Interpretacja 0115-KDIT2.4011.195.2025.3.MM

Interpretacja indywidualna

– stanowisko nieprawidłowe

Szanowna Pani,

stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych w zakresie możliwości rozliczenia w sposób przewidziany dla osoby samotnie wychowującej dziecko jest nieprawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

28 marca 2025 r. wpłynął Pani wniosek z 26 marca 2025 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy możliwości skorzystania z preferencyjnego rozliczenia jako osoba samotnie wychowująca dziecko oraz ulgi prorodzinnej. Uzupełniła go Pani – w odpowiedzi na wezwanie – pismem z 24 kwietnia 2025 r. (wpływ 29 kwietnia 2025 r.).

Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

W 2022 r. podlegała Pani nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w Polsce i uzyskiwała Pani dochody z umowy o pracę (opodatkowane według skali podatkowej).

W 2022 r. formalnie była Pani mężatką.

Wyrok rozwodowy został wydany w dniu (...) 2023 r. Data jego uprawomocnienia nie jest Pani znana.

W 2022 r.:

• nie orzeczono separacji,

• małżonek nie został pozbawiony praw rodzicielskich,

• małżonek nie odbywał kary pozbawienia wolności.

Pozostawała Pani przez cały 2022 r. w związku małżeńskim. Nie wie Pani, czy łączny dochód Pani i męża przekroczył 112 000 zł - nie jest Pani w stanie wskazać, ponieważ nie ma Pani wiedzy o dochodach byłego męża.

Nie była Pani osobą niepozostającą w związku małżeńskim w 2022 r., a Pani dochody przekroczyły 56 000 zł.

Pani córka urodziła się (...) 2020 r.

Dziecko nie zostało umieszczone w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie. Nie wstąpiło w związek małżeński. Nie miało orzeczenia o niepełnosprawności ani decyzji o rencie.

Posiadała Pani i wykonywała władzę rodzicielską względem córki.

Ojciec dziecka posiadał władzę rodzicielską lecz faktycznie jej nie wykonywał.

W 2022 r. samotnie wychowywała Pani dziecko.

Miejsce zamieszkania dziecka było u Pani, nie było wspólne z ojcem dziecka.

Świadczenie wychowawcze zostało przyznane wyłącznie Pani, ponieważ w 2022 r. dziecko zamieszkiwało wyłącznie z Panią, a ojciec dziecka faktycznie nie uczestniczył w jego wychowywaniu. Nie była ustanowiona opieka naprzemienna. Nie wychowywała Pani innego dziecka.

W stosunku do Pani i dziecka nie miały zastosowania przepisy art. 30c ustawy o PIT ani inne specjalne przepisy podatkowe.

Ostatecznie ulgę prorodzinną za 2022 r. rozliczył ojciec dziecka.

Pytania

1. Czy w opisanym stanie faktycznym, pomimo formalnego pozostawania w związku małżeńskim przez cały 2022 r. ma Pani prawo skorzystać z preferencyjnego rozliczenia jako osoba samotnie wychowująca dziecko, zgodnie z art. 6 ust. 4c ustawy o PIT?

2. Czy w opisanym stanie faktycznym ma Pani prawo do skorzystania z ulgi prorodzinnej na małoletnie dziecko w pełnej wysokości (100%), zgodnie z art. 27f ust. 4 ustawy o PIT?

Pani stanowisko w sprawie

W Pani ocenie, w roku 2022 spełniała Pani warunki uznania Panią za osobę samotnie wychowującą dziecko, ponieważ ojciec dziecka faktycznie nie uczestniczył w życiu i wychowaniu córki. Ojciec dziecka przebywał i pracował w A. - w miejscowości oddalonej o ponad 450 km od miejsca zamieszkania dziecka. Całość obowiązków względem dziecka spoczywała na Pani. Przez cały rok mieszkała Pani i wychowywała dziecko samodzielnie. Ojciec dziecka nie brał udziału w codziennym życiu dziecka, nie kontaktował się z lekarzami (dziecko wymaga leczenia u specjalistów w B.: logopeda, laryngolog, ortopeda oraz 2-tygodniowej rehabilitacji w A. przynajmniej raz w roku), nie zajmował się edukacją, leczeniem czy wychowywaniem dziecka.

Mąż formalnie posiadał prawa rodzicielskie, ale faktycznie ich nie wykonywał, dlatego uważa Pani, że posiada Pani prawo do preferencyjnego rozliczenia podatku oraz do skorzystania z ulgi prorodzinnej w pełnym zakresie (100%).

Niniejsza interpretacja rozstrzyga kwestię możliwości rozliczenia Pani dochodów za 2022 r. w sposób przewidziany dla osoby samotnie wychowującej dziecko. Natomiast w zakresie możliwości zastosowania odliczeń w ramach ulgi prorodzinnej zostanie wydane odrębne rozstrzygnięcie.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku, w zakresie możliwości rozliczenia w sposób przewidziany dla osoby samotnie wychowującej dziecko jest nieprawidłowe

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Podstawową zasadą obowiązującą w przepisach ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.) jest zasada powszechności opodatkowania, która wyrażona została w art. 9 ust. 1 tej ustawy.

Zgodnie z jego treścią:

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Na mocy art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Od dochodów jednego rodzica lub opiekuna prawnego, podlegającego obowiązkowi podatkowemu, o którym mowa w art. 3 ust. 1, będącego panną, kawalerem, wdową, wdowcem, rozwódką, rozwodnikiem, osobą, w stosunku do której orzeczono separację w rozumieniu odrębnych przepisów, lub osobą, której małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności, jeżeli ten rodzic lub opiekun w roku podatkowym samotnie wychowuje dzieci:

1) małoletnie,

2) pełnoletnie, które zgodnie z odrębnymi przepisami otrzymywały zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny lub rentę socjalną,

3) pełnoletnie do ukończenia 25. roku życia, uczące się w szkołach, o których mowa w przepisach regulujących system oświatowy lub szkolnictwo wyższe, obowiązujących w Rzeczypospolitej Polskiej oraz w innym państwie

- podatek może być określony zgodnie z ust. 4d na wniosek wyrażony w rocznym zeznaniu podatkowym.

Stosownie do art. 6 ust. 4d tej ustawy:

W przypadku, o którym mowa w ust. 4c, podatek jest określany w podwójnej wysokości podatku obliczonego od połowy dochodów osoby samotnie wychowującej dzieci, z uwzględnieniem art. 7, przy czym do sumy tych dochodów nie wlicza się dochodów (przychodów) opodatkowanych w sposób zryczałtowany na zasadach określonych w niniejszej ustawie.

Art. 6 ust. 4e ww. ustawy stanowi, że:

Przepisu ust. 4c pkt 3 nie stosuje się, jeżeli dziecko, o którym mowa w tym przepisie, uzyskało w roku podatkowym:

1) dochody, z wyjątkiem renty rodzinnej, podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27 lub art. 30b lub

2) przychody, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 148 i 152

- w łącznej wysokości przekraczającej dwunastokrotność kwoty renty socjalnej określonej w ustawie z dnia 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej (Dz.U. z 2022 r. poz. 240), w wysokości obowiązującej w grudniu roku podatkowego.

W myśl art. 6 ust. 4f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Sposób opodatkowania, o którym mowa w ust. 4d, nie ma zastosowania do osoby, która wychowuje wspólnie z drugim rodzicem albo opiekunem prawnym co najmniej jedno dziecko, w tym również gdy dziecko jest pod opieką naprzemienną, w związku z którą obydwojgu rodzicom zostało ustalone świadczenie wychowawcze zgodnie z art. 5 ust. 2a ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz.U. z 2019 r. poz. 2407 oraz z 2021 r. poz. 1162, 1981 i 2270).

Art. 6 ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, stanowi, że:

Sposób opodatkowania, o którym mowa w ust. 2 i 4d, nie ma zastosowania, w przypadku gdy chociażby jeden z małżonków, osoba samotnie wychowująca dziecko lub jej dziecko:

1) stosuje przepisy:

a) art. 30c lub

b) ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, z wyjątkiem art. 6 ust. 1a tej ustawy

- w zakresie osiągniętych w roku podatkowym przychodów, poniesionych kosztów uzyskania przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do zwiększania lub pomniejszenia podstawy opodatkowania albo przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do dokonywania innych doliczeń lub odliczeń;

2) podlega opodatkowaniu na zasadach wynikających z ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym lub ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.

Powyższe brzmienie art. 6 ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nadane zostało art. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 9 czerwca 2022 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2022 r. poz. 1265).

Natomiast na mocy art. 1 pkt 1 lit. a tej ustawy dodane zostały do ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych przepisy art. 6 ust. 4c-4f.

Jednoczenie stosownie do art. 18 ust. 1 ww. ustawy zmieniającej:

Przepisy art. 6 ust. 4c–4h, 8 (…) ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, (…) stosuje się do dochodów (przychodów) uzyskanych od dnia 1 stycznia 2022 r.

Z zacytowanych przepisów wynika zatem, że aby skorzystać z preferencyjnego opodatkowania dochodów za rok 2022 na zasadach w nich przewidzianych należy posiadać ściśle określony stan cywilny oraz wychowywać samotnie dziecko/dzieci.

Do kręgu osób samotnie wychowujących dzieci ustawodawca zaliczył zarówno osoby, które nigdy nie zawierały związku małżeńskiego (panna, kawaler), jak i osoby, których związek małżeński ustał wskutek śmierci współmałżonka (wdowa, wdowiec) lub został rozwiązany poprzez orzeczenie rozwodu (rozwódka, rozwodnik). Samotnie wychowującą dzieci jest również osoba, w stosunku do której orzeczono separację w rozumieniu odrębnych przepisów, jak też osoba, której małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności.

Jednocześnie przepisy powyższej ustawy nie uzależniają prawa podatnika do preferencyjnego opodatkowania jego dochodów od tego, czy przez cały rok był osobą samotnie wychowującą dzieci. Wystarczające jest zatem, aby taki stan zaistniał w ciągu roku, a nie trwał przez cały rok.

W opisie stanu faktycznego w szczególności wskazała Pani, że przez cały 2022 r. pozostawała Pani w związku małżeńskim - formalnie była Pani mężatką.

Wyrok rozwodowy został wydany w dniu (...) 2023 r. Data jego uprawomocnienia nie jest Pani znana.

W 2022 r.: nie orzeczono separacji, Pani małżonek nie został pozbawiony praw rodzicielskich i nie odbywał kary pozbawienia wolności.

Pani córka urodziła się (...) 2020 r.

W 2022 r. samotnie wychowywała Pani dziecko.

Mając na uwadze powyższe przepisy prawa i przedstawiony opis stanu faktycznego stwierdzić należy, że w 2022 r. nie posiadała Pani statusu „osoby samotnie wychowującej dziecko”, bowiem przez cały 2022 r. pozostawała Pani w związku małżeńskim, nie orzeczono wobec Pani separacji w rozumieniu Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, jak również Pani małżonek nie został pozbawiony praw rodzicielskich do córki, nie odbywał kary pozbawienia wolności. Wobec tego, nie należała Pani do kręgu osób wymienionych w art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W konsekwencji, odnosząc się do pytania nr 1, nie przysługuje Pani prawo do skorzystania z preferencyjnego rozliczenia dochodów za 2022 r. w sposób przewidziany dla osoby samotnie wychowującej dziecko.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

• Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.

• Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

• Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

• w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

• w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.