Interpretacja 0115-KDIT2.4011.383.2026.2.MD

Interpretacja indywidualna

 – stanowisko nieprawidłowe

Szanowny Panie,

stwierdzam, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest nieprawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

18 maja 2026 r. wpłynął wniosek Wnioskodawcy o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy możliwości preferencyjnego rozliczenia jako osoba samotnie wychowująca dziecko za 2025 r. Wnioskodawca uzupełnił go – w odpowiedzi na wezwanie – pismem, które wpłynęło 16 czerwca 2026 r.

Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

Wnioskodawca pozostaje formalnie w związku małżeńskim, jednak od 18 marca 2024 r. pomiędzy małżonkami istnieje trwała separacja faktyczna. Od wskazanej daty małżonkowie nie prowadzą wspólnego gospodarstwa domowego, nie zamieszkują razem oraz nie funkcjonują jako rodzina w znaczeniu faktycznym. Wnioskodawca wyprowadził się ze wspólnie zajmowanego miejsca zamieszkania po trwałym rozpadzie pożycia małżeńskiego.

Następnie, 6 maja 2024 r., złożył pozew o rozwód do Sądu Okręgowego w B. Postępowanie rozwodowe pozostaje nadal w toku. Dotychczas wyznaczane terminy rozpraw były odwoływane lub odraczane, natomiast kolejny termin rozprawy został wyznaczony na 26 października 2026 r. Przedłużający się charakter postępowania sądowego wynika wyłącznie z toku postępowania i nie oznacza kontynuowania wspólnego pożycia przez małżonków.

Syn Wnioskodawcy, (...), urodzony w 2008 r., od 10 grudnia 2024 r. stale zamieszkuje z Wnioskodawcą i pozostaje pod jego wyłączną, codzienną opieką. Wskazanego dnia matka dziecka wyjechała do Francji, pozostawiając syna pod opieką babci. Od tego momentu faktyczną i bieżącą opiekę nad małoletnim przejął Wnioskodawca.

W roku podatkowym 2025 Wnioskodawca samodzielnie wykonywał wszelkie obowiązki związane z wychowaniem oraz utrzymaniem syna, w szczególności:

-     zapewniał miejsce zamieszkania,

-     ponosił pełne koszty utrzymania dziecka,

-     organizował bieżące potrzeby życiowe,

-     zapewniał opiekę wychowawczą,

-     podejmował codzienne decyzje dotyczące edukacji i funkcjonowania syna.

W 2025 r. żona w ogóle nie ponosiła kosztów finansowych utrzymania dziecka oraz mieszkała na terenie Francji i nie zajmowała się małoletnim. Matka dziecka nie uczestniczy w codziennym wychowaniu syna. Kontakty ograniczają się zasadniczo do sporadycznych rozmów telefonicznych, średnio raz w tygodniu. Nie została ustanowiona opieka naprzemienna, a ciężar codziennej opieki nad dzieckiem spoczywa wyłącznie na Wnioskodawcy.

Od 1 maja 2025 r. pomiędzy małżonkami obowiązuje rozdzielność majątkowa ustanowiona orzeczeniem sądu. Dodatkowo postanowieniem z 27 marca 2026 r. sąd udzielił zabezpieczenia roszczenia alimentacyjnego poprzez zobowiązanie matki małoletniego do uiszczania alimentów w kwocie 1.500 zł miesięcznie. Pomimo wydanego postanowienia matka dziecka nie realizuje obowiązku alimentacyjnego, wobec czego Wnioskodawca podejmuje działania zmierzające do skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego.

Okoliczności wskazane przez Wnioskodawcę znajdują również potwierdzenie w protokole rozprawy z 29 kwietnia 2025 r. w sprawie o rozwód. W toku rozprawy strony zgodnie potwierdziły, że:

-     od marca 2024 r. nie prowadzą wspólnego gospodarstwa domowego,

-     syn od grudnia 2024 r. mieszka z Wnioskodawcą,

-     małoletni chce stale zamieszkiwać przy ojcu,

-     codzienna opieka nad dzieckiem wykonywana jest przez Wnioskodawcę.

Ponadto matka dziecka wskazała, że jej udział finansowy ogranicza się wyłącznie do opłacania korepetycji syna w kwocie około 300 zł miesięcznie. W roku podatkowym 2025 Wnioskodawca faktycznie samotnie wychowywał małoletnie dziecko, samodzielnie sprawował bieżącą pieczę nad synem oraz samodzielnie ponosił ciężar jego utrzymania.

Uzupełnienie i doprecyzowanie opisu stanu faktycznego

W 2025 r. Wnioskodawca podlegał na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu i uzyskiwał dochody opodatkowane według skali podatkowej z tytułu umowy o pracę.

W 2025 r. Wnioskodawca pozostawał w związku małżeńskim. Sprawa rozwodowa założona w 2024 r. jest nadal w toku z powodu braku stawiennictwa małżonki na rozprawach. Wnioskodawca nie posiada sądowego orzeczenia o separacji.

Syn (...) urodził się 1 marca 2009 r. Wnioskodawca nie posiada żadnych innych dzieci. Ani Wnioskodawca ani żona Wnioskodawcy nie otrzymali świadczenia wychowawczego. Żona, pomimo przebywania za granicą kraju i niesprawowania opieki nad A, złożyła wniosek o 800+, co spowodowało, że ZUS nie wypłacił świadczeń ani Wnioskodawcy ani żonie. Wnioskodawca złożył odwołanie w ZUS i wyjaśnienia sytuacji. ZUS rozpatruje sprawę i żadnych świadczeń nie wypłacił. W lutym 2026 r. żona złożyła odwołanie swoich roszczeń osobiście w ZUS, zeznając, że mieszka we Francji i nie zajmuje się synem.

W 2025 r. w stosunku do Wnioskodawcy ani syna Wnioskodawcy nie miały zastosowania przepisy art. 30c (opodatkowanie dochodów z działalności gospodarczej, działów specjalnych produkcji rolnej podatkiem liniowym) lub ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym (z wyjątkiem przepisów dotyczących najmu prywatnego) – w zakresie osiągniętych w roku podatkowym przychodów, poniesionych kosztów uzyskania przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do zwiększania lub pomniejszenia podstawy opodatkowania albo przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do dokonywania innych doliczeń lub odliczeń.

Nie miały również zastosowania przepisy z ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym lub ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.

Pytanie

Czy w przedstawionym stanie faktycznym Wnioskodawca jest uprawniony do skorzystania za rok podatkowy 2025 z preferencyjnego sposobu opodatkowania przewidzianego dla osoby samotnie wychowującej dziecko, zgodnie z art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?

Stanowisko Wnioskodawcy w sprawie

Zdaniem Wnioskodawcy, jest on uprawniony do skorzystania za rok podatkowy 2025 z preferencyjnego sposobu opodatkowania przewidzianego dla osoby samotnie wychowującej dziecko, zgodnie z art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zgodnie z powołanym przepisem prawo do preferencyjnego rozliczenia przysługuje podatnikowi samotnie wychowującemu dziecko. W ocenie Wnioskodawcy decydujące znaczenie ma faktyczne wykonywanie obowiązków rodzicielskich oraz rzeczywiste samotne wychowywanie dziecka, a nie wyłącznie formalny status pozostawania w związku małżeńskim.

Pomimo formalnego trwania małżeństwa:

-     pomiędzy małżonkami istnieje trwała separacja faktyczna,

-     małżonkowie nie prowadzą wspólnego gospodarstwa domowego,

-     matka dziecka stale przebywa za granicą,

-     matka dziecka nie uczestniczy w codziennej opiece i wychowaniu syna,

-     Wnioskodawca samodzielnie wykonuje wszystkie obowiązki związane z wychowaniem i utrzymaniem dziecka.

W roku podatkowym 2025 syn stale zamieszkiwał z Wnioskodawcą, który samodzielnie organizował jego codzienne życie, ponosił koszty utrzymania oraz sprawował bieżącą opiekę rodzicielską. Brak jest również opieki naprzemiennej lub porównywalnego udziału drugiego rodzica w procesie wychowawczym. Okoliczności te znajdują potwierdzenie zarówno w przebiegu postępowania rozwodowego, jak również w treści protokołu rozprawy z dnia 29 kwietnia 2025 r.

W ocenie Wnioskodawcy przedstawiony stan faktyczny spełnia przesłanki uznania go za osobę samotnie wychowującą dziecko w rozumieniu art. 6 ust. 4c ustawy o PIT, co uzasadnia możliwość skorzystania z preferencyjnego sposobu opodatkowania za rok podatkowy 2025.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które Wnioskodawca przedstawił we wniosku, jest nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 6 ust. 4c ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 592 ze zm.):

Od dochodów jednego rodzica lub opiekuna prawnego, podlegającego obowiązkowi podatkowemu, o którym mowa w art. 3 ust. 1, będącego panną, kawalerem, wdową, wdowcem, rozwódką, rozwodnikiem, osobą, w stosunku do której orzeczono separację w rozumieniu odrębnych przepisów, lub osobą, której małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności, jeżeli ten rodzic lub opiekun w roku podatkowym samotnie wychowuje dzieci:

1)  małoletnie,

2)  pełnoletnie, które zgodnie z odrębnymi przepisami otrzymywały zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny lub rentę socjalną,

3)  pełnoletnie do ukończenia 25. roku życia, uczące się w szkołach, o których mowa w przepisach regulujących system oświatowy lub szkolnictwo wyższe, obowiązujących w Rzeczypospolitej Polskiej oraz w innym państwie

-     podatek może być określony zgodnie z ust. 4d na wniosek wyrażony w rocznym zeznaniu podatkowym.

W myśl art. 6 ust. 4d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

W przypadku, o którym mowa w ust. 4c, podatek jest określany w podwójnej wysokości podatku obliczonego od połowy dochodów osoby samotnie wychowującej dzieci, z uwzględnieniem art. 7, przy czym do sumy tych dochodów nie wlicza się dochodów (przychodów) opodatkowanych w sposób zryczałtowany na zasadach określonych w niniejszej ustawie.

Stosownie do art. 6 ust. 4f wskazanej ustawy:

Sposób opodatkowania, o którym mowa w ust. 4d, nie ma zastosowania do osoby, która wychowuje wspólnie z drugim rodzicem albo opiekunem prawnym co najmniej jedno dziecko, w tym również gdy dziecko jest pod opieką naprzemienną, w związku z którą obydwojgu rodzicom zostało ustalone świadczenie wychowawcze zgodnie z art. 5 ust. 2a ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz.U. z 2024 r. poz. 1576, z 2025 r. poz. 619 i 1301 oraz z 2026 r. poz. 203).

Zgodnie ze stanowiskiem utrwalonym zarówno w orzecznictwie, jak i w doktrynie prawa, wszelkie preferencje podatkowe stanowią wyłom od zasady powszechności opodatkowania oraz mają charakter przywileju, z którego podatnik ma prawo, a nie obowiązek korzystania. Muszą one być zatem interpretowane bez dokonywania wykładni rozszerzającej, a także zawężającej danego przepisu prawa podatkowego. Nadto przy wszelkiej interpretacji przepisów prawa podatkowego i próbach odkodowania zawartych w nich norm prawnych należy posługiwać się przede wszystkim wykładnią językową.

Tym samym, z preferencyjnego opodatkowania dochodów, na zasadach przewidzianych w art. 6 ust. 4d w zw. z ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, może korzystać rodzic (przysposabiający) lub opiekun prawny samotnie wychowujący dzieci, będący w roku podatkowym, którego rozliczenie ma dotyczyć, panną, kawalerem. Ustawodawca określił również, że z omawianej preferencji może korzystać osoba, której związek małżeński ustał wskutek śmierci współmałżonka (wdowa, wdowiec) lub został rozwiązany poprzez orzeczenie rozwodu (rozwódka, rozwodnik). Samotnie wychowującą dzieci może być również osoba, w stosunku do której orzeczono separację w rozumieniu odrębnych przepisów, jak też osoba, której małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności.

Jednocześnie przepisy powyższej ustawy nie uzależniają prawa podatnika do preferencyjnego opodatkowania jego dochodów od tego, czy przez cały rok był osobą samotnie wychowującą dziecko. Wystarczające jest zatem, aby taki stan zaistniał w ciągu roku, a nie trwał przez cały rok.

Wśród podatników uprawnionych do preferencyjnego rozliczenia w sposób powyżej wskazany, w art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych ustawodawca wymienia osobę, w stosunku do której orzeczono separację w rozumieniu odrębnych przepisów. Stosowne uregulowania w tym zakresie, zawarte zostały w ustawie z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t. j. Dz.U. z 2026 r. poz. 236).

Stosownie do art. 61¹ § 1 tego Kodeksu:

Jeżeli między małżonkami nastąpił zupełny rozkład pożycia, każdy z małżonków może żądać, ażeby sąd orzekł separację.

W świetle art. 61³ § 1 cytowanego Kodeksu:

Przy orzekaniu separacji stosuje się przepisy art. 57 i art. 58.

Art. 61⁴ § 1 omawianego Kodeksu stanowi, że:

Orzeczenie separacji ma skutki takie jak rozwiązanie małżeństwa przez rozwód, chyba że ustawa stanowi inaczej.

Na bazie art. 57 § 1 przywołanego Kodeksu:

Orzekając rozwód sąd orzeka także, czy i który z małżonków ponosi winę rozkładu pożycia.

Według art. 58 § 1 ww. Kodeksu:

W wyroku orzekającym rozwód sąd rozstrzyga o władzy rodzicielskiej nad wspólnym małoletnim dzieckiem obojga małżonków i kontaktach rodziców z dzieckiem oraz orzeka, w jakiej wysokości każdy z małżonków jest obowiązany do ponoszenia kosztów utrzymania i wychowania dziecka. Sąd uwzględnia pisemne porozumienie małżonków o sposobie wykonywania władzy rodzicielskiej i utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem po rozwodzie, jeżeli jest ono zgodne z dobrem dziecka. Rodzeństwo powinno wychowywać się wspólnie, chyba że dobro dziecka wymaga innego rozstrzygnięcia.

Z powyższego wynika więc, że dla spełnienia przesłanki, zawartej w art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, warunkującej możliwość preferencyjnego rozliczenia dochodów nie jest wystarczająca separacja faktyczna z zerwaniem więzi między małżonkami bez ingerencji sądu, koniecznym jest wydanie przez sąd orzeczenia o separacji. Sąd orzeka separację między małżonkami, na żądanie jednego z nich, po nastąpieniu zupełnego rozkładu ich pożycia.

Mając na uwadze powyższe przepisy prawa i przedstawiony we wniosku opis zdarzenia oraz nie kwestionując zaangażowania Wnioskodawcy w proces wychowawczy małoletniego syna, stwierdzić należy, że mimo samotnego wychowywania tego dziecka, w 2025 r. Wnioskodawca nie posiadał statusu „osoby samotnie wychowującej dziecko”. Przez cały rok podatkowy 2025 Wnioskodawca był bowiem w związku małżeńskim, który nie został rozwiązany prawomocnym wyrokiem sądu. Nie pozostawał również w separacji orzeczonej przez sąd. Wnioskodawca nie należał do jednej z kategorii osób wymienionych w art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, które tworzą zamknięty katalog osób uznanych przez ustawodawcę za osobę samotnie wychowującą dziecko, w przypadku gdy nie był kawalerem, wdowcem, rozwodnikiem albo osobą, w stosunku do której orzeczono separację w rozumieniu odrębnych przepisów, lub osobą pozostającą w związku małżeńskim, której małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności. Okoliczność, że Wnioskodawca był w trakcie postępowania o rozwiązanie małżeństwa, a żona Wnioskodawcy mieszkała za granicą i nie prowadziła z Wnioskodawcą wspólnego gospodarstwa domowego pozostaje w tym przypadku bez znaczenia. Tym samym Wnioskodawca nie spełnia warunku posiadania określonego stanu cywilnego. W konsekwencji, nie przysługuje Wnioskodawcy prawo do skorzystania z preferencyjnego rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych za 2025 r., stosownie do zasad określonych w art. 6 ust. 4c i 4d tej ustawy.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Wnioskodawca przedstawił i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 622). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli: sytuacja Wnioskodawcy będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i Wnioskodawca zastosuje się do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1)  z zastosowaniem art. 119a;

2)  w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3)  z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

·   Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Wnioskodawca ma prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.