Interpretacja 0115-KDIT1.4011.893.2025.2.AS

Interpretacja indywidualna

– stanowisko prawidłowe

Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

17 listopada 2025 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełnił go Pan – na wezwanie organu – pismem z 22 stycznia 2026 r. Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

Wnioskodawca posiada nieograniczony obowiązek podatkowy w Polsce w rozumieniu art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych. Wnioskodawca wraz z małżonką, działając w charakterze konsumenta, zawarli 30 października 2006 r. z bankiem (Bank) umowę kredytu hipotecznego w walucie wymienialnej (Umowa), kredytu denominowanego we franku szwajcarskim (Kredyt). W momencie zawierania umowy Wnioskodawca pozostawał z małżonką w ustawowej wspólności majątkowej. Stroną umowy z jednej strony był Bank (kredytodawca), a z drugiej Wnioskodawca wraz z małżonką występujący w umowie łącznie jako Kredytobiorca (cyt. z umowy kredytu: działającymi łącznie, zwanymi dalej „Kredytobiorcą”).

Za spłatę kredytu małżonkowie odpowiadali solidarnie. Każdy z małżonków odpowiadał wobec Banku za całość zadłużenia. Bank wypłacił Kredytobiorcy kwotę kredytu przeznaczoną na realizację celu kredytu określonego w Umowie, a Kredytobiorca wykorzystał kwotę kredytu na realizację tego celu (tj. realizację własnych potrzeb mieszkaniowych). Kredytobiorca dokonywał spłat kredytu (rat kapitałowo-odsetkowych) zgodnie z Umową.

W okresie spłaty Kredytu (po jego wypłacie i po wykorzystaniu kwoty kredytu) Wnioskodawca rozwiódł się z małżonką (zgodnie z prawomocnym wyrokiem sądu okręgowego wydanym 8 października 2012 r. związek małżeński został rozwiązany przez rozwód). Udziały w majątku wspólnym były równe i wynosiły po 1/2.

15 stycznia 2017 r. Wnioskodawca zawarł z byłą małżonką w formie aktu notarialnego umowę o podział majątku wspólnego. W umowie tej, obok podziału majątku wspólnego, byli małżonkowie ustalili, iż: od dnia uprawomocnienia się wyroku rozwodowego jedynie Wnioskodawca dokonuje spłaty Kredytu; Wnioskodawca oświadcza wobec byłej małżonki, iż przejmuje na siebie obowiązek spłaty Kredytu, na co była małżonka wyraża zgodę; Wnioskodawca oświadcza wobec byłej małżonki, że podejmie własnym staraniem czynności zmierzające do zmiany Umowy Kredytu w ten sposób, że była małżonka przestanie być Kredytobiorcą zgodnie z Umową, a była małżonka oświadcza, że będzie współdziałała z Wnioskodawcą w zakresie niezbędnym do podjęcia przez niego tych czynności; z tytułu dokonania podziału majątku wspólnego nie dokonują między sobą, za wyjątkiem opisanego powyżej zobowiązania Wnioskodawcy do spłaty Kredytu, żadnych spłat lub dopłat.

Bez względu na powyższe Umowa Kredytu zawarta w trakcie trwania małżeństwa nadal obowiązywała jednak oboje byłych już małżonków (była małżonka nie przestała być Kredytobiorcą). Dla Banku Wnioskodawca i była małżonka cały czas stanowili równorzędnych dłużników (jako Kredytobiorca). Oznacza to, że byli małżonkowie nadal odpowiadali solidarnie za spłatę całości Kredytu. W szczególności Bank nie wyrażał zgody na przejęcie Kredytu przez jednego z małżonków oraz nie doszło do innej zmiany Umowy zwalniającej drugiego małżonka z długu.

Kredytobiorca w okresie spłaty Kredytu (całkowita spłata Kredytu nigdy nie nastąpiła) powziął świadomość, iż może podnieść przeciwko Bankowi roszczenia w związku z zawarciem, wykonywaniem lub treścią Umowy. W szczególności dochodzić roszczeń o uznanie postanowień Umowy, w tym dotyczących zasad ustalania kursu waluty, klauzuli ryzyka walutowego i zasad denominacji za niewiążące na podstawie stosownych przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny, stwierdzenia jej nieważności lub roszczeń o zapłatę w związku z poprzednio wskazanymi roszczeniami.

Bank i Kredytobiorca postanowili o polubownym rozstrzygnięciu sporu dotyczącego ważności oraz skuteczności Umowy lub niedozwolonego charakteru jej postanowień, a tym samym o uchylenie niepewności co do roszczeń wynikających z Umowy lub z wykonania świadczeń z Umowy, przez zawarcie ugody (Ugoda) zmieniającej Umowę. Kredytobiorca wyraził zgodę na zastąpienie postanowień Umowy obejmujących warunki mogące potencjalnie zostać uznane za niedozwolone, postanowieniami Ugody. Ustępstwo po stronie Kredytobiorcy polegało na tym, że Kredytobiorca odstąpił od dochodzenia od Banku roszczeń wywodzonych z zarzutu nieważności Umowy lub niedozwolonego charakteru postanowień Umowy w brzmieniu sprzed zmiany dokonanej Ugodą – w zamian za dokonanie zmian Umowy w sposób opisany w Ugodzie, w szczególności umorzenie zobowiązania Kredytobiorcy względem Banku wynikającego z aktualnego (na dzień zawarcia Ugody) zadłużenia Kredytobiorcy i usunięcie niepewności co do roszczeń wynikających z Umowy lub z wykonania świadczeń z Umowy.

Ugoda została zawarta (podpisana) przez Bank oraz przez Kredytobiorcę, tj. przez Wnioskodawcę i byłą małżonkę Wnioskodawcy z drugiej strony. W Ugodzie Kredytobiorca łącznie z Bankiem występują jako Strony. Zgodnie z postanowieniami Ugody:

•      Strony (tj. Kredytobiorca łącznie z Bankiem) potwierdziły, że miały wolę zawarcia Umowy w dacie jej zawarcia oraz oświadczyły, że mają wolę utrzymania jej w mocy przez cały okres kredytowania, z uwzględnieniem zmian wynikających z Ugody, w tym do jej całkowitego rozliczenia zgodnie z Ugodą;

•      Strony postanawiały, że kwota zadłużenia z tytułu Umowy w kwocie wskazanej w Ugodzie w CHF zostaje przeliczona na walutę polską (PLN) po średnim kursie walut obcych ogłaszanym przez NBP ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień zawarcia Ugody;

•      Strony postanowiły, iż po przewalutowaniu (na PLN) zostanie dokonane umorzenie zadłużenia z tytułu Kredytu;

•      Umowa otrzymała brzmienie „Umowa nr xxxxxx kredytu hipotecznego w złotych”;

•      Bank zwolnił Kredytobiorcę z długu (umorzył zadłużenie Kredytobiorcy) w zakresie przewalutowanej (na PLN) kwoty zadłużenia z tytułu Kredytu; Kredytobiorca oświadczył, iż to zwolnienie z długu przyjmuje;

•      Strony postanawiały, że Bank dodatkowo wypłaci Kredytobiorcy kwotę 54.000 PLN (dalej jako Kwota Dodatkowa) w związku z rozliczeniem Umowy na rachunek bankowy wskazany w treści Ugody w terminie miesiąca od dnia zawarcia Ugody;

•      Strony zgodnie oświadczyły, iż Ugoda prowadzi do definitywnego uchylenia sporu dotyczącego ważności Umowy, jej bezskuteczności lub niedozwolonego charakteru jej postanowień, a tym samym uchylenia niepewności co do roszczeń wynikających z treści postanowień Umowy lub z wykonania świadczeń z Umowy – w brzmieniu sprzed zmiany Umowy dokonanej Ugodą; w związku z tym Strony nie będą występować względem siebie z takimi roszczeniami, a przyjęte w Ugodzie rozwiązania, w tym w szczególności zwolnienie Kredytobiorcy z długu, w pełni wyczerpują wzajemne roszczenia Stron w tym zakresie.

Zawarcie Ugody poprzedzone było negocjacjami, w szczególności przedstawieniem przez Bank Kredytobiorcy dokumentu pt. „Proponowane ogólne warunki zawarcia ugody”. Bank wskazał w nim, iż za podstawę rozliczenia Umowy Strony przyjmą, że:

•      Kredyt pozostający do spłaty zostanie przewalutowany na PLN oraz całość aktualnego zadłużenia z tytułu kredytu po przewalutowaniu zostanie umorzona oraz bank dokona wypłaty na rzecz Kredytobiorcy, a tym samym, iż zmiana warunków przygotowana przez Bank (dla zawarcia ugody) polega na przewalutowaniu aktualnego zadłużenia w CHF na PLN, a następnie umorzeniu tego zadłużenia w całości;

•      dodatkowo, w związku z rozliczeniem, Bank wypłaci dodatkowe środki.

Łączna suma wpłat Kredytobiorcy dokonanych na rzecz Banku w okresie spłaty Kredytu (do momentu zwarcia Ugody), tj. wpłaconych do Banku przez Kredytobiorcę rat kapitałowo-odsetkowych w PLN, pomniejszona o wypłaconą Kwotę Dodatkową, nie jest mniejsza od kwoty kapitału kredytu (w PLN), którą Kredytobiorca otrzymał z Banku tytułem Kredytu. Innymi słowy, nawet uwzględniając wypłacaną Kwotę Dodatkową Kredytobiorca wpłacił do Banku tytułem spłaty Kredytu (w PLN, w ramach rat kapitałowo-odsetkowych) kwotę przewyższającą kwotę Kredytu (kapitału Kredytu w PLN) wypłaconą Kredytobiorcy przez Bank. Kwota Dodatkowa została faktycznie wypłacona – przelana przez Bank, zgodnie z postanowieniami Ugody, na rachunek bankowy wskazany w treści Ugody.

Wnioskodawca wskazuje dodatkowo, iż:

•      wniosek dotyczy wyłącznie skutków podatkowych otrzymania Kwoty Dodatkowej;

•      kwestia umorzenia salda kredytu nie jest objęta pytaniem;

•      kwestia rozliczenia Kwoty Dodatkowej pomiędzy byłymi małżonkami nie jest objęta wnioskiem;

•      wniosek dotyczy wyłącznie wypłaty przez Bank Kwoty Dodatkowej na podstawie Ugody.

Uzupełnienie wniosku

Treść Ugody nie zawiera wskazania, czy Kwota Dodatkowa:

•      wynikała bezpośrednio z rozliczenia podstawowych świadczeń stron umowy kredytu, tj. rozliczenia Pana należności jako kredytobiorcy wobec banku (spłata kredytu i odsetek) i banku wobec Pana jako kredytobiorcy (wypłata kredytu) – wynikających z umowy kredytowej, w jej wersji zmienionej ugodą, czy

•      była tylko związana z tym rozliczeniem – była odrębną wypłatą, która nie wynika wprost z rozliczenia podstawowych świadczeń stron umowy kredytu, tj. należności kredytobiorcy wobec banku (spłata kredytu i odsetek) i banku wobec kredytobiorcy (wypłata kredytu) na podstawie umowy kredytowej, w jej wersji zmienionej w wyniku ugody.

Natomiast preambuła Ugody zawiera następujące postanowienia (tym samym Wnioskodawca uzupełnia treść wniosku o przytoczenie pełnej treści preambuły do Ugody). (...)

Powyższe stanowi pełny opis okoliczności faktycznych zawarcia Ugody o treści przedstawionej we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej, a więc również odnoszących się do Kwoty Dodatkowej, której dotyczy pytanie Wnioskodawcy. W tym sensie nie jest możliwe dalej idące doprecyzowanie opisu stanu faktycznego. Brak jest bowiem innych obiektywnych (rzeczywistych) faktów lub czynności w tym zakresie.

Natomiast na podstawie zacytowanej wyżej preambuły Ugody oraz biorąc pod uwagę treść Ugody przedstawioną we wniosku i okoliczności jej zawarcia Wnioskodawca uznaje, iż Kwota Dodatkowa wynikała bezpośrednio z rozliczenia podstawowych świadczeń stron umowy kredytu, tj. rozliczenia należności Kredytobiorcy wobec banku (spłata kredytu i odsetek) i banku wobec Kredytobiorcy (wypłata kredytu) – wynikających z umowy kredytowej, w jej wersji zmienionej ugodą. Jest to jednak ocena własny Wnioskodawcy, bo nie wynika to z literalnych postanowień Ugody. Dlatego też właśnie Wnioskodawca zwrócił się z wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej, przedstawiając fakty (Ugodę i okoliczności jej zawarcia) takimi, jakimi one są.

Wnioskodawca uważa, że taka (powyższa ocena) jest uzasadniona, jeżeli wziąć w szczególności pod uwagę postanowienia powołanej preambuły, które wskazują, iż:

•      świadczenie spełnione na podstawie umowy zawierającej niedozwolone postanowienie umowne mogło być postrzegane (przed zawarciem Ugody) jako świadczenie nienależne w rozumieniu art. 410 § 2 k.c., w takim przypadku Kredytobiorca mógłby żądać od Banku zwrotu wszystkiego, co świadczył na rzecz banku w wykonaniu Umowy, zaś bank mógłby żądać od Kredytobiorcy zwrotu udostępnionej kwoty kapitału;

•      zamiarem Banku i Kredytobiorcy przy zawieraniu Ugody było polubowne rozstrzygnięcie sporu dotyczącego ważności oraz skuteczności Umowy lub niedozwolonego charakteru jej postanowień, a tym samym uchylenie niepewności co do roszczeń wynikających z Umowy lub z wykonania świadczeń z Umowy przez przyjęcie przewidzianych w Ugodzie rozwiązań.

Zatem Ugoda (w szczególności jej preambuła) referuje bezpośrednio (wyraźnie) do rozliczenia podstawowych świadczeń stron Umowy, którą Kredytobiorca zawarł z bankiem. Albowiem w alternatywnym scenariuszu (w razie braku ugody) Kredytobiorca i bank mogłaby być zobowiązane konsekwencjami świadczenia nienależnego między stronami. Byłoby to zaś związane bezpośrednio z rozliczenia podstawowych świadczeń stron umowy Kredytu.

Ugoda nie zawiera bezpośredniego (literalnego) wskazania przyczyn (powodów), dla których bank wypłacił Kwotę Dodatkową. Treść Ugody jest faktycznie (w rzeczywistości) taka jak przedstawiono ją w złożonym wniosku, uzupełnionym o preambułę przywołaną powyżej. W tym sensie nie jest możliwe dalej idące doprecyzowanie tego opisu stanu faktycznego w tym zakresie. Brak jest innych obiektywnych (rzeczywistych) faktów lub czynności, które wprost wskazywałyby na to jakim tytułem bank wypłacił Kwotę Dodatkową, z czego wynikała ta wypłata, jaki miała charakter itp. Dlatego też Wnioskodawca zwrócił się z wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej, przedstawiając fakty (wynikające z treści Ugody i okoliczności jej zawarcia) takimi, jakie one są faktycznie (w rzeczywistości).

Jednocześnie Wnioskodawca pragnie zwrócić uwagę, iż w opisie stanu faktycznego wniosku zawarł już, iż: „Łączna suma wpłat Kredytobiorcy dokonanych na rzecz Banku w okresie spłaty Kredytu (do momentu zwarcia Ugody), tj. wpłaconych do Banku przez Kredytobiorcę rat kapitałowo-odsetkowych w PLN, pomniejszona o wypłaconą Kwotę Dodatkową, nie jest mniejsza od kwoty kapitału kredytu (w PLN), którą Kredytobiorca otrzymał z Banku tytułem Kredytu. Innymi słowy, nawet uwzględniając wypłacaną Kwotę Dodatkową Kredytobiorca wpłacił do Banku tytułem spłaty Kredytu (w PLN, w ramach rat kapitałowo-odsetkowych) kwotę przewyższającą kwotę Kredytu (kapitału Kredytu w PLN) wypłaconą Kredytobiorcy przez Bank”.

Ponadto przedstawiony opis stanu faktycznego obejmuje stwierdzenie, cyt.: „Zawarcie Ugody poprzedzone było negocjacjami, w szczególności przedstawieniem przez Bank Kredytobiorcy dokumentu pt. „Proponowane ogólne warunki zawarcia ugody”. Bank wskazał w nim, iż za podstawę rozliczenia Umowy Strony przyjmą, że:

•      Kredyt pozostający do spłaty zostanie przewalutowany na PLN oraz

•      całość aktualnego zadłużenia z tytułu kredytu po przewalutowaniu zostanie umorzona oraz

•      bank dokona wypłaty na rzecz Kredytobiorcy,

a tym samym, iż zmiana warunków przygotowana przez Bank (dla zawarcia ugody) polega na przewalutowaniu aktualnego zadłużenia w CHF na PLN, a następnie umorzeniu tego zadłużenia w całości; dodatkowo, w związku z rozliczeniem, Bank wypłaci dodatkowe środki”.

Z kolei na podstawie preambuły Ugody i biorąc pod uwagę pozostałą jej treść przedstawioną we wniosku Wnioskodawca uznaje, iż Kwota Dodatkowa:

•      była zwrotem środków, które zostały wpłacone przez Kredytobiorcę do banku tytułem spłaty rat kredytowo-odsetkowych, a które w wyniku przewalutowania zostały uznane za nadpłatę kredytu (czyli uznane za środki wpłacone do banku ponad wartość spłat należnych bankowi z tytułu umowy kredytu);

•      była zwrotem środków wpłaconych wcześniej przez Kredytobiorcę do banku tytułem spłaty rat kapitałowo-odsetkowych, uznano za nienależne bankowi z powodów wskazanych w treści Ugody;

•      nie była wynagrodzeniem za odstąpienie przez Kredytobiorcę od dochodzenia roszczeń wobec banku na drodze sądowej.

Powyższe jest jednak oceną własną Wnioskodawcy, bo nie wynika to literalnie z postanowień Ugody. Ocena ta jest jednak uzasadniona, jeżeli uwzględnić w szczególności te postanowienia Ugody (w tym jej preambuły), w których jest mowa o tym, iż:

•      Kredyt pozostający do spłaty zostanie przewalutowany na PLN,

•      świadczenie spełnione na podstawie umowy zawierającej niedozwolone postanowienie umowne mogły być postrzegane (przed zawarciem Ugody) jako świadczenie nienależne w rozumieniu art. 410 par. 2 k.c.

Wobec powyższego Wnioskodawca uznaje, iż Kwota Dodatkowa pozostaje w ścisłym związku z wcześniejszymi świadczeniami, których Kredytobiorca dokonał na rzecz banku na podstawie Umowy (spłacając Kredyt) – skoro w Ugodzie jest mowa o tym, iż Kredytobiorca mógłby żądań uznania ich za świadczenia nienależne w rozumieniu przepisów prawa cywilnego.

Treść Ugody nie określa w jaki sposób została wyliczona lub ustalona Kwota Dodatkowa. Nie wynika to również z jakiegokolwiek innego faktu poprzedzającego zawarcie ugody. Wobec powyższego Wnioskodawca nie może dokonać dalszego doprecyzowania opisu stanu faktycznego w tym zakresie. Wyszedłby bowiem poza obiektywny (rzeczywisty) opis faktów lub czynności. Dlatego też Wnioskodawca zwrócił się z wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej przedstawiając fakty (wynikające z treści Ugody i okoliczności jej zawarcia) takimi, jakie one są w rzeczywistości.

Natomiast na podstawie treści Ugody (przedstawionej we wniosku, w tym preambuły zacytowanej powyżej), okoliczności jej zawarcia, w tym przedstawionego w trakcie negocjacji dokumentu pt. „Proponowane ogólne warunki zawarcia ugody” (także opisanego we wniosku), Wnioskodawca uznaje, iż dla ustalenia wartości Kwoty Dodatkowej miało znaczenie:

•      jaką kwotę wypłacił Kredytobiorcy bank jako kwotę kredytu;

•      jakie kwoty zostały przez Kredytobiorcę wpłacone do banku w trakcie spłacania kwoty kredytu i odsetek;

•      jaką wartość kapitału kredytu i odsetek do spłaty za cały okres trwania umowy kredytu ustalono w ugodzie – po przeliczeniu tych należności na warunkach ugody;

•      jaką kwotę wierzytelności umorzył Panu bank na podstawie ugody.

W szczególności, co podkreślono już we wcześniejszych fragmentach odpowiedzi, w przypadku uznania Umowy za nieważną Kredytobiorca mógłby uzyskać od Banku zwrot wszelkich kwot, które świadczył na rzecz Banku w wykonaniu Umowy (mowa jest o tym w preambule Ugody). Zatem świadczenia stron związane z Umową, w tym kwoty, o których mowa w wezwaniu, niewątpliwie były determinantą wyliczenia i ustalenia Kwoty Dodatkowej.

Powyższe jest jednak oceną własną Wnioskodawcy, bo jak już podniesiono, nie wynika to literalnie z treści Ugody.

Odnośnie pytania o zależności pomiędzy poszczególnymi wartościami wynikającymi z Kredytu (o których mowa w treści wezwania) a Kwotą Dodatkową Wnioskodawca w pierwszej kolejności ponownie zauważa, iż we wniosku zawarł stwierdzenie o tym, iż: „Łączna suma wpłat Kredytobiorcy dokonanych na rzecz Banku w okresie spłaty Kredytu (do momentu zwarcia Ugody), tj. wpłaconych do Banku przez Kredytobiorcę rat kapitałowo-odsetkowych w PLN, pomniejszona o wypłaconą Kwotę Dodatkową, nie jest mniejsza od kwoty kapitału kredytu (w PLN), którą Kredytobiorca otrzymał z Banku tytułem Kredytu. Innymi słowy, nawet uwzględniając wypłacaną Kwotę Dodatkową Kredytobiorca wpłacił do Banku tytułem spłaty Kredytu (w PLN, w ramach rat kapitałowo-odsetkowych) kwotę przewyższającą kwotę Kredytu (kapitału Kredytu w PLN) wypłaconą Kredytobiorcy przez Bank”.

Powyższe wprost oznacza, iż po odjęciu Kwoty Dodatkowej od całej sumy rat, które Kredytobiorca wpłacił do Banku, nadal wychodzi, że Kredytobiorca nie wpłacił do banku mniej, niż otrzymał tytułem kapitał kredytu. A więc oznacza to, iż nie jest możliwa sytuacja, w której – po uwzględnieniu otrzymanej Kwoty Dodatkowej – Kredytobiorca wpłacił do banku tytułem spłat Kredytu łącznie kwotę mniejszą niż kwota wypłaconego kapitału. Czyli Kredytobiorca zwrócił bankowi co najmniej kwotę otrzymanego kapitału Kredytu (do czego byłby zresztą zobowiązany nawet w przypadku uznania przez sąd sankcji świadczenia nienależnego w rozumieniu przepisów prawa cywilnego). Tym samym jedyny możliwy logiczny wniosek to uznanie, iż Kwota Dodatkowa musi zawierać się w kwocie, jaką Kredytobiorca wcześniej wpłacił do Banku ponad zwrócony bankowi kapitał Kredytu.

Jednocześnie Wnioskodawca uzupełnia opis stanu faktycznego poprzez przywołanie tych fragmentów Ugody (zawartej 23.10.2025 r.), które referują do jakichkolwiek kwot, tj.:

•      „w księgach rachunkowych Banku na dzień 22-10-2025 roku wysokość zadłużenia Kredytobiorcy z tytułu Umowy wynosiła 43.602,54 CHF; w tym kapitał bieżący (nie wymagalny) 43.602,54 CHF, kapitał przeterminowany (wymagalny) 0 CHF, odsetki zapadłe niespłacone (wymagalne) 0 CHF, odsetki zapadłe podwyższone (wymagalne) 0 CHF”;

•      „Strony zgodnie postanawiają, że kwota zadłużenia z tytułu Umowy, wynosząca 43.602,54 CHF będzie przeliczona na walutę polską (PLN) po średnim kursie walut obcych ogłaszanym przez NBP ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień zawarcia Ugody”;

•      „Strony zgodnie postanawiają, że po przewalutowaniu zostanie dokonane umorzenie zadłużenia z tytułu kredytu” (tj. o którym mowa powyżej);

•      „Bank zwalnia Kredytobiorcę z długu (umarza zadłużenie Kredytobiorcy) w zakresie kwoty 200.410,35 PLN - na ww. kwotę składa się kwota 200.410,35 PLN kapitału bieżącego (nie wymagalnego), kwota 0 PLN kapitału przeterminowanego (wymagalnego), kwota 0 PLN odsetek zapadłych niespłaconych (wymagalnych), kwota 0 PLN odsetek zapadłych podwyższonych (wymagalnych). Kredytobiorca oświadcza, że to zwolnienie z długu przyjmuje”;

•      „Strony postanawiają, że Bank dodatkowo wypłaci Kredytobiorcy kwotę 54.000 PLN w związku z rozliczeniem Umowy na rachunek bankowy nr (...) w terminie miesiąca od dnia zawarcia Ugody”.

Pytanie

Czy Kwota Dodatkowa wypłacona przez Bank na podstawie Ugody stanowi u Wnioskodawcy podlegający opodatkowaniu przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?

Pana stanowisko w sprawie

Pana zdaniem, Kwota Dodatkowa wypłacona przez Bank na podstawie Ugody nie stanowi u Wnioskodawcy podlegającego opodatkowaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Brak definitywnego przysporzenia majątkowego – zwrot własnych środków.

Zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy o PIT, przychodem są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika pieniądze oraz wartości pieniężne, a także wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Warunkiem uznania danego świadczenia za przychód jest zatem stwierdzenie, że stanowi ono trwałe (definitywne) powiększenie majątku podatnika. Linia orzecznicza sądów administracyjnych jest tu jednolita - przykładowo NSA w wyroku z 4 września 2013 r. (sygn. II FSK 2512/11) wywiódł, że „przychodem jest każde definitywne przysporzenie majątkowe”.

W realiach przedstawionego stanu faktycznego otrzymanie od Banku Kwoty Dodatkowej nie spowodowało u Kredytobiorcy (a więc również u Wnioskodawcy) żadnego rzeczywistego przyrostu majątku. Kwota Dodatkowa stanowi wyłącznie zwrot części środków pieniężnych nienależnie pobranych wcześniej przez Bank, ponieważ w ramach wykonywania wadliwie sformułowanej Umowy. Innymi słowy, Kredytobiorca (Wnioskodawca) tylko odzyskał kapitał, który uprzednio uszczuplił jego majtek w związku z nadpłatą rat kredytowych (przewyższających kwotę faktycznie otrzymanego kredytu). Płatność taka przywraca jedynie stan majątkowy Kredytobiorcy (Wnioskodawcy) do poziomu, który powinien był mieć miejsce, gdyby w umowie nie zastosowano niedozwolonych postanowień. W rezultacie nie doszło do żadnego przysporzenia – Kredytobiorca (Wnioskodawca) nie wzbogacił się. Jedynie wyrównał wcześniejszą „stratę” powodowaną zawyżonymi świadczeniami na rzecz Banku.

Postanowienia Ugody nie przewidują jakiegokolwiek odrębnego wynagrodzenia dla Kredytobiorcy (Wnioskodawcy) za jakiekolwiek działanie czy zaniechanie ze strony Kredytobiorcy – np. za rezygnację z roszczeń. W Ugodzie brak jest zapisów wskazujących, że Kwota Dodatkowa to zapłata (wynagrodzenie) za zrzeczenie się praw przez konsumenta. Przeciwnie, z kontekstu Ugody (oraz dokumentu z propozycją warunków ugody przedstawionego przez Bank) wynika, że jej celem jest rozliczenie Kredytu – poprzez jego przewalutowanie i umorzenie długu oraz zwrot nadpłaconego kapitału. Bank nie stawiał np. warunku jakiegokolwiek świadczenia wzajemnego ze strony Kredytobiorcy w zamian za tę kwotę (poza samym podpisaniem Ugody kończącej spór). Nie można traktować Kwoty Dodatkowej jako odpłatności za świadczenie ze strony Kredytobiorcy (Wnioskodawcy). To wyłącznie element rozliczenia finansowego między Stronami, wynikający z wcześniejszej nadpłaty Kredytu.

Reasumując, skoro Kwota Dodatkowa to zwrot uprzednio wpłaconych własnych środków Kredytobiorcy (a więc również Wnioskodawcy), to jej otrzymanie nie zwiększa trwale majątku, a tylko zrekompensowało jego wcześniejsze uszczuplenie. Prezentowane stanowisko znajduje potwierdzenie w interpretacjach indywidualnych Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej w analogicznych sprawach, przykładowo z 21 października 2024 r. (nr 0112-KDIL2-1.4011.596.2024.2.MKA). Organ podatkowy zawarł w niej: „W opisie sprawy wskazali Państwo, że planują Państwo zawrzeć z bankiem ugodę, zgodnie z którą kredyt zostanie przewalutowany. Bank poza umorzeniem powstałego po przewalutowaniu salda kredytu zobowiąże się do wypłaty na Państwa rzecz kwoty (...) zł. Przy czym spełnione przez Państwa świadczenie na rzecz banku przewyższa wysokość udostępnionego kapitału o (...) zł. Ponadto, w Państwa ocenie, przy uwzględnieniu charakteru prowadzonych rozmów ugodowych, specyfiki zawieranych ugód w tożsamych sprawach czy wreszcie faktu dokonania przez kredytobiorców znaczącej nadpłaty ponad udostępniony im kapitał kredytu, świadczenie, które wypłacić ma Bank kredytobiorcom będzie mieć charakter zwrotny. Wobec powyższego, skoro kwota dodatkowa, którą otrzymają Państwo od banku w wyniku zawarcia ugody, mieścić się będzie w kwocie wpłacanej przez Państwa podczas spłaty kredytu hipotecznego, jej otrzymanie nie spowoduje po Państwa stronie dodatkowego przysporzenia majątkowego. Wypłata ta będzie dla Państwa neutralna podatkowo. Dlatego stwierdzam, że wypłata przez bank „kwoty dodatkowej” nie spowoduje u Państwa powstania przychodu w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, klasyfikowanego do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ww. ustawy, podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Zatem nie będą mieli Państwo obowiązku zapłaty podatku od wypłaconej przez bank kwoty”.

Tożsame wnioski wynikają również z interpretacji z 10 lipca 2025 r. (nr 0114-KDIP3-2.4011.476.2025.2.MN) oraz z 9 października 2025 r. (nr 0112-KDIL2-1.4011.739.2025.2.AK). W obu przypadkach Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej potwierdził, że dodatkowa wypłata otrzymana w ramach ugody frankowej nie stanowi przychodu, ponieważ jest odzwierciedleniem wcześniej nadpłaconych świadczeń przez kredytobiorców.

Powołać należy w tym miejscu również interpretację z 21 października 2024 r. (nr 0115-KDIT1.4011.495.2024.2.DB). Dotyczy ona stanu faktycznego, w którym wnioskodawczyni zaciągnęła wraz z ówczesnym mężem kredyt w walucie frank szwajcarski na cele mieszkaniowe w banku. Następnie rozwiodła się, lecz po rozwodzie (analogiczne jak w stanie faktycznym opisanym przez Wnioskodawcę) Wnioskodawczyni wraz z byłem mężem przez cały pozostały okres kredytowania była solidarnie odpowiedzialna z umowy kredytu. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej potwierdził stanowisko wnioskodawczyni o braku po jej stronie zobowiązana do zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych od przypadającej dla niej kwoty zwrotu, ponieważ kwota ta nie stanowi przychodu. W interpretacji podkreślono, iż: „(…) otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych)”.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z treścią art. 9 ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.):

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Powołany przepis wyraża tzw. zasadę powszechności opodatkowania. Regułą jest, że każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną podlega opodatkowaniu, wyjątkiem zaś jest sytuacja, gdy dochód opodatkowaniu nie podlega. Wyjątki od omawianej zasady dotyczą:

•      dochodów, które zostały wprost wymienione przez ustawodawcę w art. 21, 52, 52a i 52c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jako zwolnione z podatku oraz

•      dochodów, od których zaniechano poboru podatku w drodze rozporządzenia ministra właściwego do spraw finansów publicznych wydanego na podstawie art. 22 ustawy Ordynacja podatkowa (rozporządzenie takie może być wydane w przypadkach uzasadnionych interesem publicznym lub ważnym interesem podatników).

Stosownie do art. 9 ust. 2 ww. ustawy:

Dochodem ze źródła przychodów, jeżeli przepisy art. 23o, art. 23u, art. 24-24b, art. 24c, art. 24e, art. 30ca, art. 30da oraz art. 30f nie stanowią inaczej, jest nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów.

Jak stanowi art. 11 ust. 1 cytowanej ustawy:

Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega – co do zasady – każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną. Zgodnie z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad kosztami jego uzyskania. Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. Ten definiowany jest przez ustawodawcę, czemu dał wyraz w art. 11 ust. 1, jako otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Z definicji tej wywieść można, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa, jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze definitywnym, niemające charakteru zwrotnego.

O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych można więc mówić w każdej sytuacji, gdy podatnik – czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też na skutek określonego zdarzenia powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów – uzyskuje określone przysporzenie majątkowe.

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych wyraźnie rozróżnia źródła przychodów oraz sposób opodatkowania dochodów z poszczególnych źródeł.

W myśl art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Źródłem przychodów są inne źródła.

Stosownie do art. 20 ust. 1 ww. ustawy:

Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17.

Definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.

Jak wskazał Pan we wniosku, wypłacona Panu przez Bank kwota jest zwrotem środków pieniężnych, które wcześniej na mocy umowy kredytowej przekazał Pan na rzecz banku w ramach spłaty rat kapitałowo-odsetkowych. Łączna suma wpłat dokonanych na rzecz Banku w okresie spłaty kredytu, pomniejszona o wypłaconą Kwotę Dodatkową, nie jest mniejsza od otrzymanej kwoty kapitału kredytu.

Wobec tego otrzymanie Kwoty Dodatkowej nie skutkuje uzyskaniem jakiejkolwiek dodatkowej korzyści ekonomicznej. W konsekwencji otrzymana przez Pana kwota nie stanowi przychodu w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy. Tym samym nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

Z uwagi na to, że interpretacje prawa podatkowego wydawane są w indywidualnej sprawie zainteresowanego, co wynika z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej, ta interpretacja dotyczy tylko Pana. Nie wywołuje skutków prawnych dla Pana byłej żony, która w celu otrzymania interpretacji może złożyć odrębny wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1)  z zastosowaniem art. 119a;

2)  w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3)  z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.