Interpretacja 0115-KDIT2.4011.154.2026.2.MD

Interpretacja indywidualna

– stanowisko nieprawidłowe

Szanowna Pani,

stwierdzam, że stanowisko przedstawione we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest nieprawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

18 lutego 2026 r. wpłynął wniosek Wnioskodawczyni o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy możliwości preferencyjnego rozliczenia jako osoba samotnie wychowująca dziecko za 2025 r. i możliwości złożenia korekty za 2023 i 2024 r. w zakresie takiego rozliczenia. Wnioskodawczyni uzupełniła go – w odpowiedzi na wezwanie – pismem, które wpłynęło 12 marca 2026 r.

Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

Wnioskodawczyni pozostaje w formalnym związku małżeńskim i jest w trakcie postępowania rozwodowego przed Sądem Okręgowym.

Od sierpnia 2023 r. faktycznie samotnie wychowuje dwoje małoletnich dzieci: A.C. urodzonego (...) 2011 r. oraz B.C. urodzonego (...) 2014 r. Sytuacja ta wynika z faktu, że ojciec dzieci został dwukrotnie skazany prawomocnymi wyrokami karnymi za znęcanie się nad rodziną (art. 207 kk).

Pierwszy wyrok Sądu Rejonowego z (...) 2024 r., prawomocny od (...) 2024 r., dotyczył okresu od 2017 r. do grudnia 2022 r. i nałożył na ojca m.in. 3-letni zakaz kontaktów i zbliżania się na odległość mniejszą niż 20 m.

Drugi wyrok Sądu Rejonowego z (...) 2025 r., prawomocny od (...) 2025 r., dotyczył znęcania się w okresie od lutego 2023 r. do sierpnia 2023 r. i orzekł m.in. 3-letni zakaz kontaktów i zbliżania się na odległość mniejszą niż 10 m.

Zakazy te są rygorystycznie przestrzegane i uniemożliwiają ojcu jakiekolwiek uczestnictwo w wychowaniu dzieci od momentu ich orzeczenia. Ojciec dzieci nie uczestniczy w żadnym stopniu w procesie wychowawczym, nie posiada wglądu w ich codzienne życie, edukację ani stan zdrowia.

(...) 2025 r. Sąd Okręgowy wydał dodatkowo postanowienie o zabezpieczeniu, udzielając Wnioskodawczyni zgody na jednoosobowe podejmowanie wszystkich istotnych decyzji dotyczących dzieci (edukacja, leczenie, wyjazdy zagraniczne, paszporty).

Całość obowiązków opiekuńczych, wychowawczych oraz codzienne sprawowanie pieczy nad dziećmi spoczywa wyłącznie na Wnioskodawczyni. Wnioskodawczyni rozliczała podatek dochodowy za lata 2023 i 2024 na zasadach ogólnych (PIT-37), nie korzystając z preferencji dla osób samotnie wychowujących dzieci.

Uzupełnienie i doprecyzowanie opisu zdarzenia przyszłego

W latach 2023-2025 Wnioskodawczyni podlegała nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu na terenie Rzeczypospolitej Polskiej. W tych latach Wnioskodawczyni uzyskiwała dochody z tytułu umowy o pracę.

26 listopada 2025 r. udzielono Wnioskodawczyni zabezpieczenia na czas trwania postępowania o rozwód poprzez wyrażenie zgody na jednoosobowe podejmowanie decyzji przez powódkę w przedmiocie edukacji, leczenia, zgody na wyjazdy zagraniczne, a także uzyskania paszportów przez małoletnich synów stron: B.C. urodzonego (...) 2014 r. i A.C. urodzonego (...) 2011 r. Orzeczenie sądu uprawomocniło się (...) 2025 r.

(...) 2024 r. mąż wyrokiem sądu został skazany na 10 miesięcy pozbawienia wolności z zawieszeniem na okres 2 lat i zyskał zakaz kontaktu z Wnioskodawczynią i dziećmi trwający 3 lata. Na poczet kary sąd uwzględnił stosowany środek zapobiegawczy w postaci zakazu kontaktu od 23 listopada 2023 r. Wyrok uprawomocnił się (...) 2024 r.

(...) 2025 r. mąż wyrokiem sądu uzyskał kolejne skazanie na okres 6 miesięcy pozbawienia wolności w zawieszeniu na kolejne 3 lata i zakaz kontaktu z Wnioskodawczynią i dziećmi trwający również 3 lata. Wyrok uprawomocnił się 4 czerwca 2025 r.

Trwające postępowanie o rozwiązanie małżeństwa Wnioskodawczyni nie było poprzedzone orzeczoną przez sąd separacją formalną.

W latach 2023-2025 Wnioskodawczyni samotnie wychowywała i sprawowała opiekę nad dziećmi. W tych latach, oprócz dzieci, o których mowa we wniosku, Wnioskodawczyni nie była matką dla innego dziecka, które wychowywała wspólnie z drugim rodzicem albo opiekunem prawnym.

W latach podatkowych 2023, 2024 i 2025 nie miały zastosowania ani do Wnioskodawczyni, ani do jej dzieci przepisy art. 30c (opodatkowanie dochodów z działalności gospodarczej, działów specjalnych produkcji rolnej podatkiem liniowym) lub ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym (z wyjątkiem przepisów dotyczących najmu prywatnego) – w zakresie osiągniętych w roku podatkowym przychodów, poniesionych kosztów uzyskania przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do zwiększania lub pomniejszenia podstawy opodatkowania albo przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do dokonywania innych doliczeń lub odliczeń.

W latach podatkowych 2023, 2024 i 2025 nie miały do Wnioskodawczyni ani do jej dzieci również zastosowania przepisy z ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym lub ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.

Pytania

Czy w opisanym stanie faktycznym Wnioskodawczyni spełnia przesłanki do preferencyjnego rozliczenia PIT-37 jako osoba samotnie wychowująca dzieci na podstawie art. 6 ust. 4c ustawy o PIT (podatek w podwójnej wysokości od połowy dochodu) za lata 2023, 2024 i 2025, biorąc pod uwagę zakazy sądowe i faktyczną wyłączną opiekę od sierpnia 2023 r.?

Czy Wnioskodawczyni może złożyć korekty zeznań PIT-37 za 2023 i 2024 r., stosując preferencyjne rozliczenie jako osoba samotnie wychowująca dziecko?

Stanowisko Wnioskodawczyni w sprawie

Zdaniem Wnioskodawczyni, Wnioskodawczyni ma prawo do skorzystania z preferencyjnego sposobu obliczenia podatku przewidzianego dla osób samotnie wychowujących dzieci (art. 6 ust. 4c i 4d ustawy o PIT) zarówno za rok 2025, jak i poprzez złożenie korekt za lata 2023 i 2024.

Mimo braku prawomocnego wyroku rozwodowego w omawianym okresie, Wnioskodawczyni spełnia definicję osoby samotnie wychowującej dziecko. O prawie do ulgi decyduje faktyczne sprawowanie opieki przez jednego rodzica bez udziału drugiego. W przypadku Wnioskodawczyni udział ojca w wychowaniu jest prawnie zakazany przez sądy karne (na mocy dwóch prawomocnych wyroków), co uniemożliwia jakiekolwiek współdziałanie rodziców.

Dwa wyroki karne za znęcanie się oraz postanowienia o zakazie kontaktów i zbliżania się, a także postanowienie Sądu Okręgowego z (...) 2025 r. potwierdzają, że od sierpnia 2023 r. cała odpowiedzialność spoczywała wyłącznie na Wnioskodawczyni. W związku z tym spełnione są wszystkie przesłanki do uznania Wnioskodawczyni za osobę samotnie wychowującą dzieci, w rozumieniu przepisów podatkowych, za lata 2023, 2024 i 2025.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które Wnioskodawczyni przedstawiła we wniosku, jest nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 6 ust. 4c ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.):

Od dochodów jednego rodzica lub opiekuna prawnego, podlegającego obowiązkowi podatkowemu, o którym mowa w art. 3 ust. 1, będącego panną, kawalerem, wdową, wdowcem, rozwódką, rozwodnikiem, osobą, w stosunku do której orzeczono separację w rozumieniu odrębnych przepisów, lub osobą, której małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności, jeżeli ten rodzic lub opiekun w roku podatkowym samotnie wychowuje dzieci:

1)  małoletnie,

2)  pełnoletnie, które zgodnie z odrębnymi przepisami otrzymywały zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny lub rentę socjalną,

3)  pełnoletnie do ukończenia 25. roku życia, uczące się w szkołach, o których mowa w przepisach regulujących system oświatowy lub szkolnictwo wyższe, obowiązujących w Rzeczypospolitej Polskiej oraz w innym państwie

-     podatek może być określony zgodnie z ust. 4d na wniosek wyrażony w rocznym zeznaniu podatkowym.

Zgodnie ze stanowiskiem utrwalonym zarówno w orzecznictwie, jak i w doktrynie prawa, wszelkie preferencje podatkowe stanowią wyłom od zasady powszechności opodatkowania oraz mają charakter przywileju, z którego podatnik ma prawo, a nie obowiązek korzystania. Muszą one być zatem interpretowane bez dokonywania wykładni rozszerzającej, a także zawężającej danego przepisu prawa podatkowego. Nadto przy wszelkiej interpretacji przepisów prawa podatkowego i próbach odkodowania zawartych w nich norm prawnych należy posługiwać się przede wszystkim wykładnią językową.

Tym samym, z preferencyjnego opodatkowania dochodów, na zasadach przewidzianych w art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, może korzystać rodzic (przysposabiający) lub opiekun prawny samotnie wychowujący dzieci, będący w roku podatkowym, którego rozliczenie ma dotyczyć, panną, kawalerem. Ustawodawca określił również, że z omawianej preferencji może korzystać osoba, której związek małżeński ustał wskutek śmierci współmałżonka (wdowa, wdowiec) lub został rozwiązany poprzez orzeczenie rozwodu (rozwódka, rozwodnik). Samotnie wychowującą dzieci może być również osoba, w stosunku do której orzeczono separację w rozumieniu odrębnych przepisów, jak też osoba, której małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności.

Wskazać przy tym należy, że ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (t. j. Dz.U. z 2025 r. poz. 383 ze zm.) w rozdziale IV reguluje kary. Jedną z nich jest, wymienione w art. 32 pkt 3 Kodeksu karnego, pozbawienie wolności. Natomiast w rozdziale V zostały wymienione środki karne. Przykładowo, w art. 39 pkt 2b tego Kodeksu ustawodawca wskazał zakaz przebywania w określonych środowiskach lub miejscach, kontaktowania się z określonymi osobami, zbliżania się do określonych osób lub opuszczania określonego miejsca pobytu bez zgody sądu.

W myśl art. 41a § 1 Kodeksu karnego:

Sąd może orzec zakaz przebywania w określonych środowiskach lub miejscach, kontaktowania się z określonymi osobami, zbliżania się do określonych osób lub opuszczania określonego miejsca pobytu bez zgody sądu, jak również nakaz okresowego opuszczenia lokalu zajmowanego wspólnie z pokrzywdzonym, w razie skazania za przestępstwo przeciwko wolności seksualnej lub obyczajności na szkodę małoletniego lub inne przestępstwo przeciwko wolności oraz w razie skazania za umyślne przestępstwo z użyciem przemocy, w tym zwłaszcza przemocy wobec osoby najbliższej. Zakaz lub nakaz może być połączony z obowiązkiem zgłaszania się do Policji lub innego wyznaczonego organu w określonych odstępach czasu, a zakaz zbliżania się do określonych osób – również kontrolowany w systemie dozoru elektronicznego.

Z art. 43 § 2a Kodeksu karnego wynika, że:

Okres, na który orzeczono zakazy, nie biegnie w czasie odbywania kary pozbawienia wolności, chociażby orzeczonej za inne przestępstwo.

Na podstawie art. 63 § 3 Kodeksu karnego:

Na poczet orzeczonych środków karnych, o których mowa w art. 39 pkt 2-3, zalicza się okres rzeczywistego stosowania odpowiadających im rodzajowo środków zapobiegawczych.

Rozdział VIII zawiera zaś środki związane z poddaniem sprawcy próbie. Według art. 69 § 1 Kodeksu karnego:

Sąd może warunkowo zawiesić wykonanie kary pozbawienia wolności orzeczonej w wymiarze nieprzekraczającym roku, jeżeli sprawca w czasie popełnienia przestępstwa nie był skazany na karę pozbawienia wolności i jest to wystarczające dla osiągnięcia wobec niego celów kary, a w szczególności zapobieżenia powrotowi do przestępstwa.

Według art. 72 § 1 Kodeksu karnego:

Zawieszając wykonanie kary, sąd zobowiązuje, a jeżeli orzeka środek karny, może zobowiązać skazanego do powstrzymania się od kontaktowania się z pokrzywdzonym lub innymi osobami w określony sposób lub zbliżania się do pokrzywdzonego lub innych osób.

Art. 72 § 1a ww. Kodeksu stanowi natomiast, że:

Nakładając obowiązek wymieniony w § 1 pkt 7a, sąd wskazuje minimalną odległość od osób chronionych, którą skazany obowiązany jest zachować.

Wykonywanie kary pozbawienia wolności omówione zostało natomiast w rozdziale X ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 911 ze zm.). Stosownie do art. 67 § 1 tego Kodeksu:

Wykonywanie kary pozbawienia wolności ma na celu wzbudzanie w skazanym woli współdziałania w kształtowaniu jego społecznie pożądanych postaw, w szczególności poczucia odpowiedzialności oraz potrzeby przestrzegania porządku prawnego i tym samym powstrzymania się od powrotu do przestępstwa.

Stosownie natomiast do art. 67 § 2 przywołanego Kodeksu:

Dla osiągnięcia celu określonego w § 1 prowadzi się zindywidualizowane oddziaływanie na skazanych w ramach określonych w ustawie systemów wykonywania kary, w różnych rodzajach i typach zakładów karnych.

W świetle art. 69 omawianego Kodeksu:

Karę pozbawienia wolności wykonuje się, z zastrzeżeniem art. 87 § 4, w następujących rodzajach zakładów karnych:

1)  zakładach karnych dla młodocianych;

2)  zakładach karnych dla odbywających karę po raz pierwszy;

3)  zakładach karnych dla recydywistów penitencjarnych;

4)  zakładach karnych dla odbywających karę aresztu wojskowego.

Zakaz kontaktowania się i zbliżania nie jest więc karą, lecz jednym ze środków karnych. Ponadto, warunkowe zawieszenie wykonania orzeczonej kary pozbawienia wolności jest środkiem karnym związanym z poddaniem sprawcy próbie. Kara pozbawienia wolności, zawieszenie tej kary i zakaz kontaktowania się i zbliżania to odrębne instytucje prawnokarne i stawianie pomiędzy nimi znaku równości jest nieuprawnione.

W art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych ustawodawca powiązał skutki podatkowe tylko z odbywaniem przez małżonka kary pozbawienia wolności.

Jednocześnie przepisy powyższej ustawy nie uzależniają prawa podatnika do preferencyjnego opodatkowania jego dochodów od tego, czy przez cały rok był osobą samotnie wychowującą dziecko. Wystarczające jest zatem, aby taki stan zaistniał w ciągu roku, a nie trwał przez cały rok.

Mając na uwadze powyższe przepisy prawa i przedstawiony we wniosku opis zdarzenia oraz nie kwestionując zaangażowania Wnioskodawczyni w proces wychowawczy małoletnich synów, stwierdzić należy, że mimo samotnego wychowywania dzieci i sprawowania nad nimi opieki w latach 2023-2025 nie posiada statusu „osoby samotnie wychowującej dziecko”. Przez cały rok podatkowy 2023, 2024 i 2025 Wnioskodawczyni była bowiem w związku małżeńskim, ponieważ nie posiadała prawomocnego wyroku sądu orzekającego rozwód. Nie pozostawała również w separacji orzeczonej przez sąd, a mąż nie odbywał kary pozbawienia wolności.

Okoliczność, że wyrokiem z (...) 2024 r. mąż Wnioskodawczyni został skazany na dziesięć miesięcy pozbawienia wolności z zawieszeniem na okres dwóch lat i z trzyletnim zakazem kontaktów z Wnioskodawczynią i dziećmi, trwającym od dnia (...) 2023 r., oraz że (...) 2025 r. został skazany na sześć miesięcy pozbawienia wolności w zawieszeniu na kolejne trzy lata i z kolejnym trzyletnim zakazem ww. kontaktu, nie oznacza, że pod względem prawnym sytuacja Wnioskodawczyni w latach 2023-2025 jest analogiczna jak osoby pozostającej w związku małżeńskim, jeżeli jej małżonek został pozbawiony wolności.

Uwzględniając powyższe, przepis art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w tym zakresie nie odnosi się do Wnioskodawczyni. Tym samym Wnioskodawczyni nie spełnia warunku posiadania określonego stanu cywilnego. W konsekwencji, nie przysługuje Wnioskodawczyni, uregulowane w ww. przepisie, prawo do skorzystania z preferencyjnego rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych za lata 2023-2025. Wobec tego wskazać także należy, że brak jest podstaw prawnych, aby Wnioskodawczyni dokonała korekty zeznań podatkowych PIT-37 za lata 2023-2024 w zakresie rozliczania się w sposób preferencyjny jako osoba samotnie wychowująca dzieci.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Wnioskodawczyni przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli: sytuacja Wnioskodawczyni będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i Wnioskodawczyni zastosuje się do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1)  z zastosowaniem art. 119a;

2)  w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3)  z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Wnioskodawczyni ma prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.