Interpretacja 0115-KDIT2.4011.291.2026.1.HD

Interpretacja indywidualna

– stanowisko prawidłowe

Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

7 kwietnia 2026 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

Jest Pan osobą fizyczną, która zawarła w przeszłości umowę kredytu mieszkaniowego indeksowanego do waluty obcej (dalej: „Umowa”).

11 września 2019 r. kredyt został w całości spłacony, a na dzień składania niniejszego wniosku nie istnieje żadne zobowiązanie wobec banku z tytułu Umowy. W związku z wykonywaniem Umowy, poniósł Pan koszty odsetkowe oraz inne opłaty, których łączna wartość wyniosła około 96.000 zł.

Wystąpił Pan przeciwko bankowi z pozwem o ustalenie nieważności Umowy oraz o zapłatę ww. kwoty, powiększonej o należne odsetki za opóźnienie. Postępowanie sądowe toczy się przed Sądem Rejonowym w A.

Na etapie postępowania strony prowadzą negocjacje ugodowe w celu zakończenia sporu. Bank nie zgadza się na unieważnienie Umowy, natomiast proponuje zawarcie ugody polegającej na rozliczeniu Umowy tak, jak gdyby od początku była ona kredytem złotowym. Zgodnie z treścią projektowanej ugody jej celem jest zakończenie sporu oraz uchylenie niepewności co do roszczeń wynikających z Umowy poprzez dokonanie wzajemnego rozliczenia stron. W ramach ugody bank zobowiązuje się do wypłaty na Pana rzecz: kwoty 25.092,41 zł stanowiącej zwrot części środków uprzednio uiszczonych przez Pana, kwoty 64.907,59 zł określonej jako „kwota dodatkowa”.

Zgodnie z treścią ugody: „Kwota dodatkowa nie przekracza uiszczonych przez kredytobiorców łącznie rat kapitałowo-odsetkowych z tytułu wykonania umowy oraz nie przekracza kwoty nadpłaty dokonanej przez Klientów ponad nominalny kapitał udostępniony Klientom przez Bank i stanowi kwotę dodatkową, o której mowa w interpretacji Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej nr (...).”

Łączna kwota otrzymanych przez Pana świadczeń na podstawie ugody nie przekracza kwoty środków uprzednio zapłaconych przez Pana na rzecz banku w wykonaniu Umowy, w szczególności w postaci odsetek i innych kosztów. W ramach ugody zobowiązuje się Pan do cofnięcia powództwa oraz zrzeczenia się roszczeń wobec banku, w tym roszczeń o zapłatę kwoty wyższej niż przewidziana w ugodzie oraz roszczeń o odsetki za opóźnienie. W ramach ugody nie dochodzi do wypłaty odsetek ani innych świadczeń o charakterze wynagrodzenia, premii lub rekompensaty. Kwoty wypłacane przez bank stanowią element rozliczenia wzajemnych roszczeń stron wynikających z wykonywania Umowy i mają charakter zwrotu części świadczeń uprzednio przez Pana spełnionych.

Pytanie

Czy otrzymanie przez Pana kwoty 64.907,59 zł określonej jako „kwota dodatkowa” w ramach ugody z bankiem, stanowiącej element rozliczenia wzajemnych roszczeń stron wynikających z wykonywania umowy kredytu, która nie przekracza łącznej kwoty świadczeń uprzednio spełnionych przez Pana na rzecz banku, powoduje powstanie przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a w konsekwencji podlega opodatkowaniu tym podatkiem?

Pana stanowisko w sprawie

Pana zdaniem, otrzymanie kwoty określonej jako „kwota dodatkowa” nie stanowi przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a tym samym nie podlega opodatkowaniu tym podatkiem.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 oraz art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych opodatkowaniu podlegają wyłącznie dochody stanowiące przysporzenie majątkowe, czyli zwiększenie aktywów podatnika.

W przedmiotowej sprawie taka sytuacja nie występuje, ponieważ łączna kwota otrzymanych przez Pana świadczeń na podstawie ugody jest niższa niż suma środków uprzednio zapłaconych przez Pana na rzecz banku w wykonaniu Umowy, w szczególności w postaci odsetek i innych kosztów.

Otrzymane środki stanowią zatem jedynie częściowy zwrot środków uprzednio uiszczonych przez Pana, a nie jakiekolwiek nowe przysporzenie majątkowe. Dodatkowo, w ramach ugody rezygnuje Pan z części przysługujących Panu roszczeń, w tym z roszczenia o zapłatę odsetek za opóźnienie, co dodatkowo potwierdza brak jakiegokolwiek przysporzenia majątkowego.

W konsekwencji otrzymana kwota nie stanowi przychodu w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku, jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Podstawową zasadą obowiązującą w przepisach ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz.U. z 2026 r. poz. 592) jest zasada powszechności opodatkowania, która wyrażona została w art. 9 ust. 1 tej ustawy. Z jego treści wynika, że:

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Treść powyższego przepisu wskazuje, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlegają wszelkiego rodzaju dochody uzyskane przez podatnika, z wyjątkiem tych, które zostały enumeratywnie wymienione w katalogu zwolnień przedmiotowych zawartym w powyższej ustawie, bądź od których zaniechano poboru podatku.

W myśl art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Z powołanego przepisu wynika, że ustawodawca przyjął zasadę, że przychodem są:

·      pieniądze i wartości pieniężne, które zostały otrzymane przez podatnika – tj. takie pieniądze i wartości pieniężne, które podatnik rzeczywiście „dostał, odebrał, zainkasował, objął w posiadanie”;

·      pieniądze i wartości pieniężne, które zostały postawione do dyspozycji podatnika – tj. takie przysporzenia, które zostały mu faktycznie udostępnione/przekazane do odbioru; takie pieniądze i środki pieniężne, które podatnik ma możliwość włączyć do swojego władztwa, a więc ma możliwość skorzystania z tychże pieniędzy i wartości pieniężnych i nie jest to uzależnione od dodatkowej zgody osoby stawiającej określone pieniądze i wartości pieniężne do dyspozycji podatnika.

Pojęcie przychodu wiąże się zatem z przysporzeniem majątkowym po stronie podatnika, z wartością wchodzącą do jego majątku.

Przychodami w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych mogą być tylko takie świadczenia, które nie mają charakteru zwrotnego. Skoro bowiem przychód jest określonym przyrostem majątkowym po stronie podatnika, jego otrzymanie musi mieć charakter definitywny.

Źródła przychodów zostały określone przez ustawodawcę w art. 10 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. I tak zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 9 ww. ustawy, źródłem przychodów są inne źródła.

Stosownie do art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17.

Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności”, wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ww. ustawy. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.

Za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa, jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze definitywnym, nie mające charakteru zwrotnego.

Jak stanowi art. 917 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.):

Przez ugodę strony czynią sobie wzajemne ustępstwa w zakresie istniejącego między nimi stosunku prawnego w tym celu, aby uchylić niepewność co do roszczeń wynikających z tego stosunku lub zapewnić ich wykonanie albo by uchylić spór istniejący lub mogący powstać.

Powołana definicja ugody pozwala wyróżnić elementy konstrukcyjne tej instytucji. Po pierwsze, zauważyć należy, że umowa ta może być zawarta wyłącznie w sytuacji, gdy między stronami stosunku prawnego istnieje niepewność albo spór, co do roszczeń wynikających z tego stosunku. Po drugie, celem zawarcia ugody jest uchylenie tej niepewności lub sporu. Wreszcie po trzecie, strony dążą do osiągnięcia celu przez wzajemne ustępstwa.

Tak więc nieodłącznym elementem ugody są wzajemne ustępstwa stron. W literaturze przedmiotu podkreśla się, że z ustępstwem mamy do czynienia, gdy ktoś rezygnuje z jakiegoś warunku, wymagania, zmniejsza swoje żądania czy też odstępuje od nich. Ustępstwa mogą polegać m.in. na zrzeczeniu się uprawnień, czy też zarzutów, zaciąganiu zobowiązań, obniżeniu świadczenia itp.

Z kolei instytucja kredytu uregulowana została przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t. j. Dz.U. z 2026 r. poz. 38 ze zm.).

Zgodnie z art. 69 ust. 1 ww. ustawy:

Przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.

Podkreślam, że otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

Z wniosku w szczególności wynika, że w przeszłości zawarł Pan umowę kredytu mieszkaniowego indeksowanego do waluty obcej. 11 września 2019 r. kredyt został w całości spłacony. Wystąpił Pan przeciwko bankowi z pozwem o ustalenie nieważności Umowy oraz o zapłatę kwoty, którą poniósł Pan w związku z wykonywaniem Umowy, powiększoną o należne odsetki za opóźnienie. Obecnie prowadzone są negocjacje ugodowe w celu zakończenia sporu. W ramach ugody bank zobowiązuje się do wypłaty na Pana rzecz: kwoty stanowiącej zwrot części środków uprzednio uiszczonych przez Pana oraz kwoty określonej jako „kwota dodatkowa”. Łączna kwota otrzymanych przez Pana świadczeń na podstawie ugody nie przekracza kwoty środków uprzednio zapłaconych przez Pana na rzecz banku w wykonaniu Umowy, w szczególności w postaci odsetek i innych kosztów. W ramach ugody zobowiązuje się Pan do cofnięcia powództwa oraz zrzeczenia się roszczeń wobec banku, w tym roszczeń o zapłatę kwoty wyższej niż przewidziana w ugodzie oraz roszczeń o odsetki za opóźnienie. W ramach ugody nie dochodzi do wypłaty odsetek ani innych świadczeń o charakterze wynagrodzenia, premii lub rekompensaty. Kwoty wypłacane przez bank stanowią element rozliczenia wzajemnych roszczeń stron wynikających z wykonywania Umowy i mają charakter zwrotu części świadczeń uprzednio przez Pana spełnionych.

Przenosząc powyższe na grunt przedmiotowej sprawy, stwierdzam, że otrzymana przez Pana w ramach ugody z bankiem „kwota dodatkowa”, stanowiąca część świadczeń uprzednio spełnionych przez Pana na rzecz banku ponad kwotę kapitału kredytu i jednocześnie element rozliczenia wzajemnych roszczeń stron wynikających z wykonywania umowy kredytu – nie stanowi dla Pana przychodu w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, klasyfikowanego do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 tej ustawy. Taki zwrot pozostaje neutralny podatkowo. Oznacza to, że od zwróconej kwoty nie musi Pan odprowadzać podatku.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

W odniesieniu do powołanej przez Pana interpretacji stwierdzam, że zapadła ona w indywidualnej sprawie i nie jest wiążąca dla organu wydającego tę interpretację.

Wyjaśniam również, że wydając interpretacje w trybie art. 14b ustawy Ordynacja podatkowa nie odnoszę się do kwot i nie dokonuję wyliczeń. Zgodnie bowiem z zasadą samoopodatkowania, obowiązującą w polskim systemie podatkowym, na podatniku spoczywa obowiązek dokonania oceny własnej sytuacji prawnopodatkowej, a po jej dokonaniu zachowania się zgodnie z przepisami prawa podatkowego, bowiem prawidłowość takiego wyliczenia podlega weryfikacji przez organ podatkowy w postępowaniu podatkowym.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz.U. z 2026 r. poz. 622). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1)  z zastosowaniem art. 119a;

2)  w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3)  z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.