Interpretacja 0115-KDIT2.4011.15.2026.2.ENB

Interpretacja indywidualna

 – stanowisko nieprawidłowe

Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest nieprawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

7 stycznia 2026 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Odpowiadając na wezwanie uzupełnił go Pan 26 lutego 2026 r. Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

Wnioskodawca jest osobą fizyczną posiadającą polskie obywatelstwo. Urodził się i wychował w Polsce, gdzie uzyskał wykształcenie oraz zdobył doświadczenie zawodowe. Ponadto ukończył A w Wielkiej Brytanii. Przez całe swoje życie zawodowe pozostawał związany z Polską i nadal utrzymuje te więzi. Posiada status polskiego rezydenta podatkowego.

Wnioskodawca pozostaje w związku małżeńskim. Żona Wnioskodawcy posiada obywatelstwo polskie oraz ma status polskiego rezydenta podatkowego. Obecnie nie pracuje.

Wnioskodawca ma troje dzieci: 2 starszych (17 i 13 lat) z pierwszego małżeństwa oraz najmłodszego syna (8 lat) z obecnego związku, posiadają one obywatelstwo polskie. Dzieci starsze wychowuje naprzemiennie z ich matką, jednak mają one miejsce zamieszkania przy matce (w V). Na dzieci starsze płaci alimenty. Wszystkie dzieci uczą się w Polsce. Wnioskodawca od 1 stycznia 2018 r. prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą pod firmą B zarejestrowaną na podstawie wpisu do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG). Głównym przedmiotem działalności Wnioskodawcy jest (...). Wnioskodawca nie jest nigdzie zatrudniony.

Wnioskodawca posiada udziały w amerykańskich spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością (...) i komandytowych (...), a także lokaty w zagranicznych bankach (głównie X, ale czasem lokaty są np. na Y lub w Z) i papiery wartościowe na rachunku maklerskim w (…) Szwajcaria. Jest właścicielem 9 nieruchomości mieszkalnych, w tym tej w której zamieszkuje obecnie z rodziną. Wnioskodawca nie posiada inwestycji kapitałowych ani rachunków maklerskich w instytucjach finansowych w Polsce. Wnioskodawca nie opłaca składek na pracownicze plany kapitałowe w Polsce.

Wnioskodawca planuje zakończenie swojej kariery (...) przed osiągnięciem wieku emerytalnego. Zamierza zawiesić lub zamknąć prowadzoną działalność gospodarczą i utrzymywać się ze zgromadzonych oszczędności i dochodów pasywnych z tych aktywów. Jednym z rozważanych miejsc zamieszkania po zakończeniu aktywności (...) jest Szwajcaria, Wnioskodawca planuje tam zakup nieruchomości mieszkalnej.

Wnioskodawca zamierza przebywać w swoim szwajcarskim domu/lokalu przez część roku wraz z małżonką, która również zamierza zakończyć swoja karierę (...). Planuje sprzedać część, choć nie wszystkie posiadane przez siebie nieruchomości położone w Polsce.

Wnioskodawca pozostawi do dyspozycji swojej i małżonki lokal zamieszkiwany obecnie, który wykorzystywać będą oni regularnie wraz ze wspólnym dzieckiem podczas swoich czasowych pobytów w Polsce.

Pozostałe nieruchomości położone w Polsce, które nadal będą w posiadaniu Wnioskodawcy, przynosić będą przychody z wynajmu. Wraz z przychodami z dywidend, odsetek i zysków kapitałowych z lokat inwestycji w zagraniczne papiery wartościowe poprzez rachunek maklerski w (…) (Szwajcaria). Wnioskodawca nie zamierza posiadać inwestycji kapitałowych ani rachunków maklerskich w instytucjach finansowych w Polsce.

Łączna długość pobytów Wnioskodawcy w Polsce w roku podatkowym 2026 i 2027 przekroczy 183 dni. W przypadku, gdyby sytuacja międzynarodowa Polski uległa pogorszeniu i Wnioskodawca uznałby, iż dotychczasowy status życia jego i rodziny w Polsce jest zagrożony, zrezygnuje z jakichkolwiek czasowych pobytów w Polsce i wraz z małżonką przebywać będzie wyłącznie w Szwajcarii lub w innych krajach zapewniających bezpieczną sytuację życiową.

Wnioskodawca otrzyma w 2026 r. od szwajcarskich władz podatkowych zaświadczenie o posiadaniu miejsca zamieszkania dla celów podatkowych (rezydencji podatkowej) w Szwajcarii i będzie tam opodatkowany od całości swoich dochodów (będzie posiadał tam nieograniczony obowiązek podatkowy). Będzie posiadał obowiązek zameldowania na pobyt w jednej z gmin szwajcarskich i zamierza dokonać tych formalności.

Dodatkowo przepisy obowiązujące w Szwajcarii nakładają na osoby posiadające zagraniczne prawo jazdy obowiązek jego wymiany na dokument wydany przez szwajcarskie organy. Wymiana ta musi zostać dokonana w terminie 12 miesięcy od pierwszego dnia pobytu w Szwajcarii. Po upływie tego okresu prawo jazdy wydane za granicą traci ważność na terenie Szwajcarii, co skutkuje utratą prawa do prowadzenia pojazdów. W związku z tym Wnioskodawca zobowiązany będzie do wymiany polskiego prawa jazdy na jego szwajcarski odpowiednik, aby zachować uprawnienia do kierowania pojazdami w Szwajcarii.

Wnioskodawca oraz jego małżonka posiadać będą również ubezpieczenie zdrowotne w Szwajcarii, obejmujące zarówno obowiązkowy, podstawowy pakiet, jak i ubezpieczenie rozszerzone. Każda osoba zameldowana na terenie Szwajcarii jest zobowiązana do wykupienia podstawowego ubezpieczenia zdrowotnego w jednej z prywatnych kas chorych, które zapewnia dostęp do podstawowej opieki medycznej w przypadku nagłej choroby lub wypadku. Dodatkowo Wnioskodawca wykupi ubezpieczenie rozszerzone, które umożliwi korzystanie z opieki specjalistycznej w razie potrzeby.

Wnioskodawca oraz jego małżonka posiadają również abonament na prywatne usługi opieki medycznej w Polsce. Wnioskodawca nie posiada żadnych zobowiązań kredytowych ani w Polsce (w marcu 2026 r. zakończy umowę leasingu samochodu osobowego), ani w Szwajcarii, ani w jakimkolwiek innym państwie.

Na równi ze Szwajcarią, Wnioskodawca rozważa również zakup nieruchomości i zamieszkanie w innym kraju europejskim o bezpiecznym statusie. Każdy z rozważanych krajów jest członkiem Europejskiego Obszaru Gospodarczego i z każdym z rozważanych krajów Polska posiada umowę o unikaniu podwójnego opodatkowania.

Uzupełniając wniosek i odpowiadając na pytanie: Kiedy zamierza Pan kupić nieruchomość i zamieszkać w Szwajcarii, wyjaśnił Pan, że do uzyskania rezydencji w Szwajcarii niezbędne jest określenie kantonu, w którym planowane jest zamieszkanie oraz podanie swojego adresu. W związku z wysokimi kosztami zakupu oraz ograniczoną podażą nieruchomości mieszkalnych w Szwajcarii Wnioskodawca w pierwszym kroku zamierza wynająć mieszkanie lub dom (może to nastąpić  w 2026 r. lub w 2027 r.) i zamieszkać w nim, aby dysponować adresem dla celów rezydencji szwajcarskiej, a następnie poszukiwać docelowej nieruchomości. Zakłada, że zakup nieruchomości nastąpi do 2 lat od otrzymania rezydencji, niemniej zamierza mieszkać w Szwajcarii już we wcześniej wynajętym lokalu.

Długość pobytu Wnioskodawcy w Polsce przekroczy 183 dni zarówno w roku 2026 jak i 2027. W przypadku, gdyby sytuacja międzynarodowa Polski uległa pogorszeniu i Wnioskodawca uznałby, iż dotychczasowy status życia jego i rodziny w Polsce jest zagrożony, zrezygnuje z jakichkolwiek czasowych pobytów w Polsce i wraz z małżonką przebywać będzie wyłącznie w Szwajcarii.

Szwajcaria będzie uważała Wnioskodawcę za osobę mającą miejsce zamieszkania w tym kraju od przyznania rezydencji, do czego wymagane jest wskazanie swojego adresu (patrz powyżej) w lokalu wynajmowanym lub własnym, a zatem po spełnieniu wymogu posiadania tytułu do nieruchomości w Szwajcarii i zamieszkania w niej, od momentu wydania zaświadczenia o rezydencji. Małoletnie dzieci na które płaci Pan alimenty będą miały miejsce zamieszkania przy matce (w V) zgodnie z orzeczeniem sądu. W okresie którego dotyczy wniosek Wnioskodawca stałe miejsce zamieszkania planuje posiadać w Szwajcarii. Mieszkania posiadane w Polsce będą miały charakter wakacyjny i będą wykorzystywane okazjonalnie. W okresie którego dotyczy wniosek Wnioskodawca będzie prowadził swoje gospodarstwo domowe w Szwajcarii. Wnioskodawca nie udziela się społecznie ani politycznie, nie będzie zatem udzielał się w tym zakresie ani w Polsce ani innym miejscu zamieszkania. Odpowiadając na pytanie dotyczące zwykłego przebywania, Wnioskodawca wyjaśnił, że w okresie którego dotyczy wniosek – zazwyczaj, tj. przez minimum pół roku Wnioskodawca będzie przebywał w Polsce. W przypadku, gdyby sytuacja międzynarodowa Polski uległa pogorszeniu i Wnioskodawca uznałby, iż dotychczasowy status życia jego i rodziny w Polsce jest zagrożony, zrezygnuje z jakichkolwiek czasowych pobytów w Polsce i wraz z małżonką przebywać będzie wyłącznie w Szwajcarii. W okresie którego dotyczy wniosek – Wnioskodawca będzie zarządzał swoim majątkiem ze Szwajcarii, gdzie już obecnie ulokowaną ma większość swojego majątku. Wnioskodawca zamierza zamknąć swoją działalność gospodarczą.

W uzupełnieniu wniosku Wnioskodawca wyjaśnił, że drugim z rozważanych krajów jest Portugalia.

Wnioskodawca planuje nieruchomości w Portugalii jedynie w sytuacji, gdyby jego starania o rezydencję w Szwajcarii zakończyły się niepowodzeniem, czy to z powodów proceduralnych czy kosztów związanych z przeprowadzką. Realnie zatem może to być druga połowa 2026 r. lub 2027 r.

Wnioskodawca będzie miał miejsce zamieszkania dla celów podatkowych w Portugalii – zgodnie z wewnętrznym prawem tego kraju – po zamieszkaniu w Portugalii z rodziną, od momentu wydania zaświadczenia o rezydencji przez portugalskie władze podatkowe.

Długość pobytu Wnioskodawcy w Polsce przekroczy 183 dni zarówno w roku 2026 jak i 2027. W przypadku, gdyby sytuacja międzynarodowa Polski uległa pogorszeniu i Wnioskodawca uznałby, iż dotychczasowy status życia jego i rodziny w Polsce jest zagrożony, zrezygnuje z jakichkolwiek czasowych pobytów w Polsce i wraz z małżonką przebywać będzie wyłącznie w Portugalii.

Małoletnie dzieci na które Wnioskodawca płaci alimenty będą miały miejsce zamieszkania przy matce (w V) zgodnie z orzeczeniem sądu.

W Portugalii Wnioskodawca będzie posiadał nieruchomości mieszkalne i/lub inwestycyjne, ubezpieczenia majątkowe i zdrowotne, konta bankowe, oszczędności.

W okresie którego dotyczy wniosek stałe miejsce zamieszkania planuje posiadać w Portugalii. Mieszkania posiadane w Polsce będą miały charakter wakacyjny i będą wykorzystywane okazjonalnie.

W okresie którego dotyczy wniosek Wnioskodawca będzie prowadził swoje gospodarstwo domowe w Portugalii, Wnioskodawca nie udziela się społecznie ani politycznie, nie będzie zatem udzielał się w tym zakresie w Polsce ani w innym miejscu zamieszkania.

W okresie którego dotyczy wniosek zazwyczaj, tj. przez minimum pół roku Wnioskodawca będzie przebywał w Polsce. W przypadku, gdyby sytuacja międzynarodowa Polski uległa pogorszeniu i Wnioskodawca uznałby, iż dotychczasowy status życia jego i rodziny w Polsce jest zagrożony, zrezygnuje z jakichkolwiek czasowych pobytów w Polsce i wraz z małżonką przebywać będzie wyłącznie w Portugalii.

W okresie którego dotyczy wniosek – Wnioskodawca będzie zarządzał swoim majątkiem – z Portugalii.

Wnioskodawca zamierza zamknąć swoją działalność gospodarczą.

Pytania

1)  Czy Wnioskodawca utraci status polskiego rezydenta podatkowego (przestanie podlegać w Polsce opodatkowaniu od całości swoich dochodów, a będzie podlegać tu jedynie opodatkowaniu ze źródeł położonych w Polsce) po uznaniu go przez właściwe zagraniczne władze podatkowe w 2026 r. za posiadającego miejsce zamieszkania dla celów podatkowych (rezydencję podatkową) w Szwajcarii/Portugalii?

2)  W którym dniu nastąpi utrata statusu polskiego rezydenta podatkowego przez Wnioskodawcę:

a)  w dniu zakupu nieruchomości mieszkalnej w Szwajcarii / Portugalii?

b)  w dniu otrzymania od właściwych zagranicznych władz podatkowych zaświadczenia o posiadaniu miejsca zamieszkania dla celów podatkowych (rezydencji podatkowej) w Szwajcarii/Portugalii?

c)  w dniu zameldowania na pobyt w jednej z gmin szwajcarskich/ lub w Portugalii?

d)  w dniu wymiany polskiego prawa jazdy na jego odpowiednik szwajcarski?

e)  w dniu wykupienia ubezpieczenia zdrowotnego w jednej z prywatnych kas chorych w Szwajcarii?

f)   w dniu, w którym wiadomo będzie, iż jego łączny okres przebywania w Polsce w roku podatkowym nie przekroczy 183 dni?

g)  w dniu rezygnacji z jakichkolwiek czasowych pobytów w Polsce i podjęciu decyzji o przebywaniu wraz z małżonką wyłącznie w Szwajcarii/Portugalii?

Pana stanowisko w sprawie

Pana zdaniem – w zakresie pytania Nr 1 – utraci on status polskiego rezydenta podatkowego (przestanie podlegać w Polsce opodatkowaniu od całości swoich dochodów, a będzie podlegać tu jedynie opodatkowaniu ze źródeł położonych w Polsce) po uznaniu go przez właściwe zagraniczne władze podatkowe w 2026 r. za posiadającego miejsce zamieszkania dla celów podatkowych (rezydencję podatkową) w Szwajcarii/Portugalii?

Pana zdaniem – w zakresie pytania Nr 2 – utrata przez niego statusu polskiego rezydenta podatkowego nastąpi w dniu otrzymania od właściwych zagranicznych władz podatkowych zaświadczenia o posiadaniu miejsca zamieszkania dla celów podatkowych (rezydencji podatkowej) w Szwajcarii/Portugalii.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 3 ust. 1 UPDOF osoby fizyczne, jeżeli mają miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (są polskimi rezydentami podatkowymi), podlegają obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów (przychodów) bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów (nieograniczony obowiązek podatkowy). Za osobę mającą miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uważa się osobę fizyczną, która (ust. 1a):

1)  posiada na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej centrum interesów osobistych lub gospodarczych (ośrodek interesów życiowych) lub

2)  przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dłużej niż 183 dni w roku podatkowym.

Art. 4a UPDOF stanowi z kolei, iż przepisy art. 3 ust. 1 i 1a stosuje się z uwzględnieniem umów w sprawie unikania podwójnego opodatkowania, których stroną jest Rzeczpospolita Polska.

Art. 25 Kodeksu cywilnego definiuje miejsce zamieszkania osoby fizycznej jako miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu.

Szwajcaria

W rozumieniu Konwencji między Rzecząpospolitą Polską a Konfederacją Szwajcarską w sprawie unikania podwójnego opodatkowania określenie "osoba mająca miejsce zamieszkania lub siedzibę w Umawiającym się Państwie" oznacza każdą osobę, która zgodnie z prawem tego Państwa podlega tam opodatkowaniu z uwagi na jej miejsce zamieszkania, miejsce stałego pobytu, siedzibę zarządu albo inne kryterium o podobnym charakterze (art. 4 ust. 1).

Jednakże określenie to nie obejmuje osoby, która podlega opodatkowaniu w tym Państwie tylko ze względu na dochód jaki osiąga ona ze źródeł położonych w tym Państwie lub z tytułu majątku położonego w tym Państwie.

Jeżeli stosownie do postanowień ust. 1 tego artykułu osoba fizyczna ma miejsce zamieszkania w obu Państwach, to jej status będzie określony według następujących zasad:

a)  osobę uważa się za mającą miejsce zamieszkania w tym Państwie, w którym ma ona stałe miejsce zamieszkania; jeżeli ma ona stałe miejsce zamieszkania w obu Państwach, to uważa się ją za mającą miejsce zamieszkania w tym Państwie, z którym ma ściślejsze powiązania osobiste i gospodarcze (ośrodek jej interesów życiowych);

b)  jeżeli nie można ustalić, w którym Państwie osoba ma ośrodek interesów życiowych, albo jeżeli nie posiada ona stałego miejsca zamieszkania w żadnym z Państw, to uważa się ją za mającą miejsce zamieszkania w tym Państwie, w którym zwykle przebywa;

c)  jeżeli przebywa ona zazwyczaj w obydwu Państwach lub nie przebywa zazwyczaj w żadnym z nich, to będzie ona uważana za mającą miejsce zamieszkania w tym Państwie, którego jest obywatelem;

d)  jeżeli jest ona obywatelem obu Państw lub nie jest obywatelem żadnego z nich, właściwe władze Umawiających się Państw rozstrzygną zagadnienie w drodze wzajemnego porozumienia.

Podobnie brzmiące regulacje zawierają umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania wzorowane na Konwencji Modelowej OECD, zawarte przez Polskę z każdym z rozważanych przez Wnioskodawcę pod kątem zmiany rezydencji podatkowej krajów, będących członkami Europejskiego Obszaru Gospodarczego.

Wnioskodawca po zakończeniu swojej kariery profesjonalnej i zawodowej przed osiągnięciem ustawowego polskiego wieku emerytalnego zamierza zawiesić lub zamknąć prowadzoną działalność gospodarczą. Nie będzie zatem posiadał źródła aktywnych dochodów w Polsce, co zredukuje istotnie jego związki gospodarcze z Polską. Będzie utrzymywać się ze zgromadzonych oszczędności i dochodów pasywnych z tych aktywów. Nie posiada i nie zamierza posiadać inwestycji kapitałowych ani rachunków maklerskich w instytucjach finansowych w Polsce, zatem źródła dochodów będące podstawą jego utrzymania i powiązania gospodarcze znajdować się będą poza Polską (obecnie są to inwestycje w zagraniczne papiery wartościowe poprzez rachunek maklerski w (…) w Szwajcarii).

Wnioskodawca po nabyciu nieruchomości mieszkalnej w Szwajcarii lub innym traktatowym kraju EOG zamierza przebywać w niej przez część roku wraz z małżonką, która również zamierza zakończyć swoja karierę (...). Ich wspólne dziecko, będące obecnie na utrzymaniu Wnioskodawcy, będzie przebywać wraz z nimi. Miejsce zamieszkania starszych dzieci Wnioskodawcy pozostanie przy ich matce. Zatem również powiązania osobiste Wnioskodawcy będą miały ściślejszy charakter ze Szwajcarią niż z Polską. Wynikiem istnienia tych powiązań i sytuacji życiowej Wnioskodawcy będzie uznanie go przez właściwe zagraniczne władze podatkowe w 2026 r. za posiadającego miejsce zamieszkania dla celów podatkowych (rezydencję podatkową) w Szwajcarii. Oznaczać to będzie, iż w Szwajcarii Wnioskodawca podlegać będzie opodatkowaniu od całości swoich dochodów (czyli posiadać tam będzie nieograniczony obowiązek podatkowy). A zatem w świetle  art. 4 ust. 1 Konwencji zgodnie z ich prawem podlegać tam będzie opodatkowaniu z uwagi na jego miejsce zamieszkania, miejsce stałego pobytu albo inne kryterium o podobnym charakterze. Oznacza to, że zgodnie z Konwencją będzie miał miejsce zamieszkania dla celów podatkowych w tym innym państwie. Konsekwentnie, nie będzie miał go w Polsce, gdyż zgodnie z Konwencją taki status można mieć tylko w jednym z umawiających się państw.

Nawet gdyby uznać, co zdaniem Wnioskodawcy nie ma miejsca, że na podstawie art. 4 ust. 1 Konwencji uważa się go za mającego miejsce zamieszkania w obu państwach, to z uwagi na posiadanie ściślejszych powiązań osobistych i gospodarczych (ośrodka jego interesów życiowych) ze Szwajcarią uważać się go będzie za mającego miejsce zamieszkania w tym państwie.

W świetle powyższego, zdaniem Wnioskodawcy utraci on status polskiego rezydenta podatkowego (przestanie podlegać w Polsce opodatkowaniu od całości swoich dochodów, a będzie podlegać tu jedynie opodatkowaniu ze źródeł położonych w Polsce) po uznaniu go przez właściwe zagraniczne władze podatkowe w 2026 r. za posiadającego miejsce zamieszkania dla celów podatkowych (rezydencję podatkową) w Szwajcarii. Utrata przez niego statusu polskiego rezydenta podatkowego nastąpi w dniu otrzymania od właściwych zagranicznych władz podatkowych zaświadczenia o posiadaniu miejsca zamieszkania dla celów podatkowych (rezydencji podatkowej) w Szwajcarii.

Portugalia

W rozumieniu Konwencji między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Portugalii w sprawie unikania podwójnego opodatkowania określenie "osoba mająca miejsce zamieszkania lub siedzibę w Umawiającym się Państwie" oznacza każdą osobę, która zgodnie z prawem tego Państwa podlega tam opodatkowaniu z uwagi na miejsce zamieszkania, jej miejsce stałego pobytu, siedzibę zarządu albo inne kryterium o podobnym charakterze (art. 4 ust. 1). Jednakże określenie to nie obejmuje osoby, która podlega opodatkowaniu w Umawiającym się Państwie z tytułu dochodu uzyskiwanego ze źródeł położonych tylko w tym Państwie.

Jeżeli stosownie do postanowień ust. 1 tego artykułu osoba fizyczna ma miejsce zamieszkania w obu Umawiających się Państwach, to jej status określa się według następujących zasad:

a)  osobę uważa się za mającą miejsce zamieszkania w tym Umawiającym się Państwie, w którym ma ona stałe miejsce zamieszkania; jeżeli ma ona stałe miejsce zamieszkania w obu Umawiających się Państwach, to uważa się, że ma ona miejsce zamieszkania w tym Państwie, z którym ma ona silniejsze powiązania osobiste lub gospodarcze (ośrodek interesów życiowych);

b)  jeżeli nie można ustalić, w którym Umawiającym się Państwie osoba ma ośrodek interesów życiowych, albo jeżeli nie posiada ona stałego miejsca zamieszkania w żadnym z Umawiających się Państw, to uważa się, że ma ona miejsce zamieszkania w tym Umawiającym się Państwie, w którym zwykle przebywa;

c)  jeżeli przebywa ona zazwyczaj w obydwu Państwach lub nie przebywa zazwyczaj w żadnym z nich, to uważa się, że ma ona miejsce zamieszkania w tym Umawiającym się Państwie, którego jest obywatelem;

d)  jeżeli jest ona obywatelem obu Państw lub nie jest obywatelem żadnego z nich, to właściwe władze Umawiających się Państw rozstrzygną sprawę w drodze wzajemnego porozumienia.

Wnioskodawca po zakończeniu swojej kariery profesjonalnej i zawodowej przed osiągnięciem ustawowego polskiego wieku emerytalnego zamierza zawiesić lub zamknąć prowadzoną działalność gospodarczą. Nie będzie zatem posiadał źródła aktywnych dochodów w Polsce, co zredukuje istotnie jego związki gospodarcze z Polską. Będzie utrzymywać się ze zgromadzonych oszczędności i dochodów pasywnych z tych aktywów. Nie posiada i nie zamierza posiadać inwestycji kapitałowych ani rachunków maklerskich w instytucjach finansowych w Polsce, zatem źródła dochodów będące podstawą jego utrzymania i powiązania gospodarcze znajdować się będą poza Polską (obecnie są to inwestycje w zagraniczne papiery wartościowe poprzez rachunek maklerski w (…) w Szwajcarii).

Wnioskodawca po nabyciu nieruchomości mieszkalnej w Portugalii zamierza przebywać w niej przez część roku wraz z małżonką, która również zamierza zakończyć swoją karierę (...). Dorosłe dziecko, będące obecnie na utrzymaniu Wnioskodawcy, po zakończeniu studiów licencjackich w Polsce, rozważa dalszą edukację za granicą. Zatem również powiązania osobiste Wnioskodawcy będą miały ściślejszy charakter z Portugalią.

Wynikiem istnienia tych powiązań i sytuacji życiowej Wnioskodawcy będzie uznanie go przez portugalskie władze podatkowe w 2026 r. za posiadającego miejsce zamieszkania dla celów podatkowych (rezydencję podatkową) w Portugalii. Oznaczać to będzie, iż w Portugalii Wnioskodawca podlegać będzie opodatkowaniu od całości swoich dochodów (czyli posiadać tam będzie nieograniczony obowiązek podatkowy). A zatem w świetle art. 4 ust. 1 Konwencji z Portugalią zgodnie z prawem Portugalii podlegać tam będzie opodatkowaniu z uwagi na jego miejsce zamieszkania, miejsce stałego pobytu albo inne kryterium o podobnym charakterze. Oznacza to, że zgodnie z Konwencją z Portugalią będzie miał miejsce zamieszkania dla celów podatkowych w Portugalii. Konsekwentnie, nie będzie miał go w Polsce, gdyż zgodnie z Konwencją z Portugalią taki status można mieć tylko w jednym z umawiających się państw.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.):

Osoby fizyczne, jeżeli mają miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, podlegają obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów (przychodów) bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów (nieograniczony obowiązek podatkowy).

Na podstawie art. 3 ust. 1a ustawy:

Za osobę mającą miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uważa się osobę fizyczną, która:

1)  posiada na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej centrum interesów osobistych lub gospodarczych (ośrodek interesów życiowych) lub

2)  przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dłużej niż 183 dni w roku podatkowym.

Stosownie do art. 3 ust. 2a ustawy:

Osoby fizyczne, jeżeli nie mają na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej miejsca zamieszkania, podlegają obowiązkowi podatkowemu tylko od dochodów (przychodów) osiąganych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (ograniczony obowiązek podatkowy).

W myśl art. 4a ww. ustawy:

Przepisy art. 3 ust. 1, 1a, 2a i 2b stosuje się z uwzględnieniem umów w sprawie unikania podwójnego opodatkowania, których stroną jest Rzeczpospolita Polska.

Ustalenie miejsca zamieszkania podatnika decyduje o zakresie ciążącego na nim obowiązku podatkowego. Inaczej mówiąc, od miejsca zamieszkania zależy czy podatnik podlega nieograniczonemu, czy ograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w Polsce.

Przepis art. 3 ust. 1a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wskazuje na dwa warunki, od spełnienia których uzależnia się kwalifikację danej osoby jako mającej miejsce zamieszkania w Polsce.

Jako pierwszy warunek pozwalający na uznanie osoby za mającą miejsce zamieszkania na terytorium RP przepis wskazuje posiadanie centrum interesów osobistych lub gospodarczych (ośrodek interesów życiowych). Przesłanka ta została skonstruowana w bardzo szeroki sposób, jeśli chodzi o zakreśloną grupę osób, które na potrzeby podatku dochodowego od osób fizycznych posiadają w Polsce ośrodek interesów życiowych. Wynikać może to z użycia w powołanym powyżej przepisie spójnika „lub” w sformułowaniu „centrum interesów osobistych lub gospodarczych” dla doprecyzowania kiedy uznaje się daną osobę za mającą miejsce zamieszkania na terytorium RP.

Powyższe znajduje potwierdzenie w treści Objaśnień podatkowych z 29 kwietnia 2021 r. wydanych przez Ministerstwo Finansów, które dotyczą zasad ustalania miejsca zamieszkania dla celów podatkowych (rezydencji podatkowej) osób fizycznych w Polsce zgodnie z art. 3 ust. 1a ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej: ustawa PIT) oraz zakresu obowiązku podatkowego osób fizycznych, o którym mowa w art. 3 ust. 1 i 2a ustawy PIT. Celem objaśnień jest przedstawienie sposobu prawidłowego wypełnienia obowiązków podatkowych przez osoby fizyczne w Polsce, bowiem rezydencja podatkowa nie ma charakteru deklaratywnego, lecz związana jest z oceną całokształtu faktów i okoliczności.

Centrum, czyli „skoncentrowanie” interesów osobistych, należy rozumieć jako miejsce, z którym podatnik posiada ścisłe powiązania osobiste. Powiązania osobiste to występowanie więzi rodzinnych, towarzyskich, podejmowanie aktywności społecznej, kulturalnej, sportowej, politycznej, itp. W praktyce, czynnikiem branym najczęściej pod uwagę jest obecność w Polsce współmałżonka, partnera lub małoletnich dzieci.

W przypadku osób żyjących samodzielnie należy w szczególności uwzględnić, w którym państwie prowadzone jest samodzielne gospodarstwo domowe i w którym państwie podatnik uczestniczy w życiu towarzyskim, kulturalnym lub politycznym.

W zakresie centrum interesów gospodarczych Objaśnienia wskazują, że w praktyce chodzi o miejsce, z którym dana osoba ma ścisłe powiązania ekonomiczne. W tym względzie należy wziąć pod uwagę przede wszystkim związki ekonomiczne osoby fizycznej z danym państwem, wśród których istotne są miejsce wykonywania działalności zarobkowej, główne źródła dochodów podatnika, posiadane inwestycje, majątek nieruchomy i ruchomy, zaciągnięte kredyty, konta bankowe, miejsce, z którego osoba zarządza swoim mieniem itd.

Za osobę mającą miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej uważa się również osobę fizyczną, która przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dłużej niż 183 dni w roku podatkowym. W świetle art. 3 ust. 1a analizowany warunek stanowi samodzielną podstawę do uznawania określonej kategorii osób za rezydentów, niezależną od omówionego powyżej posiadania na terytorium RP centrum interesów życiowych.

Obliczanie długości pobytu na terytorium Polski jest dokonywane przez stosowanie metody opartej na „dniach fizycznej obecności”. Przy liczeniu dni w oparciu o tę metodę należy brać pod uwagę wszystkie dni spędzone w Polsce. Do tego okresu zaliczana jest również każda część dnia, dzień przybycia lub dzień wyjazdu osoby z Polski. Tym samym każdy pełny dzień spędzony poza Polską nie będzie brany pod uwagę. Natomiast każdą część dnia, nawet bardzo krótką, spędzoną przez podatnika w Polsce, należy zaliczyć jako dzień obecności do okresu pobytu na terytorium Polski.

Należy również podkreślić, że zmiana państwa rezydencji podatkowej może nastąpić w trakcie roku podatkowego. W takim przypadku, do dnia pozostawania polskim rezydentem podatkowym podatnik rozlicza się w Polsce na zasadzie nieograniczonego obowiązku podatkowego. Natomiast po przeniesieniu miejsca zamieszkania za granicę, podatnik podlega w Polsce opodatkowaniu tylko od dochodów uzyskanych na terytorium Polski.

Jednak co istotne, posiadanie miejsca zamieszkania w Polsce w świetle ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jest ściśle związane ze spełnieniem przesłanek wynikających z art. 3 ust. 1a tej ustawy. Rezydencja podatkowa – jak wynika z ww. Objaśnień podatkowych nie ma bowiem charakteru deklaratywnego, lecz związana jest z oceną całokształtu faktów i okoliczności.

Z opisanego zdarzenia wynika, że zamierza Pan zamieszkać wraz z żoną i dzieckiem za granicą, gdzie planuje Pan wynająć/zakupić nieruchomość/lokal w której to nieruchomości/lokalu będzie Pan przebywał przez część roku wraz z małżonką i wspólnym dzieckiem.

Jednocześnie jednak wskazał Pan, że:

·      zarówno w 2026 r. jak i 2027 r. będzie Pan przebywał w Polsce powyżej 183 dni w roku,

·      w Polsce nadal będą zamieszkiwać Pana dzieci z pierwszego małżeństwa (obecnie w wieku 13 i 17 lat), na które płaci Pan alimenty i które wychowuje Pan naprzemiennie z ich matką,

·      w Polsce pozostawi Pan obecnie zamieszkiwany lokal mieszkalny, który nadal będzie regularnie wykorzystywany przez Pana, małżonkę i wspólne dziecko podczas czasowych pobytów w Polsce,

·      w Polsce będzie Pan posiadał również inne nieruchomości mieszkalne, które będą przynosić przychody z wynajmu,

·      mieszkania posiadane w Polsce będą miały charakter wakacyjny i będą wykorzystywane wakacyjnie,

·      będzie posiadał Pan abonament na prywatne usługi opieki medycznej w Polsce.

Wskazane przez Pana okoliczności pozwalają zatem uznać, że pomimo uznania Pana w 2026 r. za rezydenta podatkowego Szwajcarii lub Portugalii nadal będzie Pan spełniał przesłanki pozwalające uznać Pana za osobę mającą miejsce zamieszkania w Polsce w rozumieniu art. 3 ust. 1a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Skoro bowiem będzie Pan przebywał w Polsce powyżej 183 dni w 2026 r. i 2027 r., oraz jak Pan wskazał w okresie którego dotyczy wniosek zazwyczaj, tj. przez minimum pół roku będzie Pan przebywał w Polsce to zostanie spełniona przesłanka wynikająca z art. 3 ust. 1a pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Jak wyjaśniłem powyżej jest to samodzielna podstawa do uznawania określonej kategorii osób za rezydentów podatkowych w Polsce.

Niezależnie od powyższego przedstawione okoliczności wskazują na zachowanie w Polsce ścisłych powiązań osobistych w postaci małoletnich dzieci. Ponadto z wniosku wynika, że regularnie będzie Pan wykorzystywał wraz z obecną małżonką i wspólnym dzieckiem obecnie zamieszkiwany w Polsce lokal – co wskazuje, że obecna małżonka i dziecko będą razem z Panem czasowo przebywać w Polsce.

W Polsce będzie Pan posiadał lokale mieszkalne, które obok zagranicznych dochodów pasywnych będą Pana źródłem dochodu – zamierza Pan bowiem zakończyć (...) karierę przed osiągnięciem wieku emerytalnego.

Powyższe wskazuje zatem na utrzymanie przez Pana w Polsce ścisłych powiązań zarówno osobistych jak i gospodarczych, co oznacza również odrębne spełnienie każdej z przesłanek wymienionych w art. 3 ust. 1a pkt 1 ustawy.

Powziął Pan wątpliwość, czy w sytuacji gdy w 2026 r. właściwe zagraniczne władze podatkowe w Szwajcarii lub Portugalii uznają Pana za osobę posiadającą miejsce zamieszkania dla celów podatkowych (rezydencję podatkową) w tych krajach to utraci Pan status polskiego rezydenta podatkowego (przestanie podlegać w Polsce opodatkowaniu od całości swoich dochodów, i będzie podlegać tu jedynie opodatkowaniu ze źródeł położonych w Polsce). Uważa Pan, że zmiana rezydencji nastąpi w dniu otrzymania od właściwych zagranicznych władz podatkowych zaświadczenia o posiadaniu miejsca zamieszkania dla celów podatkowych (rezydencji podatkowej) odpowiednio w Szwajcarii lub w Portugalii.

Stwierdzenie, że osoba fizyczna spełnia przesłanki pozwalające uznać ją za osobę mającą miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w rozumieniu art. 3 ust. 1a ustawy nie przesądza ostatecznie o uznaniu tej osoby za osobę podlegającą w Rzeczypospolitej Polskiej nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu. Powyższe przepisy stosuje się bowiem z uwzględnieniem umów w sprawie unikania podwójnego opodatkowania, których stroną jest Rzeczpospolita Polska, co wynika z art. 4a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Ocena, czy podatnik podlega w Polsce ograniczonemu czy nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu powinna być dokonana w każdym przypadku indywidualnie z uwzględnieniem postanowień właściwej umowy/konwencji o unikaniu podwójnego opodatkowania i okoliczności do których odwołują się zawarte w nich normy kolizyjne.

Nie można zatem zgodzić się z Panem, że w przedstawionej przez Pana sytuacji okolicznością przesądzającą o zmianie rezydencji podatkowej jest sam fakt uznania Pana odpowiednio przez Szwajcarię lub Portugalię w 2026 r. za rezydenta podatkowego w tych krajach. W sytuacji bowiem gdy podatnik jest uznany w dwóch krajach za rezydenta podatkowego (dochodzi do kolizji rezydencji) rozstrzygające są zapisy tzw. reguł kolizyjnych wynikających z mającej zastosowanie w konkretnym przypadku umowy/konwencji o unikaniu podwójnego opodatkowania. O tym, w którym państwie podatnik posiada rezydencję podatkową nie może zatem samodzielnie przesądzać żadna ze wskazanych przez Pana okoliczności w postaci zakupu nieruchomości mieszkalnej za granicą, otrzymania zaświadczenia o posiadaniu miejsca zamieszkania dla celów podatkowych (rezydencji podatkowej) za granicą, zameldowania na pobyt w jednej z gmin szwajcarskich lub w Portugalii, wymiany polskiego prawa jazdy na jego odpowiednik szwajcarski, czy zakupu ubezpieczenia zdrowotnego w jednej z prywatnych kas chorych za granicą. Konieczna jest ocena całokształtu przedstawionych faktów i okoliczności istotnych z punktu widzenia reguł kolizyjnych.

Skutki nabycia rezydencji podatkowej w Szwajcarii w 2026 r.

Mając na uwadze, że w świetle przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nadal będzie Pan osobą mającą miejsce zamieszkania w Polsce, a ponadto w 2026 r. zostanie Pan uznany za rezydenta podatkowego Szwajcarii – ustalając Pana miejsce zamieszkania dla celów podatkowych należy odnieść się do regulacji Konwencji między Rzecząpospolitą Polską a Konfederacją Szwajcarską w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku, sporządzonej w Bernie z dnia 2 września 1991 r. (Dz.U. 1993 Nr 22, poz. 92 ze zm.).

Zgodnie z art. 4 ust. 1 konwencji polsko-szwajcarskiej:

W rozumieniu niniejszej Konwencji, określenie "osoba mająca miejsce zamieszkania lub siedzibę w Umawiającym się Państwie" oznacza każdą osobę, która według ustawodawstwa tego Państwa podlega tam opodatkowaniu ze względu na jej miejsce zamieszkania, miejsce stałego pobytu, siedzibę zarządu albo inne kryterium o podobnym charakterze, i obejmuje również to Państwo oraz każdą jednostkę jego podziału terytorialnego lub organ władzy lokalnej. Jednakże, określenie to nie obejmuje żadnej osoby, która podlega opodatkowaniu w tym Państwie tylko ze względu na dochód jaki osiąga ona ze źródeł położonych w tym Państwie lub z tytułu majątku położonego w tym Państwie.

W myśl natomiast art. 4 ust. 2 konwencji polsko-szwajcarskiej:

Jeżeli stosownie do postanowień ustępu 1 osoba fizyczna ma miejsce zamieszkania w obu Państwach, to jej status będzie określony według następujących zasad:

a)  osobę uważa się za mającą miejsce zamieszkania w tym Państwie, w którym ma ona stałe miejsce zamieszkania; jeżeli ma ona stałe miejsce zamieszkania w obu Państwach, to uważa się ją za mającą miejsce zamieszkania w tym Państwie, z którym ma ściślejsze powiązania osobiste i gospodarcze (ośrodek interesów życiowych);

b)  jeżeli nie można ustalić, w którym Państwie osoba ma ośrodek interesów życiowych, albo jeżeli nie posiada ona stałego miejsca zamieszkania w żadnym z Państw, to uważa się ją za mającą miejsce zamieszkania w tym Państwie, w którym zwykle przebywa;

c)  jeżeli przebywa ona zazwyczaj w obydwu Państwach lub nie przebywa zazwyczaj w żadnym z nich, to będzie ona uważana za mającą miejsce zamieszkania w tym Państwie, którego jest obywatelem;

d)  jeżeli jest ona obywatelem obu Państw lub nie jest obywatelem żadnego z nich, właściwe władze Umawiających się Państw rozstrzygną zagadnienie w drodze wzajemnego porozumienia.

Definicja „osoby mającej miejsce zamieszkania lub siedzibę w Umawiającym się Państwie” odnosi się bezpośrednio do określenia „miejsca zamieszkania” przyjętego w ustawodawstwach wewnętrznych państw i uwzględnia różne formy więzi osobistej z państwem, które we własnym ustawodawstwie ustala podstawę do nieograniczonego obowiązku podatkowego.

Dla potrzeb dokonania interpretacji ww. przepisów należy sięgnąć do Komentarza do Modelowej Konwencji OECD. Głównym celem Modelowej Konwencji OECD jest umożliwienie rozwiązywania w sposób jednolity najczęściej występujących problemów w zakresie międzynarodowego prawnego podwójnego opodatkowania. Zgodnie z zaleceniami Rady OECD, państwa członkowskie przy zawieraniu lub rewizji dwustronnych konwencji powinny stosować się do Modelowej Konwencji i do interpretacji zawartej w Komentarzu do tej Konwencji. Tekst Modelowej Konwencji stanowiącej wzór umów w sprawie unikania podwójnego opodatkowania zawieranych przez Polskę, jak i brzmienie Komentarza do niej zostały wypracowane w drodze konsensusu przez wszystkie państwa członkowskie OECD, które zobowiązały się tym samym do stosowania zawartych w nich postanowień. Modelowa Konwencja, jak i Komentarz do niej, nie są źródłem powszechnie obowiązującego prawa, natomiast stanowią wskazówkę, jak należy interpretować zapisy umów w sprawie unikania podwójnego opodatkowania.

Według Komentarza do Modelowej Konwencji OECD posiadanie stałego ogniska domowego oznacza, że osoba fizyczna urządziła je i zastrzegła dla swojego trwałego użytkowania, w przeciwieństwie do przebywania w konkretnym miejscu, ale w takich warunkach, z których wynika, że dany pobyt jest zamierzony na krótki czas. Zgodnie z Komentarzem, istotnym czynnikiem jest trwałość zamieszkania, dbałość o ognisko domowe, co należy rozumieć, że osoba zainteresowana czyni wszystko, co jest niezbędne, aby mieć to mieszkanie do własnej dyspozycji w każdym czasie, w sposób ciągły, a nie od czasu do czasu, na pobyt, który z różnych względów może mieć charakter krótkotrwały. Jeżeli chodzi o koncepcję określenia „ognisko domowe”, należy zaznaczyć, że każda forma mieszkania może być wzięta pod uwagę (dom lub apartament będący własnością lub wynajęty przez zainteresowanego, wynajęty pokój umeblowany). Jeżeli osoba fizyczna posiada ognisko domowe w obu Umawiających się państwach, wówczas pierwszeństwo ma państwo, z którym osobiste i ekonomiczne powiązania danej osoby są ściślejsze. Przez takie powiązania, Komentarz nakazuje rozumieć ośrodek interesów życiowych, przy ustalaniu którego należy wziąć pod uwagę stosunki rodzinne i towarzyskie, zatrudnienie, działalność polityczną, kulturalną i wszelką inną, miejsce działalności gospodarczej i miejsce, z którego zarządza swoim mieniem. Wszystkie okoliczności należy rozważyć w całości, lecz niewątpliwie należy zwrócić szczególną uwagę na indywidualne postępowanie danej osoby. Jeżeli osoba, mająca ognisko domowe w jednym państwie, utworzyła ognisko domowe w drugim państwie z zachowaniem w całej pełni pierwszego ogniska, to fakt, iż pierwsze z nich zostało zachowane w środowisku, w którym osoba ta zawsze mieszkała, pracowała i w którym znajduje się jej rodzina i mienie, może w połączeniu z innymi elementami wskazywać, że osoba ta zachowała ośrodek interesów życiowych w tym państwie.

Jeśli miejsca zamieszkania nie można ustalić na podstawie tego kryterium, należy ustalić je biorąc pod uwagę przede wszystkim miejsce, w którym osoba fizyczna zwykle przebywa, a następnie obywatelstwo danej osoby.

Zgodnie z ww. Komentarzem do Konwencji Modelowej – kryterium, na podstawie którego organ dokonuje rozstrzygnięcia nie powinno pozostawiać wątpliwości, że wnioskodawca spełnia wymagane warunki tylko w jednym państwie.

We wniosku wskazał Pan, że będzie posiadał stałe miejsce zamieszkania w Szwajcarii, jednocześnie jednak przedstawione okoliczności, z których wynika, że w Polsce zachowa Pan mieszkanie w którym obecnie mieszka, i będzie Pan z niego regularnie korzystał wraz z obecną żoną i wspólnym dzieckiem podczas pobytów w Polsce wskazują na posiadanie również stałego miejsca zamieszkania w Polsce.

Zatem nie jest możliwe ustalenie państwa rezydencji podatkowej w oparciu o pierwsze kryterium wynikające z art. 4 ust. 2 konwencji polsko-szwajcarskiej. Wobec powyższego – jak już wyjaśniłem powyżej – należy zastosować kolejne kryterium odnoszące do ściślejszych powiązań osobistych i gospodarczych (ośrodka interesów życiowych).

Przedstawione okoliczność wskazują, że zarówno z Polską jak i ze Szwajcarią będą łączyły Pana ścisłe powiązania osobiste i gospodarcze. W Polsce będą zamieszkiwały Pana małoletnie dzieci które Pan wychowuje naprzemiennie z ich matką i na które płaci Pan alimenty, obecna żona i wspólne dziecko będą zamieszkiwać w Szwajcarii ale również będą czasowo przebywać z Panem w Polsce, w Polsce będzie posiadał Pan nieruchomości, które będą przynosiły przychody z wynajmu, prywatny abonament opieki medycznej, a w Szwajcarii zamierza Pan przebywać przez część roku wraz z małżonką, będzie Pan wynajmował lub posiadał nieruchomość, i przynoszące dochód pasywny inwestycje, oraz wykupione ubezpieczenie zdrowotne. Ponadto w żadnym z państw nie będzie Pan prowadził aktywności politycznej, społecznej lub kulturalnej. Zatem brak jest możliwości ustalenia miejsca zamieszkania w oparciu o kryterium odnoszące się do ściślejszych powiązań osobistych i gospodarczych. W związku z czym, zastosowanie znajdzie przepis art. 4 ust. 2 lit. b konwencji, który pierwszeństwo opodatkowania przyznaje państwu, w którym osoba fizyczna zazwyczaj przebywa.

Mając na uwadze, że jak Pan wskazał w okresie którego dotyczy wniosek zazwyczaj, tj. przez minimum pół roku będzie Pan przebywał w Polsce uznać należy, że Pana miejscem zamieszkania dla celów podatkowych ustalonym w oparciu o normy kolizyjne zawarte w art. 4 ust. 2 konwencji polsko-szwajcarskiej będzie więc Polska. Wobec tego, w sytuacji gdy w 2026 r. Szwajcaria uzna Pana za swojego rezydenta podatkowego, to w wyniku zastosowania regulacji zawartych w konwencji polsko-szwajcarskiej nadal będzie podlegał Pan w Polsce nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu określonemu w art. 3 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, tj. będzie Pan podlegał opodatkowaniu w Polsce od całości swoich dochodów (przychodów) bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów (nieograniczony obowiązek podatkowy).

Jeśli natomiast – jak Pan wskazuje – sytuacja międzynarodowa Polski uległaby pogorszeniu i zrezygnuje Pan z jakichkolwiek czasowych pobytów w Polsce i wraz z małżonką przebywać będzie wyłącznie w Szwajcarii – to z uwagi na zwykłe przebywanie w Szwajcarii miejscem zamieszkania ustalonym w oparciu o ww. normy kolizyjne będzie Szwajcaria w odniesieniu do całego roku podatkowego.

Skutki nabycia rezydencji podatkowej w Portugalii w 2026 r.

Mając na uwadze, że w świetle przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nadal będzie Pan osobą mającą miejsce zamieszkania w Polsce, a ponadto w 2026 r. zostanie Pan uznany za rezydenta podatkowego Portugalii – ustalając Pana rezydencję podatkową należy odnieść się do regulacji Konwencji między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Portugalską w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu, zawartej dnia 9 maja 1995 r. w Lisbonie (Dz. U. z 1998 Nr 48 poz. 304 ze zm., dalej: konwencja polsko-portugalska), zmodyfikowanej przez Konwencję wielostronną implementującą środki traktatowego prawa podatkowego mające na celu zapobieganie erozji podstawy opodatkowania i przenoszeniu zysku, podpisaną przez Polskę oraz Portugalię dnia 7 czerwca 2017 r. (Dz. U. z 2018 r. poz. 1369, dalej: Konwencja MLI).

Zgodnie z art. 4 ust. 1 konwencji polsko-portugalskiej:

W rozumieniu niniejszej konwencji określenie "osoba mająca miejsce zamieszkania lub siedzibę w Umawiającym się Państwie" oznacza każdą osobę, która zgodnie z prawem tego Państwa podlega tam opodatkowaniu z uwagi na miejsce zamieszkania, jej miejsce stałego pobytu, siedzibę zarządu albo inne kryterium o podobnym charakterze, i obejmuje również to Państwo i każdą jego jednostkę terytorialną lub administracyjną lub władzę lokalną. Jednakże określenie to nie obejmuje osoby, która podlega opodatkowaniu w Umawiającym się Państwie z tytułu dochodu uzyskiwanego ze źródeł położonych tylko w tym Państwie.

W myśl natomiast art. 4 ust. 2 konwencji polsko-portugalskiej:

Jeżeli stosownie do postanowień ustępu 1 tego artykułu osoba fizyczna ma miejsce zamieszkania w obu Umawiających się Państwach, to jej status określa się według następujących zasad:

a)  osobę uważa się za mającą miejsce zamieszkania w tym Umawiającym się Państwie, w którym ma ona stałe miejsce zamieszkania; jeżeli ma ona stałe miejsce zamieszkania w obu Umawiających się Państwach, to uważa się, że ma ona miejsce zamieszkania w tym Państwie, z którym ma ona silniejsze powiązania osobiste lub gospodarcze (ośrodek interesów życiowych);

b)  jeżeli nie można ustalić, w którym Umawiającym się Państwie osoba ma ośrodek interesów życiowych, albo jeżeli nie posiada ona stałego miejsca zamieszkania w żadnym z Umawiających się Państw, to uważa się, że ma ona miejsce zamieszkania w tym Umawiającym się Państwie, w którym zwykle przebywa;

c)  jeżeli przebywa ona zazwyczaj w obydwu Państwach lub nie przebywa zazwyczaj w żadnym z nich, to uważa się, że ma ona miejsce zamieszkania w tym Umawiającym się Państwie, którego jest obywatelem;

d)  jeżeli jest ona obywatelem obu Państw lub nie jest obywatelem żadnego z nich, to właściwe władze Umawiających się Państw rozstrzygną sprawę w drodze wzajemnego porozumienia.

Dla potrzeb dokonania interpretacji ww. przepisów konwencji polsko-portugalskiej należy sięgnąć do powyżej omówionych zapisów Komentarza Modelowej Konwencji OECD.

We wniosku wskazał Pan, że będzie posiadał stałe miejsce zamieszkania w Portugalii, jednocześnie jednak przedstawione okoliczności, z których wynika, że w Polsce zachowa Pan mieszkanie w którym obecnie mieszka, i będzie Pan z niego regularnie korzystał wraz z obecną żoną i wspólnym dzieckiem podczas pobytów w Polsce wskazują na posiadanie również stałego miejsca zamieszkania w Polsce.

Zatem nie jest możliwe ustalenie państwa rezydencji podatkowej w oparciu o pierwsze kryterium wynikające z art. 4 ust. 2 konwencji polsko-portugalskiej. Wobec powyższego – jak już wyjaśniłem powyżej – należy zastosować kolejne kryterium odnoszące do ściślejszych powiązań osobistych i gospodarczych (ośrodka interesów życiowych).

Zważywszy na okoliczność, że zarówno z Polską jak i z Portugalią będą łączyły Pana ścisłe powiązania osobiste i gospodarcze, bowiem w Polsce będą zamieszkiwały Pana małoletnie dzieci które Pan wychowuje naprzemiennie z ich matką i na które płaci alimenty, obecna żona i wspólne dziecko będą zamieszkiwać w Szwajcarii ale również będą czasowo przebywać z Panem w Polsce, w Polsce będzie posiadał Pan nieruchomości, które będą przynosiły przychody z wynajmu, prywatny abonament opieki medycznej, a w Portugalii będzie Pan wynajmował lub posiadał nieruchomości mieszkalne i/lub inwestycyjne, ubezpieczenia majątkowe i zdrowotne konta bankowe, oszczędności, ponadto w żadnym z państw nie będzie Pan prowadził aktywności politycznej, społecznej lub kulturalnej, to brak jest możliwości ustalenia miejsca zamieszkania w oparciu o kryterium odnoszące się do ściślejszych powiązań osobistych i gospodarczych. W związku z czym, zastosowanie znajdzie przepis art. 4 ust. 2 lit. b konwencji, który pierwszeństwo opodatkowania przyznaje państwu, w którym osoba fizyczna zazwyczaj przebywa.

Mając na uwadze, że jak Pan wskazał w okresie którego dotyczy wniosek zazwyczaj, tj. przez minimum pół roku będzie Pan przebywał w Polsce uznać należy, że Pana miejscem zamieszkania dla celów podatkowych ustalonym w oparciu o normy kolizyjne zawarte w art. 4 ust. 2 konwencji polsko-portugalskiej będzie więc Polska. Zatem w sytuacji gdy w 2026 r. Portugalia uzna Pana za swojego rezydenta podatkowego, to w wyniku zastosowania regulacji zawartych w konwencji polsko-portugalskiej nadal będzie podlegał Pan w Polsce nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu określonemu w art. 3 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, tj. będzie Pan podlegał opodatkowaniu w Polsce od całości swoich dochodów (przychodów) bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów (nieograniczony obowiązek podatkowy).

Jeśli natomiast – jak Pan wskazuje – sytuacja międzynarodowa Polski uległaby pogorszeniu i zrezygnuje Pan z jakichkolwiek czasowych pobytów w Polsce i wraz z małżonką przebywać będzie wyłącznie w Portugalii – to z uwagi na zwykłe przebywanie w Portugalii miejscem zamieszkania ustalonym w oparciu o ww. normy kolizyjne będzie Portugalia w odniesieniu do całego roku podatkowego.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy  z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1)  z zastosowaniem art. 119a;

2)  w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy  z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3)  z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.