Interpretacja 0115-KDIT1.4011.890.2025.3.MT

Interpretacja indywidualna

 – stanowisko w części prawidłowe i w części nieprawidłowe

Szanowna Pani,

stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest:

1)  prawidłowe – w części dotyczącej zasad ustalenia kosztów uzyskania przychodów  ze spłaty (wyegzekwowania) wierzytelności i zasad opodatkowania dochodu ze spłaty (wyegzekwowania) wierzytelności;

2)  nieprawidłowe – w części dotyczącej kwestii rozpoznania przez Panią przychodu w związku z otrzymaniem kwot wyegzekwowanych przez komornika.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

17 listopada 2025 r. wpłynął Pani wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełniła go Pani pismami z 21 stycznia 2026 r. (wpływ 28 stycznia 2026 r.) oraz z 18 lutego 2026 r. (wpływ 24 lutego 2026 r.) – w odpowiedzi na wezwania. Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

Zakupiła Pani 10 marca 2025 r. wierzytelność od osoby fizycznej za kwotę 60.000 zł wynikającą z wyroków sądowych, opiewającą na dzień zawarcia umowy na: należność główną w wysokości 94.140,56 zł wraz z odsetkami za opóźnienie, kosztami procesu oraz kosztami postępowania egzekucyjnego, których zwrot przysługiwał z uwagi na postępowanie egzekucyjne toczone przez komornika.

8 maja 2025 r. komornik wyegzekwował przysługującą Pani wierzytelność i przelał na Pani rzecz łączną kwotę 165.437,56 zł.

Nie prowadzi Pani działalności gospodarczej w zakresie obrotu wierzytelnościami ani w zakresie nabywania wierzytelności celem ich wyegzekwowania. Nabycie wierzytelności opisanej we wniosku nastąpiło do Pani majątku prywatnego, a cesja ta nie miała miejsca w ramach jakiejkolwiek działalności gospodarczej.

Nabyła Pani wierzytelność pieniężną w drodze umowy sprzedaży wierzytelności zawartej  10 marca 2025 r. Wierzytelność ta wynika z prawomocnych wyroków sądowych: wyroku Sądu Okręgowego (...) oraz wyroku Sądu Apelacyjnego (...). Przedmiotem nabycia jest należność główna w kwocie 94.140,56 zł wraz z odsetkami za opóźnienie, kosztami procesu oraz kosztami postępowania egzekucyjnego.

Na etapie postępowania sądowego (przed uzyskaniem przez wierzyciela tytułu wykonawczego) wierzytelność dochodzona w postępowaniu sądowym i ostatecznie zasądzona od dłużników była zabezpieczona hipoteką przymusową na kwotę 182.872,22 złotych, która to hipoteka wygasła w związku ze sprzedażą nieruchomości w toku postępowania egzekucyjnego w sprawie prowadzonej przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym (...).

Jako nabywca wierzytelności poniosła Pani koszty związane z postępowaniem egzekucyjnym dotyczącym nabytej wierzytelności. Zgodnie z umową sprzedaży zapłaciła Pani kwotę 1.165,15 zł stanowiącą 1/4 kosztów zaliczki na wydatki postępowania egzekucyjnego (...). Ponadto cena zakupu wierzytelności wyniosła 60.000 zł.

Kwota wyegzekwowana przez komornika sądowego w sprawie (...) obejmowała:

·      należności główne będące przedmiotem nabycia (do ich wartości z dnia nabycia);

·      koszty procesu, odsetki (w tym odsetki za opóźnienie), które zostały naliczone i stały się wymagalne po dacie nabycia wierzytelności przez Panią;

·      zwrot kosztów postępowania egzekucyjnego, które powstały po nabyciu wierzytelności.

W nawiązaniu do informacji uzyskanych od Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym (...), wyjaśnia Pani, że jako wierzyciel otrzymała łącznie następujące kwoty:

·      79.438,35 zł - należność główna;

·      80.512,36 zł - odsetki od należności głównej;

·      1.384 zł - koszty procesu;

·      2.857,68 zł - koszty procesu;

·      80 zł - koszty klauzuli wykonalności.

Precyzując opis okoliczności faktycznych w zakresie kosztów procesu:

·      potwierdza Pani, że koszty procesu zostały zbyte na Pani rzecz wraz z nabyciem prawa. Nabycie przez Panią wierzytelności dotyczyło również tych kosztów.

·      po nabyciu wierzytelności nie ponosiła Pani żadnych dodatkowych, własnych kosztów procesu dotyczących tej sprawy przed sądem.

·      Komornik wyegzekwował kwoty tytułem kosztów procesu na podstawie tytułów wykonawczych, do których uprawnienia nabyła Pani w drodze cesji.

Pytanie

Czy, zgodnie z art. 9 ust. 1 i 2 oraz art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 163 z późn. zm.), powinna Pani zapłacić podatek dochodowy od osób fizycznych od dochodu w wysokości 105.437,56 zł, stanowiącego różnicę pomiędzy wyegzekwowaną kwotą wierzytelności (165.437,56 zł) a kosztem jej nabycia (60.000 zł), obliczony według stawki 12% pomniejszonej o kwotę zmniejszającą podatek w wysokości 3.600 zł?

Pani stanowisko w sprawie

W Pani ocenie, zgodnie z art. 9 ust. 1 i 2 oraz art. 27 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, podstawą opodatkowania jest dochód, czyli różnica pomiędzy uzyskanym przychodem a poniesionymi kosztami jego uzyskania.

W przedstawionym stanie faktycznym uzyskała Pani przychód w wysokości 165.437,56 zł z tytułu wyegzekwowania wierzytelności, a jednocześnie poniosła koszt jej nabycia w kwocie 60.000 zł. Ostateczny dochód wynosi zatem 105.437,56 zł.

Pani zdaniem, dochód ten podlega opodatkowaniu na zasadach ogólnych według skali podatkowej, tj. stawką 12%, z zastosowaniem kwoty zmniejszającej podatek w wysokości 3.600 zł.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest w części prawidłowe i w części nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.):

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Co do zasady opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają zatem wszelkiego rodzaju dochody osób fizycznych. Dochodem jest nadwyżka przychodów nad kosztami ich uzyskania (art. 9 ust. 2).

Ogólną definicję przychodu zawiera art. 11 ust. 1 ustawy:

Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15 , art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19 , art. 25b , art. 30ca , art. 30da i art. 30f , są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Pojęcie przychodu wiąże się z przysporzeniem majątkowym po stronie podatnika, z wartością wchodzącą do jego majątku.

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych rozróżnia przy tym odrębne źródła przychodów osób fizycznych. Od tego, z jakiego źródła pochodzą przychody zależą zasady ich opodatkowania. Źródła przychodów są określone w art. 10 ust. 1 pkt 1-9 ustawy.

Źródłem przychodów są m.in.:

1)  prawa majątkowe (art. 10 ust. 1 pkt 7 ustawy)

Zgodnie z art. 18 ustawy:

Za przychód z praw majątkowych uważa się w szczególności przychody z praw autorskich i praw pokrewnych w rozumieniu odrębnych przepisów, praw do projektów wynalazczych, praw do topografii układów scalonych, znaków towarowych i wzorów zdobniczych, w tym również z odpłatnego zbycia tych praw.

Przepis ten nie zawiera zamkniętego katalog przychodów z praw majątkowych, ale wskazuje na przykładowe przychody z tego tytułu („w szczególności”). Zgodnie z ugruntowanym poglądem, do tego źródła przychodów zalicza się m.in. przychody z wierzytelności, jeśli nie są one związane z prowadzoną działalnością gospodarczą.

2)  tzw. inne źródła (art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy)

Zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy:

Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17.

Ustawodawca użył w tym przepisie sformułowania „w szczególności”, co wskazuje na to, że katalog przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty. Nie ma więc przeszkód, aby do tej kategorii zaliczać również przychody inne niż wymienione wprost w art. 20 ust. 1 ustawy  – o ile nie są przychodami ze źródeł określonych w art. 10 ust. 1 pkt 1-8b ustawy.

W opisanym stanie faktycznym otrzymała Pani środki w związku z egzekucją wierzytelności pieniężnej. Wierzytelność tę nabyła Pani odpłatnie – nie w ramach działalności gospodarczej.

Wierzytelność jest prawem majątkowym. Spłata wierzytelności jest realizacją uprawnień, jakie nabyła Pani wraz z tym prawem majątkowym. Uzyskanie przychodu w postaci tej spłaty wynika więc z faktu posiadania tego prawa majątkowego. W konsekwencji przychody, które otrzymała Pani z tytułu spłaty wierzytelności są przychodami ze źródła „prawa majątkowe” (art. 10 ust. 1 pkt 7  w zw. z art. 18 ustawy).

Aby prawidłowo ustalić Pani dochód z tytułu tej spłaty należy uwzględnić regulacje art. 24e ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. I tak, zgodnie z tym przepisem:

1.  W przypadku nabycia w ramach jednej transakcji co najmniej 100 wierzytelności bez wyodrębniania ceny nabycia poszczególnych wierzytelności (pakiet wierzytelności) dochód z pakietu wierzytelności stanowi nadwyżka przychodów uzyskanych z wierzytelności wchodzących w skład pakietu wierzytelności nad kosztem nabycia pakietu wierzytelności.

2.  Przez przychody uzyskane z wierzytelności wchodzących w skład pakietu wierzytelności rozumie się środki lub wartości otrzymane w wyniku uregulowania tych wierzytelności lub środki lub wartości ze zbycia całości albo części wierzytelności wchodzących w skład danego pakietu wierzytelności, z wyjątkiem opłat, odsetek, odsetek za opóźnienie w zapłacie zobowiązań i kar, naliczonych po dniu nabycia pakietu wierzytelności.

3.  Przez koszt nabycia pakietu wierzytelności rozumie się cenę nabycia takiego pakietu wierzytelności.

4.  Koszty nabycia pakietu wierzytelności potrąca się w okresie rozliczeniowym, w którym osiągnięty został przychód z wierzytelności wchodzących w skład pakietu wierzytelności, do wysokości odpowiadającej temu przychodowi.

5.  Przepisy ust. 1-4 stosuje się odpowiednio do nabycia pojedynczej wierzytelności.

Przepisy ust. 1-4 cytowanego przepisu odnoszą się co prawda do nabywania pakietów wierzytelności,  ale na mocy ust. 5 omawianego przepisu mają odpowiednie zastosowanie do nabycia pojedynczej wierzytelności.

A zatem, odpowiednio stosując te przepisy do Pani sytuacji, należy uznać, że:

1)  Pani dochodem z nabytej wierzytelności jest nadwyżka przychodów uzyskanych z wierzytelności nad kosztem nabycia tej wierzytelności (art. 24e ust. 1 w zw. z ust. 5 ustawy);

2)  przychodem z wierzytelności są środki otrzymane przez Panią w wyniku wyegzekwowania nabytych przez Panią wierzytelności przez komornika; do przychodu tego nie zalicza się wyegzekwowanych należności, które zostały naliczone po dniu nabycia przez Panią wierzytelności (art. 24e ust. 2 w zw. z ust. 5 ustawy);

3)  koszt nabycia wierzytelności to zapłacona przez Panią cena nabycia wierzytelności  (art. 24e ust. 3 w zw. z ust. 5 ustawy);

4)  koszty nabycia wierzytelności może Pani potrącić w okresie rozliczeniowym, w którym osiągnęła Pani przychód z wierzytelności – do wysokości odpowiadającej temu przychodowi; w Pani przypadku kwota wyegzekwowanego przychodu jest wyższa niż koszty nabycia wierzytelności, więc może Pani rozliczyć całość kosztów nabycia wierzytelności  (art. 24e ust. 4 w zw. z ust. 5 ustawy).

Tym samym Pani stanowisko co do zasad rozpoznana przychodu jest nieprawidłowe. Przychodem ze spłaty (wyegzekwowania) wierzytelności są wyłącznie spłaty tych należności – w ich wartościach z dnia nabycia przez Panią tej wierzytelności. Natomiast wyegzekwowane przez komornika:

·      odsetki (w tym odsetki za opóźnienie), które zostały naliczone i stały się wymagalne po dacie nabycia przez Panią wierzytelności;

·      zwrot kosztów postępowania egzekucyjnego, które powstały po nabyciu przez Panią wierzytelności,

nie mogą być uwzględnione jako przychód ze spłaty nabytej wierzytelności, o którym mowa w art. 24e ust. 2 w zw. z ust. 5 ustawy. Nie nabyła bowiem Pani tych wierzytelności – powstały one po nabyciu przez Panią wierzytelności. Wymagają odrębnego rozliczenia (o czym mowa w dalszej części tej interpretacji).

A zatem Pani przychodem ze spłaty nabytej wierzytelności nie jest cała kwota wyegzekwowana przez komornika, ale jej część, która obejmuje spłatę przysługujących Pani należności – w ich wartościach z dnia nabycia przez Panią tej wierzytelności.

Prawidłowo wskazała Pani natomiast w swoim stanowisku zasady rozpoznania kosztów uzyskania przychodów ze spłaty wierzytelności.

Nadwyżka przychodów ze spłaty (wyegzekwowania) nabytej wierzytelności nad kosztami nabycia tej wierzytelności jest Pani dochodem (art. 24e ust. 1 w zw. z ust. 5 ustawy).

Pani dochody z tytułu wyegzekwowanej przez komornika spłaty nabytej wierzytelności – jak prawidłowo wskazała Pani w swoim stanowisku – podlegają opodatkowaniu na tzw. zasadach ogólnych, według skali podatkowej (art. 27 ust. 1 ustawy). Przy czym podlegają opodatkowaniu według wskazanej przez Panią stawki 12% (z uwzględnieniem kwoty zmniejszającej podatek 3.600 zł), jeśli w 2025, do momentu uzyskania tych dochodów, Pani podstawa obliczenia podatku ze wszystkich źródeł, które podlegają opodatkowaniu na zasadach ogólnych, nie przekroczyła 120 tysięcy złotych.

Wyegzekwowane odsetki od nabytej wierzytelności, naliczone po nabyciu tej wierzytelności, powinna Pani zaliczyć do przychodów z innych źródeł (art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych). Podlegają one opodatkowaniu na tzw. zasadach ogólnych, według skali podatkowej (art. 27 ust. 1 ustawy).

Natomiast otrzymany zwrot poniesionych przez Panią po nabyciu wierzytelności kosztów postępowania egzekucyjnego nie jest Pani przychodem podatkowym (art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych). Jest to bowiem przewidziany w przepisach egzekucyjnych zwrot wydatków, które jako wierzyciel musiała Pani ponieść, aby komornik mógł wyegzekwować od dłużnika Pani należności. Jednocześnie, skoro wierzytelność nie była związana z Pani działalnością gospodarczą, nie miała Pani możliwości zaliczenia kosztów postępowania egzekucyjnego do kosztów uzyskania przychodów. Zwrot tych kosztów jest więc neutralny podatkowo – nie ma Pani obowiązku wykazywać go w zeznaniu podatkowym.

A zatem Pani stanowisko jest nieprawidłowe w części dotyczącej kwestii rozpoznania przez Panią przychodu w związku z otrzymaniem kwot wyegzekwowanych przez komornika. Potraktowała Pani bowiem jednolicie całość wyegzekwowanych należności – natomiast dla ich opodatkowania istotne jest:

·      uwzględnienie, że część tych należności nie jest przychodem, oraz

·      przypisanie przychodów do odpowiednich źródeł.

W pozostałym zakresie Pani stanowisko jest prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy  z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1)  z zastosowaniem art. 119a;

2)  w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy  z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3)  z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.