Interpretacja 0115-KDIT1.4011.855.2025.2.MK

Interpretacja indywidualna

– stanowisko prawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

3 listopada 2025 r. wpłynął Państwa wniosek wspólny z 27 października 2025 r. o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełnili go Państwo pismem z 8 stycznia 2026 r. – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:

Zainteresowani, którzy wystąpili z wnioskiem

1.  Zainteresowany będący stroną postępowania: A.A;

2.  Zainteresowana niebędąca stroną postępowania: B.A, ul. (...).

Opis stanu faktycznego

(...) 2005 r. małżonkowie A.A i B.A (dalej także jako Wnioskodawcy/Kredytobiorcy) zawarli z Bankiem X w (...) umowę o (...) nr (...). Kwota kredytu wynosiła 30.285 zł (§ 2 ust. 1 umowy). Kredyt był indeksowany do CHF, po przeliczeniu wypłaconej kwoty zgodnie z kursem kupna CHF według tabeli kursów walut obcych obowiązującej w Banku X w dniu uruchomienia kredytu lub transzy (§ 2 ust. 2 umowy). Celem kredytu była modernizacja i remont domu (kwota 30.000 zł), koszty wliczone w kredyt (kwota 285 zł) (§ 2 ust. 3 umowy).

Kredytowaną nieruchomością był dom położony przy ul. A1 w B, dla którego prowadzona jest przez Sąd Rejonowy dla (...), IV Wydział ksiąg wieczystych księga wieczysta (...). Na zabezpieczenie spłaty kredytu wraz z odsetkami i innymi kosztami Kredytobiorcy ustanowili m.in. hipotekę kaucyjną na rzecz Banku X na prawie własności nieruchomości położonej w B przy ul. A1 w B, dla której prowadzona jest przez Sąd Rejonowy dla (...), IV Wydział Ksiąg Wieczystych księga wieczysta (...) (§ 9 ust. 1 pkt 1 umowy) (dowód: umowa o (...) z (...) 2005 r.)

(...) 2006 r. zawarty został między małżonkami A.A i B.A a Bankiem X. w (...) aneks nr (...) do umowy o (...). Na mocy aneksu kwota kredytu, o której mowa w § 2 umowy, została powiększona o kwotę 12.000 zł (§ 1 ust. 1 aneksu). § 2 ust. 1 umowy otrzymał brzmienie, zgodnie z którym celem kredytu była modernizacja i remont domu (kwota 42.000 zł), koszty wliczone w kredyt (285 zł) (§ 2 aneksu) (dowód: aneks nr (...) z (...) 2006 r.)

(...) 2007 r. małżonkowie A.A i B.A zawarli z Y. w (...) umowę kredytu nr (...). Na mocy umowy Y udzielił kredytobiorcom kredytu w kwocie 79.153,83 zł, indeksowanego kursem CHF. Na kwotę kredytu składała się kwota pozostawiona do dyspozycji kredytobiorców w wysokości 76.723,06 zł, przeznaczona na realizację celu określonego w ust. 2, oraz koszty z tytułu ubezpieczenia od ryzyka utraty pracy w wysokości 1.692,31 zł, koszty z tytułu opłaty sądowej należnej za wpis hipoteki w wysokości 200 zł oraz koszty z tytułu ubezpieczenia na życie oraz na wypadek trwałej i całkowitej niezdolności do pracy w wysokości 538,46 zł (§ 1 ust. 1 umowy).

Kredyt przeznaczony był na pokrycie części kosztów remontu nieruchomości mieszkalnej opisanej w § 3 ust. 1, w kwocie 25.000 zł, oraz na spłatę następujących zobowiązań kredytobiorców:

•      Kredyt mieszkaniowy Bank X. umowa nr (...) z (...) 2005 r. ze zmianami,

•      Kredyt gotówkowy X.,

•      Karta kredytowa Y.,

•      Karta kredytowa Z. (§ 1 ust. 2 umowy).

Nieruchomością w rozumieniu umowy była nieruchomość położona przy ul. A1 w B, dla której prowadzona jest przez sąd rejonowy dla (...), IV Wydział Ksiąg Wieczystych księga wieczysta nr (...) (§ 3 ust. 1 umowy).

Prawnym zabezpieczeniem spłaty kredytu była m.in. hipoteka kaucyjna w złotych polskich do kwoty stanowiącej 170% kwoty kredytu określonej w § 1 ust. 1, wpisana w księdze wieczystej prowadzonej dla ww. nieruchomości (§ 3 ust. 2 lit. A umowy) (dowód: umowa kredytu nr (...) z (...) 2007 r.)

Ze środków pochodzących z umowy kredytu nr (...) z (...) 2007 r. zawartego z Y., kwota 36.500 zł została przeznaczona na spłatę kredytu mieszkaniowego zaciągniętego przez Wnioskodawców w Bank X. na mocy umowy nr (...) z (...) 2005 r. ze zmianami. (...) 2007 r. Bank X. wystawił zaświadczenie o spłacie kredytu hipotecznego wraz z wszelkimi należnościami wynikającymi z umowy nr (...) z (...) 2005 r. oraz zezwolił na wykreślenie hipoteki kaucyjnej wpisanej w księdze wieczystej nr (...) (dowód: wniosek z (...) 2007 r. o wypłatę kwoty 36.500 zł na poczet spłaty kredytu nr (...); zaświadczenie z (...) 2007 r. o spłacie kredytu hipotecznego nr (...); zezwolenie z (...) 2007 r. na wykreślenie hipoteki)

(...) 2010 r. zawarty został między małżonkami A i B.A a Bankiem V. w (...) (następcą prawnym Y.) aneks do umowy kredytu (...) z (...) 2007 r.

Na mocy aneksu strony postanowiły zwiększyć kwotę kredytu o kwotę w wysokości 50.006,70 zł, do kwoty w wysokości 129.160,53 zł, a także wydłużyć okres spłaty kredytu i ustalić okres całkowitej spłaty na 336 miesięcy, a liczbę rat pozostałych do całkowitej spłaty kredytu ustalić na 300 (§ 1 aneksu). Kwota, o którą kredyt został podwyższony aneksem, przeznaczona była na pokrycie części kosztów remontu nieruchomości mieszkalnej opisanej w § 3 ust. 1 umowy, w kwocie 20.000 zł, oraz spłatę następujących zobowiązań kredytobiorców

•      Karta kredytowa w Q.,

•      Karta kredytowa w V.,

•      Karta kredytowa w Z.,

•      Karta kredytowa w X.,

•      Karta kredytowa w Z.,

•      Kredyt bankowy w Z.,

•      Kredyt bankowy w Z.,

•      Kredyt bankowy w Z.,

oraz na pokrycie kosztów opłaty sądowej w kwocie 184 zł (§ 1 ust. 2 aneksu) (dowód: aneks z 2 września 2010 r.)

Pismem z 5 maja 2025 r. Bank V. zaproponował Wnioskodawcom zawarcie ugody dotyczącej możliwości rozliczenia kredytu nr (...) z (...) 2007 r. Podstawowe warunki finansowe proponowanej ugody były następujące:

1.  Aktualne saldo zadłużenia na 28 kwietnia 2025 r. wynosi 86.534,94 zł wg kursu CHF z 28 kwietnia 2025 r.;

2.  Bank proponuje zapłatę na rzecz Wnioskodawców kwoty 16.590,74 zł i uznanie kredytu CHF za całkowicie rozliczony. Bank umorzy pozostałe saldo zadłużenia z tytułu kredytu CHF.

W ww. piśmie Bank wskazał, że powyższe warunki finansowe zostały przez Bank obliczone w ten sposób, że bank dokonał hipotetycznego przeliczenia kredytu CHF, bazując na koncepcji przewodniczącego Komisji Nadzoru Finansowego:

•      tak jakby kredyt od początku był kredytem w złotych polskich z oprocentowaniem opartym na historycznych wartościach stawek referencyjnych WIBOR 3M powiększonych o średnią rynkową marżę kredytów w złotych polskich udzielonych w tym samym okresie co kredyt CHF;

•      dotychczasowe wpłaty Bank zaliczył tak, jakby od początku kredyt był spłacany według powyższych założeń (w pierwszej kolejności zaliczając wpłaty na poczet spłaty odsetek, a następnie kapitału);

•      gdyby kredyt był kredytem w złotych polskich, kredyt, obliczony według powyższych założeń, byłby już spłacony i w wyniku tych spłat powstałaby nadwyżka równa kwocie, o której mowa w punkcie 2 powyżej (16.590,74 zł), wobec czego Bank proponuje dokonać na rzecz kredytobiorców zapłaty tej kwoty.

Do zawarcia ugody nie doszło (dowód: historia transakcji na kredycie; pismo z 5 maja 2025 r.)

Z uwagi na powzięcie przez Wnioskodawców wiedzy o tym, że zawarta przez nich umowa kredytu nr (...) z (...) 2007 r. mogła zawierać niedozwolone klauzule umowne (w rozumieniu art. 385¹ k.c.), postanowili oni w (...) 2024 r. skierować do Sądu Okręgowego w (...) pozew o ustalenie nieważności umowy kredytu oraz o zapłatę kwoty 200.244,53 PLN stanowiącej w ich ocenie świadczenia nienależne (art. 410 k.c. w zw. z art. 405 k.c.) na skutek nieważnej umowy kredytu. Postępowanie toczyło się pod sygn. (...). W ww. postępowaniu sądowym kredytobiorcy reprezentowani byli przez profesjonalnego pełnomocnika. Kredytobiorcy uiścili opłatę sądową od pozwu w wysokości 1.000 zł oraz opłaty skarbowe od pełnomocnictw (34 zł) (dowód: pozew; potwierdzenie uiszczenia opłaty sądowej; potwierdzenie uiszczenia opłat skarbowych).

Od dnia zawarcia umowy do sierpnia 2025 r. Wnioskodawcy wpłacili na rzecz banku V. łącznie 204.140,54 zł tytułem spłaty kredytu zaciągniętego na mocy umowy nr (...) z (...) 2007 r.

W toku postępowania sądowego, wobec dokonania przez kredytobiorców nadpłaty ponad kwotę udostępnionego im kapitału, kredytobiorcy i Bank V. powrócili do rozmów mających na celu wypracowanie warunków ugody. (...) 2025 r. pomiędzy Wnioskodawcami (zwanymi w ugodzie „Klientem”) i Bankiem V. zawarta została ugoda dla umowy kredytu, dla której zadłużenie jest ewidencjonowane na numerze rachunku (...) (umowa kredytu nr (...) z (...) 2007 r.).

W preambule do ugody wskazano, ze klient świadomie i dobrowolnie zdecydował się na zawarcie tej ugody w celu:

a.  Całkowitego umorzenia pozostałej do spłaty kwoty kapitału kredytu wynikającej z umowy;

b.  Pełnego i ostatecznego uregulowania roszczeń stron poprzez zwrot przez bank na rzecz klienta kwoty uzgodnionej w ugodzie;

c.   Cofnięcia przez Klienta pozwu w postępowaniu z powództwa Klienta, a także zrzeczenia się przez Klienta roszczeń wobec Banku w związku z zawarciem i wykonywaniem umowy (na dotychczasowych warunkach) ponad kwotę zwrotu na rzecz klienta uzgodnioną w ugodzie;

d.  A także zrzeczenie się przez Bank wszelkich dalszych roszczeń w związku z zawarciem i wykonywaniem umowy.

Zgodnie z § 2 ugody Klient:

a.  Wyraził zgodę na związanie go postanowieniami umowy, sprzeciwił się: ich wyłączeniu z umowy i przywróceniu sytuacji, w której znalazłby się, gdyby te postanowienia nie zostały zawarte w umowie, a także przywrócił im skuteczność z mocą wsteczną (tj. od daty zawarcia umowy);

b.  W pełni zrzekł się, odstąpił od i zrezygnował z powoływania się na niedozwolony charakter jakichkolwiek postanowień umowy lub jej nieważność oraz dochodzenia wszelkich powiązanych z tym roszczeń;

c.   Zgodził się na zmianę umowy w taki sposób, ze zwrot przez Bank na rzecz klienta kwoty określonej w § 3 ust. 4 poniżej i całkowite umorzenie pozostałego zadłużenia klienta wynikającego z umowy będą skutkować całkowitym rozliczeniem udzielonego kredytu oraz wygaśnięciem umowy, a tym samym zakończeniem jakiegokolwiek stosunku prawnego pomiędzy Klientem a Bankiem w odniesieniu do kredytu, a także umorzeniem postępowania z powództwa Klienta (wobec cofnięcia przez Klienta pozwu).

W § 3 ust. 1 ugody wskazano, że w wykonaniu umowy Bank wypłacił na rzecz klienta kwotę 126.545,78 zł, a na dzień sporządzenia ugody klient zapłacił na rzecz banku kwotę 204.140,54 zł.

W § 3 ust. 2 ugody wskazano, że zgodnie z informacją zawartą w księgach rachunkowych Banku, na dzień sporządzenia ugody aktualne zadłużenie klient wobec Banku na postawie umowy wyrażone jest w CHF i wynosi łącznie 19.271,38 CHF („aktualne zadłużenie”), na którą to kwotę składają się:

•      kapitał kredytu pozostający do spłaty: 18.821,57 CHF,

•      odsetki umowne od kapitału kredytu: 370,57 CHF,

•      pozostałe odsetki, opłaty i koszty: 79,34 CHF.

Wartość aktualnego zadłużenia w PLN, po przeliczeniu go według średniego kursu CHF Narodowego Banku Polskiego opublikowanego 4 sierpnia 2025 r. w wysokości 4,5700 PLN/CHF wynosi łącznie 88.070,21 PLN (§ 3 ust. 3 ugody).

Zgodnie z § 3 ust. 4 ugody, w ramach pełnego i ostatecznego rozliczenia roszczeń stron wynikających z umowy lub w związku z nią Bank zobowiązał się do zwrotu na rzecz klienta kwoty 45.000 zł w terminie 30 dni kalendarzowych od wystąpienia ostatniego z dwóch zdarzeń: (i) otrzymania przez bank pisma procesowego klienta dotyczącego cofnięcia pozwu w postępowaniu z powództw klienta (z potwierdzeniem nadania do sądu), oraz (ii) otrzymania przez bank pisemnej dyspozycji klienta dotyczącej wypłaty.

Zgodnie z § 3 ust. 4 ugody, z dniem zawarcia ugody:

a.  Bank w całości zwalnia klienta z długu (tj. umarza aktualne zadłużenie klienta) oraz zrzeka się wszelkich dalej idących roszczeń wynikających z umowy lub w związku z nią,

b.  Klient oświadcza i zgadza się, że przyjmuje to zwolnienie z długu.

W związku z zawarciem ugody bank zobowiązał się do zapłaty na rzecz klienta kwoty 11.834 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, która przekazana miała zostać na rachunek bankowy wskazany w ugodzie, będący rachunkiem bankowym pełnomocnika procesowego wnioskodawców (§ 4 ust. 2 ugody).

W załączniku B do ugody – oświadczenie o spełnieniu warunków dla zaniechania poboru podatku – kredytobiorcy oświadczyli, że spełniają warunki dla zaniechania poboru podatku dochodowego od osób fizycznych określone w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych w kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe, wprowadzoną rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 20 grudnia 2024 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe, w odniesieniu do umowy kredytu nr (...), oraz że zaniechanie poboru podatku na podstawie ww. rozporządzenia znajduje zastosowanie do 63,1% umorzonej wierzytelności z tytułu umowy kredytu (dowód: ugoda z (...) 2025 r. z załącznikami)

Wartość procentowa, o której mowa wyżej, została wyliczona w następujący sposób:

•      kwota udzielonego kredytu na mocy umowy nr (...) wyniosła łącznie 129.160 zł (w tym kwota 79.153 zł udostępniona umową oraz kwota 50.006 zł udostępniona na mocy aneksu);

•      z udzielonego kredytu na cele mieszkaniowe przeznaczone zostały środki w łącznej kwocie 81.500 zł, w tym:

-     Kwota 25.000 zł, wskazana w § 1 ust. 2 umowy kredytu nr (...), przeznaczona na remont nieruchomości przy ul. A1 w B;

-     Kwota 36.500 zł, wskazana w § 1 ust. 2 pkt 1 umowy kredytu nr (...), przeznaczona na spłatę kredytu mieszkaniowego zaciągniętego przez Wnioskodawców w Bank X. na mocy umowy nr (...) z (...) 2005 r. ze zmianami na remont nieruchomości przy ul. A1 w B;

-     Kwota 20.000 zł, wskazana w § 1 ust. 2 aneksu do umowy kredytu nr (...), przeznaczona na remont nieruchomości przy ul. A1 w B;

•      skoro kwota 129.160 zł stanowiła 100% udzielonego kredytu, to kwota 81.500 zł stanowiła 63,1% udzielonego kredytu.

Powyższą proporcję odniesiono odpowiednio do kwoty umorzenia aktualnego zadłużenia klienta wskazanego w ugodzie, wskazując w załączniku B do ugody, że zaniechanie poboru podatku na podstawie ww. rozporządzenia znajduje zastosowanie do 63,1% umorzonej wierzytelności z tytułu umowy kredytu.

Zobowiązania stron wynikające z ugody zostały wykonane.

Wobec cofnięcia powództwa przez Kredytobiorców, postanowieniem z (...) 2025 r. Sąd Okręgowy w (...), XII Wydział Cywilny umorzył postępowanie prowadzone pod sygn. (...) (dowód: postanowienie z (...) 2025 r. o umorzeniu postępowania)

Nieruchomość położona przy ul. A1 w B to dom jednorodzinny. Prawo własności nieruchomości przysługuje wnioskodawcy A.A. Nieruchomość służyła i służy nieprzerwanie zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych Wnioskodawców i ich rodziny. Takie też było przeznaczenie nieruchomości w dacie zawierania ww. Umów kredytu i w dacie zawierania ugody.

Małżonkowie B i A.A pozostają i pozostawali w dacie zawierania umów kredytu i umowy ugody w ustroju małżeńskiej wspólności majątkowej (wspólność ustawowa).

Wnioskodawcy nie korzystali dotychczas z zaniechania poboru podatku dochodowego od osób fizycznych na zasadach określonych w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych w kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe (Dz.U. z 2022 r., poz. 592 ze zm. wprowadzoną rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 20 grudnia 2024 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe, Dz.U. z 2024 poz. 1912).

Bank V (oraz jego poprzednik prawny Y.) jest podmiotem, którego działalność podlega nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym i jest uprawniony do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw regulujących zasady funkcjonowania takich podmiotów.

Kwota kosztów postępowania, o której mowa w ugodzie, nie przekracza maksymalnych kosztów możliwych do zasądzenia na podstawie rozporządzenia ministra sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych, powiększonych o opłatę sądową od pozwu oraz opłaty skarbowe od pełnomocnictwa.

Uzupełnienie wniosku

Kwota 45.000 zł, o której mowa w ugodzie, stanowi ustępstwo, jakie Bank poczynił na rzecz kredytobiorców w ugodzie. Pierwotnie – pismem z 5 maja 2025 r. – Bank, dokonując przeliczenia tak jakby kredyt od początku był kredytem w złotych polskich z oprocentowaniem opartym na historycznych wartościach stawek referencyjnych WIBOR 3M powiększonych o średnią rynkową marżę kredytów w złotych polskich udzielonych w tym samym okresie co kredyt CHF, zaliczając dotychczasowe wpłaty tak, jakby od początku kredyt był spłacany według powyższych założeń, ustalił, że kredyt obliczony według powyższych założeń byłby już spłacony i w wyniku tych spłat powstałaby nadwyżka równa kwocie 16.590,74 zł. W toku dalszych negocjacji prowadzonych przez pełnomocników kredytobiorców i Bank, Bank podwyższył omawianą kwotę do 45.000 zł. Bank nie sprecyzował, jaki był mechanizm wyliczenia ww. kwoty. W ugodzie jednoznacznie wskazano, że jest to ugoda do umowy, dla której zadłużenie jest ewidencjonowane na numerze rachunku (...) (nazwa ugody). Powyższe oznacza, że kwota ta (jako uregulowana w ugodzie do umowy kredytu) stanowiła element rozliczenia roszczeń stron wynikających bezpośrednio ze stosunku prawnego umowy kredytu. W ugodzie wskazano również, że kwota 45.000 zł podlegać będzie na rzecz kredytobiorców „zwrotowi”. Jedyne środki, jakie Bank mógł zwrócić na rzecz kredytobiorców, to środki, które zostały przez kredytobiorców wpłacone na rzecz Banku tytułem rat kapitałowo-odsetkowych. Oznacza to, że kwota 45.000 zł była zwrotem środków, które zostały przez kredytobiorców wpłacone do Banku tytułem spłaty rat kapitałowo-odsetkowych, a które w wyniku wzajemnych ustępstw czynionych sobie przez strony ugody Bank zdecydował się zwrócić na rzecz kredytobiorców. Z kwoty 45.000 zł kwota 16.590,74 zł została wyliczona przez Bank na podstawie opisanego wyżej mechanizmu, natomiast pozostała część stanowiła wynik negocjacji stron i dalszych wyliczeń Banku. Na żadnym etapie rozmów ugodowych ani w ugodzie kwota 45.000 zł nie była klasyfikowana jako wynagrodzenie za odstąpienie przez kredytobiorców od dochodzenia roszczeń związanych z umową kredytową na drodze sądowej.

Postanowienie ugody przewidujące wypłatę kwoty 45.000 zł po cofnięciu pozwu miało charakter techniczno-proceduralny i służyło zapewnieniu wykonania ugody po zakończeniu sporu sądowego, a nie stanowiło podstawy ani przyczyny samej wypłaty. Uprzednie cofnięcie pozwu przed zwrotem kwoty 45.000 zł przez Bank stanowiło zabezpieczenie przed podwójnym obciążeniem Banku (raz na mocy ugody, drugi raz na mocy wyroku sądowego). Kwota 45.000 zł nie stanowiła odszkodowania, ani zadośćuczynienia od Banku.

Nieruchomość położona w B przy ul. A1 jest wyłącznie własnością A.A, nie jest współwłasnością udziałową A.A i B.A, ani wspólnością majątkową małżeńską. Nieruchomość ta od momentu jej nabycia przez A.A w drodze umowy darowizny (akt notarialny z (...) 1989 r.) służy zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych jednego gospodarstwa domowego prowadzonego wspólnie przez małżonków B i A.A.

Umowa kredytu udzielonego w roku 2025 r., ani aneks z 2006 r. nie precyzują, co konkretnie obejmowały koszty wliczone w kredyt, wynoszące 285 zł. W tej części (285 zł) kredyt z 2005 r., aneksowany w 2006 r., nie jest przez Wnioskodawców traktowany jako kredyt mieszkaniowy.

Środki uzyskane z tytułu kredytu udzielonego w 2005 r., podwyższonego aneksem z 2006 r., zostały przeznaczone na wykonanie prac budowlanych na poddaszu nieruchomości położonej przy ul. A1 w B. Prace polegały na podziale poddasza (za pomocą ścianek działowych) na pomieszczenia (dwa pokoje, korytarz, łazienka) oraz kompleksowym remoncie tych pomieszczeń (remont obejmował podłogi – położenie paneli; ściany – położenie płyt g-k, wełny mineralnej, malowanie; sufity – położenie płyt g-k, malowanie; izolację termiczną dachu – wypełnienie wełną mineralną; instalację wodociągową oraz elektryczną – wymiana na nowe). Umowa kredytu z 2005 r. posłużyła się pojęciem „modernizacji”, które nie posiada definicji prawnej i mieści się w definicji pojęć remontu, przebudowy i rozbudowy, zdefiniowanych w Prawie budowanym. Prace wykonane przy wykorzystaniu środków pochodzących z kredytu stanowiły remont i przebudowę w rozumieniu Prawa budowlanego. Użycie określenia „modernizacja” miało charakter potoczny i opisowy. Faktycznie chodziło o remont oraz przebudowę istniejącego budynku mieszkalnego, polegające na wykonaniu robót budowlanych mających na celu poprawę stanu technicznego, funkcjonalności oraz dostosowanie nieruchomości do aktualnych potrzeb użytkowych.

Wnioskodawcy nie posiadają informacji, jakie „pozostałe odsetki, opłaty i koszty” zostały umorzone przez bank. W tej części (79,24 CHF = 362,13 PLN) kwoty wierzytelności umorzonej na mocy ugody Wnioskodawcy nie traktują jako wierzytelność, która może skorzystać z zaniechania poboru podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe.

Pytania

1.  Czy kwota 45.000 zł, do zwrotu której na rzecz Kredytobiorców Bank zobowiązał się zgodnie z § 3 ust. 4 ugody dotyczącej kredytu frankowego, stanowiąca w istocie częściowy zwrot spłaconych przez Kredytobiorców rat, podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych?

2.  Czy w przypadku uznania, że wypłacana przez Bank kwota, o której mowa w pytaniu 1, nie podlega opodatkowaniu, to w sytuacji wystawienia przez Bank V. PIT-11 na tę kwotę Kredytobiorcy mogą pominąć ją w rocznym zeznaniu podatkowym (z uwagi na fakt, że kwota ta nie stanowi dla nich przychodu)?

3.  Czy do przychodu, który powstał w związku z umorzeniem wierzytelności z tytułu kredytu nr (...) z aneksem, w części w jakiej kredyt ten został zaciągnięty na:

-     spłatę zaciągniętego wcześniej kredytu mieszkaniowego, tj. kredytu (...),

-     wydatki na remont nieruchomości wskazanej w umowie,

a zatem w zakresie 63,1% przychodu, zastosowanie znajdzie zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe?

4.  Czy kwota otrzymana na mocy ugody tytułem zwrotu kosztów procesu będzie stanowiła przychód i będzie w związku z tym skutkowała powstaniem obowiązku podatkowego w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych?

Państwa stanowisko w sprawie

Ad 1 i 2

W ocenie Wnioskodawców, kwota 45.000 zł, do zwrotu której Bank zobowiązał się w ugodzie, stanowi częściowy zwrot rat pobranych od kredytobiorców i nie może być uznana za przysporzenie majątkowe, a co za tym idzie, nie można jej zaliczyć do żadnej kategorii przychodów, które wynikają z art. 10 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Bank poprzez zapłatę ww. kwoty de facto dokonał zwrotu części środków uprzednio wpłaconych na rzecz Banku przez Wnioskodawców w związku z wykonaniem umowy.

Użyte we wniosku sformułowanie, że kwota 45.000 zł stanowi „zwrot pieniędzy nienależnie pobranych przez Bank w wyniku stosowania klauzul niedozwolonych” należy rozumieć w sensie ekonomicznym i funkcjonalnym, a nie jako twierdzenie o formalnym uznaniu przez Bank abuzywności klauzul lub nieważności umowy.

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku (art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych). Jeżeli podatnik uzyskuje dochody z więcej niż jednego źródła, przedmiotem opodatkowania w danym roku podatkowym jest, z zastrzeżeniem art. 25e, art. 29-30cb, art. 30da-30dh, art. 30e-30g, art. 30j-30p oraz art. 44 ust. 7e i 7f, suma dochodów ze wszystkich źródeł przychodów (art. 9 ust. 1a ww. Ustawy). Dochodem ze źródła przychodów, jeżeli przepisy art. 23o, art. 23u, art. 24-24b, art. 24c, art. 24e, art. 30ca, art. 30da oraz art. 30f nie stanowią inaczej, jest nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów (art. 9 ust. 2 ww. ustawy).

Jak stanowi art. 11 ust. 1 ww. ustawy, przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Z przedstawionych przepisów wynika, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega - co do zasady - każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną. Zgodnie natomiast z definicją dochodu, jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad kosztami jego uzyskania. Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. Ten z kolei zdefiniowany został przez ustawodawcę w art. 11 ust. 1 ww. ustawy jako otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Niemniej jednak z definicji tej wywieść można również, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa, jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze definitywnym, niemające charakteru zwrotnego.

O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych można więc mówić w każdej sytuacji gdy podatnik - czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też gdy na skutek określonego zdarzenia powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów - uzyskuje określone przysporzenie majątkowe. Ujmując to innymi słowy, za przychody należy zatem uznać każdą formę przysporzenia majątkowego, zarówno formę pieniężną jak i niepieniężną, w tym nieodpłatne świadczenia otrzymane przez podatnika. Dla celów podatkowych przyjmuje się, że nieodpłatne świadczenie obejmuje każde działanie lub zaniechanie na rzecz innej osoby oraz wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze w działalności podmiotów, których skutkiem jest przysporzenie majątku innej osoby, mające konkretny wymiar finansowy.

Jeżeli więc mamy do czynienia z sytuacją, że suma wpłat dokonanych przez kredytobiorcę na rzecz banku z tytułu umowy kredytu pomniejszona o kwotę otrzymaną z banku nie jest mniejsza niż kwota uzyskanego przez kredytobiorcę kapitału z tytułu umowy kredytu mieszkaniowego, to należy wskazać, iż zwrot kredytobiorcy przez bank określonej kwoty pieniężnej w ramach zawarcia ugody sądowej nie będzie stanowić przychodu po stronie wnioskodawców.

Wskazać należy dalej, że instytucja kredytu uregulowana została przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe. Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ww. ustawy, przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.

Otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

Stosownie natomiast do treści art. 917 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny, przez ugodę strony czynią sobie wzajemne ustępstwa w zakresie istniejącego między nimi stosunku prawnego w tym celu, aby uchylić niepewność co do roszczeń wynikających z tego stosunku lub zapewnić ich wykonanie albo by uchylić spór istniejący lub mogący powstać.

Zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie podkreśla się szczególną przyczynę prawną ugody. Oznacza to, że ugoda nie tworzy nowego stosunku prawnego, a jedynie odnosi się do istniejącego stosunku prawnego stanowiącego podstawę powództwa, a tym samym podstawę zawarcia ugody.

Odnosząc się do skutków podatkowych wypłaty ustalonej w ugodzie kwoty wskazać należy zatem, że zgodnie z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad kosztami jego uzyskania. Jednakże definicja przychodu podatkowego zawarta w art. 11 ust. 1 ww. ustawy wskazuje, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym o charakterze definitywnym, niemające charakteru zwrotnego.

W tej sprawie Wnioskodawcy nie osiągnęli więc przychodu, a jedynie otrzymali zwrot części wpłaconych na rzecz banku rat kapitałowo-odsetkowych. Kwota ta nie stanowi dodatkowego wynagrodzenia za odstąpienie od dalszych roszczeń.

Kwota 45.000 zł została ustalona w wyniku negocjacji prowadzonych przed zawarciem ugody, stanowi ona kompromis pomiędzy roszczeniem Wnioskodawców o zwrot spłaconych rat, a stanowiskiem Banku o bezpodstawności dochodzonych przez Wnioskodawców kwot. Kwota 45.000 zł mieści się w sumie wpłat tytułem rat kapitałowo-odsetkowych, bowiem kredytu udzielono w kwocie 129.153,83 zł, indeksowanej do CHF, zaś na dzień zawarcia ugody zgodnie z zaświadczeniem Banku Wnioskodawcy spłacili tytułem rat kapitałowo-odsetkowych łącznie 204.140,54 zł. Zatem Wnioskodawcy spłacili na rzecz banku więcej środków niż uruchomiony kapitał kredytu. Zatem realna nadpłata Wnioskodawców nad kwotę kapitału wypłaconą przez bank wyniosła ponad 70.000 zł.

W związku z tym w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia ze zwrotem części pobranych przez Bank V. rat kapitałowo-odsetkowych. Należy więc uznać, że zwrot ten nie stanowi dla Wnioskodawców przychodu. Nie ma zatem podstaw, aby zwróconą kwotę uznać za dochód podlegający opodatkowaniu. Dla celów podatkowych zwrot taki jest obojętny podatkowo. W przypadku zwrotu świadczenia klient otrzymuje z powrotem swój kapitał (zwrot zapłaconych bankowi kwot, które co miesiąc w ratach kapitałowo-odsetkowych przekazywał na rzecz Banku V.).

Otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy kredytobiorcy osiągają konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych). W przypadku Wnioskodawców zwrot przez bank kwoty 45.000 zł jest niczym innym niż zwrotem własnych pieniędzy Wnioskodawców, które wcześniej wpłacili do Banku. Tym samym Wnioskodawcy w związku z zawarciem ugody nie będą zobowiązani do zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych od kwoty 45.000 zł.

Wnioskodawcy uważają swoją ocenę za słuszną, ponieważ zwrot części pobranych środków przez Bank V. zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie będzie stanowił przychodu po stronie Wnioskodawców. Z tytułu otrzymania tej kwoty nie powstał dla Wnioskodawców dochód, o którym mowa w art. 9 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, co za tym idzie, przyznana w wyniku ugody kwota 45.000 zł nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, gdyż nie stanowi dodatkowego przysporzenia majątkowego dla Wnioskodawców, a jedynie jest umówionym w wyniku prowadzonej negocjacji z Bankiem zwrotem uprzednio dokonanych przez Wnioskodawców wpłat na poczet rat kapitałowo-odsetkowych z tytułu zaciągniętego kredytu.

W związku z tym nie będą oni zobowiązani do zapłacenia podatku od osób fizycznych od tej kwoty.

Podsumowując, w ocenie Wnioskodawców kwota zwrócona przez bank w wyniku zawarcia umowy ugody dotyczącej kredytu frankowego nie jest dochodem, lecz zwrotem części zapłaconych rat, które były płacone z opodatkowanych dochodów Wnioskodawców i pozostanie ona obojętna podatkowo.

Podobne stanowisko zajął m.in.:

a.  Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji indywidualnej z 5 grudnia 2024 r. 0112-KDIL2-1.4011.816.2024.2.MKA;

b.  Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji indywidualnej z 27 listopada 2024 r. 0112-KDIL2-1.4011.782.2024.1.KF;

c.   Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji indywidualnej z 19 listopada 2024 r. 0115-KDIT2.4011.401.2024.2.KC oraz

d.  Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji indywidualnej z 18 października 2024 r. 0112-KDIL2-1.4011.665.2024.1 MKA.

W omawianej sytuacji zdaniem Wnioskodawców na Banku nie ciąży również obowiązek informacyjny w postaci sporządzenia PIT-11 na kwotę stanowiącą zwrot. W przypadku wystawienia przez bank informacji PIT-11 Wnioskodawcy nie będą zobowiązani do wykazania ww. kwoty w zeznaniu rocznym podatkowym.

Ad 3

W ocenie Wnioskodawców do przychodu, który powstał w związku z umorzeniem wierzytelności z tytułu kredytu nr (...) z aneksem, w części w jakiej kredyt ten został zaciągnięty na:

•      spłatę zaciągniętego wcześniej kredytu mieszkaniowego, tj. Kredytu (...) nr (...),

•      wydatki na remont nieruchomości wskazanej w umowie,

zastosowanie znajdzie zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe.

Zaniechanie poboru dotyczyć będzie kwoty stanowiącej 62,88% kwoty umorzenia wynoszącej 87.708,08 zł (tj. kwoty wskazanej w ugodzie z pominięciem umorzenia pozostałych odsetek, opłat i kosztów w kwocie 79,24 CHF), bowiem w takiej części umorzenie dotyczyło zobowiązania wynikającego z kredytu hipotecznego udzielonego na cele mieszkaniowe.

Z przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wynika, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega - co do zasady - każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną. Zgodnie natomiast z definicją dochodu, jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad kosztami jego uzyskania. Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. Ten z kolei definiowany został przez ustawodawcę w art. 11 ust. 1 ww. Ustawy, jako otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Niemniej jednak z definicji tej wywieść można również, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa, jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze definitywnym, niemające charakteru zwrotnego.

O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych można więc mówić w każdej sytuacji gdy podatnik - czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też gdy na skutek określonego zdarzenia powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów - uzyskuje określone przysporzenie majątkowe. Ujmując to innymi słowy, za przychody należy zatem uznać każdą formę przysporzenia majątkowego, zarówno formę pieniężną jak i niepieniężną, w tym nieodpłatne świadczenia otrzymane przez podatnika. Dla celów podatkowych przyjmuje się, że nieodpłatne świadczenie obejmuje każde działanie lub zaniechanie na rzecz innej osoby oraz wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze w działalności podmiotów, których skutkiem jest przysporzenie majątku innej osoby, mające konkretny wymiar finansowy.

Powtórzyć należy również, że otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

Umorzenie wierzytelności następuje w przypadku zwolnienia z długu, czyli zrzeczenia się przez wierzyciela prawa do wierzytelności, bez uzyskania świadczenia ze strony dłużnika. Takie zrzeczenie się, pod warunkiem, że dłużnik je przyjmie, powoduje, że zobowiązanie wygasa (art. 508 k.c.).

Wobec tego kwota wierzytelności z tytułu kredytu, która została umorzona na mocy ugody, stanowi dla Wnioskodawców przysporzenie majątkowe, czyli przychód w rozumieniu w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Umorzoną kwotę wierzytelności z tytułu kredytu należy zakwalifikować do przychodu z innych źródeł, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Kwestia zaniechania poboru podatku od kwoty umorzonych wierzytelności została uregulowana w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe.

Zgodnie z § 1 ww. Rozporządzenia Ministra Finansów:

1. Zarządza się zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych od kwot:

1) umorzonych osobie fizycznej wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego, w przypadku gdy:

a) kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, a w przypadku więcej niż jednego kredytu mieszkaniowego - gdy kredyty mieszkaniowe zostały zaciągnięte na realizację wyłącznie jednej inwestycji mieszkaniowej, oraz

b) osoba fizyczna będąca stroną umowy kredytu mieszkaniowego nie korzystała z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej niż określona w lit. a inwestycji mieszkaniowej;

2) otrzymanych przez osobę fizyczną świadczeń z tytułu kredytu mieszkaniowego udzielonego w walucie obcej lub w złotych, lecz nominowanego lub indeksowanego do waluty obcej, w związku z powstaniem przychodu z tytułu zastosowania ujemnego oprocentowania.

2. Kwoty wierzytelności, o których mowa w ust. 1 pkt 1, obejmują:

1) kwoty kredytu mieszkaniowego (kapitału);

2) odsetki, w tym odsetki skapitalizowane, i prowizje;

3) opłaty, jeżeli ich poniesienie przez kredytobiorcę było niezbędne do zawarcia umowy kredytu mieszkaniowego, z wyjątkiem kosztów usług dodatkowych, w szczególności ubezpieczeń.

3. W przypadku gdy kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty również na wydatki inne niż określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2647, z późn. zm.), zaniechanie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, obejmuje kwotę wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego w części, w jakiej kwota kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na wydatki określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 tej ustawy pozostaje do całkowitej kwoty zaciągniętego kredytu mieszkaniowego.

4. W przypadku gdy kredyt mieszkaniowy został zastąpiony kredytem refinansowym lub gdy na jego spłatę został zaciągnięty kredyt konsolidacyjny, zaniechanie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, obejmuje odpowiednio kwotę wierzytelności z tytułu kredytu refinansowego lub konsolidacyjnego w części odpowiadającej kwocie wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego.

5. Przez jedną inwestycję mieszkaniową, o której mowa w ust. 1 pkt 1 lit. a, rozumie się inwestycję, której celem jest zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych:

1) jednego gospodarstwa domowego albo

2) więcej niż jednego gospodarstwa domowego, w przypadku gdy osoby fizyczne mające zajmować wspólnie jeden budynek mieszkalny, nie mniej niż jedna osoba fizyczna z każdego takiego gospodarstwa, są osobami zaliczonymi do I grupy podatkowej w rozumieniu art. 14 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz. U. z 2023 r. poz. 1774 i 1843).

6. Przez jedno gospodarstwo domowe, o którym mowa w ust. 5, rozumie się gospodarstwo prowadzone przez osobę fizyczną zajmującą jeden lokal mieszkalny albo jeden budynek mieszkalny jednorodzinny, samodzielnie lub wspólnie z innymi osobami stale z nią zamieszkującymi i gospodarującymi.

7. W przypadku gdy stroną umowy kredytu mieszkaniowego na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, o której mowa w ust. 1 pkt 1 lit. a, są co najmniej dwie osoby fizyczne, zaniechanie poboru podatku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, ma zastosowanie wyłącznie do osób, o których mowa w ust. 1 pkt 1 lit. b.

Natomiast z § 3 ww. Rozporządzenia wynika, że:

1. Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o kredycie mieszkaniowym, należy przez to rozumieć kredyt, który został:

1) udzielony przed dniem 15 stycznia 2015 r. Przez podmiot, którego działalność podlega nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym, uprawniony do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw regulujących zasady funkcjonowania takich podmiotów, oraz

2) zabezpieczony w postaci hipoteki ustanowionej na nieruchomości lub udziale w nieruchomości lub prawie wieczystego użytkowania gruntu lub udziale w takim prawie, lub spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego lub udziale w takim prawie, lub prawie do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziale w takim prawie, oraz

3) zaciągnięty na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.

2. Za kredyt mieszkaniowy uważa się również pożyczkę, o ile spełnia warunki określone w ust. 1.

Z kolei § 4 ww. Rozporządzenia stanowi, że zaniechanie, o którym mowa w § 1 i § 2, ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od dnia 1 stycznia 2022 r. do dnia 31 grudnia 2026 r.

Zgodnie z treścią art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Za wydatki poniesione na cele, o których mowa w ust. 1 pkt 131, uważa się:

1) wydatki poniesione na:

a) nabycie budynku mieszkalnego, jego części lub udziału w takim budynku, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub udziału w takim lokalu, a także na nabycie gruntu lub udziału w gruncie albo prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, związanych z tym budynkiem lub lokalem,

b) nabycie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub udziału w takim prawie, prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziału w takim prawie,

c) nabycie gruntu pod budowę budynku mieszkalnego lub udziału w takim gruncie, prawa użytkowania wieczystego takiego gruntu lub udziału w takim prawie, w tym również z rozpoczętą budową budynku mieszkalnego, oraz nabycie innego gruntu lub udziału w gruncie, prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, jeżeli w okresie, o którym mowa w ust. 1 pkt 131, grunt ten zmieni przeznaczenie na grunt pod budowę budynku mieszkalnego,

d) budowę, rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub remont własnego budynku mieszkalnego, jego części lub własnego lokalu mieszkalnego,

e) rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub adaptację na cele mieszkalne własnego budynku niemieszkalnego, jego części, własnego lokalu niemieszkalnego lub własnego pomieszczenia niemieszkalnego

- położonych w państwie członkowskim unii europejskiej lub w innym państwie należącym do europejskiego obszaru gospodarczego albo w konfederacji szwajcarskiej.

Dochody, od których zaniechano poboru podatku nie są wykazywane w zeznaniach rocznych i nie podlegają opodatkowaniu oraz zgłoszeniu do urzędu skarbowego.

Z powyższego wynika zatem, że zaniechanie poboru podatku znajdzie zastosowanie do umorzonych osobom fizycznym kwot wierzytelności z tytułu kredytów zaciągniętych na cele mieszkaniowe i zabezpieczonych hipotecznie, udzielonych przed dniem 15 stycznia 2015 r. przez podmioty uprawnione do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw, w przypadku, gdy osoba fizyczna będąca stroną umowy kredytu mieszkaniowego nie korzystała z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej niż określona w lit. a inwestycji mieszkaniowej (§ 1 ust. 1 pkt 1 lit. b) ww. Rozporządzenia). Istotne jest, żeby kredyt mieszkaniowy został przeznaczony na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W przypadku gdy kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty również na wydatki inne niż określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2647, z późn. zm.), zaniechanie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, obejmuje kwotę wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego w części, w jakiej kwota kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na wydatki określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 tej ustawy pozostaje do całkowitej kwoty zaciągniętego kredytu mieszkaniowego (§ 1 ust. 3 ww. Rozporządzenia).

Analizowane zaniechanie może mieć zastosowanie także w przypadku umorzenia kredytu refinansowego lub konsolidacyjnego w sytuacji, gdy zarówno kredyt refinansowy, jak i kredyt konsolidacyjny został zaciągnięty na spłatę kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (§ 1 ust. 4 ww. Rozporządzenia).

Kwota udzielonego kredytu na mocy umowy nr (...) wyniosła łącznie 129.160,53 zł (w tym kwota 79.153,83 zł udostępniona umową oraz kwota 50.006,70 zł udostępniona na mocy aneksu). Z udzielonego kredytu na cele mieszkaniowe przeznaczone zostały środki w łącznej kwocie 81.215 zł, w tym:

•      Kwota 25.000 zł, wskazana w § 1 ust. 2 umowy kredytu nr (...), przeznaczona na remont nieruchomości położonej przy ul. A1 w B;

•      Kwota 36.215 zł (tj. kwota 36.500 zł wskazana w § 1 ust. 2 pkt 1 umowy kredytu nr (...), przeznaczona na spłatę kredytu mieszkaniowego (remont nieruchomości położonej przy ul. A1 w B) zaciągniętego przez Wnioskodawców w Banku X. na mocy umowy nr (...) z (...) 2005 r. ze zmianami, pomniejszona o kwotę 285 zł kosztów wchodzących w skład kredytu z 2005 r., których nie można zakwalifikować jako kredyt mieszkaniowy);

•      Kwota 20.000 zł, wskazana w § 1 ust. 2 aneksu do umowy kredytu nr (...), przeznaczona na remont nieruchomości położonej przy ul. A1 w B.

Skoro kwota 129.160,53 zł stanowiła 100% udzielonego kredytu, to kwota 81.215 zł stanowiła 62,88% udzielonego kredytu.

W części stanowiącej 62,88% kredytu kredyt mieszkaniowy nr (...) został zatem zaciągnięty na wydatki określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (łącznie 45.000 zł) oraz na spłatę kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, tj. kredytu zaciągniętego przez Wnioskodawców w Bank X. na mocy umowy nr (...) z (...) 2005 r. ze zmianami (36.215 zł).

Mając na uwadze powyższe, w ocenie Wnioskodawców do 62,88% przychodu, który powstanie w związku z umorzeniem wierzytelności z tytułu kredytu nr (...) (tj. 62,88% z kwoty 87.708,08 zł), zastosowanie znajdzie zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe. Kwota 79,24 CHF (362,13 PLN) wskazana w ugodzie jako „pozostałe odsetki, opłaty i koszty” nie jest brana pod uwagę przez Wnioskodawców jako wierzytelność, która może (nawet stosunkowo) korzystać z zaniechania poboru podatku, bowiem nie jest wierzytelnością wymienioną w § 1 ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r.

W odniesieniu do części odpowiadającej 62,88% umorzonego kredytu (kwoty 87.708,08 zł) spełnione zostały przesłanki umożliwiające zastosowanie zaniechania poboru podatku. Zaniechanie obejmuje kwotę wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego w części, w jakiej kwota kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na wydatki określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz na spłatę wcześniejszego kredytu zaciągniętego na te wydatki pozostaje do całkowitej kwoty zaciągniętego kredytu mieszkaniowego (§ 1 ust. 3 i 4 ww. Rozporządzenia). Mając na względzie, że dochody, od których zaniechano poboru podatku, nie są wykazywane w zeznaniach rocznych i nie podlegają opodatkowaniu oraz zgłoszeniu do urzędu skarbowego Wnioskodawcy nie będą zobowiązani do wskazania w zeznaniu rocznym za rok 2025, do opodatkowania oraz zgłoszenia do Urzędu Skarbowego przychodu stanowiącego 62,88% umorzonej kwoty kredytu mieszkaniowego, tj. kwoty 55.150,84 zł (62,88% z kwoty 87.708,08 zł). Wykazaniu w zeznaniu rocznym za rok 2025, zgłoszeniu do Urzędu Skarbowego oraz opodatkowaniu podlegać będzie kwota 32.919,37 zł, tj. 37,12% umorzonej wierzytelności w kwocie 87.708,08 zł oraz kwota 362,13 zł (równowartość 79,24 CHF – umorzone pozostałe odsetki, opłaty i koszty), która nie korzysta z zaniechania poboru podatku.

Ad 4

W odniesieniu do kwestii zwrotu kosztów procesu, tj. kosztów zastępstwa procesowego, opłaty sądowej od pozwu i opłat skarbowych od pełnomocnictw, wskazać należy, że stosownie do art. 98 § 3 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego, do niezbędnych kosztów procesu strony reprezentowanej przez adwokata zalicza się wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony.

Zgodnie z art. 98 § 4 kodeksu postępowania cywilnego, wysokość kosztów sądowych, zasady zwrotu utraconego zarobku lub dochodu oraz kosztów stawiennictwa strony w sądzie, a także wynagrodzenie adwokata, radcy prawnego i rzecznika patentowego regulują odrębne przepisy.

Zgodnie z § 2 ust. 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych, stawki minimalne wynoszą przy wartości przedmiotu sprawy powyżej 200.000 zł do 2.000.000 zł – 10.800 zł.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej, opłacie skarbowej podlega złożenie dokumentu stwierdzającego udzielenie pełnomocnictwa lub prokury albo jego odpisu, wypisu lub kopii - w sprawie z zakresu administracji publicznej lub w postępowaniu sądowym.

Stawka ww. opłaty wynosi 17 zł od każdego stosunku pełnomocnictwa.

Zgodnie z art. 13a ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, w sprawach o roszczenia wynikające z czynności bankowych od strony będącej konsumentem lub osobą fizyczną prowadzącą gospodarstwo rodzinne przy wartości przedmiotu sporu lub wartości przedmiotu zaskarżenia wynoszącej ponad 20.000 złotych pobiera się opłatę stałą w kwocie 1.000 złotych.

Jak wynika z powyższych przepisów, koszty procesu (w tym zastępstwa procesowego, opłaty od wniesienia pozwu) mają charakter zwrotu wydatków poniesionych przez stronę.

W ocenie Wnioskodawców, zwrot kosztów postępowania, tj. kosztów zastępstwa procesowego i kosztów sądowych (opłata sądowa od pozwu, opłaty skarbowe od pełnomocnictwa) w łącznej kwocie 11.834 zł przez bank na rzecz Wnioskodawców, w ramach zawartej ugody, nie spowodował powstania u Wnioskodawców przychodu z innych źródeł, o którym mowa w art. 20 ust. 1 w związku z art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Kwota ta odpowiada wysokości poniesionych przez Wnioskodawców kosztów postępowania w postępowaniu sądowym przed sądem okręgowym w (...), na które złożyły się koszty zastępstwa procesowego w kwocie 10.800 zł, oplata sądowa od pozwu w kwocie 1.000 zł oraz opłaty skarbowe od pełnomocnictwa (2 x 17 zł).

Zwrócone Wnioskodawcom koszty zastępstwa postępowania nie stanowią przysporzenia po stronie Wnioskodawców i nie będą podlegały opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, ponieważ w związku z dokonanym zwrotem ww. kosztów postępowania sądowego nie nastąpi realne przysporzenie majątkowe.

Wynika to z tego, ze koszty te w pierwszej kolejności zostały sfinansowane z własnych środków Wnioskodawców w toku postępowania sądowego, a następnie na podstawie ugody zostały Wnioskodawcom zwrócone (przy czym zwrot nastąpił bezpośrednio na rachunek bankowy pełnomocnika procesowego Wnioskodawców). W takim wypadku kwota ta stanowi jedynie zwrot poniesionych wcześniej nakładów – nie jest więc przychodem podlegającym opodatkowaniu. Dla celów podatkowych otrzymana kwota tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego jest obojętna podatkowo.

Mając na uwadze powyższe, w ocenie Wnioskodawców zwrot na ich rzecz kosztów postępowania w ramach zawartej z Bankiem ugody nie spowodował powstania po ich stronie przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W konsekwencji nie będą oni zobowiązani do wykazania ww. kwoty w zeznaniu podatkowym składanym za 2025 r.

Podobne stanowisko zajął Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w piśmie z 3 marca 2025 r., 0112-KDIL2-1.4011.62.2025.1.KF.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.):

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Z przepisu tego wynika, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega – co do zasady – każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną. Zgodnie natomiast z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów nad kosztami ich uzyskania. Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. Ten z kolei jest definiowany przez ustawodawcę w art. 11 ust. 1 ustawy:

Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Za przychody należy zatem uznać otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Dla celów podatkowych przyjmuje się, że nieodpłatne świadczenie obejmuje każde działanie lub zaniechanie na rzecz innej osoby oraz wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze w działalności podmiotów, których skutkiem jest przysporzenie majątku innej osoby, mające konkretny wymiar finansowy.

Z definicji przychodu można wywieść, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa, jak i zmniejszającym pasywa) – mają definitywny, a nie zwrotny charakter. O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych można więc mówić w sytuacji, gdy podatnik – czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też w wyniku określonego zdarzenia, które powoduje zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów – uzyskuje określone przysporzenie majątkowe.

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych wyraźnie rozróżnia źródła przychodów oraz sposób opodatkowania dochodów z poszczególnych źródeł.

Odrębnym źródłem przychodów są m.in. określone w art. 10 ust. 1 pkt 9 „inne źródła”.

W myśl art. 20 ust. 1 ww. ustawy:

Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17.

Użycie w tym przepisie sformułowania „w szczególności” wskazuje, że katalog przychodów z innych źródeł ma otwarty charakter – nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe, które można przypisać do tego źródła.

Umorzenie wierzytelności

Instytucja kredytu uregulowana została przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe. Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 tej ustawy:

Przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu

Z kolei umorzenie wierzytelności następuje w przypadku zwolnienia z długu, czyli zrzeczenia się przez wierzyciela prawa do wierzytelności, bez uzyskania świadczenia ze strony dłużnika. Takie zrzeczenie się, pod warunkiem, że dłużnik je przyjmie, powoduje, że zobowiązanie wygasa.

Zgodnie bowiem z instytucją zwolnienia z długu uregulowaną w art. 508 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny:

Zobowiązanie wygasa, gdy wierzyciel zwalnia dłużnika z długu, a dłużnik zwolnienie przyjmuje.

Tak więc dla umorzenia wierzytelności konieczna jest zgoda dłużnika (np. uzyskana w wyniku ugody, czy poprzez oświadczenie).

Otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się jednak w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub należnych odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe – nie musi spłacać należności, do spłaty których był pierwotnie zobowiązany. Umorzoną kwotę wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego kwalifikuje się do przychodów z innych źródeł (art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

Prawodawca przewidział przy tym szczególne rozwiązanie dla określonych sytuacji umorzeń kredytów mieszkaniowych. Umożliwił zaniechanie poboru podatku od dochodów z tytułu takich umorzeń – na zasadach, które określa rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe (tj. Dz.U. z 2025 r. poz. 1672).

Zgodnie z § 1 tego rozporządzenia:

1.  Zarządza się zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych od kwot:

1)  umorzonych osobie fizycznej wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego, w przypadku gdy:

a)  kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, a w przypadku więcej niż jednego kredytu mieszkaniowego - gdy kredyty mieszkaniowe zostały zaciągnięte na realizację wyłącznie jednej inwestycji mieszkaniowej, oraz

b)  osoba fizyczna będąca stroną umowy kredytu mieszkaniowego nie korzystała z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej niż określona w lit. a inwestycji mieszkaniowej;

2)  otrzymanych przez osobę fizyczną świadczeń z tytułu kredytu mieszkaniowego udzielonego w walucie obcej lub w złotych, lecz nominowanego lub indeksowanego do waluty obcej, w związku z powstaniem przychodu z tytułu zastosowania ujemnego oprocentowania.

2.  Kwoty wierzytelności, o których mowa w ust. 1 pkt 1, obejmują:

1)  kwoty kredytu mieszkaniowego (kapitału);

2)  odsetki, w tym odsetki skapitalizowane, i prowizje;

3)  opłaty, jeżeli ich poniesienie przez kredytobiorcę było niezbędne do zawarcia umowy kredytu mieszkaniowego, z wyjątkiem kosztów usług dodatkowych, w szczególności ubezpieczeń.

3.  W przypadku gdy kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty również na wydatki inne niż określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2025 r. poz. 163, z późn. zm.), zaniechanie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, obejmuje kwotę wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego w części, w jakiej kwota kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na wydatki określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 tej ustawy pozostaje do całkowitej kwoty zaciągniętego kredytu mieszkaniowego.

4.  W przypadku gdy kredyt mieszkaniowy został zastąpiony kredytem refinansowym lub gdy na jego spłatę został zaciągnięty kredyt konsolidacyjny, zaniechanie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, obejmuje odpowiednio kwotę wierzytelności z tytułu kredytu refinansowego lub konsolidacyjnego w części odpowiadającej kwocie wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego.

5.  Przez jedną inwestycję mieszkaniową, o której mowa w ust. 1 pkt 1 lit. a, rozumie się inwestycję, której celem jest zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych:

1)  jednego gospodarstwa domowego albo

2)  więcej niż jednego gospodarstwa domowego, w przypadku gdy osoby fizyczne mające zajmować wspólnie jeden budynek mieszkalny, nie mniej niż jedna osoba fizyczna z każdego takiego gospodarstwa, są osobami zaliczonymi do I grupy podatkowej w rozumieniu art. 14 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz.U. z 2024 r. poz. 1837 oraz z 2025 r. poz. 769 i 1064).

6.  Przez jedno gospodarstwo domowe, o którym mowa w ust. 5, rozumie się gospodarstwo prowadzone przez osobę fizyczną zajmującą jeden lokal mieszkalny albo jeden budynek mieszkalny jednorodzinny, samodzielnie lub wspólnie z innymi osobami stale z nią zamieszkującymi i gospodarującymi.

7.  W przypadku gdy stroną umowy kredytu mieszkaniowego na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, o której mowa w ust. 1 pkt 1 lit. a, są co najmniej dwie osoby fizyczne, zaniechanie poboru podatku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, ma zastosowanie wyłącznie do osób, o których mowa w ust. 1 pkt 1 lit. b.

Natomiast z § 3 pkt 1 ww. rozporządzenia wynika, że:

Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o kredycie mieszkaniowym, należy przez to rozumieć kredyt, który został:

1)  udzielony przed dniem 15 stycznia 2015 r. przez podmiot, którego działalność podlega nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym, uprawniony do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw regulujących zasady funkcjonowania takich podmiotów, oraz

2)  zabezpieczony w postaci hipoteki ustanowionej na nieruchomości lub udziale w nieruchomości lub prawie wieczystego użytkowania gruntu lub udziale w takim prawie, lub spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego lub udziale w takim prawie, lub prawie do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziale w takim prawie, oraz

3)  zaciągnięty na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Z kolei § 4 ww. rozporządzenia stanowi, że:

Zaniechanie, o którym mowa w § 1 i § 2, ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od dnia 1 stycznia 2022 r. do dnia 31 grudnia 2026 r.

Zgodnie z treścią ww. art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Za wydatki poniesione na cele, o których mowa w ust. 1 pkt 131, uważa się wydatki poniesione na:

a)  nabycie budynku mieszkalnego, jego części lub udziału w takim budynku, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub udziału w takim lokalu, a także na nabycie gruntu lub udziału w gruncie albo prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, związanych z tym budynkiem lub lokalem,

b)  nabycie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub udziału w takim prawie, prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziału w takim prawie,

c)  nabycie gruntu pod budowę budynku mieszkalnego lub udziału w takim gruncie, prawa użytkowania wieczystego takiego gruntu lub udziału w takim prawie, w tym również z rozpoczętą budową budynku mieszkalnego, oraz nabycie innego gruntu lub udziału w gruncie, prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, jeżeli w okresie, o którym mowa w ust. 1 pkt 131, grunt ten zmieni przeznaczenie na grunt pod budowę budynku mieszkalnego,

d)  budowę, rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub remont własnego budynku mieszkalnego, jego części lub własnego lokalu mieszkalnego,

e)  rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub adaptację na cele mieszkalne własnego budynku niemieszkalnego, jego części, własnego lokalu niemieszkalnego lub własnego pomieszczenia niemieszkalnego

– położonych w państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego albo w Konfederacji Szwajcarskiej.

Zaniechanie poboru podatku znajdzie zastosowanie do umorzonych osobom fizycznym kwot wierzytelności z tytułu kredytów zaciągniętych na cele mieszkaniowe i zabezpieczonych hipotecznie, udzielonych przed dniem 15 stycznia 2015 r. przez podmioty uprawnione do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw, w przypadku, gdy osoba fizyczna będąca stroną umowy kredytu mieszkaniowego nie korzystała z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację inwestycji mieszkaniowej. Istotne jest, żeby kredyt mieszkaniowy został przeznaczony na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Dochody, od których zaniechano poboru podatku nie są wykazywane w zeznaniach rocznych i nie podlegają opodatkowaniu oraz zgłoszeniu do urzędu skarbowego.

Ww. rozporządzenie przewiduje także zaniechanie poboru podatku w przypadku gdy kredyt mieszkaniowy został zastąpiony kredytem refinansowym. Kredyt refinansowy przeznaczony jest na spłatę wcześniej zaciągniętego kredytu hipotecznego i jest on zabezpieczony na podstawie wartości aktualnie posiadanej nieruchomości.

Z powołanych przepisów jednoznacznie wynika, że zaniechanie może mieć zastosowanie w przypadku umorzenia kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych lub w przypadku umorzenia kredytu refinansowego w sytuacji, gdy został on zaciągnięty na refinansowanie (zastąpienie) kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na te wydatki.

W przypadku, gdy kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty również na wydatki inne niż określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zaniechanie obejmuje kwotę wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego w części, w jakiej kwota kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na wydatki określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 tej ustawy pozostaje do całkowitej kwoty zaciągniętego kredytu mieszkaniowego.

Zatem do uzyskanego przez Państwa przychodu, który powstał w związku z umorzeniem wierzytelności z tytułu kredytu nr (...) z aneksem, w części w jakiej kredyt ten został zaciągnięty na spłatę zaciągniętego wcześniej kredytu mieszkaniowego oraz wydatki na remont nieruchomości, zastosowanie znajdzie zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r.

Wypłata kwoty 45.000 zł

W analizowanej sprawie, po Państwa stronie nie dojdzie do powstania przysporzenia majątkowego z tytułu wypłaty ww. kwoty 45.000 zł. W związku z zawarciem ugody otrzymają Państwo zwrot środków pieniężnych, które wcześniej na mocy umowy przekazali na rzecz banku w ramach spłaty rat udzielonego kredytu. A zatem otrzymają Państwo środki będące ekwiwalentem wydatków, które były uprzednio poniesione z Państwa własnych środków. Kwota otrzymana na podstawie ugody z Bankiem nie spowoduje więc faktycznego przyrostu w Państwa majątku.

W konsekwencji wypłata przez Bank wskazanej we wniosku kwoty 45.000 zł nie stanowi dla Państwa przychodu w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w związku z czym nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, ani wykazaniu w zeznaniu podatkowym (nawet jeśli płatnik wystawi informację PIT-11).

Zwrot kosztów procesu

Stosownie do art. 98 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego:

Do niezbędnych kosztów procesu prowadzonego przez stronę osobiście lub przez pełnomocnika, który nie jest adwokatem, radcą prawnym lub rzecznikiem patentowym, zalicza się poniesione przez nią koszty sądowe, koszty przejazdów do sądu strony lub jej pełnomocnika oraz równowartość zarobku utraconego wskutek stawiennictwa w sądzie. Równowartość utraconego zarobku nie może przekraczać wynagrodzenia jednego adwokata wykonującego zawód w siedzibie sądu prowadzącego postępowanie.

Z kolei w myśl art. 98 § 3 tej ustawy:

Do niezbędnych kosztów procesu strony reprezentowanej przez adwokata zalicza się wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony.

Zgodnie z art. 98 § 4 Kodeksu postępowania cywilnego:

Wysokość kosztów sądowych, zasady zwrotu utraconego zarobku lub dochodu oraz kosztów stawiennictwa strony w sądzie, a także wynagrodzenie adwokata, radcy prawnego i rzecznika patentowego regulują odrębne przepisy.

Jak wynika z powyższych przepisów, koszty procesu (w tym zastępstwa procesowego, opłaty od wniesienia pozwu) mają charakter zwrotu wydatków poniesionych przez stronę.

Mając na uwadze powyższe, zwrot kosztów procesu nie powoduje powstania po Państwa stronie przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, o ile zwracana przez Bank kwota nie przewyższa poniesionych przez Państwa wydatków z tego tytułu.

Zwrócone Państwu koszty procesu nie stanowią przysporzenia po Państwa stronie i nie podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, ponieważ w związku z dokonanym zwrotem ww. kosztów nie nastąpi realne przysporzenie majątkowe. Wynika to z tego, że koszty te w pierwszej kolejności zostały sfinansowane z Państwa własnych środków, a następnie na podstawie ugody zostały Państwu zwrócone. W takim wypadku kwota ta stanowi jedynie zwrot poniesionych wcześniej nakładów – nie będzie więc przychodem podlegającym opodatkowaniu. Dla celów podatkowych otrzymana kwota tytułem zwrotu kosztów procesu będzie obojętna podatkowo.

W konsekwencji nie będą Państwo zobowiązani do wykazania ww. kwoty w zeznaniu podatkowym, ani zapłaty podatku dochodowego z tego tytułu.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

Interpretacja w żaden sposób nie odnosi się do przedstawionych przez Państwa obliczeń ponieważ nie jest to przedmiotem postępowania interpretacyjnego.

Odnosząc się do przywołanych przez Państwa interpretacji indywidualnych, interpretacje stanowią rozstrzygnięcia w konkretnych sprawach, osadzonych w określonych stanach faktycznych oraz prawnych i tylko do nich się odnoszą, w związku z tym nie mają mocy powszechnie obowiązującego prawa.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Pan A.A (Zainteresowany będący stroną postępowania – art. 14r § 2 Ordynacji podatkowej) ma prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a, art. 14b § 1 i art. 14r Ordynacji podatkowej.