Interpretacja 0115-KDIT1.4011.857.2025.2.DB

Interpretacja indywidualna

 – stanowisko nieprawidłowe

Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest nieprawidłowe.

Zakres wniosku wspólnego o wydanie interpretacji indywidualnej

31 października 2025 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełnił Pan wniosek – na wezwanie organu – pismem z 14 stycznia 2026 r. (wpływ 19 stycznia 2026 r.). Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

14 kwietnia 2006 r. Wnioskodawca zaciągnął z małżonką, A. A kredyt hipoteczny nominowany do CHF nr (...) w wysokości 148.903,65 zł na zakup nowego mieszkania. Kredyt został udzielony na okres 300 miesięcy, a okres kredytowania rozpoczął się w dniu podpisania umowy.

W latach 2006-2023 Wnioskodawca z żoną korzystali z ulgi odsetkowej. Łączna kwota odliczonych odsetek wyniosła 53.036,39 zł.

W sierpniu 2021 r. Wnioskodawca z żoną wystąpili do sądu o ustalenie nieważności kredytu hipotecznego nominowanego do CHF nr (...) z 14 kwietnia 2006 r.

30 czerwca 2022 r. Sąd Okręgowy (...), (...) ustalił, że umowa kredytu hipotecznego nominowanego do CHF nr (...) standardowe oprocentowanie, zawarta 14 kwietnia 2006 r. pomiędzy powodami A. A i B. B a pozwanym X jest nieważna (...).

X odwołał się od wyroku Sądu (...) do Sądu Apelacyjnego (...). W styczniu 2024 r. Sąd Apelacyjny (...) podtrzymał wyrok Sądu Okręgowego (...) z 30 czerwca 2022 r.

W postępowaniu przed Sądem I i II instancji Wnioskodawcę i Jego żonę reprezentował pełnomocnik z Kancelarii Adwokackiej (...), który w Ich imieniu rozliczał się z X.

28 lutego 2024 r. Wnioskodawca wraz z żoną otrzymali środki z Kancelarii (...). Rozliczenie z Bankiem:

•      wpłacony kapitał 145.434,61 zł;

•      zasądzona należność główna 165.157,60 zł;

•      zasądzone odsetki 43.375,59 zł;

•      świadczenie nieobjęte wyrokiem 37.026,94 zł;

Rozliczenie kredytu: 100.125,52 zł.

Uzupełnienie opisu stanu faktycznego

W wyniku stwierdzenia przez sąd nieważności umowy kredytowej nie był Wnioskodawcy i Jego żonie należny zwrot odsetek, które odliczyli w ramach ulgi odsetkowej w latach 2006-2023.

Zasądzone odsetki w wysokości 43.375,59 zł to ustawowe odsetki za opóźnienie od 20 sierpnia 2021 r. do dnia zapłaty.

Do rozliczenia wzajemnych świadczeń między bankiem a Wnioskodawcą i Jego żoną doszło 28 lutego 2024 r.

Pytanie

Czy w przypadku odliczania ulgi odsetkowej w wysokości 53.036,39 zł, odliczanej w ramach ulgi odsetkowej w latach 2006-2023, należy doliczyć do podstawy opodatkowania kwotę odsetek otrzymanych od Banku w wysokości 43.375,59 zł?

Pana stanowisko w sprawie

Zdaniem Wnioskodawcy, do dochodu powinien doliczyć kwotę 43.375,59 zł, tj. kwotę odsetek zwróconych przez bank, którą należy wraz z innymi przychodami opodatkować skalą podatkową w zeznaniu za 2024 r., tj. roku, w którym doszło do zwrotu tych odsetek przez bank.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z treścią art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 226 ze zm.):

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Ulga odsetkowa

Zasady dokonywania odliczeń wydatków poniesionych na spłatę odsetek od kredytu udzielonego podatnikowi na sfinansowanie inwestycji mającej na celu zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych regulują przepisy art. 26b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2007 r.

Powołany wyżej przepis art. 26b ust. 1 ustawy stanowi, że:

Od podstawy obliczenia podatku, ustalonej zgodnie z art. 26 ust. 1, odlicza się, z zastrzeżeniem ust. 2-4, faktycznie poniesione w roku podatkowym wydatki na spłatę odsetek od kredytu (pożyczki) udzielonego podatnikowi, o którym mowa w art. 3 ust. 1, na sfinansowanie inwestycji mającej na celu zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych, związanej z:

1.  budową budynku mieszkalnego albo

2.  wniesieniem wkładu budowlanego lub mieszkaniowego do spółdzielni mieszkaniowej na nabycie prawa do nowo budowanego budynku mieszkalnego albo lokalu mieszkalnego w takim budynku, albo

3.  zakupem nowo wybudowanego budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego w takim budynku od gminy albo od osoby, która wybudowała ten budynek w wykonywaniu działalności gospodarczej, albo

4.  nadbudową lub rozbudową budynku na cele mieszkalne lub przebudową (przystosowaniem) budynku niemieszkalnego, jego części lub pomieszczenia niemieszkalnego na cele mieszkalne, w wyniku których powstanie samodzielne mieszkanie spełniające wymagania określone w przepisach prawa budowlanego.

W przepisie art. 26b ust. 4 pkt 1-2 ustawy ustawodawca określił wysokość dokonywanych odliczeń, gdyż są one limitowane.

Stosownie do art. 26b ust. 6 ww. ustawy:

Odsetki, o których mowa w ust. 4, zapłacone przed rokiem określonym w ust. 5, mogą być odliczone od podstawy obliczenia podatku za rok podatkowy, w którym podatnik po raz pierwszy odlicza odsetki.

Natomiast w myśl art. 26b ust. 7 tej ustawy:

Odsetki, o których mowa w ust. 4, zapłacone przed rokiem określonym w ust. 5 mogą być odliczone od podstawy obliczenia podatku również w roku podatkowym bezpośrednio następującym po roku, w którym podatnik po raz pierwszy odliczył odsetki; w tym przypadku odliczeniu podlega wyłącznie różnica między sumą odsetek przypadających do odliczenia a kwotą odsetek faktycznie odliczonych w roku, w którym podatnik dokonał pierwszego odliczenia.

Zgodnie z art. 26b ust. 8 cytowanej ustawy:

Odliczenia dotyczą zapłaconych łącznie przez oboje małżonków. Jeżeli małżonkowie podlegają odrębnemu opodatkowaniu – odliczeń dokonuje się zgodnie z wnioskami zawartymi w zeznaniach rocznych, bądź od dochodu każdego z małżonków, w proporcji wskazanej we wniosku, bądź od dochodu jednego z małżonków.

Pomimo uchylenia art. 26b ustawodawca zagwarantował korzystanie z ulgi odsetkowej w ramach praw nabytych.

Jak bowiem stanowi art. 9 ust. 1 ustawy z 16 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 217 poz. 1588) – w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2008 r.:

Podatnikowi, któremu w latach 2002-2006 został udzielony kredyt (pożyczka), o którym mowa w art. 26b ww. ustawy, w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2007 r., przysługuje na zasadach określonych w tej ustawie prawo odliczania wydatków na spłatę odsetek od tego kredytu (pożyczki), do upływu terminu spłaty określonego w umowie o kredyt (pożyczkę) zawartej przed dniem 1 stycznia 2007 r., nie dłużej jednak niż do dnia 31 grudnia 2027 r.

Wskazał Pan, że z ulgi odsetkowej korzystał w latach 2006-2023 i powziął wątpliwość dotyczącą zachowania prawa do tej ulgi w sytuacji unieważnienia zawartej umowy kredytowej i dokonania przez bank na Pana rzecz wypłaty ustawowych odsetek za opóźnienie.

Rozliczenie z tytułu zwrotu odsetek, z którymi związana była ulga odsetkowa

W przypadku zwrotu odsetek ustawodawca przewidział rozwiązane dla tego rodzaju szczególnych sytuacji. Stosownie do art. 45 ust. 3a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Jeżeli podatnik, obliczając podatek należny, dokonał odliczeń od dochodu, podstawy obliczenia podatku lub podatku, a następnie otrzymał zwrot odliczonych kwot (w całości lub w części), w zeznaniu podatkowym składanym za rok podatkowy, w którym otrzymał ten zwrot, dolicza odpowiednio kwoty poprzednio odliczone.

Z powyższego wynika, że rozliczenie z tytułu zwrotu odsetek powinno być dokonane w zeznaniu składanym za ten rok, w którym dojdzie do zwrotu tych odsetek. Jednocześnie przepis ten wskazuje, że doliczenia dokonuje podatnik, który uprzednio odliczył zwrócone kwoty.

Konsekwencją unieważnienia umowy kredytu jest to, że obie strony muszą dokonać odpowiednich wzajemnych rozliczeń. Jednak sposób tych rozliczeń uzależniony jest każdorazowo od wyroku sądu i przyjętej w związku z tym metody wzajemnych rozliczeń w danej sprawie. Jeśli kredytobiorca odzyskuje wszystkie środki uprzednio zaangażowane przez siebie w ramach realizacji umowy uznanej za nieważną trudno przyjąć, że nie doszło także do zwrotu wcześniej zapłaconych odsetek. W takiej sytuacji nie można mówić o braku obowiązku rozliczenia ulgi odsetkowej, jeśli podatnik z niej korzystał.

Mając na uwadze powyższe, w sytuacji gdy – jak wskazał Pan w treści wniosku – w ramach wzajemnych rozliczeń bank nie zwrócił Panu wcześniej odliczonych w ramach ulgi odsetkowej odsetek, to nie ma Pan obowiązku doliczenia w zeznaniu podatkowym składanym za 2024 r. wartości odliczonej w związku z tymi odsetkami ulgi odsetkowej, z której skorzystał Pan w latach 2006-2023.

Kwestia wypłaty przez Bank odsetek ustawowych za opóźnienie

Instytucję prawną odsetek za zwłokę reguluje art. 481 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2024 r. poz. 1061), zgodnie z którym:

Jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi.

Nie każde odsetki otrzymane przez osoby fizyczne podlegają opodatkowaniu. Ustawodawca przewidział w niektórych sytuacjach, w odniesieniu do odsetek, możliwość zwolnienia od podatku dochodowego. Takie zwolnienie przysługuje wyłącznie wówczas, gdy przepis omawianej ustawy zawiera w tym przedmiocie wyraźne postanowienie.

Na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy:

Wolne od podatku dochodowego są odsetki z tytułu nieterminowej wypłaty należności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym, wolnych od podatku dochodowego lub od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Jak wynika z brzmienia tego przepisu zwolnienie to obejmuje tylko takie odsetki, które spełniają równocześnie dwa warunki:

•      są naliczane z tytułu nieterminowej wypłaty należności,

•      świadczenia, od których są naliczane nie podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym, są wolne od podatku dochodowego lub na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano od nich poboru podatku.

W konsekwencji nie ma Pan obowiązku zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych od otrzymanej z banku kwoty odsetek ustawowych wypłaconych z tytułu opóźnienia wypłaty należności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym – w ramach rozliczeń z tytułu nieważnej umowy kredytowej.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązywał w dniu zaistnienia zdarzenia.

Ta interpretacja została wydana w oparciu o Pana stwierdzenie, że w ramach wzajemnych rozliczeń bank nie zwrócił Panu wcześniej odliczonych w ramach ulgi odsetkowej odsetek. Jeśli w rzeczywistości do takiego zwrotu jednak doszło, wydana interpretacja nie będzie Pana chroniła. Rolą postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów podatkowych nie jest bowiem ustalanie stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego), stanowi to bowiem domenę ewentualnego postępowania podatkowego. To na podatniku ciąży obowiązek udowodnienia w toku tego postępowania okoliczności faktycznych, z których wywodzi on dla siebie korzystne skutki prawne. Organ interpretacyjny nie prowadzi postępowania dowodowego, ograniczając się do analizy okoliczności podanych we wniosku.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy  z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1)  z zastosowaniem art. 119a;

2)  w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy  z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3)  z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.