Interpretacja 0115-KDIT1.4011.977.2025.3.DB

Interpretacja indywidualna

 – stanowisko w części prawidłowe i w części nieprawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest:

•  nieprawidłowe w zakresie pytania pierwszego oraz

•  prawidłowe w pozostałym zakresie.

Zakres wniosku wspólnego o wydanie interpretacji indywidualnej

12 grudnia 2025 r. wpłynął Państwa wniosek wspólny o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełnili Państwo wniosek 27 lutego br. – na wezwanie organu. Treść wniosku wspólnego jest następująca:

Zainteresowani, którzy wystąpili z wnioskiem

1. Zainteresowana będąca stroną postępowania: A. A;

2. Zainteresowany niebędący stroną postępowania: B. A, (...);

3. Zainteresowany niebędący stroną postępowania: C. A, (...).

Opis zdarzenia przyszłego

Wnioskodawca (Kredytobiorca nr 1) wraz z mężem (Kredytobiorca nr 2) i synem (Kredytobiorca nr 3) 1 grudnia 2005 r. zawarli z Bankiem umowę kredytu mieszkaniowego (...) (hipoteczny) udzielonego w walucie wymienialnej. Kredyt został postawiony do dyspozycji we frankach szwajcarskich w kwocie 148.660 CHF, a w umowie dodatkowo wskazano, że stanowiło to równowartość 382.720 zł. Kredyt zgodnie z umową został przeznaczony na zakup nieruchomości stanowiącej działkę o obszarze 238 m² zabudowaną budynkiem mieszkalnym z pokojami gościnnymi i stołówką w zabudowie szeregowej o pow. 228,91 m² oraz na koszty dodatkowe z przeznaczeniem na potrzeby własne.

Zgodnie z warunkami umowy na zakup nieruchomości była przeznaczona z kredytu kwota 359.613,04 zł (93,96% kwoty kredytu), a środki na własne potrzeby stanowiły kwotę 23.106,96 zł (6,04% kwoty kredytu). Zabezpieczeniem kredytu jest hipoteka zwykła w wysokości 148.660 CHF oraz hipoteka kaucyjna do kwoty 38.651,60 CHF na opisanej wyżej nieruchomości.

Kwota kredytu, tj. 148.660 CHF i waluta kredytu zostały wskazane w § 2 ust. 1 umowy, lecz kwota ta nie jest kwotą kredytu w rozumieniu Prawa bankowego. W zdaniu drugim wyżej wskazanego paragrafu oraz w § 5 ust. 3 umowy wprost wskazano, iż Bank udziela kredytu w złotych. Natomiast zgodnie z § 13 ust. 7 umowy wskazano, że raty są potrącane z rachunku w walucie polskiej w wysokości stanowiącej równowartość kwoty kredytu lub raty w walucie wymienialnej, w której udzielony jest kredyt, według kursu obowiązującego w X SA w dniu wymagalności, kursu sprzedaży dla dewiz (aktualna Tabela kursów). Umowa nie zawiera jakichkolwiek informacji w jaki sposób będą ustalane kursy walut w Tabeli kursów. Z treści umowy wynika, iż zastosowanie w sprawie miała specjalna tabela tworzona wyłącznie na potrzeby umowy. Powyższa konstrukcja umowy wskazuje, iż Kredytobiorca nigdy nie nabywał roszczenia o wypłatę kredytu we frankach szwajcarskich. Kredyt od samego początku mógł być wypłacany jedynie w złotych polskich. Kredytobiorca nie posiadał roszczenia o udostępnienie (wypłacenie) w rozumieniu cywilistycznym kwoty 148.660 CHF, lecz roszczenie o wypłatę z góry nieokreślonej kwoty PLN, przy wyłączeniu żądania wypłaty (udostępnienia) kwoty 148.660 CHF. Zgodnie z warunkami umowy kwota kredytu mogła być wypłacona kredytobiorcom tylko w złotych polskich. Powyższe wskazuje, że wskazany kredyt tylko z nazwy był walutowym, a faktycznie był kredytem denominowanym. Bank również go za taki uważa, w przeciwnym wypadku nie widziałby możliwości zawarcia ugody w sprawie.

Stroną umowy kredytu - kredytobiorcami byli: Wnioskodawca (Kredytobiorca nr 1), mąż Wnioskodawcy (Kredytobiorca nr 2) i syn Wnioskodawcy (Kredytobiorca nr 3). Aktualnie w wyniku dziedziczenia stroną umowy kredytu pozostaje Wnioskodawca (Kredytobiorca nr 1) oraz spadkobiercy Kredytobiorcy nr 2 – drugi syn (Kredytobiorca nr 4) i wnuk Wnioskodawcy (Kredytobiorca nr 5) jako spadkobierca Kredytobiorcy nr 3 (jego syn, a wnuk Wnioskodawcy (Kredytobiorcy nr 1).

Na przestrzeni lat nieruchomość była wykorzystywana sezonowo do prowadzenia działalności gospodarczej, jednakże docelowo miała być przeznaczona na cele mieszkaniowe Kredytobiorcy nr 3 – syna Wnioskodawcy i Kredytobiorcy nr 2. W okresie związania umową kredytową zmarł Kredytobiorca nr 2, a w jego miejsce wstąpili spadkobiercy (Wnioskodawca, Kredytobiorca nr 3 ) i drugi syn (Kredytobiorca nr 4 - Wnioskodawca nr 2).

Kredytobiorca nr 3 mieszkał wraz z rodziną (własnym dzieckiem i jego matką) w zakupionej z kredytu nieruchomości. Po śmierci Kredytobiorcy nr 3, w jego miejsce wstąpił jego spadkobierca – syn (Kredytobiorca nr 5 - Wnioskodawca nr 3), który do dnia dzisiejszego wraz z matką zamieszkuje w kredytowanej nieruchomości.

W 2022 r. Wnioskodawca (Kredytobiorca nr 1), Kredytobiorca nr 2 i Kredytobiorca nr 4 - Wnioskodawca nr 2 wystąpili z pozwem przeciwko Bankowi o ustalenie nieważności umowy oraz zasądzenie od pozwanego Banku kwoty dokonanych spłat na rzecz Banku wraz z odsetkami za opóźnienie od dnia następującego po dniu doręczenia pozwu Bankowi do dnia zapłaty w związku z nieważnością umowy, zasądzenie kosztów postępowania. Postawiono również wnioski ewentualne. W toku postępowania sądowego zmarł Kredytobiorca nr 3, a do sprawy przystąpił jego spadkobierca - Kredytobiorca nr 5 - Wnioskodawca nr 3. Wnioskodawca nr 3 jest osobą małoletnią, w imieniu którego działa jego matka jako przedstawiciel ustawowy: D. B, zam. (...).

Spadkobiercy zostali stroną umowy kredytu. Zmiana dłużnika nastąpiła z mocy prawa z chwilą otwarcia spadku. Z chwilą otwarcia spadku, co do zasady, spadkobiercy w drodze sukcesji o charakterze generalnym wstępują we wszelkie prawa majątkowe spadkodawcy przysługujące mu w chwili śmierci. Wszyscy spadkobiercy z mocy prawa odpowiadają za spłatę kredytu hipotecznego solidarnie.

Wskazany kredyt został zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej. Kredytowana nieruchomość była już wykorzystywana przez Kredytobiorcę nr 3 na własne cele mieszkaniowe, a aktualnie jest wykorzystywana w dalszym ciągu przez Kredytobiorcę nr 5 - Wnioskodawcę nr 3.

Żaden z pierwotnych i aktualnych kredytobiorców nie korzystał dotychczas z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej inwestycji mieszkaniowej. Spadkodawcy, ani Wnioskodawcy będący stroną umowy kredytu mieszkaniowego nie korzystali z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej niż określona powyżej inwestycji mieszkaniowej.

Umowa kredytu zawarta była za pomocą ustalonego wzorca umowy, a treść zapisów umowy nie była ustalona indywidualnie z Kredytobiorcami będącymi konsumentami.

W toku postępowania sądowego Bank zaproponował ugodę w sprawie. Wnioskodawcy rozważają przyjęcie warunków ugody i w ten sposób zakończenie zawisłego sporu pomiędzy stronami. Zamiarem Banku i Kredytobiorców jest polubowne zakończenie sporu i uchylenie stanu niepewności co do roszczeń wynikających z Umowy poprzez przyjęte w Ugodzie rozwiązania, w tym zmianę Umowy w zakresie waluty, wysokości i zasad spłaty wierzytelności kredytowej.

Kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych części Kredytobiorców. Wszyscy kredytobiorcy należą do I grupy podatkowej w myśl ustawy o podatku od spadków i darowizn (rodzice, dzieci i wnuk).

Bank udzielający kredytu był i jest podmiotem, którego działalność podlega nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym, był i jest uprawniony do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw regulujących zasady funkcjonowania takich podmiotów, oraz kredyt był i jest zabezpieczony w postaci hipoteki ustanowionej na kredytowanej nieruchomości i został zaciągnięty na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Uzupełnienie wniosku

Stwierdzenie we wniosku, że „kredyt zgodnie z umową został przeznaczony na zakup nieruchomości stanowiącej działkę o obszarze 238 m², zabudowaną budynkiem mieszkalnym z pokojami gościnnymi i stołówką w zabudowie szeregowej o pow. 228,91 m² (...)” oznacza, że we wskazany sposób został dokonany opis przedmiotu kredytowania przez bank w umowie kredytowej, faktycznie został sfinansowany z kredytu zakup jednorodzinnego budynku mieszkalnego w zabudowie szeregowej, w którego bryle znajduje się garaż o powierzchni ok. 25 m², który został opisany jako stołówka, a obecnie jest wykorzystywany jako zwykły pokój mieszkalny.

Budynek to zwykły dom mieszkalny jednorodzinny, w którym znajduje się 10 pokoi, w tym część z łazienkami, 4 łazienki (po jednej na kondygnacji), kuchnia i ciągi komunikacyjne, piwnica z kotłownią.

W domu w okresie letnim (lipiec - sierpień) były wynajmowane cztery pokoje.

Budynek, w którym mieszczą się pokoje gościnne i stołówka jest to budynek mieszkalny jednorodzinny w zabudowie szeregowej. Jako pokoje gościnne były wykorzystywane pokoje znajdujące się w tym budynku, jako stołówka – pomieszczenie, które miało być garażem (obecnie jest pokojem).

Budynek, o którym mowa:

•   był i jest budynkiem jednorodzinnym mieszkalnym;

•   nie jest budynkiem mieszkalnym wielorodzinnym (zawierającym 2 lub więcej mieszkań);

•   nie jest budynkiem zamieszkania zbiorowego (budynkiem przeznaczonym do okresowego pobytu ludzi, w szczególności hotelem, motelem, pensjonatem, domem wypoczynkowym).

Wynajmowane były tylko sezonowo 4 pokoje.

Stwierdzenie we wniosku, że „na przestrzeni lat nieruchomość była wykorzystywana sezonowo do prowadzenia działalności gospodarczej, jednakże docelowo miała być przeznaczona na cele mieszkaniowe Kredytobiorcy nr 3” należy rozumieć w ten sposób, że nieruchomość nie została zakupiona po to, aby służyła działalności gospodarczej, a dopiero po zakończeniu wykorzystywania jej dla potrzeb tej działalności, żeby służyła celom mieszkaniowym Kredytobiorcy nr 3. Nieruchomość wymagała wyposażenia, przeprowadzenia konserwacji w celu dostosowania jej do upodobań Kredytobiorcy nr 3, a ze względu na jego młody wiek (22 lata) w dacie zakupu, mieszkał on jeszcze w domu rodzinnym. Jednakże, aby obniżyć koszty związane z obsługą kredytu Wnioskodawcy zdecydowali się na sezonowy wynajem do 4 pokoi.

Nieruchomość była wykorzystywana do prowadzenia działalności gospodarczej od 2006 r. w miesiącach lipiec i sierpień. Rodzaj działalności gospodarczej prowadzony w nieruchomości to wynajem sezonowy. Działalność gospodarczą, w której była wykorzystywana nieruchomość prowadził Kredytobiorca nr 3 - (...) z matką matki, a w okresie od 1 lipca 2011 r. do 31 sierpnia 2021 r. A. A – Wnioskodawczyni. Nieruchomość była środkiem trwałym w tej działalności gospodarczej sezonowo od 1 lipca 2011 r. do 31 sierpnia 2021 r. Koszty nabycia nieruchomości były rozliczane w ramach tej działalności gospodarczej – w formie odpisów amortyzacyjnych w okresach prowadzonej działalności (2 miesiące rocznie). Koszty dotyczące kredytu zaciągniętego na nabycie nieruchomości (odsetki, prowizje, inne koszty) nie były rozliczane w tej działalności gospodarczej.

Kredytobiorca nr 3 zamieszkiwał w budynku, jego celom mieszkaniowym poza sezonem (lipiec-sierpień) służyła cała nieruchomość. Dla celów zamieszkania Kredytobiorcy 3 w nieruchomości nie była konieczna adaptacja budynku dla potrzeb mieszkaniowych Kredytobiorcy 3 (w szczególności przebudowa lub zmiana funkcji pomieszczeń). Cała nieruchomość służyła celom mieszkaniowym Kredytobiorcy nr 3, a tylko sezonowo (2 miesiące w roku) były wynajmowane pokoje – jako pokoje gościnne.

Zgodnie z postanowieniami projektu ugody:

1.   „Zamiarem Banku i Kredytobiorcy jest polubowne zakończenie Sporu i uchylenie stanu niepewności co do roszczeń wynikających z Umowy poprzez przyjęte w Ugodzie rozwiązania, w tym zmianę Umowy w zakresie waluty, wysokości i zasad spłaty wierzytelności kredytowej;

2.   Kredytobiorca mając pełną świadomość i rozumiejąc skutki dokonywanej czynności prawnej (w tym w szczególności finansowe), dobrowolnie godzi się odstąpić od dochodzenia od Banku roszczeń objętych Sporem oraz innych wywodzonych z zarzutu nieważności Umowy lub niedozwolonego charakteru postanowień Umowy w brzmieniu sprzed zmiany Umowy dokonanej niniejszą Ugodą, w zamian za zmianę postanowień Umowy w zakresie zobowiązań Kredytobiorcy (i odpowiadających im praw Banku) w sposób opisany w § 1 ust. 4 i nast. Ugody;

3.   Ze względu na przyjęte w Ugodzie rozwiązania, w tym zmianę Umowy w zakresie waluty, wysokości i zasad spłaty wierzytelności kredytowej, zgodnym zamiarem Stron jest również zaniechanie dochodzenia w przyszłości roszczeń w zakresie związanym z postanowieniami dotyczącymi zawarcia i wykonywania Umowy w walucie obcej w brzmieniu sprzed zmiany Umowy dokonanej niniejszą Ugodą;

1)  Przedmiotem Ugody jest zakończenie Sporu oraz uchylenie niepewności co do roszczeń wynikających z Umowy, między innymi poprzez zmianę Umowy w zakresie waluty, wysokości i zasad spłaty wierzytelności kredytowej wynikającej z Umowy. Strony dokonują zmiany waluty zadłużenia, określonej w Umowie, na walutę polską na zasadach określonych w § 1 ust. 5 i nast.

2)  Za podstawę ustalenia wysokości zadłużenia Strony przyjęły, iż kredyt udzielony na podstawie Umowy zostanie rozliczony tak, jakby od daty zawarcia Umowy, tj. od 01.12.2005 r., stanowił kredyt złotowy udzielony na warunkach, o których mowa w § 1 ust. 6, z zachowaniem: (1) pozostałych parametrów kredytu wynikających z Umowy, tj. okresu kredytowania - 239 miesięcy licząc od daty zawarcia Umowy oraz formy spłaty kredytu w ratach annuitetowych, z uwzględnieniem § 1 ust. 7, (2) poniesionych opłat, prowizji i składek ubezpieczeniowych.

3)  Warunki udzielenia kredytu złotowego, o których mowa w § 1 ust. 5, zostały określone w sposób następujący:

·   kwota kredytu (kapitał) stanowiła sumę kwot wypłaconych tytułem kredytu i wynosiła 363.663,81 PLN; jeśli jakakolwiek część wypłaty nastąpiła w CHF, Bank przeliczył ją na walutę polską po średnim kursie Narodowego Banku Polskiego z dnia wypłaty,

·   oprocentowanie kredytu według zmiennej stopy procentowej zostało ustalone jako suma wskaźnika referencyjnego WIBOR 3M i marży w wysokości 1,67%; w dniu wypłaty kredytu lub pierwszej transzy kredytu oprocentowanie wynosiło 6,28%, zaś wartość wskaźnika referencyjnego WIBOR 3M z dnia wypłaty kredytu lub pierwszej transzy kredytu wynosiła 4,61%; pierwszy okres obowiązywania wskaźnika referencyjnego WIBOR 3M obowiązywał od dnia wypłaty kredytu lub pierwszej transzy i mógł być krótszy niż kolejne okresy trzymiesięczne wyznaczane w dniu wymagalności raty kredytu i odsetek; kolejne trzymiesięczne okresy obowiązywania wskaźnika referencyjnego kończyły się w dniu poprzedzającym dzień, który datą odpowiada dniowi, w którym rozpoczął się poprzedni trzymiesięczny okres obowiązywania wskaźnika referencyjnego, z uwzględnieniem zasad liczenia terminów oznaczonych w miesiącach, przewidzianych w przepisach Kodeksu cywilnego,

·   wysokość marży, o której mowa w pkt 2, odpowiada wysokości marży kredytów mieszkaniowych ponad średnią wartość WIBOR dla miesiąca, w którym została zawarta Umowa; informacja o jej wysokości dla poszczególnych miesięcy dostępna jest w tabeli „Marża kredytów mieszkaniowych” w arkuszu „Marża ponad śr. WIBOR - od 2005 r.” w kolumnie „Marża ponad średnią wartość WIBOR 3M”, opublikowanej przez Komisję Nadzoru Finansowego na stronie internetowej www.knf.gov.pl pod tytułem „Dane statystyczne opisujące marżę ponad WIBOR dla potrzeb ugód dotyczących walutowych kredytów mieszkaniowych” (dostęp do strony internetowej aktywny na dzień zawarcia Ugody),

·   informacja o wysokości dziennej wartości wskaźnika referencyjnego WIBOR 3M, o którym mowa w pkt 2, dostępna jest w tabeli „Marża kredytów mieszkaniowych” w arkuszu „Fixing WIBOR (2000-2020)” w kolumnie „Wartość Fixingu WIBOR 3M” w pliku „Dane statystyczne”, o którym mowa w pkt 3; informacja o wysokości dziennej wartości wskaźnika referencyjnego WIBOR 3M od roku 2021 dostępna jest w tabeli „Dane opóźnione” opublikowanej przez (...).

4)  Rozliczenie dotychczas spłaconych rat kredytu udzielonego na podstawie Umowy na poczet kredytu w złotych, o którym mowa w § 1 ust. 5, a którego warunki udzielenia zostały określone w § 1 ust. 6, następuje w ten sposób, że wartość spłat dokonanych na podstawie Umowy zostanie zaliczona w pierwszej kolejności na poczet rat odsetkowych, a następnie - rat kapitałowych kredytu w złotych. Powstała nadwyżka pomniejsza kapitał do spłaty kredytu, o którym mowa w § 1 ust. 6 pkt 1, od którego naliczane są kolejne odsetki, a niedobór - powiększa kapitał do spłaty, o którym mowa w § 1 ust. 6 pkt 1, od którego naliczane są kolejne odsetki. Odsetki bieżące od ostatniej spłaty raty podlegają rozliczeniu do dnia zawarcia Ugody na zasadach określonych w § 1 ust. 6 pkt 2. Przed zawarciem niniejszej Ugody Bank przedłożył Kredytobiorcy Zestawienie stanowiące podstawę rozliczenia Umowy, a Kredytobiorca potwierdza jego otrzymanie.

5)  Po zmianie waluty zadłużenia na walutę polską, w wyniku przeprowadzonych negocjacji Strony uzgadniają, iż z uwzględnieniem § 1 ust. 5-7 pozostałe do spłaty zadłużenie Kredytobiorcy wobec Banku z tytułu Umowy, na dzień zawarcia Ugody wynosi 0 złotych. Bank nie będzie zgłaszał roszczeń w stosunku do Kredytobiorcy w związku z Umową. Jednocześnie Bank odstępuje od naliczania odsetek bieżących należnych z tytułu spłaty ostatniej raty. Tym samym Strony uznają, iż kredyt udzielony na podstawie Umowy został spłacony w całości.

6)  Bank zwalnia Kredytobiorcę z długu (umarza zadłużenie Kredytobiorcy) w kwocie <<KWOTA>> złotych stanowiącej różnicę między kwotą zadłużenia wskazaną w § 1 ust. 3 a kwotą zadłużenia wskazaną w § 1 ust. 8, a Kredytobiorca dokonane zwolnienie z długu przyjmuje. Na kwotę zwolnienia z długu składa się zadłużenie z następującego tytułu w poniższych wysokościach:

-    kapitał: <<KWOTA>> złotych,

-    odsetki skapitalizowane: <<KWOTA>> złotych,

-    odsetki zapadłe niespłacone: <<KWOTA>> złotych,

-    odsetki od zadłużenia przeterminowanego: <<KWOTA>> złotych,

-    odsetki zawieszone: <<KWOTA>> złotych,

-    odsetki bieżące: <<KWOTA>> złotych.

Dodatkowo Bank zwalnia Kredytobiorcę z długu (umarza zadłużenie Kredytobiorcy) w kwocie <<kwota>> PLN stanowiącej wysokość kosztów i opłat, o których mowa w ust. 3, a Kredytobiorca dokonane zwolnienie z długu przyjmuje”.

Strony w ugodzie czynią sobie ustępstwa i odstępują od stwierdzenia nieważności umowy, a wprowadzają zmiany dotyczące jej postanowień. Bank nie wyraża zgody na jednoznaczne nazwanie w ugodzie tytułu zwrotu. Kwota 146.614,85 zł wynika wprost z rozliczenia umowy kredytu, tj. wzajemnego rozliczenia Państwa należności jako kredytobiorców wobec banku (spłata kredytu i odsetek) i banku wobec Państwa jako kredytobiorców (wypłata kredytu), wynikających bezpośrednio z umowy kredytowej, w jej wersji zmienionej ugodą.

Kwota 146. 614,85 zł nie jest tylko związana z tym rozliczeniem – nie jest odrębną (dodatkową) wypłatą, która nie wynika wprost z wzajemnego rozliczenia Państwa należności jako kredytobiorców wobec banku (spłata kredytu i odsetek) i banku wobec Państwa jako kredytobiorców (wypłata kredytu) na podstawie umowy kredytowej, w jej wersji zmienionej w wyniku ugody.

Informację „wskazana kwota dodatkowa wynika z wartości spłaconych na rzecz Banku odsetek w okresie kredytowania 146.614,85 PLN. W okresie trwania umowy kredytobiorcy zapłacili na rzecz Banku łącznie kwotę 510.278,66 PLN tytułem spłaty kapitału i odsetek kredytu spłacając otrzymany kapitał w całości, natomiast kredyt udzielony był w kwocie 363.663,81 złotych, samych odsetek spłacono 146.614,85 PLN” należy rozumieć w ten sposób, że kwota 146.614,85 zł wskazuje na wartość jaką bank pobrał i w ramach negocjacji zmierzających do zawarcia ugody zaproponował zwrócić. Wnioskodawcy są w sporze sądowym z bankiem. Istnieje bardzo duże prawdopodobieństwo ostatecznego wygrania sprawy przed sądem. Zważywszy na czas jaki już upłynął od wezwania przez kredytobiorców banku do zwrotu wpłaconych kwot w związku z podniesieniem zarzutu nieważności umowy ze względu na zawarte w niej klauzule niedozwolone, w razie przegranej sprawy bank zostałby dodatkowo obciążony rozliczeniem nieważnej umowy oraz zasądzonymi za lata 2022-2026 odsetkami ustawowymi od kwoty 484.910,94 zł , które za tak długi okres opóźnienia przekraczają już ponad 200.000 zł. Dzięki ugodowemu zakończeniu sporu bank odniesie wymierną korzyść, a Wnioskodawcy są skłonni zakończyć wieloletni już spór. Wnioskodawcy de facto otrzymają wpłaconą na rzecz banku kwotę ponad wypłacony im kapitał.

W Ugodzie bank wskazał m.in., że:

1)  „w przypadku uzyskania przez Kredytobiorcę w Sporze z Bankiem rozstrzygnięcia odpowiadającego tym, które zapadają w ramach dominującej linii orzeczniczej opisanej w pkt 2 lit. b lit v powyżej, Stronom przysługiwałyby wzajemne roszczenia o zwrot świadczeń pieniężnych spełnionych w wykonaniu Umowy:

a)  Bank byłby zobowiązany do zwrotu Kredytobiorcy sumy uiszczonych przez Kredytobiorcę rat kapitałowo-odsetkowych (i ewentualnie innych opłat),

b)  Kredytobiorca zobowiązany byłby do zwrotu Bankowi wypłaconego kapitału;

przy czym każdorazowo, dodatkowo Kredytobiorca mógłby uzyskać również zasądzenie od Banku zapłaty odsetek za opóźnienie w zapłacie dochodzonego roszczenia pieniężnego lub kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego”.

Ww. informacja wskazuje jedynie, w jaki sposób została skalkulowana kwota dodatkowa, którą ma wypłacić Wnioskodawcom bank, aby zakończyć spór wokół umowy kredytu. Wnioskodawcy uznają kwotę 146.614,85 zł jako zwrot nadpłaconych rat kapitałowo-odsetkowych. Bank nie wyjaśnił Wnioskodawcom, dlaczego zgodził się na zwrot takiej kwoty oraz jak ją kwalifikuje w swoich rozliczeniach. Zdaniem Wnioskodawców, będzie to zwrot środków wpłaconych do banku tytułem spłaty rat kredytowo-odsetkowych kredytu. Nie będzie to kwota wypłacona Państwu w związku z odstąpieniem przez Państwa od dochodzenia roszczeń związanych z umową kredytową na drodze sądowej. Kwota ta nie ma ekonomicznie rekompensować Wnioskodawcom w całości lub w części różnicę pomiędzy rozliczeniami między Wnioskodawcami a bankiem, jakie wynikałyby z uznania umowy kredytu za nieważną w postępowaniu sądowym, a rozliczeniami będącymi wynikiem ugody. W razie uznania przez sąd racji Kredytobiorców sąd zasądziłby zwrot kwoty 484.910,93 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie za okres od dnia przekazania pozwu bankowi do dnia zapłaty oraz koszty postępowania, w tym koszty zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Łącznie kwota ta byłaby wielokrotnie wyższa niż wartość, jaka wynika z ugody, która ma zostać wypłacona przez Bank. Również nie wystąpiłoby umorzenie długu.

Pytania

1.   Czy Wnioskodawca 1, Wnioskodawca nr 2 i Wnioskodawca nr 3 spełniają warunki do skorzystania z zaniechania poboru podatku na podstawie § 1 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe (Dz. U. z 2024 r. Nr 102 z późn.zm.) w przypadku umorzenia części kredytu, w stosunku do części przypadającej na zakup nieruchomości gruntowej zabudowanej jednorodzinnym budynkiem mieszkalnym z kwoty XXXX PLN, w sytuacji, gdy kredyt dotyczył celu mieszkaniowego, który aktualnie jest realizowany przez Wnioskodawcę nr 3?

2.   Czy wypłacona Wnioskodawcom przez Bank „kwota dodatkowa” stanowiąca zwrot części wpłaconych kwot na rzecz Banku tytułem spłaty zaciągniętego kredytu mieszkaniowego nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych?

Państwa stanowisko w sprawie

Ad 1

Zdaniem Wnioskodawców, wartość przyjętego przez nich umorzenia długu w części przypadającej na zakup nieruchomości zabudowanej jednorodzinnym budynkiem mieszkalnym z kwoty XXXX PLN z tytułu kredytu mieszkaniowego będzie objęta zaniechaniem poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe.

Zgodnie z poglądami doktryny i orzecznictwa, kredyt walutowy to taki kredyt, gdzie zobowiązanie jest wyrażone w walucie obcej w umowie kredytowej, wypłata kredytu następuje w walucie obcej, harmonogram spłat kredytu jest wyrażony w walucie obcej, spłata kredytu następuje w walucie obcej. W obrocie prawnym zaczęły funkcjonować umowy związane z ryzykiem kursowym, inne niż umowy walutowe, tj. umowy kredytu złotowego związane z kursem innej waluty określane (w zależności od konstrukcji) jako umowy indeksowane oraz umowy denominowane. Określenie indeksacja do CHF lub denominacja w CHF może dotyczyć jedynie kredytu w walucie innej niż CHF. W Polsce był to polski złoty. Nie jest możliwe udzielenie kredytu w CHF (walutowego), który jest dodatkowo denominowany w CHF lub indeksowany w CHF. Co do zasady kredytami denominowanymi przyjęto określać konstrukcję, w której kredyt jest wypłacany oraz spłacany w złotych, lecz kwota kredytu w złotych nie jest z góry znana w chwili jej zawierania. Umowa łącząca strony należy do tego rodzaju umów powstałych w praktyce bankowej. Żaden przepis prawa nie definiuje czym jest „denominacja”, jak również nie wskazuje na zasady funkcjonowania kredytu denominowanego. Kwota kredytu, tj. 148.660 CHF i waluta kredytu zostały wskazane w § 2 ust. 1 umowy, lecz kwota ta nie jest kwotą kredytu w rozumieniu Prawa Bankowego. W zdaniu drugim wyżej wskazanego paragrafu oraz w § 5 ust. 3 umowy wprost wskazano, iż Bank udziela kredytu w złotych. Natomiast zgodnie z § 13 ust. 7 umowy wskazano, że raty są potrącane z rachunku w walucie polskiej w wysokości stanowiącej równowartość kwoty kredytu lub raty w walucie wymienialnej, w której udzielony jest kredyt, według kursu obowiązującego w X SA w dniu wymagalności, kursu sprzedaży dla dewiz (aktualna Tabela kursów). Umowa nie zawiera jakichkolwiek informacji w jaki sposób będą ustalane kursy walut w Tabeli kursów. Z treści umowy wynika, iż zastosowanie w sprawie miała specjalna tabela tworzona wyłącznie na potrzeby umowy. Powyższa konstrukcja umowy wskazuje, iż Kredytobiorca nigdy nie nabywał roszczenia o wypłatę kredytu we frankach szwajcarskich. Kredyt od samego początku mógł być wypłacany jedynie w złotych polskich. Kredytobiorca nie posiadał roszczenia o udostępnienie (wypłacenie) w rozumieniu cywilistycznym kwoty 148.660 CHF, lecz roszczenie o wypłatę z góry nieokreślonej kwoty PLN, przy wyłączeniu żądania wypłaty (udostępnienia) kwoty 148.660 CHF, dlatego Wnioskodawcy uważają, że jest to kredyt denominowany oraz że Bank również go za taki uważa, w przeciwnym wypadku nie widziałby możliwości zawarcia ugody w sprawie.

Przyjęte warunki Ugody zakładają, że zwolnienie z długu dotyczyć będzie wszystkich współkredytobiorców i skutkować będzie wygaśnięciem zobowiązania wobec Banku w całości po stronie każdego ze współkredytobiorów odpowiadających solidarnie za dług. U kredytobiorców dochodzi do uzyskania korzyści majątkowej, gdyż zostaną oni zwolnieni z obowiązku zapłaty wynikającego z umowy kredytowej zobowiązania, przez co nie dochodzi do uszczuplenia ich majątku.

Wartość umorzonej kwoty wierzytelności z tytułu kredytu hipotecznego (kwoty kapitału) stanowić będzie przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, z tytułu nieodpłatnych świadczeń, klasyfikowany do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ww. ustawy, jednakże przychód ten w części przypadającej na finansowanie zakupu nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkalnym (rozliczone proporcjonalnie) będzie zwolniony od podatku na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe (Dz. U. z 2024 r. poz. 102 z późn.zm.).

Zaniechanie poboru podatku znajduje zastosowanie do umorzonych osobom fizycznym kwot wierzytelności z tytułu kredytów zaciągniętych na cele mieszkaniowe i zabezpieczonych hipotecznie, udzielonych przed dniem 15 stycznia 2015 r. przez podmioty uprawnione do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw, w przypadku, gdy osoba fizyczna będąca stroną umowy kredytu mieszkaniowego nie korzystała z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej niż określona w lit. a inwestycji mieszkaniowej (§ 1 ust. 1 pkt 1 lit. b) ww. Rozporządzenia). Istotne jest, żeby kredyt mieszkaniowy został przeznaczony na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Wnioskodawcy stoją na stanowisku, że w okolicznościach niniejszej sprawy ma zastosowanie w stosunku do wszystkich kredytobiorców - Wnioskodawców zaniechanie poboru podatku, ponieważ spełnione zostały wszystkie przesłanki warunkujące możliwość skorzystania z prawa powołanego zwolnienia, tj. Wnioskodawca nr 1 i spadkodawcy (Kredytobiorca nr 2 i nr 3) kredyt mieszkaniowy zaciągnęli na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, a ponadto nie korzystali wcześniej z zaniechania poboru podatku od kwoty umorzonych wierzytelności z tytułu innego kredytu. Kredytobiorcy nr 4 i nr 5 również z takiego zwolnienia nie korzystali. Zmiana dłużnika nastąpiła z mocy prawa, gdyż z chwilą otwarcia spadku spadkobiercy w drodze sukcesji o charakterze generalnym wstąpili we wszelkie prawa majątkowe spadkodawcy przysługujące mu w chwili śmierci. Wszyscy spadkobiercy z mocy prawa odpowiadają za spłatę ww. kredytu hipotecznego solidarnie. Wnioskodawcy nie korzystali wcześniej z zaniechania poboru podatku od kwoty umorzonych wierzytelności z tytułu innego kredytu. Powołany przepis nie zastrzega natomiast, aby zaniechanie poboru podatku miało dotyczyć wyłącznie osoby, która zaciągnęła kredyt mieszkaniowy, dlatego - zdaniem Wnioskodawców - uznać należy, że osoba, która na skutek dziedziczenia (sukcesji ogólnej) stała się współkredytobiorcą również może skorzystać ze zwolnienia z podatku.

Zaniechanie poboru podatku, obejmuje kwotę wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego w części, w jakiej kwota kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na wydatki określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 tej ustawy pozostaje do całkowitej kwoty zaciągniętego kredytu mieszkaniowego.

Dodatkowo w Rozporządzeniu sprecyzowano, że zaniechanie poboru podatku dotyczy kredytu mieszkaniowego rozumianego jako kredyt, który został:

1)  udzielony przed dniem 15 stycznia 2015 r. przez podmiot, którego działalność podlega nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym, uprawniony do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw regulujących zasady funkcjonowania takich podmiotów, oraz

2)  zabezpieczony w postaci hipoteki ustanowionej na nieruchomości lub udziale w nieruchomości lub prawie wieczystego użytkowania gruntu lub udziale w takim prawie, lub spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego lub udziale w takim prawie, lub prawie do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziale w takim prawie, oraz

3)  zaciągnięty na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Z zaniechania poboru podatku można zaś skorzystać w stosunku do dochodów (przychodów) uzyskanych od dnia 1 stycznia 2022 r. do dnia 31 grudnia 2026 r. Zważywszy, że Kredytobiorcy zaciągnęli kredyt hipoteczny (mieszkaniowy) w celu sfinansowania zakupu nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkalnym w 2005 roku, kredyt został zabezpieczony hipoteką, sfinansowany kredytem został zakup nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkalnym, w którym zamieszkuje aktualnie Wnioskodawca nr 3, a uprzednio zamieszkiwał Kredytobiorca nr 3, dom jest przeznaczony na zabezpieczenie potrzeb mieszkaniowych Wnioskodawcy nr 3, Wnioskodawcy nie korzystali wcześniej z ulgi w postaci zaniechania poboru podatku z tytułu umorzenia innego kredytu, Wnioskodawcy uważają, że spełniają warunki wymagane prawem do skorzystania z ulgi w podatku dochodowym od osób fizycznych w postaci zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe - umorzonego długu przez Bank w wysokości przypadającej proporcjonalnie na część kredytu przeznaczonego na zakup nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkalnym.

Omawiane rozporządzenie odwołuje się w swej treści do art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wskazując, że główną przesłanką do skorzystania z zaniechania poboru podatku jest przeznaczenie kredytu na wydatki, o których mowa w tym artykule.

Zgodnie z tym artykułem wydatkiem uznawanym za cel mieszkaniowy jest m.in. nabycie nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkalnym.

Rozporządzenie Ministra Finansów z 11 marca 2022 r. przewiduje zaniechanie poboru podatku dla wszystkich współkredytobiorców, niezależnie od tego, czy realizują własne cele mieszkaniowe, czy nie. Nie ma przy tym także znaczenia, czy kredytobiorca jest właścicielem lub współwłaścicielem nieruchomości mieszkalnej, czy też nie. Istotne jest, żeby kredyt mieszkaniowy, którego są współkredytobiorcami został przeznaczony na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Kredytobiorcy zaciągnęli kredyt na zakup nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkalnym. Zatem główna przesłanka do skorzystania z zaniechania poboru podatku została spełniona. Wnioskodawcy spełniają również pozostałe przesłanki. Podobne stanowisko wyraził już Dyrektor Krajowej Administracji Skarbowej w Interpretacji indywidualnej z 16 stycznia 2025 r., 0114-KDlP3-2.4011.881.2024.2.MN. Kwota z tytułu umorzenia długu przypadająca na zobowiązanie związane z częścią kredyt przeznaczoną na dowolny cel 6,04% wartości umorzenia będzie podlegała opodatkowaniu na zasadach ogólnych.

Ad 2

Wnioskodawcy stoją na stanowisku, że zwrot ustalonej w ugodzie kwoty jest neutralny podatkowo i nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Zgodnie z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad kosztami jego uzyskania. Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest pojęcie przychodu. Przychód został zdefiniowany przez ustawodawcę w art. 11 ust. 1 Ustawy jako otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Niemniej jednak z definicji tej wywieść można również, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym o charakterze definitywnym, nie mające charakteru zwrotnego.

Bank zaproponował Wnioskodawcom w ramach ugody umorzenie pozostałej części kredytu oraz zwrot określonej kwoty pieniędzy jako częściowy zwrot już wpłaconych kwot z tytułu kredytu, którą nazwał „kwotą dodatkową”. Jednocześnie kwota, na którą składa się łączna suma wpłat dokonanych na rzecz Banku z tytułu umowy kredytu mieszkaniowego pomniejszona o łączny zwrot na podstawie ugody jest wyższa niż kwota kapitału pozyskanego z umowy kredytu mieszkaniowego.

Wnioskodawcy uważają, że nie dojdzie do powstania przysporzenia majątkowego. W związku z zawarciem ugody Wnioskodawcy otrzymają zwrot środków pieniężnych, które wcześniej na mocy umowy zostały przekazane na rzecz Banku w ramach spłaty części rat udzielonego kredytu mieszkaniowego. Wnioskodawcy zatem otrzymają środki będące ekwiwalentem wydatków, które były uprzednio poniesione przez Kredytobiorców z własnych środków. Kwota otrzymana na podstawie ugody z Bankiem nie spowoduje więc faktycznego przyrostu w majątku Wnioskodawców, dlatego wypłata ta winna być uznana za neutralną podatkowo. Wnioskodawcy uważają, że dokonany zwrot przez Bank części kwoty uiszczonej tytułem spłaty zaciągniętego kredytu mieszkaniowego nie będzie stanowił przychodu w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, klasyfikowanego do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ww. ustawy, podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, a zatem nie będą mieli obowiązku zapłaty podatku od zwróconej przez Bank kwoty, ani obowiązku składania jakichkolwiek informacji do urzędu skarbowego o otrzymanej od Banku kwocie.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest w części prawidłowe i w części nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z treścią art. 9 ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.):

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Stosownie do art. 9 ust. 2 ww. ustawy:

Dochodem ze źródła przychodów, jeżeli przepisy art. 23o, art. 23u, art. 24-24b, art. 24c, art. 24e, art. 30ca, art. 30da oraz art. 30f nie stanowią inaczej, jest nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów.

Jak stanowi art. 11 ust. 1 cytowanej ustawy:

Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Za przychody należy zatem uznać każdą formę przysporzenia majątkowego, zarówno formę pieniężną, jak i niepieniężną, w tym nieodpłatne świadczenia otrzymane przez podatnika. Dla celów podatkowych przyjmuje się, że nieodpłatne świadczenie obejmuje każde działanie lub zaniechanie na rzecz innej osoby oraz wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze w działalności podmiotów, których skutkiem jest przysporzenie majątku innej osoby, mające konkretny wymiar finansowy.

W myśl art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Źródłami przychodów są inne źródła.

Stosownie do art. 20 ust. 1 ww. ustawy:

Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17.

Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności” wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.

Instytucja kredytu uregulowana została przepisami ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 38 ze zm.). Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 tej ustawy:

Przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.

Otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych można więc mówić w każdej sytuacji, gdy podatnik – czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też na skutek określonego zdarzenia powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów – uzyskuje określone przysporzenie majątkowe.

Wobec powyższego wypłata przez Bank kwoty stanowiącej zwrot części wpłaconych środków tytułem spłaty zaciągniętego kredytu mieszkaniowego będzie dla Państwa neutralna podatkowo i nie spowoduje po Państwa stronie powstania przychodu w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W wyniku tego zwrotu nie osiągną Państwo konkretnego przysporzenia majątkowego, a w związku z tym nie będzie ciążył na Państwu obowiązek zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych z tego tytułu.

W odniesieniu natomiast do umorzenia wierzytelności kredytowej, w sytuacji, w której na skutek umowy o zwolnienie z długu dochodzi do umorzenia zobowiązania, świadczeniobiorca uzyskuje przysporzenie skutkujące powstaniem przychodu podlegającego opodatkowaniu. Osiąga bowiem korzyść majątkową o konkretnym wymiarze, gdyż zmniejsza się zobowiązanie jakie musiałby zapłacić, gdyby nie doszło do jego umorzenia. Zatem niewątpliwie umorzona kwota będzie dla Państwa przychodem podlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Zgodnie z § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1672):

Zarządza się zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych od kwot:

1)  umorzonych osobie fizycznej wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego, w przypadku gdy:

a) kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, a w przypadku więcej niż jednego kredytu mieszkaniowego - gdy kredyty mieszkaniowe zostały zaciągnięte na realizację wyłącznie jednej inwestycji mieszkaniowej, oraz

b) osoba fizyczna będąca stroną umowy kredytu mieszkaniowego nie korzystała z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej niż określona w lit. a inwestycji mieszkaniowej;

2)  otrzymanych przez osobę fizyczną świadczeń z tytułu kredytu mieszkaniowego udzielonego w walucie obcej lub w złotych, lecz nominowanego lub indeksowanego do waluty obcej, w związku z powstaniem przychodu z tytułu zastosowania ujemnego oprocentowania.

Na podstawie § 1 ust. 5 rozporządzenia:

Przez jedną inwestycję mieszkaniową, o której mowa w ust. 1 pkt 1 lit. a, rozumie się inwestycję, której celem jest zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych:

1)  jednego gospodarstwa domowego albo

2)  więcej niż jednego gospodarstwa domowego, w przypadku gdy osoby fizyczne mające zajmować wspólnie jeden budynek mieszkalny, nie mniej niż jedna osoba fizyczna z każdego takiego gospodarstwa, są osobami zaliczonymi do I grupy podatkowej w rozumieniu art. 14 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (…).

Z kolei § 4 cytowanego rozporządzenia stanowi, że:

Zaniechanie, o którym mowa w § 1 i § 2, ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od dnia 1 stycznia 2022 r. do dnia 31 grudnia 2026 r.

Natomiast w myśl § 3 ust. 1 komentowanego rozporządzenia:

Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o kredycie mieszkaniowym, należy przez to rozumieć kredyt, który został:

1)  udzielony przed dniem 15 stycznia 2015 r. przez podmiot, którego działalność podlega nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym, uprawniony do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw regulujących zasady funkcjonowania takich podmiotów, oraz

2)  zabezpieczony w postaci hipoteki ustanowionej na nieruchomości lub udziale w nieruchomości lub prawie wieczystego użytkowania gruntu lub udziale w takim prawie, lub spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego lub udziale w takim prawie, lub prawie do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziale w takim prawie, oraz

3)  zaciągnięty na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Zgodnie z treścią ww. art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Za wydatki poniesione na cele, o których mowa w ust. 1 pkt 131, uważa się wydatki poniesione na:

a) nabycie budynku mieszkalnego, jego części lub udziału w takim budynku, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub udziału w takim lokalu, a także na nabycie gruntu lub udziału w gruncie albo prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, związanych z tym budynkiem lub lokalem,

b) nabycie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub udziału w takim prawie, prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziału w takim prawie,

c) nabycie gruntu pod budowę budynku mieszkalnego lub udziału w takim gruncie, prawa użytkowania wieczystego takiego gruntu lub udziału w takim prawie, w tym również z rozpoczętą budową budynku mieszkalnego, oraz nabycie innego gruntu lub udziału w gruncie, prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, jeżeli w okresie, o którym mowa w ust. 1 pkt 131, grunt ten zmieni przeznaczenie na grunt pod budowę budynku mieszkalnego,

d) budowę, rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub remont własnego budynku mieszkalnego, jego części lub własnego lokalu mieszkalnego,

e) rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub adaptację na cele mieszkalne własnego budynku niemieszkalnego, jego części, własnego lokalu niemieszkalnego lub własnego pomieszczenia niemieszkalnego

- położonych w państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego albo w Konfederacji Szwajcarskiej.

Z opisu sprawy wynika, że zakupiona nieruchomość była wykorzystywana do prowadzenia działalności gospodarczej od 2006 r. w miesiącach lipiec i sierpień. Rodzaj działalności gospodarczej prowadzony w nieruchomości to wynajem sezonowy. Działalność gospodarczą, w której była wykorzystywana nieruchomość prowadził Kredytobiorca nr 3 z matką matki, a w okresie od 1 lipca 2011 r. do 31 sierpnia 2021 r. – Wnioskodawczyni. Nieruchomość była środkiem trwałym w tej działalności gospodarczej sezonowo od 1 lipca 2011 r. do 31 sierpnia 2021 r., koszty jej nabycia były rozliczane w ramach tej działalności gospodarczej w formie odpisów amortyzacyjnych.

Trudno zatem przyjąć, że celem zakupu opisanej nieruchomości była realizacja własnych potrzeb mieszkaniowych, o czym stanowi § 1 ust. 5 rozporządzenia. Okoliczności sprawy wskazują, że od samego początku nieruchomość służyła celom prowadzonej działalności gospodarczej, o czym świadczy chociażby ujęcie jej w ewidencji środków trwałych i zaliczanie do kosztów prowadzonej działalności odpisów amortyzacyjnych. Skoro zaciągnięty kredyt hipoteczny został przeznaczony na zakup nieruchomości stanowiącej składnik majątku prowadzonej działalności gospodarczej to przychód uzyskany przez Zainteresowanych w związku z umorzeniem tego kredytu nie może podlegać zaniechaniu poboru podatku na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe.

Będą więc Państwo zobowiązani do zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych od kwoty umorzenia.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·   Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego. Z funkcji ochronnej będą mogli skorzystać Ci z Państwa, którzy zastosują się do interpretacji.

·   Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1)  z zastosowaniem art. 119a;

2)  w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy  z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3)  z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

·   Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację przez Zainteresowanego, który jest stroną postępowania

Zainteresowana będąca stroną postępowania – (art. 14r § 2 Ordynacji podatkowej) ma prawo wnieść skargę na tę interpretację indywidualną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·   w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·   w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną  (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a, art. 14b § 1 i art. 14r ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa.