Interpretacja 0115-KDIT2.4011.382.2026.2.MD

Interpretacja indywidualna

– stanowisko nieprawidłowe

Szanowny Panie,

stwierdzam, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest nieprawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

16 maja 2026 r. wpłynął wniosek Wnioskodawcy o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy możliwości preferencyjnego rozliczenia jako osoba samotnie wychowująca dziecko za 2025 r. Wnioskodawca uzupełnił go – w odpowiedzi na wezwanie – pismem, które wpłynęło 13 czerwca 2026 r. Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

Wnioskodawca pozostaje w trakcie postępowania rozwodowego. Od lipca 2025 r. Wnioskodawca oraz małżonka pozostają w separacji faktycznej, nie prowadzą wspólnego gospodarstwa domowego i zamieszkują oddzielnie.

Wnioskodawca posiada dwoje dzieci. Każde z rodziców sprawuje faktyczną pieczę nad innym dzieckiem. Niniejszy wniosek dotyczy dziecka pełnoletniego, które w 2025 r. ukończyło 19 lat i kontynuowało naukę na studiach wyższych. Dziecko nie uzyskiwało dochodów powodujących utratę prawa do preferencyjnego rozliczenia przewidzianego dla osoby samotnie wychowującej dziecko. Dziecko było zameldowane pod adresem Wnioskodawcy, natomiast w związku ze studiami zamieszkiwało w lokalu mieszkalnym wynajmowanym w miejscowości, w której odbywało studia.

Wnioskodawca ponosił zasadniczy ciężar utrzymania dziecka, w szczególności koszty związane z edukacją, najmem mieszkania, wyżywieniem, codziennym utrzymaniem oraz innymi bieżącymi potrzebami dziecka. Łączne miesięczne koszty utrzymania dziecka wynosiły około 5 000 zł. Drugi rodzic dobrowolnie przekazywał alimenty w wysokości 500 zł miesięcznie oraz utrzymywał kontakty z dzieckiem. Kontakty te nie wiązały się jednak ze sprawowaniem codziennej, porównywalnej pieczy wychowawczej ani z ponoszeniem zasadniczego ciężaru utrzymania dziecka.

Miejsca zamieszkania Wnioskodawcy oraz drugiego rodzica były oddalone od siebie o ponad 220 km, co dodatkowo potwierdzało brak prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego oraz brak sprawowania przez oboje rodziców porównywalnej, codziennej pieczy nad dzieckiem. Wnioskodawca faktycznie samodzielnie organizował i zapewniał dziecku warunki życia, edukacji oraz utrzymania. Centrum spraw życiowych dziecka pozostawało związane z Wnioskodawcą. Drugie dziecko stron pozostawało pod opieką drugiego rodzica i nie było uwzględniane przez Wnioskodawcę dla celów preferencyjnego rozliczenia podatkowego.

Jednocześnie dziecko będące przedmiotem niniejszego wniosku nie było uwzględniane przez drugiego rodzica dla celów preferencyjnego rozliczenia podatkowego. Wnioskodawca uwzględnił dziecko w zeznaniu podatkowym za rok 2025, jednak nie skorzystał z preferencyjnego sposobu opodatkowania przewidzianego dla osoby samotnie wychowującej dziecko.

W związku z wątpliwościami co do prawidłowej wykładni przepisów Wnioskodawca zamierza, w przypadku uzyskania korzystnej interpretacji indywidualnej, złożyć korektę zeznania podatkowego za rok 2025.

Uzupełnienie i doprecyzowanie opisu stanu faktycznego

W 2025 r. Wnioskodawca podlegał na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu i uzyskiwał dochody opodatkowane według skali podatkowej z tytułu umowy o pracę.

W 2025 r. Wnioskodawca pozostawał w związku małżeńskim. W 2025 r. nie została orzeczona separacja w rozumieniu odrębnych przepisów (separacja sądowa). Małżonka Wnioskodawcy nie odbywała kary pozbawienia wolności i nie została pozbawiona praw rodzicielskich. Od lipca 2025 r. Wnioskodawca pozostawał z małżonką w separacji faktycznej, nie prowadził z nią wspólnego gospodarstwa domowego i zamieszkiwał oddzielnie. 25 czerwca 2025 r. małżonka Wnioskodawcy wniosła pozew o rozwód.

Dzieci – córki Wnioskodawcy urodziły się 4 października 2006 r. i 12 października 2010 r.

W 2025 r. pełnoletnia córka pozostawała na utrzymaniu Wnioskodawcy. Od lipca 2025 r., po rozpoczęciu separacji faktycznej małżonków, Wnioskodawca samodzielnie wykonywał wobec niej obowiązki związane z jej utrzymaniem, organizacją życia oraz zapewnieniem warunków do nauki. Córka nie była w tym okresie wychowywana wspólnie przez Wnioskodawcę i jej matkę.

W odniesieniu do pełnoletniej córki w 2025 r., nie utrzymywała się samodzielnie. Zasadniczy ciężar utrzymania córki spoczywał na Wnioskodawcy. Finansował koszty jej utrzymania, edukacji, rekrutacji na studia, najmu mieszkania, wyżywienia oraz bieżących potrzeb życiowych. Miesięczne wydatki Wnioskodawcy, związane z utrzymaniem córki, wynosiły około 4 600 zł. Od października 2025 r. matka córki przekazywała dobrowolnie 500 zł miesięcznie, jednak nie ponosiła porównywalnego ciężaru utrzymania córki.

Pełnoletnia córka pozostawała na utrzymaniu Wnioskodawcy. Wnioskodawca finansował koszty jej nauki, najmu mieszkania, wyżywienia oraz pozostałe koszty związane z jej codziennym funkcjonowaniem, wykonując tym samym ciążący na Wnioskodawcy obowiązek alimentacyjny wobec dziecka kontynuującego naukę i nieutrzymującego się samodzielnie.

Od października 2025 r. matka córki przekazywała dobrowolnie świadczenia pieniężne w wysokości 500 zł miesięcznie. Świadczenia te nie wynikały z orzeczenia sądu ani ugody alimentacyjnej. Jednocześnie Wnioskodawca finansował koszty nauki córki, najmu mieszkania, wyżywienia oraz pozostałe bieżące koszty jej utrzymania.

Wnioskodawca utrzymywał stały kontakt z córką, wspierał ją oraz uczestniczył w podejmowaniu decyzji dotyczących jej edukacji i bieżących spraw życiowych. Matka utrzymywała z córką sporadyczne kontakty. Nie uczestniczyła w podejmowaniu istotnych decyzji dotyczących edukacji córki, miejsca jej zamieszkania ani organizacji jej życia.

Córka nie otrzymywała zasiłku pielęgnacyjnego, dodatku pielęgnacyjnego ani renty socjalnej. Do czerwca 2025 r. córka uczęszczała do liceum ogólnokształcącego działającego zgodnie z przepisami obowiązującymi w Rzeczypospolitej Polskiej. Od października 2025 r. rozpoczęła studia na uczelni wyższej działającej zgodnie z przepisami obowiązującymi w Rzeczypospolitej Polskiej. W 2025 r. pełnoletnia córka nie uzyskała żadnych dochodów ani przychodów.

W 2025 r. Wnioskodawca posiadał pełnię władzy rodzicielskiej nad małoletnią córką. W 2025 r. matka małoletniej córki również posiadała pełnię władzy rodzicielskiej nad małoletnią córką.

W 2025 r. świadczenie wychowawcze na małoletnią córkę było wypłacane na rachunek bankowy Wnioskodawcy. Całość otrzymanego świadczenia Wnioskodawca przekazywał matce córki, z którą córka stale zamieszkiwała. Świadczenie nie było wypłacane rodzicom w związku z opieką naprzemienną.

W 2025 r. małoletnia córka stale zamieszkiwała z matką, która sprawowała nad nią bieżącą opiekę i wychowanie. Wnioskodawca utrzymywał regularny kontakt z córką oraz dobrowolnie przekazywał matce córki dodatkowo kwotę 800 zł miesięcznie z własnych środków, niezależnie od świadczenia wychowawczego 800+. Nie była wykonywana opieka naprzemienna.

W 2025 r., poza wskazanymi we wniosku córkami, Wnioskodawca nie był ojcem innych dzieci wychowywanych wspólnie z drugim rodzicem lub opiekunem prawnym.

W 2025 r. w stosunku do Wnioskodawcy ani do dzieci Wnioskodawcy nie miały zastosowania przepisy art. 30c (opodatkowanie dochodów z działalności gospodarczej, działów specjalnych produkcji rolnej podatkiem liniowym) lub ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym (z wyjątkiem przepisów dotyczących najmu prywatnego) – w zakresie osiągniętych w roku podatkowym przychodów, poniesionych kosztów uzyskania przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do zwiększania lub pomniejszenia podstawy opodatkowania albo przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do dokonywania innych doliczeń lub odliczeń.

Nie miały również zastosowania przepisy z ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym lub ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.

Wnioskodawca nie posiada wiedzy, czy matka dzieci rozliczyła się za 2025 r. jako osoba samotnie wychowująca dziecko.

W zeznaniu podatkowym za 2025 r. Wnioskodawca wykazał pełnoletnią córkę jako dziecko pozostające na utrzymaniu Wnioskodawcy. Wnioskodawca nie skorzystał jednak z ulgi prorodzinnej. Z posiadanej przez Wnioskodawcę wiedzy, matka dzieci skorzystała z ulgi prorodzinnej w odniesieniu do małoletniej córki.

Pytanie

Czy w przedstawionym stanie faktycznym Wnioskodawca ma prawo do skorzystania za rok podatkowy 2025 z preferencyjnego sposobu opodatkowania przewidzianego dla osoby samotnie wychowującej dziecko, o którym mowa w art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?

Stanowisko Wnioskodawcy w sprawie

Zdaniem Wnioskodawcy, w przedstawionym stanie faktycznym przysługuje mu prawo do skorzystania za rok 2025 z preferencyjnego sposobu opodatkowania jako osoba samotnie wychowująca dziecko. Wnioskodawca od lipca 2025 r. pozostaje w faktycznej separacji z małżonką i prowadzi odrębne gospodarstwo domowe.

W odniesieniu do dziecka objętego niniejszym wnioskiem Wnioskodawca wykonywał główne obowiązki związane z utrzymaniem, organizacją życia i zapewnieniem warunków do nauki. Fakt utrzymywania kontaktów dziecka z drugim rodzicem oraz przekazywania alimentów nie oznacza wykonywania przez drugiego rodzica codziennej, porównywalnej pieczy wychowawczej. Zasadniczy ciężar wychowania i utrzymania dziecka spoczywał na Wnioskodawcy. Dziecko kontynuowało naukę na studiach wyższych, nie osiągało dochodów wyłączających możliwość zastosowania preferencji podatkowej oraz pozostawało na utrzymaniu Wnioskodawcy.

W ocenie Wnioskodawcy spełnione zostały przesłanki określone w art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, co uzasadnia możliwość skorzystania z preferencyjnego sposobu opodatkowania przewidzianego dla osoby samotnie wychowującej dziecko.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które Wnioskodawca przedstawił we wniosku, jest nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 6 ust. 4c ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 592 ze zm.):

Od dochodów jednego rodzica lub opiekuna prawnego, podlegającego obowiązkowi podatkowemu, o którym mowa w art. 3 ust. 1, będącego panną, kawalerem, wdową, wdowcem, rozwódką, rozwodnikiem, osobą, w stosunku do której orzeczono separację w rozumieniu odrębnych przepisów, lub osobą, której małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności, jeżeli ten rodzic lub opiekun w roku podatkowym samotnie wychowuje dzieci:

1)  małoletnie,

2)  pełnoletnie, które zgodnie z odrębnymi przepisami otrzymywały zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny lub rentę socjalną,

3)  pełnoletnie do ukończenia 25. roku życia, uczące się w szkołach, o których mowa w przepisach regulujących system oświatowy lub szkolnictwo wyższe, obowiązujących w Rzeczypospolitej Polskiej oraz w innym państwie

–    podatek może być określony zgodnie z ust. 4d na wniosek wyrażony w rocznym zeznaniu podatkowym.

W myśl art. 6 ust. 4d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

W przypadku, o którym mowa w ust. 4c, podatek jest określany w podwójnej wysokości podatku obliczonego od połowy dochodów osoby samotnie wychowującej dzieci, z uwzględnieniem art. 7, przy czym do sumy tych dochodów nie wlicza się dochodów (przychodów) opodatkowanych w sposób zryczałtowany na zasadach określonych w niniejszej ustawie.

Na podstawie art. 6 ust. 4e wskazanej ustawy:

Przepisu ust. 4c pkt 3 nie stosuje się, jeżeli dziecko, o którym mowa w tym przepisie, uzyskało w roku podatkowym:

1)  dochody, z wyjątkiem renty rodzinnej, podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27 lub art. 30b lub

2)  przychody, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 148 i 152

–    w łącznej wysokości przekraczającej dwunastokrotność kwoty renty socjalnej określonej w ustawie z dnia 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej (Dz.U. z 2026 r. poz. 377), w wysokości obowiązującej w grudniu roku podatkowego.

Stosownie do art. 6 ust. 4f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Sposób opodatkowania, o którym mowa w ust. 4d, nie ma zastosowania do osoby, która wychowuje wspólnie z drugim rodzicem albo opiekunem prawnym co najmniej jedno dziecko, w tym również gdy dziecko jest pod opieką naprzemienną, w związku z którą obydwojgu rodzicom zostało ustalone świadczenie wychowawcze zgodnie z art. 5 ust. 2a ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz.U. z 2024 r. poz. 1576, z 2025 r. poz. 619 i 1301 oraz z 2026 r. poz. 203).

Zgodnie ze stanowiskiem utrwalonym zarówno w orzecznictwie, jak i w doktrynie prawa, wszelkie preferencje podatkowe stanowią wyłom od zasady powszechności opodatkowania oraz mają charakter przywileju, z którego podatnik ma prawo, a nie obowiązek korzystania. Muszą one być zatem interpretowane bez dokonywania wykładni rozszerzającej, a także zawężającej danego przepisu prawa podatkowego. Nadto przy wszelkiej interpretacji przepisów prawa podatkowego i próbach odkodowania zawartych w nich norm prawnych należy posługiwać się przede wszystkim wykładnią językową.

Tym samym, z preferencyjnego opodatkowania dochodów, na zasadach przewidzianych w art. 6 ust. 4d w zw. z ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, może korzystać rodzic (przysposabiający) lub opiekun prawny samotnie wychowujący dzieci, będący w roku podatkowym, którego rozliczenie ma dotyczyć, panną, kawalerem. Ustawodawca określił również, że z omawianej preferencji może korzystać osoba, której związek małżeński ustał wskutek śmierci współmałżonka (wdowa, wdowiec) lub został rozwiązany poprzez orzeczenie rozwodu (rozwódka, rozwodnik). Samotnie wychowującą dzieci może być również osoba, w stosunku do której orzeczono separację w rozumieniu odrębnych przepisów, jak też osoba, której małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności.

Jednocześnie przepisy powyższej ustawy nie uzależniają prawa podatnika do preferencyjnego opodatkowania jego dochodów od tego, czy przez cały rok był osobą samotnie wychowującą dziecko. Wystarczające jest zatem, aby taki stan zaistniał w ciągu roku, a nie trwał przez cały rok.

Wśród podatników uprawnionych do preferencyjnego rozliczenia w sposób powyżej wskazany, w art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych ustawodawca wymienia osobę, w stosunku do której orzeczono separację w rozumieniu odrębnych przepisów. Stosowne uregulowania w tym zakresie, zawarte zostały w ustawie z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t. j. Dz.U. z 2026 r. poz. 236).

Stosownie do art. 61¹ § 1 tego Kodeksu:

Jeżeli między małżonkami nastąpił zupełny rozkład pożycia, każdy z małżonków może żądać, ażeby sąd orzekł separację.

W świetle art. 61³ § 1 cytowanego Kodeksu:

Przy orzekaniu separacji stosuje się przepisy art. 57 i art. 58.

Art. 61⁴ § 1 omawianego Kodeksu stanowi, że:

Orzeczenie separacji ma skutki takie jak rozwiązanie małżeństwa przez rozwód, chyba że ustawa stanowi inaczej.

Na bazie art. 57 § 1 przywołanego Kodeksu:

Orzekając rozwód sąd orzeka także, czy i który z małżonków ponosi winę rozkładu pożycia.

Według art. 58 § 1 ww. Kodeksu:

W wyroku orzekającym rozwód sąd rozstrzyga o władzy rodzicielskiej nad wspólnym małoletnim dzieckiem obojga małżonków i kontaktach rodziców z dzieckiem oraz orzeka, w jakiej wysokości każdy z małżonków jest obowiązany do ponoszenia kosztów utrzymania i wychowania dziecka. Sąd uwzględnia pisemne porozumienie małżonków o sposobie wykonywania władzy rodzicielskiej i utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem po rozwodzie, jeżeli jest ono zgodne z dobrem dziecka. Rodzeństwo powinno wychowywać się wspólnie, chyba że dobro dziecka wymaga innego rozstrzygnięcia.

Z powyższego wynika więc, że dla spełnienia przesłanki, zawartej w art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, warunkującej możliwość preferencyjnego rozliczenia dochodów nie jest wystarczająca separacja faktyczna z zerwaniem więzi między małżonkami bez ingerencji sądu, koniecznym jest wydanie przez sąd orzeczenia o separacji. Sąd orzeka separację między małżonkami, na żądanie jednego z nich, po nastąpieniu zupełnego rozkładu ich pożycia.

Mając na uwadze powyższe przepisy prawa i przedstawiony we wniosku opis zdarzenia oraz nie kwestionując zaangażowania Wnioskodawcy w proces wychowawczy pełnoletniego dziecka, stwierdzić należy, że mimo samodzielnego wykonywania wobec niego obowiązków związanych z jego utrzymaniem, organizacją życia oraz zapewnieniem warunków do nauki, w 2025 r. Wnioskodawca nie posiadał statusu „osoby samotnie wychowującej dziecko”. Przez cały rok podatkowy 2025 Wnioskodawca był bowiem w związku małżeńskim, ponieważ mimo złożonego pozwu o rozwód jego małżeństwo nie zostało rozwiązane. Nie pozostawał również w separacji orzeczonej przez sąd. Małżonka Wnioskodawcy nie odbywała kary pozbawienia wolności i nie została pozbawiona praw rodzicielskich. Wnioskodawca nie należał do jednej z kategorii osób wymienionych w art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, które tworzą zamknięty katalog osób uznanych przez ustawodawcę za osobę samotnie wychowującą dziecko, w przypadku gdy nie był kawalerem, wdowcem, rozwodnikiem albo osobą, w stosunku do której orzeczono separację w rozumieniu odrębnych przepisów, lub osobą pozostającą w związku małżeńskim, której małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności. Tym samym Wnioskodawca nie spełnia warunku posiadania określonego stanu cywilnego. W konsekwencji, nie przysługuje Wnioskodawcy prawo do skorzystania z preferencyjnego rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych za 2025 r., stosownie do zasad określonych w art. 6 ust. 4c i 4d tej ustawy.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Wnioskodawca przedstawił i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz.U. z 2026 r. poz. 622). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli: sytuacja Wnioskodawcy będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i Wnioskodawca zastosuje się do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1)  z zastosowaniem art. 119a;

2)  w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3)  z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Wnioskodawca ma prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.