku. Poza tym, gdyby ugoda podpisana była dużo wcześniej to przy takim samym rozliczeniu kredytu - jego koszcie nie byłoby żadnej wypłaty gotówkowej traktowanej jako dochód lub jej zwrot byłby niewielki. Natomiast z uwagi na przeciągający się proces sądowy kwota, którą Bank zamierzał dodatkowo wypłacić, została w dniu podpisania ugody jeszcze podniesiona z uwagi na dokonane w międzyczasie kolejne wpłaty rat. Dlatego też przyjąć należy, że wypłacona przez Bank na rzecz Wnioskodawczyni i jej męża kwota 17.666,66 zł w ramach podpisanej ugody sądowej dot. kredytu mieszkaniowego nie stanowi dochodu w myśl ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, to jest art. 9 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

•      art. 9 ust. 1 „Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku”;

•      art. 11 ust. 1 „Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń”;

•      art. 10 ust. 1 „Źródłami przychodów są: inne źródła”;

•      art. 20 ust. 1 „Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17.”

Wypłata kwoty 17.666,66 zł nie stanowi przychodu, a jedynie zwrot świadczenia nienależnego, Bank tej kwoty nigdy nie powinien był otrzymać, a skoro otrzymał i na mocy Ugody zobowiązał się ją zwrócić, to po stronie Wnioskodawczyni nie powstał żaden przychód, który stanowiłby podstawę do opodatkowania podatkiem dochodowym. Powyższa kwota stanowi bowiem zwrot świadczenia nienależnego, choć Bank w ugodzie za wszelką cenę starał się uniknąć takiego sformułowania, to jednak wobec braku jakiejkolwiek innej podstawy prawnej do świadczenia kwoty 17.666,66 zł za wyjątkiem zwrotu świadczenia nienależnego, przyjąć należy, że kwota ta nie stanowi przychodu Wnioskodawczyni i nie powinna być opodatkowana podatkiem od osób fizycznych.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z przepisem art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.):

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Z przepisu tego wynika, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega – co do zasady – każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną. Zgodnie natomiast z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów nad kosztami ich uzyskania.

Stosownie do art. 9 ust. 2 ww. ustawy:

Dochodem ze źródła przychodów, jeżeli przepisy art. 23o, art. 23u, art. 24-24b, art. 24c, art. 24e, art. 30ca, art. 30da oraz art. 30f nie stanowią inaczej, jest nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów.

Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. Ten z kolei jest definiowany przez ustawodawcę w art. 11 ust. 1 ww. ustawy:

Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Za przychody należy zatem uznać otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Dla celów podatkowych przyjmuje się, że nieodpłatne świadczenie obejmuje każde działanie lub zaniechanie na rzecz innej osoby oraz wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze w działalności podmiotów, których skutkiem jest przysporzenie majątku innej osoby, mające konkretny wymiar finansowy.

Z definicji przychodu można wywieść, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa, jak i zmniejszającym pasywa) – mają definitywny, a nie zwrotny charakter. O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych można więc mówić w sytuacji, gdy podatnik – czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też w wyniku określonego zdarzenia, które powoduje zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów – uzyskuje określone przysporzenie majątkowe.

Źródła przychodów zostały określone przez ustawodawcę w art. 10 ust. 1 ww. ustawy; źródłem przychodów są m.in. „inne źródła” (pkt 9).

W myśl art. 20 ust. 1 ww. ustawy:

Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17.

Użycie w tym przepisie sformułowania „w szczególności” wskazuje, że katalog przychodów z innych źródeł ma otwarty charakter – nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe, które można przypisać do tego źródła.

Instytucja kredytu uregulowana została przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1646 ze zm.). Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 tej ustawy:

Przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.

Otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytu są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

Wobec powyższego wypłacona Pani przez bank kwota nie stanowi dla Pani przysporzenia i nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, ponieważ w związku z tą wypłatą nie nastąpiło realne przysporzenie majątkowe. W konsekwencji pieniądze te nie są Pani przychodem w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych klasyfikowanym do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ww. ustawy.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

Procedura wydawania indywidualnych interpretacji przepisów prawa podatkowego nie podlega regułom przewidzianym dla postępowania podatkowego, czy kontrolnego. Wydając interpretacje Organ opiera się wyłącznie na opisie stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego przedstawionego we wniosku – nie prowadzi postępowania dowodowego. Tym samym opis zdarzenia zawiera wyłącznie okoliczności faktyczne sprawy, bez fragmentu będącego teoretycznym rozważaniem na temat podstawy wypłaty otrzymanej kwoty.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosuje się Pani do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.