Interpretacja 0115-KDIT1.4011.925.2025.1.MST

Interpretacja indywidualna
– stanowisko nieprawidłowe

Szanowna Pani,

stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest nieprawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

27 listopada 2025 r. wpłynął Pani wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy skutków podatkowych planowanego zawarcia umowy użyczenia mieszkania. Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

Ma Pani zamiar zawrzeć umowę użyczenia mieszkania położonego w A w dzielnicy X w celu zaspokojenia własnych potrzeb mieszkaniowych. Mieszkanie to należało do Pani partnera, z którym Pani zamieszkiwała, zaś po jego śmierci mieszkanie odziedziczył jego brat. Po śmierci Pani partnera nie ma Pani możliwości zamieszkania w innym lokalu, a do tego odziedziczonego przez brata Pani partnera nie ma Pani żadnego tytułu prawnego. Aby umożliwić Pani korzystanie z mieszkania, które odziedziczył brat Pani partnera, chciałaby Pani zawrzeć z nim umowę użyczenia tego mieszkania.

Zgodnie z zaprojektowaną przez Państwa treścią umowy użyczenia, brat Pani zmarłego partnera – jako użyczający – użyczałby Pani bezpłatnie ten lokal mieszkalny na cele mieszkaniowe na czas nieoznaczony. W czasie trwania umowy użyczenia Pani ma opiekować się mieszkaniem, dbać o jego czystość, estetykę i utrzymywać prawidłowy stan techniczny, jednocześnie ma Pani ponosić wszelkie opłaty związane z eksploatacją lokalu, tj. opłaty czynszu (czynsz do administracji) i mediów (prąd, gaz, telewizja kablowa). W lokalu tym nie będzie Pani prowadzić żadnej działalności gospodarczej, będzie Pani z niego korzystać wyłącznie na cele zabezpieczenia swoich potrzeb mieszkaniowych.

Przed złożeniem wniosku radziła się Pani osób, które mają większe rozeznanie w prawie podatkowym, ponieważ nigdy nie zalegała Pani z żadnymi opłatami, w tym z podatkami. Dlatego nie chciałaby Pani doprowadzić do sytuacji, w której w związku z zawarciem umowy użyczenia sądziłaby, że nie musi regulować z tego tytułu podatków, ponieważ umowa ma charakter nieodpłatny, a w przepisach podatkowych istniałaby jednak regulacja, zgodnie z którą byłaby Pani zobowiązana do zapłaty podatku.

Osoby, których Pani pytała twierdzą, że taka umowa jest wolna od podatku zarówno po Pani stronie, jak i po stronie właściciela mieszkania, ale zalecili aby upewnić się w urzędzie skarbowym. Z informacji udzielonej przez pracownika urzędu w rozmowie telefonicznej wynika, że żadne z Państwa nie byłoby zobowiązane do zapłaty podatku z tytułu planowanej umowy użyczenia, tzn. że zarówno brat Pani partnera jako użyczający, jak i Pani jako osoba biorąca do używania, nie będą zobowiązani do płacenia podatku od umowy użyczenia, ponieważ w lokalu nie będzie prowadzona działalność, a fakt użyczenia lokalu do celów mieszkalnych nie podlega opodatkowaniu. Powyższa informacja była jednak podana wyłącznie ustnie, ponieważ pracownik poinformował, że nie może udzielić pisemnej informacji. Zalecił, że jeżeli zależy Pani na pisemnej informacji to powinna się Pani zwrócić o wydanie indywidualnej interpretacji podając informacje na temat sposobu, w jaki z bratem Pani zmarłego partnera chcieliby Państwo uregulować korzystanie przez Panią z mieszkania.

Ufa Pani w wiedzę i kompetencje pracownika, który udzielił Pani odpowiedzi na zadawane pytania, ale wolałaby Pani mieć pewność, czy faktycznie zawarcie przez Panią umowy użyczenia mieszkania z bratem zmarłego partnera i to że to Pani będzie opłacać czynsz do administracji oraz koszty zużytych przez Panią mediów nie będzie wymagało od Pani zapłaty podatku.

Pytanie

Czy w związku z opisaną sytuacją Pani, jako osoba biorąca do używania lokal mieszkalny na cele mieszkalne na podstawie umowy użyczenia, będzie zobowiązana do zapłaty podatku skoro w ustawie o podatku od osób fizycznych brak jest zapisu dotyczącego osób fizycznych? A jeśli tak, to jakiego?

Pani stanowisko w sprawie

W Pani opinii i w oparciu o uzyskane informacje od pracownika urzędu skarbowego Pani jako osoba biorąca do używania lokal mieszkalny na podstawie umowy użyczenia wyłącznie na swoje cele mieszkaniowe nie powinna płacić podatku, ponieważ nie będzie Pani osiągać żadnego dochodu z tego tytułu. Będzie Pani natomiast ponosić ciężar opłat za to mieszkanie, w tym czynsz administracyjny i opłaty za media, zgodnie z przepisami kodeksu cywilnego o użyczeniu, które to przepisy zobowiązują Panią do pokrywania kosztów związanych z tym mieszkaniem.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest nieprawidłowe. 

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 9 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.):

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Dochodem ze źródła przychodów, jeżeli przepisy art. 23o, art. 23u, art. 24-24b, art. 24c, art. 24e, art. 30ca, art. 30da oraz art. 30f nie stanowią inaczej, jest nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów.

Powyższy przepis ustanawia generalną zasadę opodatkowania podatkiem dochodowym, zgodnie z którą opodatkowaniu tym podatkiem podlegają wszelkie uzyskane przez podatnika w danym roku korzyści majątkowe, z wyjątkiem tych, które na mocy ustawy wyłączone zostały z tego opodatkowania (np. przez wprowadzenie ustawowego zwolnienia, czy też zaniechanie poboru podatku).

W  świetle art. 11 ust. 1 tej ustawy:

Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Za przychód należy zatem uznać każdą formę przysporzenia majątkowego – zarówno formę pieniężną, jak i niepieniężną, w tym nieodpłatne świadczenia otrzymane przez podatnika. Pod pojęciem przychodu należy rozumieć każde działanie lub zaniechanie na rzecz innej osoby oraz wszystkie zjawiska gospodarcze i zdarzenia prawne, których następstwem jest uzyskanie korzyści kosztem innego podmiotu, lub te wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze, których skutkiem jest nieodpłatne przysporzenie majątku innej osobie, mające konkretny wymiar finansowy.

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie precyzuje, co należy rozumieć pod pojęciem „nieodpłatnego świadczenia”. Przepisy ustawy o podatku dochodowym określają jedynie sposoby i kryteria ustalania wartości nabytych nieodpłatnie rzeczy (praw) albo nieodpłatnych świadczeń.  Na gruncie języka polskiego „nieodpłatny” znaczy tyle co: „niewymagający opłaty; taki, za który się nie płaci; bezpłatny” (Nowy Słownik Języka Polskiego, PWN, 2003 r.).

W świetle powyższego dla celów podatkowych przez nieodpłatne świadczenie rozumie się te wszystkie zdarzenia prawne lub gospodarcze, których skutkiem jest nieodpłatne, tj. niezwiązane z kosztami lub inną formą ekwiwalentu, przysporzenie w majątku podatnika mające konkretny wymiar finansowy.

W myśl art. 11 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Wartość pieniężną świadczeń w naturze, z zastrzeżeniem ust. 2c oraz art. 12 ust. 2-2c, określa się na podstawie cen rynkowych stosowanych w obrocie rzeczami lub prawami tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem w szczególności ich stanu i stopnia zużycia oraz czasu i miejsca ich uzyskania.

Jak wynika natomiast z art. 11 ust. 2a tej ustawy:

Wartość pieniężną innych nieodpłatnych świadczeń ustala się:

1)  jeżeli przedmiotem świadczenia są usługi wchodzące w zakres działalności gospodarczej dokonującego świadczenia - według cen stosowanych wobec innych odbiorców;

2)  jeżeli przedmiotem świadczeń są usługi zakupione - według cen zakupu;

3)  jeżeli przedmiotem świadczeń jest udostępnienie lokalu lub budynku - według równowartości czynszu, jaki przysługiwałby w razie zawarcia umowy najmu tego lokalu lub budynku;

4)  w pozostałych przypadkach - na podstawie cen rynkowych stosowanych przy świadczeniu usług lub udostępnianiu rzeczy lub praw tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem w szczególności ich stanu i stopnia zużycia oraz czasu i miejsca udostępnienia.

Jednakże zgodnie z treścią art. 21 ust. 1 pkt 125 powołanej ustawy:

Wolna od podatku dochodowego jest wartość świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń, obliczona zgodnie z art. 11 ust. 2-2b, otrzymanych od osób zaliczonych do I i II grupy podatkowej w rozumieniu przepisów o podatku od spadków i darowizn, z zastrzeżeniem ust. 20.

Ww. zwolnienie jest wyjątkiem od zasady powszechności opodatkowania, co oznacza, że wszelkie odstępstwa od tej zasady muszą bezwzględnie wynikać z przepisów prawa i być interpretowane ściśle z jego literą.

Zgodnie z art. 14 ust. 3 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn, do grupy I zalicza się: małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, zięcia, synową, rodzeństwo, ojczyma, macochę i teściów. Do grupy II zalicza się: zstępnych rodzeństwa, rodzeństwo rodziców, zstępnych i małżonków pasierbów, małżonków rodzeństwa i rodzeństwo małżonków, małżonków rodzeństwa małżonków, małżonków innych zstępnych.

Otrzymanie nieodpłatnego świadczenia ma zasadniczo miejsce wówczas, gdy na podstawie stosunku zobowiązaniowego jedna ze stron tego stosunku jest wyłącznym jego beneficjentem, a zatem otrzymuje korzyść majątkową kosztem drugiej strony tego stosunku prawnego.

Zgodnie z art. 710 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny:

Przez umowę użyczenia użyczający zobowiązuje się zezwolić biorącemu, przez czas oznaczony lub nieoznaczony, na bezpłatne używanie oddanej mu w tym celu rzeczy.

Z przytoczonej definicji wynika, że przedmiotem wskazanej umowy mogą być zarówno rzeczy ruchome, jak i nieruchomości, a jej istotną cechą jest nieodpłatny charakter, co oznacza, że biorący w używanie nie ma obowiązku dokonywania żadnych świadczeń i opłat na rzecz dającego do bezpłatnego używania. Co do zasady skutkiem zawarcia umowy użyczenia na gruncie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jest uzyskanie przez biorącego w użyczenie przychodu w postaci nieodpłatnego świadczenia.

Przepis art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wymienia jako źródło przychodu „inne źródła”. Na podstawie art. 20 ust. 1 tej ustawy:

Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17.

Mając na uwadze powołane przepisy prawa oraz przedstawiony opis sprawy, w sytuacji zawarcia umowy użyczenia mieszkania Pani – jako osoba biorąca mieszkanie w użyczenie – uzyska przychód z tytułu nieodpłatnych świadczeń kwalifikowany do „innych źródeł” z art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Przychód ten nie będzie korzystał ze zwolnienia z opodatkowania z uwagi na to, że ww. umowa nie zostanie zawarta między osobami zaliczanymi do I bądź II grupy podatkowej w rozumieniu przepisów ustawy o podatku od spadków i darowizn – umowę tę ma Pani zamiar zawrzeć z osobą niespokrewnioną. Wartość nieodpłatnego świadczenia nie będzie zatem objęta dyspozycją art. 21 ust. 1 pkt 125 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Wartość pieniężną tego świadczenia należało będzie ustalić według równowartości czynszu, jaki przysługiwałby w razie zawarcia umowy najmu tego lokalu mieszkalnego – co wynika z art. 11 ust. 2a pkt 3 ustawy.

Przychody z innych źródeł podlegają opodatkowaniu na zasadach ogólnych, zgodnie z art. 27 powołanej ustawy, według skali podatkowej. Przychody te należy samodzielnie wykazać w zeznaniu rocznym za rok, w którym zostaną osiągnięte i je opodatkować.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Interpretacja dotyczy tylko Pani sytuacji prawnopodatkowej – jej wydanie nie ma skutków prawnych dla brata Pani zmarłego partnera.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·   Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.

·   Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1)  z zastosowaniem art. 119a;

2)  w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy
z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3)  z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

·   Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·   w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·   w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.