Interpretacja 0115-KDIT1.4011.668.2025.2.AS

Interpretacja indywidualna

– stanowisko w części prawidłowe i w części nieprawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego jest:

•      nieprawidłowe w zakresie pytania pierwszego,

•      prawidłowe w zakresie pytania drugiego.

Zakres wniosku wspólnego o wydanie interpretacji indywidualnej

24 sierpnia 2025 r. wpłynął Państwa wniosek wspólny o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczący podatku dochodowego od osób fizycznych. Uzupełnili go Państwo pismem z 13 października 2025 r. - w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku wspólnego jest następująca:

Zainteresowani, którzy wystąpili z wnioskiem

1)  Zainteresowany będący stroną postępowania: A.A;

Zainteresowana niebędąca stroną postępowania: B.A (ul. (...)).

Opis zdarzenia przyszłego

Zainteresowani wydaniem interpretacji podatkowej A.A - Wnioskodawca, B.A - Poręczyciel. Wnioskodawca jest polskim rezydentem podatkowym, posiada w Polsce nieograniczony obowiązek podatkowy. Poręczyciel jest polskim rezydentem podatkowym, posiada w Polsce nieograniczony obowiązek podatkowy. Zarówno Wnioskodawca, jak i Poręczyciel działali podczas zawierania umowy kredytu, o której mowa we wniosku, jako osoby fizyczne nieprowadzące działalności gospodarczej.

Wnioskodawca w 2007 r. zawarł umowę kredytu. Kredyt ten został udzielony Wnioskodawcy w złotych polskich w kwocie stanowiącej równowartość kwoty 1.004.980 franków szwajcarskich. Uruchomienie kredytu w złotych polskich miało nastąpić po przeliczeniu według kursu kupna franków szwajcarskich opublikowanego w tabeli kursów banku (tego, który był wówczas kredytodawcą) (dalej: Kredyt). Kredytodawcą był X. (dalej: Bank).

Kredyt został przeznaczony na budowę domu. Kredyt został zabezpieczony hipoteką ustanowioną na nieruchomości małżonki Wnioskodawcy - Poręczyciela. W tym miejscu należy podkreślić, że Wnioskodawca zawarł ze swoją małżonką umowę, którą wprowadzony został ustrój rozdzielności majątkowej. Umowę tę Wnioskodawca zawarł z żoną jeszcze przed zawarciem związku małżeńskiego. W momencie zawarcia umowy kredytowej (i do chwili obecnej) między małżonkami istniała rozdzielność majątkowa. Nieruchomość, na której ustanowiono hipotekę, stanowiła majątek odrębny żony Wnioskodawcy - Poręczyciela.

Małżonka Wnioskodawcy była poręczycielem Kredytu udzielonego Wnioskodawcy. Początkowo Wnioskodawca spłacał Kredyt samodzielnie. Jednakże w grudniu 2014 r. Kredyt został w całości spłacony. Spłaty reszty Kredytu dokonała żona Wnioskodawcy – jako poręczyciel zobowiązania wynikającego z umowy kredytowej. Należy wskazać, że spłata Kredytu przez Poręczyciela została dokonana w następstwie otrzymania przez niego wezwania do zapłaty skierowanego w stosunku do niego przez Bank. Wobec zaprzestania spłaty Kredytu przez Wnioskodawcę Bank wezwał do zapłaty zarówno Wnioskodawcę, jak i Poręczyciela. Poręczyciel (żona Wnioskodawcy) spłacił zobowiązanie, aby zwolnić się z długu w stosunku do Banku. Ponadto celem spłaty Kredytu było uwolnienie zabezpieczonej hipotecznie nieruchomości.

W związku z powzięciem informacji o możliwej nieważności umowy kredytowej Wnioskodawca skierował przeciwko Bankowi pozew o zapłatę kwoty 559.350,28 złotych oraz kwoty 876.585,07 franków szwajcarskich powołując się na nieważność umowy kredytowej. Postępowanie aktualnie toczy się przed sądem I instancji. W trakcie trwania ww. postępowania sądowego Bank zaproponował jednak Wnioskodawcy i Poręczycielowi zawarcie ugody pozasądowej. W treści ugody Bank nazywa Wnioskodawcę i Poręczyciela łącznie jako kredytobiorcy. Bank proponuje kredytobiorcom zwrot określonej w ugodzie kwoty, która stanowić ma częściowy zwrot rat kapitałowo-odsetkowych.

Zwrot ww. rat ma nastąpić łącznie na rzecz kredytobiorców. Wnioskodawca wraz z Poręczycielem rozważają zawarcie ugody z Bankiem. Kredytobiorcy wskazali w ugodzie numer rachunku bankowego Poręczyciela jako rachunek właściwy do dokonania zwrotu ww. rat kapitałowo-odsetkowych. Wnioskodawca wraz z Poręczycielem mają zamiar potraktować kwotę otrzymaną z Banku jako częściową spłatę zobowiązania Wnioskodawcy w stosunku do Poręczyciela z tytułu spłaty przez tego ostatniego Kredytu. W tak przedstawionym stanie faktycznym Wnioskodawca i Poręczyciel powzięli wątpliwość, czy otrzymany z Banku zwrot będzie stanowił dla nich przychód podlegający opodatkowaniu.

Uzupełnienie wniosku

Zgodnie z umową kredytu z Bankiem kredytobiorcą był wyłącznie A.A. B.A miała wyłącznie status poręczyciela (nie była jednak kredytobiorcą).

W treści ugody Bank wskazuje oboje Państwa A jako stronę ugody. W ostatniej wersji ugody wskazano, że „Bank zobowiązuje się do częściowego zwrotu rat kapitałowo-odsetkowych na rzecz Kredytobiorców w kwocie 412.157,55 CHF”. Brak jest w ugodzie określenia części, jakie miałyby przypadać poszczególnym osobom.

Słowem wyjaśnienia wskazać należy, że B.A, jako Poręczyciel, również skierowała przeciwko Bankowi pozew (chronologicznie jako pierwsza). Roszczenie pozwu obejmowało zakwestionowanie ważności umowy kredytu (w tym poręczenia) oraz zobowiązanie Banku do zapłaty kwoty 20.000 franków szwajcarskich na jej rzecz. Następnie dokonała przelewu pozostałej części wierzytelności na rzecz Wnioskodawcy.

Bank zamierza zakończyć oba postępowania (tj. Poręczyciela o kwotę 20.000 franków szwajcarskich oraz Wnioskodawcy o kwotę 559.350,28 zł oraz 876.585,07 franków szwajcarskich) jednym dokumentem – dlatego też ugoda ma zostać zawarta między trzema stronami. Bank nie dzieli proponowanej kwoty wskazanej w ugodzie na poszczególne osoby – zgodnie z przyjętą w ugodzie definicją Wnioskodawca, jak i Poręczyciel są nazwani łącznie jako kredytobiorcy. Przyznanie tej należności w ugodzie będzie wynikało ze statusu A.A jako kredytobiorcy oraz statusu B.A jako poręczyciela zobowiązań kredytowych, które wykonała za Wnioskodawcę.

Powództwo wniesione przez A.A miało na celu m.in. zakwestionowanie ważności umowy kredytu oraz zobowiązanie Banku do zapłaty określonych w pozwie kwot.

Zgodnie z treścią ugody powodem jej zawarcia (oraz powodem zapłaty określonej w ugodzie kwoty) jest uniknięcie ryzyk związanych z dalszym prowadzeniem sporów sądowych oraz zakończenie stanu niepewności prawnej, a zawarcie ugody ma wyeliminować niepewność prawną w najpełniejszym możliwym zakresie. W uzasadnieniu orzeczenia wydanego w sprawie wszczętej przez Wnioskodawcę (nieprawomocnego) Sąd ustalił, że umowa kredytowa jest nieważna.

Podnieść w tym miejscu należy, że żaden bank nie przyzna wprost w ugodzie, że zwrot następuje w związku ze stosowaniem postanowień abuzywnych lub wynika z nieważności umowy – celem banku będzie zawsze dążenie do potwierdzenia, że umowa była ważna, a rzadko kiedy wskazywana jest podstawa zwrotu. Ugoda nie wskazuje również, czy zwrot następuje w związku z przewalutowaniem kredytu lub ponownym przeliczeniem zobowiązań. Zwrot ww. rat ma zostać dokonany we frankach szwajcarskich, zatem najpewniej nie mamy do czynienia ze zwrotem z powodu przewalutowania kredytu.

W związku z powyższym podnieść należy, że w ugodzie brak jest wskazania podstawy wypłaty tej kwoty – posiłkować się można ewentualnie żądaniem pozwu (tj. podniesieniem zarzutu nieważności postanowień umowy kredytowej przez A.A). Co jednak znamienne, kwota proponowanego zwrotu mieści się i mieścić się będzie w kwocie wpłaconej wcześniej tytułem spłaty kredytu.

(...) 2025 r. postępowanie sądowe prowadzone przed Sądem I instancji zakończyło się z częściowym sukcesem dla Wnioskodawcy – A.A. Zgodnie z tym orzeczeniem Bank został zobowiązany do zwrotu na rzecz A.A kwoty 496.075,25 CHF. Wnioskodawca zamierza jednak wnieść apelację (m.in. dlatego, że część roszczenia została bowiem oddalona). Wnioskodawca aktualnie negocjuje z Bankiem możliwość zawarcia ugody, jednak w kwocie wyższej niż pierwotnie wskazano (tj. wyższej niż 412.157,55 CHF – kwota wskazana w pierwotnej propozycji ugody). Na ten moment nie sposób ustalić, jaka mogłaby to być kwota – wszystko zależy od ustaleń stron i poczynionych ustępstw – jednak kwota wskazana w ugodzie (jeśli takowa zostanie zawarta) będzie niższa od kwoty faktycznie wpłaconej przez A i B.A do banku (tytułem spłaty kredytu).

Pytania

1)  Czy kwota zwrócona przez Bank, stanowiąca częściowy zwrot rat kapitałowo-odsetkowych Kredytu, będzie stanowiła dla Wnioskodawcy przychód podlegający opodatkowaniu?

2)  Czy po stronie Poręczyciela powstanie przychód podlegający opodatkowaniu w przypadku dokonania przez Wnioskodawcę częściowego zwrotu wierzytelności z tytułu spłaconego przez Poręczyciela Kredytu?

Państwa stanowisko w sprawie

Ad 1

W ocenie Wnioskodawcy proponowana przez Bank kwota, stanowiąca częściowy zwrot rat kapitałowo-odsetkowych Kredytu, nie będzie stanowiła dla Wnioskodawcy przychodu podlegającego opodatkowaniu.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej: uPIT) opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju przychody, z wyjątkiem tych jasno określonych w uPIT oraz tych, od których zaniechano poboru podatku.

Zgodnie z art. 9 ust. 2 uPIT dochodem ze źródła przychodów, jeżeli odrębne przepisy nie stanowią inaczej, jest nadwyżka sumy przychodów z danego źródła nad kosztami ich uzyskania, które zostały osiągnięte w danym roku podatkowym.

Przychodem, zgodnie z art. 11 ust. 1 uPIT, są otrzymane lub pozostawione do dyspozycji podatnika w danym roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartości otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Wskazuje się, że przychód stanowi przysporzenie majątkowe po stronie podatnika. Ponadto przychód musi mieć charakter definitywny i bezzwrotny.

Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 9 uPIT w zw. z art. 20 ust. 1 uPIT jednym z wyróżnionych przez ustawodawcę rodzajów przychodów są tzw. inne źródła – tj. źródła nieokreślone w innych punktach art. 10 ust. 1 uPIT. Za owe inne źródła uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17.

Należy zwrócić uwagę, że ustawodawca posłużył się określeniem „w szczególności”, zatem do kategorii przychodów z innych źródeł zaliczać będziemy wszystkie przychody, których nie sposób zakwalifikować do źródeł opisanych w art. 10 ust. 1 pkt 1-8b uPIT.

W ocenie Wnioskodawcy otrzymany przez niego z Banku częściowy zwrot rat kapitałowo-odsetkowych nie będzie stanowił przychodu Wnioskodawcy. W interpretacji z 3 listopada 2020 r. (0114-KDWP.4011.91.2020.1.LZ) Organ wskazał, że w przypadku spłaty zobowiązania przez poręczyciela nie powstaje przychód podatkowy, bowiem wierzytelność dalej istnieje. Zmienia ona jednak swoje strony. Pierwotny wierzyciel przestaje być bowiem wierzycielem dłużnika, jednak ten ostatni dalej zachowuje swój status – pozostaje on dłużnikiem nowego wierzyciela, czyli poręczyciela. Poręczyciel może bowiem dochodzić swojego roszczenia bezpośrednio od dłużnika (tzw. roszczenie regresowe). W takim wypadku spłata zobowiązania przez poręczyciela nie skutkuje powstaniem trwałego przysporzenia po stronie dłużnika – jego wierzytelność dalej przecież istnieje.

Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie – poręczyciel spłacił zobowiązanie Wnioskodawcy. Na mocy tej czynności Bank przestał być wierzycielem Wnioskodawcy – stał się nim Poręczyciel. Zobowiązanie z tytułu spłaty Kredytu w dalszym ciągu istnieje – wierzycielem jest jednak Poręczyciel, który dokonał spłaty. Jednocześnie na skutek okoliczności niezależnych od Wnioskodawcy, po spłacie Kredytu Wnioskodawca stał się wierzycielem Banku – z tytułu nadpłaconego Kredytu. Wnioskodawca stoi na stanowisku, że powodem powstania owej nadpłaty było stosowanie przez Bank niedozwolonych postanowień umownych. Jednocześnie Bank traktuje jako kredytobiorców zarówno Wnioskodawcę, jak i Poręczyciela. Zgodnie z ustaleniami Wnioskodawcy i Poręczyciela zawartymi w proponowanej ugodzie, częściowy zwrot rat kapitałowo-odsetkowych nastąpi na rachunek bankowy Poręczyciela. Dzięki temu Wnioskodawca częściowo spłaci swoje zobowiązanie w stosunku do Poręczyciela. W takiej sytuacji Wnioskodawca nie otrzyma faktycznego przysporzenia – środki stanowiące częściowy zwrot rat kapitałowo-odsetkowych zostaną bezpośrednio przekazane Poręczycielowi. W opisanej sytuacji Bank uwolni się od zobowiązania, które Wnioskodawca posiada w stosunku do Banku, a Wnioskodawca uwolni się częściowo od wierzytelności, którą posiada w stosunku do niego Poręczyciel.

Co znamienne, Bank dokona częściowego zwrotu rat kapitałowo-odsetkowych, tj. kwot, które pobrał nienależnie z tytułu zawartej umowy kredytu. Kwoty te już stanowiły przedmiot opodatkowania i stanowią wyłącznie zwrot wcześniej wpłaconych kwot. Zwrotu nadpłaconego Kredytu nie można bowiem kwalifikować jako przychodu – nie stanowi on przysporzenia majątkowego, a jedynie zwrot kwot, które zostały nienależnie pobrane w związku ze stosowaniem przez Bank niedozwolonych postanowień umownych. Podnieść należy, że gdyby Bank nie stosował ww. postanowień, nie miałby czego zwracać Wnioskodawcy jako kredytobiorcy. Kwota zwracanych rat kapitałowo-odsetkowych mieści się w kwocie spłaconego Kredytu, stąd nie sposób mówić o jakimkolwiek przysporzeniu. Podobne stanowisko wyrażał Organ m.in. w interpretacjach z 10 czerwca 2025 r. (0115-KDST2-1.4011.222.2025.3.AP), z 12 czerwca 2025 r. (0115-KDST2-2.4011.238.2025.3.MS), czy z 11 czerwca 2025 r. (0115-KDST2-1.4011.249.2025.2.JP).

Podsumowując, w ocenie Wnioskodawcy nie powstanie po jego stronie przychód z tytułu zawarcia ugody, bowiem kwoty zwracane przez Bank stanowić będą kwoty wcześniej wpłacone tytułem spłaty Kredytu. Wnioskodawca nie dokona również spłaty całego zobowiązania, które posiada w stosunku do niego Poręczyciel – Wnioskodawca w dalszym ciągu pozostanie dłużnikiem Poręczyciela (na skutek spłaty zmniejszy się jednak kwota tej wierzytelności). Ponadto zwrot tych rat bezpośrednio na rachunek bankowy Poręczyciela nie będzie powodował powstania przychodu – będzie skutkować bowiem pomniejszeniem zobowiązania Wnioskodawcy względem Poręczyciela. Nadmienić również należy, że zwracane środki nie będą przekazane Wnioskodawcy do swobodnego rozporządzania, bezpośrednio przekazane na rachunek bankowy Poręczyciela.

Ad 2

W ocenie Poręczyciela, po jego stronie nie powstanie przychód polegający opodatkowaniu w przypadku, gdy Wnioskodawca dokona na rzecz Poręczyciela częściowego zwrotu wierzytelności z tytułu spłaconego przez Poręczyciela Kredytu. W ocenie Poręczyciela bez znaczenia jest również, czy przelew środków nastąpi bezpośrednio z rachunku Banku (w związku z zawarciem ugody), czy też z rachunku Wnioskodawcy, bowiem kluczowy jest cel i motywacja stron.

W uzasadnieniu stanowiska do pytania oznaczonego numerem 1 wskazano, że przedmiotem zwrotu będą kwoty wcześniej wpłacone do Banku celem spłaty Kredytu. Z uwagi na okoliczności niniejszej sprawy, to Poręczyciel dokonał spłaty Kredytu i jednocześnie stał się wierzycielem Wnioskodawcy. Zgodnie z roszczeniem pozwu Wnioskodawcy należy się od Banku określona kwota tytułem zwrotu wcześniej spłaconego Kredytu – potwierdza to również stanowisko Banku, bowiem w innym wypadku nie proponowałby zawarcia ugody w takim kształcie. Zwrot przez Bank części rat Kredytu na rachunek bankowy Poręczyciela nie będzie w ocenie Poręczyciela stanowić jego przysporzenia podatkowego – kwota, którą Poręczyciel ma na ten moment otrzymać w związku z zawarciem ugody jest kwotą niższą, niż kwota, którą Poręczyciel spłacił w imieniu Wnioskodawcy. Bez znaczenia jest bowiem w ocenie Poręczyciela, czy środki będą mu przekazane bezpośrednio przez Wnioskodawcę, czy przez Bank – ważne są bowiem okoliczności i cel przekazania tych środków. Środki przekazane Poręczycielowi stanowić będą nadpłacony Kredyt zaciągnięty przez Wnioskodawcę.

Znamienne jest w niniejszej sprawie to, że Wnioskodawca, za pomocą Banku, spłacać będzie wierzytelność, która przysługuje Poręczycielowi względem Wnioskodawcy. Podkreślenia wymaga jednak, że Wnioskodawca nie dokona spłaty całego zobowiązania, które w stosunku do niego posiada Poręczyciel – Wnioskodawca w dalszym ciągu pozostanie dłużnikiem Poręczyciela (na skutek spłaty zmniejszy się jednak kwota tej wierzytelności). Poręczyciel otrzyma częściowy zwrot kwoty poręczenia, którą wcześniej musiał wydatkować celem uwolnienia się od ryzyka bycia pozwanym przez Bank (jako poręczyciel ponosił bowiem solidarną odpowiedzialność wraz z Wnioskodawcą). W takim zaś wypadku po stronie Poręczyciela nie dochodzi do powstania przychodu podatkowego, w żaden sposób się bowiem nie wzbogacił, a jedynie zwracana jest mu w częściowo kwota wcześniej udzielonego poręczenia.

Uzupełnienie stanowiska

Wnioskodawca wraz z Poręczycielem wspólnie zdecydowali, że wypłata części zwróconych przez Bank rat kapitałowo-odsetkowych zostanie przekazana bezpośrednio na rachunek bankowy Poręczyciela. Dzięki temu Wnioskodawca zwolni się z części długu jaki posiada w stosunku do Poręczyciela.

W ocenie Wnioskodawcy i Poręczyciela bez znaczenia pozostaje, czy środki zostaną przekazane na rachunek Wnioskodawcy, a następnie przekazane Poręczycielowi tytułem spłaty zadłużenia, czy też zostaną one przekazane bezpośrednio Poręczycielowi. Celem stron jest częściowa spłata zobowiązania Wnioskodawcy. Wskazanie rachunku bankowego Poręczyciela ma wyłącznie na celu ułatwienie rozliczeń między stronami – ma charakter wyłącznie techniczny.

Jednocześnie niezależnie od tego, kto faktycznie otrzyma częściowy zwrot rat kapitałowo-odsetkowych z Banku, kwota ta nie przekroczy kwoty wcześniej wpłaconej do Banku przez Wnioskodawcę i Poręczyciela. Każda otrzymana przez ww. osoby kwota będzie niższa od kwoty wcześniej wpłaconej. Zgodnie z dotychczasowym stanowiskiem Organu, kwoty zwracane przez Bank (czy to z powodu abuzywności postanowień umowy kredytowej czy jej nieważności) nie stanowią przychodu w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Ponadto zwrot środków na rzecz Poręczyciela – czy to bezpośrednio z Banku, czy też od Wnioskodawcy – również nie będzie stanowić przychodu Poręczyciela. Podobne stanowisko wyraził Organ w interpretacji z 10 sierpnia 2022 r. (0111-KDIB1-1.4010.316.2022.1.AW), gdzie na pytania poręczyciela odpowiedziano, że odnosząc się do pytania Nr 2 wskazać należy, że z chwilą otrzymania od Kredytobiorcy zapłaty kwoty równowartości spłaconej lub pobranej przez bank z jego rachunku bankowego sumy zadłużenia Kredytobiorcy, nie powstanie przychód podatkowy ponieważ zapłata ta będzie stanowić wyłącznie zwrot równowartości kwoty spłaconej lub pobranej przez bank z rachunku bankowego Wnioskodawcy.

W niniejszej sprawie otrzymana przez Poręczyciela kwota będzie niższa od kwoty faktycznie spłaconej przez Poręczyciela – stąd również z tego powodu nie można mówić o przychodzie po stronie Poręczyciela z tytułu zwrotu części kwoty poręczenia.

Podsumowując, w ocenie Wnioskodawcy oraz Poręczyciela zwrot części rat kapitałowo-odsetkowych nie stanowi przychodu Wnioskodawcy, bowiem kwota ta stanowi zwrot wcześniej wpłaconych do Banku kwot (oraz nie przekroczy tych kwot). Ponadto w ocenie stron spłata części poręczenia (tj. zobowiązania Wnioskodawcy w stosunku do Poręczyciela) również nie będzie stanowiła przychodu po stronie Poręczyciela.

W konsekwencji wypłata dokonana przez Bank nie będzie skutkowała dla Wnioskodawcy ani Poręczyciela powstaniem przychodu, który podlegałby opodatkowaniu. Nie ma przy tym znaczenia, czy kwota ta zostanie przekazana najpierw na rachunek bankowy Wnioskodawcy, a następnie zostanie przekazana Poręczycielowi, czy też trafi ona bezpośrednio na rachunek bankowy Poręczyciela.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest w części prawidłowe i w części nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.):

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

W świetle art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Jak wynika z powołanego przepisu ustawodawca przyjął zasadę, że przychodem są:

·      pieniądze i wartości pieniężne, które zostały otrzymane przez podatnika – tj. takie pieniądze i wartości pieniężne, które podatnik rzeczywiście „dostał, odebrał, zainkasował, objął w posiadanie”;

·      pieniądze i wartości pieniężne, które zostały postawione do dyspozycji podatnika – tj. takie przysporzenia, które zostały mu faktycznie udostępnione/przekazane do odbioru; takie pieniądze i środki pieniężne, które podatnik ma możliwość włączyć do swojego władztwa, a więc ma możliwość skorzystania z tychże pieniędzy i wartości pieniężnych i nie jest to uzależnione od dodatkowej zgody osoby stawiającej określone pieniądze i wartości pieniężne do dyspozycji podatnika.

Pojęcie przychodu wiąże się zatem z przysporzeniem majątkowym po stronie podatnika, z wartością wchodzącą do jego majątku. Przychodami w rozumieniu art. 11 powołanej ustawy mogą być tylko takie świadczenia, które nie mają charakteru zwrotnego. Skoro bowiem przychód jest określonym przyrostem majątkowym po stronie podatnika, jego otrzymanie musi mieć charakter definitywny.

Ustawodawca tworząc system opodatkowania dochodów osób fizycznych miał na względzie, że przysporzenia uzyskiwane przez osoby fizyczne mogą być skutkiem różnych rodzajów czynności i zdarzeń. Stworzył więc klasyfikację tych przysporzeń w oparciu o kryterium źródła przychodów i system ich opodatkowania uwzględniający specyfikę poszczególnych źródeł przychodów (obejmujący m.in. kwestię uwzględniania kosztów uzyskania przychodów dla celów ustalenia dochodu z danego źródła przychodów).

Źródła przychodów zostały określone w art. 10 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Wśród nich ustawodawca wyodrębnił – w punkcie 9 ww. przepisu – „inne źródła”.

Stosownie do treści art. 20 ust. 1 tejże ustawy:

Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17.

Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności” wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w treści art. 20 ust. 1 ustawy. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.

Instytucja kredytu uregulowana została przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1646 ze zm.).

Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ww. ustawy:

Przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.

Otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

Stosownie natomiast do treści art. 917 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz.U. z 2025 r. poz. 1071):

Przez ugodę strony czynią sobie wzajemne ustępstwa w zakresie istniejącego między nimi stosunku prawnego w tym celu, aby uchylić niepewność co do roszczeń wynikających z tego stosunku lub zapewnić ich wykonanie albo by uchylić spór istniejący lub mogący powstać.

Powołana definicja ugody pozwala wyróżnić elementy konstrukcyjne tej instytucji. Po pierwsze, ugoda jest zawierana w sytuacji, gdy między stronami stosunku prawnego istnieje niepewność albo spór co do roszczeń wynikających z tego stosunku. Po drugie, celem zawarcia ugody jest uchylenie tej niepewności lub sporu. Wreszcie po trzecie, strony dążą do osiągnięcia celu przez wzajemne ustępstwa. Tak więc nieodłącznym elementem ugody są wzajemne ustępstwa stron. Poza tym zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie podkreśla się szczególną przyczynę prawną ugody. Oznacza to, że ugoda nie tworzy nowego stosunku prawnego, a jedynie odnosi się do istniejącego stosunku prawnego stanowiącego podstawę powództwa, a tym samym podstawę zawarcia ugody

Z informacji przez Państwa przedstawionych wynika, że był Pan kredytobiorcą, a Pana żona poręczycielem kredytu hipotecznego. Bank zaproponował Panu i żonie - Poręczycielowi zawarcie ugody pozasądowej. W treści ugody Bank nazywa Pana i Poręczyciela łącznie jako kredytobiorcy i proponuje kredytobiorcom zwrot określonej w ugodzie kwoty. Brak jest w ugodzie określenia części, jakie miałyby przypadać poszczególnym osobom, a ugoda nie wskazuje czy zwrot następuje w związku z nieważnością umowy, czy przewalutowaniem kredytu lub ponownym przeliczeniem zobowiązań. Zwrot ma zostać dokonany we frankach szwajcarskich. Mają Państwo zamiar potraktować kwotę otrzymaną z Banku jako częściową spłatę Pana zobowiązania w stosunku do Pana żony - Poręczyciela z tytułu spłaty Kredytu.

Z przytoczonej wyżej definicji przychodu, zawartej w art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wywieść należy, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa, jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze definitywnym, niemające charakteru zwrotnego. Ponieważ nie będzie wskazana kwota przypadająca na każdego z Państwa indywidualnie przyjąć należy, że otrzymane środki przysługują Państwu po połowie.

Zatem, jeśli faktycznie na podstawie opisanej ugody otrzyma Pan zwrot wpłaconych wcześniej rat kredytowych (przypadająca na Pana kwota połowy zwrotu będzie mieścić się w wartości połowy kwoty rat spłaconych przez Pana i Poręczyciela) to w tej części nie uzyska Pan korzyści majątkowej, która mogłaby zostać potraktowana jako trwałe przysporzenie w majątku. W tej części nie powstanie przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i w konsekwencji nie wystąpi obowiązek zapłaty podatku z tego tytułu.

Pana stanowisko, że nie powstanie po jego stronie przychód z tytułu zawarcia ugody, bowiem kwoty zwracane przez Bank stanowić będą kwoty wcześniej wpłacone tytułem spłaty Kredytu, nie może jednak zostać uznane za prawidłowe, ponieważ nie uwzględnia okoliczności, że przysługująca Panu kwota zwrotu, jak i wartość dokonanych spłat kredytu powinna zostać określona w odpowiedniej proporcji, tj. w wysokości połowy tych kwot. W pozostałej części, przewyższającej wyżej określoną wartość, przychód po Pana stronie powstanie i będzie Pana przychodem w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Jego uzyskanie skutkować będzie obowiązkiem zapłaty podatku dochodowego.

W odniesieniu natomiast do kwestii z pytania drugiego, zgodnie z art. 876 § 1 Kodeksu cywilnego:

Przez umowę poręczenia poręczyciel zobowiązuje się względem wierzyciela wykonać zobowiązanie na wypadek, gdyby dłużnik zobowiązania nie wykonał.

Stosownie do art. 881 Kodeksu cywilnego:

W braku odmiennego zastrzeżenia poręczyciel jest odpowiedzialny jak współdłużnik solidarny.

W świetle art. 376 § 1 Kodeksu cywilnego:

Jeżeli jeden z dłużników solidarnych spełnił świadczenie, treść istniejącego między współdłużnikami stosunku prawnego rozstrzyga o tym, czy i w jakich częściach może on żądać zwrotu od współdłużników. Jeżeli z treści tego stosunku nie wynika nic innego, dłużnik, który świadczenie spełnił, może żądać zwrotu w częściach równych.

W myśl art. 518 § 1 Kodeksu cywilnego, osoba trzecia, która spłaca wierzyciela, nabywa spłaconą wierzytelność do wysokości dokonanej zapłaty:

1)  jeżeli płaci cudzy dług, za który jest odpowiedzialna osobiście albo pewnymi przedmiotami majątkowymi;

2)  jeżeli przysługuje jej prawo, przed którym spłacona wierzytelność ma pierwszeństwo zaspokojenia;

3)  jeżeli działa za zgodą dłużnika w celu wstąpienia w prawa wierzyciela; zgoda dłużnika powinna być pod nieważnością wyrażona na piśmie;

4)  jeżeli to przewidują przepisy szczególne.

Z powołanych przepisów wynika zatem, że istotą umowy poręczenia jest zobowiązanie się poręczyciela do wykonania na rzecz wierzyciela określonego zobowiązania ciążącego na osobie trzeciej (dłużniku) w przypadku, gdy osoba ta nie wykona tego zobowiązania. W sytuacji wykonania zobowiązania przez poręczyciela przysługuje mu wobec dłużnika roszczenie regresowe w postaci zwrotu spełnionego przez niego świadczenia.

Poręczyciel jest odpowiedzialny jak współdłużnik solidarny za zobowiązania dłużnika wobec wierzyciela. W Państwa sprawie wierzyciel wezwał Poręczyciela do zapłaty kredytu. Ponieważ w ugodzie zostanie wskazana określona kwota zwrotu przypadająca łącznie na Pana i żonę jako Poręczyciela należy przyjąć, że środki te przysługują Państwu po połowie. Tak więc Poręczyciel tytułem „dokonania przez Wnioskodawcę częściowego zwrotu wierzytelności z tytułu spłaconego przez Poręczyciela Kredytu” otrzyma połowę środków, które zwróci Bank.

Tym samym, jeżeli otrzymana przez Poręczyciela kwota nie będzie przekraczać kwoty faktycznie spłaconej przez Poręczyciela – nie wystąpi u niego przychód, ponieważ otrzyma zwrot części kwoty poręczenia.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Interpretacja nie odnosi się do skutków podatkowych otrzymania przez Poręczyciela od Banku zwrotu rat kapitałowo-odsetkowych Kredytu, ponieważ Państwo o to nie pytali i Państwa stanowisko nie odnosi się do tej czynności.

W odniesieniu do powołanych przez Państwa interpretacji, zostały one wydane w indywidualnych sprawach i nie są wiążące przy wydawaniu tej interpretacji.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego. Z funkcji ochronnej będą mogli skorzystać Ci z Państwa, którzy zastosują się do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację przez Zainteresowanego, który jest stroną postępowania

A.A (Zainteresowany będący stroną postępowania – art. 14r § 2 Ordynacji podatkowej) ma prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a, art. 14b § 1 i art. 14r Ordynacji podatkowej.