Interpretacja 0115-KDIT2.4011.138.2026.2.DT

Interpretacja indywidualna

– stanowisko nieprawidłowe

Szanowna Pani,

stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest nieprawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

16 lutego 2026 r. wpłynął Pani wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełniła go Pani pismem z 12 marca 2026 r. (wpływ) – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

Wyrokiem z (...) 2025 r. Sąd Okręgowy (...) rozwiązał Pani małżeństwo przez rozwód.

Wskazuje Pani, że (...) 2025 r. wyrok stał się prawomocny i został opatrzony klauzulą prawomocności. Sprawa posiadała status „zakończona”, z datą zakończenia (...) 2025 r.

(...) 2025 r. Pani małżonek złożył pismo procesowe, w którym podniósł zarzut wadliwego doręczenia wyroku.

Jednakże – jak Pani wskazuje – do (...) 2025 r. Sąd nie wydał żadnego postanowienia uchylającego stwierdzenie prawomocności ani nie podjął czynności wzruszających prawomocny wyrok. W Pani ocenie, na ten dzień wyrok funkcjonował w obrocie prawnym jako prawomocny.

W (...) 2026 r. Sąd podjął czynności skutkujące uchyleniem stwierdzenia prawomocności oraz wznowieniem postępowania. W (...) 2026 r. wszczęto dalsze postępowanie pod nową sygnaturą. Sprawa ta pozostaje w toku.

Zawiadomienie do Urzędu Stanu Cywilnego zostało sporządzone (...) 2026 r.

W roku podatkowym 2025 faktycznie samotnie wychowywała Pani małoletnie dziecko, ponosząc ciężar jego utrzymania oraz sprawując nad nim stałą opiekę.

Podkreśla Pani, że (...) 2025 r.:

-     wyrok rozwodowy był prawomocny,

-     posiadał klauzulę prawomocności,

-     sprawa miała status zakończonej,

-     nie istniało żadne orzeczenie uchylające prawomocność,

-     a Pani posiadała formalny status osoby rozwiedzionej.

Podkreśla Pani również, że nie miała Pani wiedzy o ewentualnej wadliwości doręczenia ani wpływu na tę okoliczność.

Uzupełnienie i doprecyzowanie stanu faktycznego

Związek małżeński zawarła Pani (...) 2000 r.

W 2025 r. podlegała Pani na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu.

W 2025 r.:

-     pomiędzy Panią i Pani mężem nie była orzeczona separacja sądowa w rozumieniu przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego,

-     Pani małżonek nie odbywał kary pozbawienia wolności orzeczonej wyrokiem sądu,

-     Pani małżonek nie został pozbawiony praw rodzicielskich prawomocnym orzeczeniem sądu.

W 2025 r. ojciec dziecka nie zajmował się jego wychowaniem.

W 2025 r. poza dzieckiem wskazanym we wniosku nie była Pani matką ani opiekunem prawnym innego dziecka wychowywanego wspólnie z drugim rodzicem lub opiekunem prawnym.

W 2025 r. w stosunku do Pani ani Pani dziecka nie miały zastosowania przepisy:

-     art. 30c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych,

-     ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym (z wyjątkiem przepisów dotyczących najmu prywatnego),

-     ustawy o podatku tonażowym ani ustawy o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.

Pytanie

Czy ma Pani prawo do zastosowania preferencyjnego sposobu opodatkowania jako osoba samotnie wychowująca dziecko za rok podatkowy 2025, jeżeli (...) 2025 r. – w Pani ocenie – posiadała Pani status osoby rozwiedzionej na podstawie prawomocnego wyroku rozwodowego, a uchylenie stwierdzenia prawomocności nastąpiło dopiero w 2026 r., przy czym pismo procesowe Pani małżonka wpłynęło (...) 2025 r.?

Pani stanowisko w sprawie

Pani zdaniem, przysługuje Pani prawo do zastosowania preferencyjnego opodatkowania jako osobie samotnie wychowującej dziecko za rok podatkowy 2025.

W Pani ocenie możliwość zastosowania preferencyjnego sposobu opodatkowania powinna być oceniana według stanu prawnego istniejącego na ostatni dzień roku podatkowego, tj. (...) 2025 r.

Podkreśla Pani, że w tej dacie:

-     wyrok rozwodowy był prawomocny,

-     funkcjonował w obrocie prawnym,

-     sprawa była zakończona,

-     nie istniało żadne postanowienie uchylające prawomocność,

-     a Pani posiadała formalny status osoby rozwiedzionej.

Pani zdaniem, samo złożenie pisma procesowego (...) 2025 r. nie powodowało utraty prawomocności wyroku. Skutek taki mógł nastąpić dopiero w wyniku wydania odpowiedniego postanowienia przez Sąd, co nastąpiło dopiero w 2026 r.

Wskazuje Pani, że działała Pani w zaufaniu do prawomocnego orzeczenia sądu funkcjonującego w obrocie prawnym. Nie miała Pani możliwości przewidzenia, że w przyszłości zostanie ono wzruszone, ani wpływu na ewentualne uchybienia proceduralne związane z doręczeniem.

W Pani ocenie przyjęcie, że późniejsze uchylenie stwierdzenia prawomocności w 2026 r. wywołuje skutki wsteczne dla zamkniętego roku podatkowego 2025, prowadziłoby do naruszenia zasady pewności prawa, stabilności rozliczeń podatkowych oraz zasady zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa.

W konsekwencji powyższego uważa Pani, że spełniała Pani w roku podatkowym 2025 warunki do zastosowania preferencyjnego opodatkowania jako osoba samotnie wychowująca dziecko.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku, jest nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.):

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Treść powyższego przepisu wskazuje, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlegają wszelkiego rodzaju dochody uzyskane przez podatnika, z wyjątkiem tych, które zostały enumeratywnie wymienione w katalogu zwolnień przedmiotowych zawartym w powyższej ustawie bądź, od których zaniechano poboru podatku.

W świetle art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Od dochodów jednego rodzica lub opiekuna prawnego, podlegającego obowiązkowi podatkowemu, o którym mowa w art. 3 ust. 1, będącego panną, kawalerem, wdową, wdowcem, rozwódką, rozwodnikiem, osobą, w stosunku do której orzeczono separację w rozumieniu odrębnych przepisów, lub osobą, której małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności, jeżeli ten rodzic lub opiekun w roku podatkowym samotnie wychowuje dzieci:

1)  małoletnie,

2)  pełnoletnie, które zgodnie z odrębnymi przepisami otrzymywały zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny lub rentę socjalną,

3)  pełnoletnie do ukończenia 25. roku życia, uczące się w szkołach, o których mowa w przepisach regulujących system oświatowy lub szkolnictwo wyższe, obowiązujących w Rzeczypospolitej Polskiej oraz w innym państwie

-  podatek może być określony zgodnie z ust. 4d na wniosek wyrażony w rocznym zeznaniu podatkowym.

Na mocy art. 6 ust. 4d tej ustawy:

W przypadku, o którym mowa w ust. 4c, podatek jest określany w podwójnej wysokości podatku obliczonego od połowy dochodów osoby samotnie wychowującej dzieci, z uwzględnieniem art. 7, przy czym do sumy tych dochodów nie wlicza się dochodów (przychodów) opodatkowanych w sposób zryczałtowany na zasadach określonych w niniejszej ustawie.

Stosownie do art. 6 ust. 4f ww. ustawy:

Sposób opodatkowania, o którym mowa w ust. 4d, nie ma zastosowania do osoby, która wychowuje wspólnie z drugim rodzicem albo opiekunem prawnym co najmniej jedno dziecko, w tym również gdy dziecko jest pod opieką naprzemienną, w związku z którą obydwojgu rodzicom zostało ustalone świadczenie wychowawcze zgodnie z art. 5 ust. 2a ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2024 r. poz. 1576).

Zgodnie zaś z art. 6 ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Sposób opodatkowania, o którym mowa w ust. 2 i 4d, nie ma zastosowania, w przypadku gdy chociażby jeden z małżonków, osoba samotnie wychowująca dziecko lub jej dziecko:

1)  stosuje przepisy:

a)  art. 30c lub

a)  ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, z wyjątkiem art. 6 ust. 1a tej ustawy

-     w zakresie osiągniętych w roku podatkowym przychodów, poniesionych kosztów uzyskania przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do zwiększania lub pomniejszenia podstawy opodatkowania albo przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do dokonywania innych doliczeń lub odliczeń;

2)  podlega opodatkowaniu na zasadach wynikających z ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym lub ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.

Zgodnie ze stanowiskiem utrwalonym zarówno w orzecznictwie, jak i w doktrynie prawa, wszelkie preferencje podatkowe stanowią wyłom od zasady powszechności opodatkowania oraz mają charakter przywileju, z którego podatnik ma prawo, a nie obowiązek korzystania. Muszą one być zatem interpretowane bez dokonywania wykładni rozszerzającej, a także zawężającej danego przepisu prawa podatkowego. Nadto, przy wszelkiej interpretacji przepisów prawa podatkowego i próbach odkodowania zawartych w nich norm prawnych, należy posługiwać się przede wszystkim wykładnią językową.

Tym samym, z preferencyjnego opodatkowania dochodów, na zasadach przewidzianych w art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, może korzystać rodzic (przysposabiający) lub opiekun prawny samotnie wychowujący dzieci, będący w roku podatkowym, którego rozliczenie ma dotyczyć – panną, kawalerem. Ustawodawca określił również, że z omawianej preferencji może korzystać osoba, której związek małżeński ustał wskutek śmierci współmałżonka (wdowa, wdowiec) lub został rozwiązany poprzez orzeczenie rozwodu (rozwódka, rozwodnik). Samotnie wychowującą dzieci może być również osoba, w stosunku do której orzeczono separację w rozumieniu odrębnych przepisów, jak też osoba, której małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności.

Przy czym, status osoby rozwiedzionej nabywa się na skutek prawomocnego orzeczenia sądu o rozwiązaniu małżeństwa.

Prawomocność orzeczeń sądów cywilnych, także tych dotyczących rozwodów, regulują przepisy ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (t.j. Dz.U z 2024 r. poz. 1568 ze zm.). Zgodnie z art. 363 § 1 tej ustawy:

Orzeczenie sądu staje się prawomocne, jeżeli nie przysługuje co do niego środek odwoławczy lub inny środek zaskarżenia.

Na mocy art. 364 § 1 powołanego Kodeksu:

Prawomocność orzeczenia stwierdza na wniosek strony sąd pierwszej instancji, a dopóki akta sprawy znajdują się w sądzie drugiej instancji - ten sąd.

Prawomocność wyroku powstaje z mocy prawa i jest związana z brakiem możliwości odwołania się od orzeczenia, bądź złożenia od niego innego środka zaskarżenia. W postępowaniu cywilnym termin uprawniający do wniesienia środka odwoławczego lub innego środka zaskarżenia liczy się od dnia doręczenia stronie wyroku (w przypadku apelacji wraz z uzasadnieniem). Kwestię doręczenia pism stronie regulują przepisy zawarte w Tytule VI, Dziale I, Rozdziale 2 Kodeksu postępowania cywilnego.

Prawomocność orzeczenia zależy ściśle od skutecznego doręczenia stronie tego orzeczenia. W przypadku bowiem braku skutecznego doręczania, dla adresata orzeczenia nie płynie termin na złożenie odwołania lub innego środka zaskarżenia. Prawomocność orzeczenia powstaje więc na skutek upływu terminu do skutecznego odwołania lub wniesienia innego środka zaskarżenia liczonego od daty skutecznego doręczenia stronie tego orzeczenia.

W przypadku niewłaściwego doręczenia orzeczenie nie staje się prawomocne, a stwierdzenie prawomocności orzeczenia jest wadliwe i nie wywołuje skutków prawnych. Oznacza to, że pomimo nadania takiej klauzuli, orzeczenie w rzeczywistości nigdy nie było prawomocne.

Powyższe potwierdza ugruntowana linia orzecznicza. Zgodnie ze stanowiskiem sądów, orzeczenie sądowe nie uzyskuje waloru prawomocności, jeżeli stwierdzenie prawomocności nastąpiło wadliwie. Stanowisko takie wypływa chociażby z postanowienia Sądu Najwyższego z 17 grudnia 2024 r. sygn. akt I CSK 4605/23. W postanowieniu tym Sąd Najwyższy wskazał:

Orzeczenie sądu nie staje się prawomocne, jeżeli tę prawomocność stwierdził sąd w sposób oczywiście wadliwy. Pogląd przeciwny nie znajduje podstaw w treści art. 363 § 1 KPC. Orzeczenie sądu staje się prawomocne, jeżeli nie przysługuje co do niego środek odwoławczy lub inny środek zaskarżenia. Treść tego przepisu pozwala zatem stwierdzić, że warunkiem prawomocności orzeczenia jest to, aby nie mogło być ono zaskarżone w drodze zwykłych środków przewidzianych w toku instancji, przy czym niemożność zaskarżenia jest wynikiem bądź to uregulowań, w myśl których pewne orzeczenia nie mogą być zaskarżone (np. wyroki sądu kasacyjnego), bądź to upływu terminu wyznaczonego do wniesienia środka zaskarżenia.

Ponadto Sąd Najwyższy, w cytowanym powyżej orzeczeniu wskazał, że:

Postanowienie o stwierdzeniu prawomocności ma charakter deklaratywny, a w efekcie nie prowadzi ono do uprawomocnienia się orzeczenia w sytuacji, gdy brak ku temu podstaw prawnych w świetle art. 363 KPC.

Powyższe jednoznacznie świadczy o tym, że nie można uznać za prawomocne orzeczenia, od którego służył środek odwoławczy. Konsekwencją braku właściwego (skutecznego) doręczenia jest fakt, że strona postępowania nie traci prawa do wniesienia środka odwoławczego lub innego środka zaskarżenia. Z tego też powodu, orzeczenie nie staje się prawomocne.

Wyjaśnienia wymaga, że postanowienie o stwierdzeniu prawomocności, które ma charakter deklaratywny nie prowadzi do uprawomocnienia się wyroku. Ponadto postanowienie takie uczynione wadliwie nie wywołuje skutków prawnych.

Powyższy pogląd potwierdza uchwała Sądu Najwyższego z 14 czerwca 2017 r. sygn. akt SNO 16/17, w której Sąd Najwyższy wskazał, że:

Wadliwe stwierdzenie prawomocności nie ma w rezultacie żadnego znaczenia prawnego i to z dwóch powodów. Po pierwsze, wadliwe postanowienie o stwierdzeniu prawomocności nie ma charakteru konstytutywnego, w związku z czym mimo istnienia takiego postanowienia orzeczenie, którego dotyczy, nie zyskuje waloru prawomocności . Po wtóre, wadliwe stwierdzenie prawomocności nie przekłada się na niepoprawność samego orzeczenia, do którego się odnosi.

Stanowisko o deklaratywności postanowienia o stwierdzeniu prawomocności i braku prawomocności w przypadku uczynienia stwierdzenia prawomocności w sposób wadliwy pojawia się również w innych orzeczeniach, w tym m.in.: w wyroku Sądu Najwyższego z 31 stycznia 2019 r. sygn. akt V CSK 627/17; w wyroku Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z 17 grudnia 2018 r. sygn. akt I AGa 68/18; w wyroku Sądu Najwyższego z 12 grudnia 2018 r. sygn. akt II CSK 698/17, czy też w uchwale Sądu Najwyższego z 14 listopada 2012 r. sygn. akt III CZP 70/12.

Z treści złożonego przez Panią wniosku wynika w szczególności, że w 2025 r. samotnie wychowywała Pani małoletnie dziecko. Wskazała Pani, że w tym roku ojciec dziecka nie zajmował się jego wychowaniem. W 2025 r. pomiędzy Panią i Pani mężem nie była orzeczona separacja sądowa (formalna), Pani małżonek nie odbywał kary pozbawienia wolności orzeczonej wyrokiem sądu ani nie został pozbawiony praw rodzicielskich prawomocnym orzeczeniem sądu.

Ponadto wskazała Pani, że (...) 2025 r. zapadł w Pani sprawie wyrok rozwodowy. Następnie, (...) 2025 r., Sąd nadał wyrokowi klauzulę prawomocności. Jednakże (...) 2025 r. Pani małżonek złożył pismo procesowe, w którym podniósł zarzut wadliwego doręczenia wyroku. Wskutek tego, w (...) 2026 r. Sąd podjął czynności skutkujące uchyleniem stwierdzenia prawomocności oraz wznowieniem postępowania. W lutym 2026 r. wszczęto dalsze postępowanie pod nową sygnaturą, a sprawa ta pozostaje w toku.

Wobec powyższego, Pani małżeństwo nie ustało na skutek wydanego (...) 2025 r. wyroku. W wyniku wadliwego doręczenia orzeczenia Pani mężowi, wyrok rozwodowy – pomimo nadania mu klauzuli prawomocności – nie stał się prawomocny. To zaś oznacza, że przez cały rok podatkowy pozostawała Pani w formalnie trwającym związku małżeńskim (była Pani mężatką).

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy – nie kwestionując Pani zaangażowania w proces wychowawczy dziecka – nie sposób uznać, że w świetle tak przedstawionego opisu zdarzenia w Pani przypadku spełnione zostały wszystkie warunki wymagane dla rozliczenia się jako osoba samotnie wychowująca dziecko. Fakt, że w 2025 r. samotnie wychowywała Pani dziecko nie jest wystarczającą przesłanką pozwalającą na skorzystanie z omawianej preferencji. Konieczne jest również bycie jedną z osób, o których mowa w art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Pani zaś w 2025 r. nie należała do żadnej z kategorii osób wymienionych w tym przepisie, jak bowiem wynika z wniosku – przez cały 2025 r. – pozostawała Pani mężatką, a ponadto nie jest Pani osobą, w stosunku do której orzeczono separację, osobą pozostającą w związku małżeńskim, której małżonek odbywał karę pozbawienia wolności ani osobą pozostającą w związku małżeńskim, której małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich w stosunku do małoletniego dziecka.

W konsekwencji powyższego, nie przysługuje Pani prawo do preferencyjnego rozliczenia się jako osoba samotnie wychowująca dziecko za 2025 r., gdyż nie spełniła Pani wszystkich przesłanek wymaganych przez przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Mając powyższe na uwadze, Pani stanowisko należało ocenić jako nieprawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1)  z zastosowaniem art. 119a;

2)  w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3)  z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.