Interpretacja 0115-KDIT2.4011.38.2026.2.ENB

Interpretacja indywidualna

– stanowisko prawidłowe

Szanowna Pani,

stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

14 stycznia 2026 r. wpłynął Pani wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Odpowiadając na wezwanie uzupełniła go Pani 24 lutego 2026 r. Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

W 1998 r. Pani małżonek rozpoczął pracę w zakładach X GmbH na terenie Niemiec. Przez wiele lat był uczestnikiem pracowniczego programu emerytalnego X, opartego na pracowniczych planach emerytalnych wynikających z niemieckiej ustawy Betriebsrentengesetz. W sierpniu 2023 r. Pani małżonek zmarł. Mieszkała Pani na terenie Niemiec do 12 stycznia 2024 r., po tym dniu przeprowadziła się Pani na stałe do Polski. W Polsce od 12 stycznia 2024 r. zamieszkała Pani na stałe. Pod koniec 2023 r., otrzymała Pani z X, informację, że w związku z uczestnictwem małżonka w programie emerytalnym może Pani otrzymać świadczenie z tego tytułu i jednocześnie może Pani wybrać, czy chce to świadczenie w formie miesięcznych wypłat czy w formie jednorazowej wypłaty. Były pracodawca męża poinformował Panią, że są to środki z zakładowego programu emerytalnego BVP – to 100% zgromadzonych środków emerytalnych BVP- Einmalkapital kwota (…) Euro oraz dodatkowe środki z BVP-Rendit (część wypracowana inwestycyjnie) - (…) Euro. Wybrała Pani jednorazową wypłatę i w związku z tym w dniu 22 lutego 2024 r., otrzymała Pani na wskazane przez siebie konto bankowe w polskim banku kwotę w wysokości (…) Euro.

Jednocześnie pracodawca umieścił w piśmie informację:

„Wypłata jednorazowa BVP-Einmalkapital (100%)

Wypłata z BVP-Rendit (część wypracowana inwestycyjnie)

Kwoty brutto:

BVP-Einmalkapital: (…) Euro

BVP-Rendit „BPF-Rendit”: (…) Euro

Łącznie: (…) Euro brutto

Po potrąceniach obowiązkowych (podatkowych i składkowych) wypłata netto została wskazana na końcu dokumentu — (…) Euro.”

W tym samym piśmie umieszczono informację o „stanie środków emerytalnych na 17 sierpnia 2023 r.: (…) Euro

Składa się on z:

(…) Euro - kwota zgromadzona, jako kapitał rentowy

(…) Euro - pozostały kapitał”.

Wybrała Pani wariant jednorazowy wypłaty świadczenia.

W tym samym piśmie, pracodawca męża podsumował stan faktyczny wypłaty dla Pani pisząc:

„Rodzaj świadczenia:

Emerytura z tytułu zatrudnienia zawodowego (firma X)

Wypłata jednorazowa

Okres rozliczeniowy:

Rok: 2024

Data wypłaty: 22 luty 2024 r.

Kwoty:

Świadczenie brutto: (…) Euro

Od tej kwoty odprowadzono: podatek dochodowy, składki.

Zgłoszenie do urzędu skarbowego zostało wykonane elektronicznie. Ten dokument to urzędowe potwierdzenie, że wypłata została zgłoszona fiskusowi.

Rodzaj świadczenia:

Emerytura z tytułu zatrudnienia zawodowego (firma X), wypłata jednorazowa”.

Bank (...) do którego na Pani rachunek bankowy wpłynęła cała kwota, potrącił zaliczkę na podatek dochodowy od osób fizycznych. Po przedłożeniu tłumaczenia pism z firmy X GmbH, bank stwierdził, że z uwagi na rodzaj świadczenia cała otrzymana kwota jest zwolniona w Polsce z podatku dochodowego od osób fizycznych i zwrócił Pani pobraną kwotę.

Pracowniczy Program Emerytalny X został utworzony w Niemczech i działa w oparciu o przepisy dotyczące pracowniczych programów emerytalnych obowiązujące w Niemczech.

Pytanie

Czy wypłacona przez firmę X GmbH kwota korzysta ze zwolnienia z podatku dochodowego od osób fizycznych w Polsce?

Pani stanowisko w sprawie

Pani zdaniem świadczenie pieniężne otrzymywane przez Panią, wdowę po zmarłym pracowniku spółki X, wypłacane z niemieckiego pracowniczego programu emerytalnego (bAV), działającego na podstawie niemieckiej ustawy o pracowniczych programach emerytalnych Betriebsrentengesetz (BetrAVG), nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych w Polsce, na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 58 lit. b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Uzasadnienie

Świadczenie otrzymane przez Panią ma charakter świadczenia emerytalnego z pracowniczego programu emerytalnego, wypłacanego osobie uprawnionej po śmierci uczestnika programu. Prawo do tego świadczenia wynika bezpośrednio z regulacji obowiązujących w ramach niemieckiego systemu bAV oraz postanowień programu emerytalnego, a nie z przepisów prawa spadkowego ani z publicznego systemu ubezpieczeń społecznych.

Świadczenie to stanowi tzw. świadczenie pochodne (dla osoby uprawnionej - wdowy), które zachowuje charakter emerytalny źródła, z którego jest wypłacane. Fakt, iż nie była Pani osobą opłacającą składki do programu emerytalnego, nie zmienia charakteru prawnego świadczenia ani jego kwalifikacji podatkowej.

Niemiecki system bAV, oparty na przepisach Betriebsrentengesetz (BetrAVG), stanowi pracowniczy program emerytalny w rozumieniu art. 21 ust. 33 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, tj. program utworzony i działający na podstawie przepisów obowiązujących w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie członkowskim Unii Europejskiej. Program ten spełnia funkcję analogiczną do polskich pracowniczych programów emerytalnych, w ramach których przewidziane są również świadczenia na rzecz osób uprawnionych po śmierci uczestnika programu.

Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 58 lit. b ustawy o PIT wolne od podatku dochodowego są świadczenia otrzymane z pracowniczych programów emerytalnych utworzonych i działających na podstawie przepisów obowiązujących w innych państwach członkowskich Unii Europejskiej.

Przepis ten:

·      nie uzależnia zwolnienia od statusu beneficjenta jako uczestnika programu,

·      nie ogranicza zwolnienia wyłącznie do osób, które opłacały składki,

·      nie wyłącza ze zwolnienia świadczeń pochodnych, w tym świadczeń wypłacanych wdowom po zmarłych uczestnikach programu.

Decydujące znaczenie ma źródło świadczenia, którym jest pracowniczy program emerytalny, a nie osoba, która historycznie finansowała składki.

Powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie w aktualnej praktyce interpretacyjnej organów podatkowych, w szczególności w interpretacji indywidualnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 2025 r. sygn. 0112-KDIL2-1.4011.453.2025.1.MB, w której organ potwierdził, że świadczenia wypłacane z zagranicznego pracowniczego programu emerytalnego, działającego na podstawie przepisów obowiązujących w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, korzystają ze zwolnienia przewidzianego w art. 21 ust. 1 pkt 58 lit. b ustawy o PIT, niezależnie od tego, czy odbiorca świadczenia był bezpośrednim uczestnikiem programu.

Argumentacja zaprezentowana w powyższej interpretacji ma bezpośrednie zastosowanie do Pani sytuacji.

Umowa między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Federalną Niemiec w sprawie unikania podwójnego opodatkowania znajduje zastosowanie wyłącznie do dochodów podlegających opodatkowaniu. W sytuacji, gdy świadczenie korzysta ze zwolnienia przedmiotowego na gruncie ustawy o PIT, brak jest podstaw do alokowania prawa do opodatkowania między państwami.

Mając na uwadze powyższe, uważa Pani, że świadczenie otrzymywane przez Panią – wdowę po zmarłym pracowniku X, z niemieckiego pracowniczego programu emerytalnego (bAV), działającego na podstawie ustawy Betriebsrentengesetz (BetrAVG), nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych w Polsce, na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 58 lit. b ustawy o PIT.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.):

Osoby fizyczne, jeżeli mają miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, podlegają obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów (przychodów) bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów (nieograniczony obowiązek podatkowy).

Stosownie zaś do art. 4a ww. ustawy:

Przepisy art. 3 ust. 1, 1a, 2a i 2b stosuje się z uwzględnieniem umów w sprawie unikania podwójnego opodatkowania, których stroną jest Rzeczpospolita Polska.

Ustalenie miejsca zamieszkania podatnika decyduje o zakresie ciążącego na nim obowiązku podatkowego. Inaczej mówiąc, od miejsca zamieszkania zależy czy podatnik podlega nieograniczonemu, czy ograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w Polsce. Nieograniczonym obowiązkiem podatkowym objęci są podatnicy, którzy w Polsce mają miejsce zamieszkania. Podlegają oni obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów (przychodów) bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów.

W opisie zdarzenia wskazała Pani, że Pani małżonek przez wiele lat był uczestnikiem pracowniczego programu emerytalnego X, opartego na pracowniczych planach emerytalnych wynikających z niemieckiej ustawy Betriebsrentengesetz. W sierpniu 2023 r. Pani małżonek zmarł. Mieszkała Pani na terenie Niemiec do 12 stycznia 2024 r., po tym dniu przeprowadziła się Pani na stałe do Polski. W Polsce od 12 stycznia 2024 r. zamieszkała Pani na stałe. Pod koniec 2023 r., otrzymała Pani z X, informację, że w związku z uczestnictwem małżonka w programie emerytalnym może Pani otrzymać świadczenie z tego tytułu i jednocześnie może Pani wybrać, czy chce to świadczenie w formie miesięcznych wypłat czy w formie jednorazowej wypłaty.

Pracowniczy Program Emerytalny X został utworzony w Niemczech i działa w oparciu o przepisy dotyczące pracowniczych programów emerytalnych obowiązujących w Niemczech.

W odniesieniu do otrzymanego przez Panią świadczenia należy więc zastosować przepisy Umowy między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Federalną Niemiec w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i od majątku z dnia 14 maja 2003 r. (Dz. U. z 2005 r. Nr 12, poz. 90, dalej: umowa polsko-niemiecka).

W pierwszej kolejności należy bowiem ustalić czy w świetle tej umowy świadczenie może podlegać opodatkowaniu w Polsce.

W myśl art. 18 ust. 1 tej umowy:

Emerytury i podobne świadczenia lub renty, otrzymywane przez osobę mającą miejsce zamieszkania w Umawiającym się Państwie z drugiego Umawiającego się Państwa, podlegają opodatkowaniu tylko w tym pierwszym Państwie.

Na podstawie art. 18 ust. 2 umowy:

Bez względu na postanowienia ustępu 1 niniejszego artykułu płatności otrzymywane przez osobę mającą miejsce zamieszkania w jednym Umawiającym się Państwie z obowiązkowego systemu ubezpieczeń socjalnych drugiego Umawiającego się Państwa, podlegają opodatkowaniu tylko w tym drugim Państwie.

Zgodnie z Komentarzem do Modelowej Konwencji, artykuł 18 MK OECD obejmuje nie tylko emerytury wypłacane bezpośrednio byłym pracownikom najemnym, lecz również innym beneficjentom (na przykład żyjącym współmałżonkom lub dzieciom pracowników) a także renty i inne podobne świadczenia. Warunkiem, który musi zostać przy tym spełniony, jest ich związek z wcześniejszą pracą wykonywaną przez pracownika oraz ich charakter, polegający na zabezpieczeniu środków do życia.

Komentarz do Modelowej Konwencji OECD wskazuje, że określenie „inne podobne świadczenie” jest wystarczająco szerokie, aby objąć również płatności nieokresowe, tj. jednorazowe.

W kontekście powyższego należy podkreślić, że Tekst Modelowej Konwencji stanowiącej wzór umów w sprawie unikania podwójnego opodatkowania zawieranych przez Polskę, jak i brzmienie Komentarza do niej zostały wypracowane w drodze konsensusu przez wszystkie państwa członkowskie OECD, które zobowiązały się tym samym do stosowania zawartych w nich postanowień.

Modelowa Konwencja, jak i Komentarz do niej, nie są źródłem powszechnie obowiązującego prawa, natomiast stanowią wskazówkę, jak należy interpretować zapisy umów w sprawie unikania podwójnego opodatkowania.

Zawierane przez Polskę umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania są wzorowane na Modelowej Konwencji w sprawie podatku od dochodu i majątku OECD, zatem interpretacja ich postanowień powinna uwzględniać ustalenia przyjęte na szczeblu OECD, znajdujące wyraz w wypracowanym przez państwa członkowskie tej organizacji, w tym również Polskę, Komentarzu do Modelowej Konwencji (MK).

Z powyższych przepisów umowy polsko-niemieckiej wynika zatem, że renty i emerytury z Niemiec, wypłacane osobie mającej miejsce zamieszkania w Polsce, podlegają co do zasady opodatkowaniu tylko w Polsce. Wyjątek dotyczy jednak sytuacji, gdy świadczenia są wypłacane z niemieckiego obowiązkowego systemu ubezpieczeń socjalnych.

Skoro zatem w opisanej przez Panią sytuacji wypłata środków nastąpiła z niemieckiego Pracowniczego Programu Emerytalnego powinna ona podlegać opodatkowaniu tylko w Polsce.

W Polsce do opodatkowania tego świadczenia zastosowanie miały przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Zgodnie z zasadą powszechności opodatkowania wyrażoną w art. 9 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Jednakże na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 58 lit. b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Wolne od podatku dochodowego są wypłaty środków zgromadzonych w pracowniczym programie emerytalnym dokonane na rzecz uczestnika lub osób uprawnionych do tych środków po śmierci uczestnika - z zastrzeżeniem ust. 33.

Przy czym, jak wynika z ust. 33 ww. przepisu:

Przez pracownicze programy emerytalne rozumie się pracownicze programy emerytalne utworzone i działające w oparciu o przepisy dotyczące pracowniczych programów emerytalnych obowiązujące w państwach członkowskich Unii Europejskiej lub w innych państwach należących do Europejskiego Obszaru Gospodarczego albo w Konfederacji Szwajcarskiej.

Na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 18 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o pracowniczych programach emerytalnych (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 556 ze zm.):

Przez wypłatę rozumie się dokonaną przez uczestnika lub osobę uprawnioną wypłatę gotówkową lub realizację przelewu środków zgromadzonych w ramach programu na wskazany przez uczestnika lub tę osobę rachunek bankowy – na warunkach określonych w umowie zakładowej, w przypadku spełnienia warunków określonych w ustawie.

Warunki te określone są w art. 42 ust. 1 ww. ustawy, zgodnie z którym:

Wypłata następuje:

1)  na wniosek uczestnika po osiągnięciu przez niego wieku 60 lat;

2)  na wniosek uczestnika po przedstawieniu przez niego decyzji o przyznaniu prawa do emerytury i po ukończeniu 55. roku życia;

3)  w przypadku ukończenia przez uczestnika 70 lat, jeżeli wcześniej nie wystąpił z wnioskiem o wypłatę środków;

4)  na wniosek osoby uprawnionej, w przypadku śmierci uczestnika.

Z powyższego wynika, że zamiarem ustawodawcy było, aby określenie „wypłata” świadczeń, które realizują cel programu emerytalnego obejmowała m.in. zabezpieczenie źródła utrzymania osobie otrzymującej wypłatę po przejściu na emeryturę lub osobie uprawnionej, w przypadku śmierci uczestnika.

Mając zatem na uwadze wskazane we wniosku okoliczności – w szczególności fakt, że jako osoba uprawniona po śmierci małżonka otrzymała Pani wypłatę z pracowniczego programu emerytalnego utworzonego i działającego w oparciu o niemieckie przepisy dotyczące pracowniczych programów emerytalnych – stwierdzić należy, że świadczenie to korzysta w Polsce ze zwolnienia przedmiotowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 58 lit. b w związku z art. 21 ust. 33 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W konsekwencji wskazane we wniosku świadczenie korzystało ze zwolnienia przedmiotowego w Polsce, a bank w Polsce nie powinien pobierać zaliczki na podatek dochodowy od tego świadczenia.

Dodatkowe informacje

W odniesieniu do powołanych we wniosku interpretacji indywidualnych informuję, że zostały one wydane w indywidualnych sprawach i nie mają zastosowania ani konsekwencji wiążących w odniesieniu do żadnego innego zaistniałego stanu faktycznego czy też zdarzenia przyszłego.

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosuje się Pani do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1)  z zastosowaniem art. 119a;

2)  w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3)  z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.