Interpretacja 0115-KDIT2.4011.594.2025.2.DT

Interpretacja indywidualna

– stanowisko w części prawidłowe i w części nieprawidłowe

Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest:

·      prawidłowe – w części odnoszącej się do możliwości preferencyjnego rozliczenia jako osoba samotnie wychowująca dziecko za 2024 r. oraz

·      nieprawidłowe – w części odnoszącej się do możliwości preferencyjnego rozliczenia się jako osoba samotnie wychowująca dziecko za 2025 i 2026 r.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

22 października 2025 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełnił go Pan pismem z 24 listopada 2025 r. (wpływ) – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego

Od września 2023 r. przed Sądem Okręgowym (...) toczyło się postępowanie rozwodowe pod sygn. akt (...) z powództwa Pana ówczesnej żony. W toku przedmiotowego postępowania, do marca 2024 r. wspólnie utrzymywał Pan z żoną dom, tj. pokrywali Państwo koszty utrzymania dzieci oraz spłacali część wspólnych zobowiązań finansowych (kredyt oraz pożyczkę w banku na budowę i wykończenie domu).

Od 25 października 2024 r. jest Pan rozwiedziony, przy czym od marca 2024 r. posiada Pan wraz z byłą już żoną rozdzielność majątkową orzeczoną przez Sąd Rejonowy (...) w ramach odrębnego postępowania cywilnego. We wskazanym okresie pomiędzy Panem, a Pana byłą żoną dochodziło do różnych nieporozumień na tle finansowym. Nieporozumienia te dotyczyły w szczególności celowego uchylania się przez Pana byłą żonę od ponoszenia wspólnych kosztów, w tym obejmujących utrzymanie domu oraz utrzymanie małoletniej córki.

Z małżeństwa posiada Pan trójkę dzieci w wieku 5, 10 lat (chłopcy) i 17 lat (córka) – stan na 2024 r. Od marca 2024 r. sprawuje Pan opiekę naprzemienną, która została potwierdzona wyrokiem Sądu, przy czym Sąd wskazał sposób sprawowania opieki określony w porozumieniu rodzicielskim załączonym do akt sprawy. Zgodnie z jego treścią: „Strony wyrażają wolę uznania decyzji małoletniej, co do jej miejsca pobytu u wybranego rodzica”. Faktycznie córka zamieszkuje w A w wynajmowanym przez Pana mieszkaniu, a koszty jej utrzymania ponosi Pan nierównomiernie z matką. Pana była żona przekazuje córce miesięcznie kwotę 1.500 zł, natomiast Pan blisko dwukrotnie większą, a ponadto pokrywa Pan jej bieżące wydatki na życie. Pokrywa Pan również koszty jej wyjazdów krajowych i zagranicznych związanych z udziałem w zawodach sportowych, czy koszty wakacji. W 2024 r. był to tygodniowy wyjazd na (...), na który udał się Pan wspólnie z córką oraz niemal trzytygodniowy wyjazd do Stanów Zjednoczonych. Pokrywał Pan także koszty indywidualnej nauki języka angielskiego, czy zakupu ubrań i innych przedmiotów niezbędnych dla samodzielnego utrzymania.

W zakresie zamieszkiwania dwójki małoletnich chłopców, wskazał Pan, że poza incydentalnymi przypadkami jak np. choroba byłej żony czy uraz ręki, albo Pana wyjazd z synami na wakacje – to obaj synowie zamieszkują po tygodniu naprzemiennie u Pana i swojej matki. W opisanych przypadkach, które miały miejsce w tygodniach przypadających na opiekę matki, nie oczekiwał i nie żądał Pan od byłej żony zwrotu żadnych dodatkowych kwot związanych z kosztami utrzymania synów.

Pana córka – poza zamieszkiwaniem w A – w przypadku przyjazdów na (...), przebywa w miejscu Pana faktycznego zamieszkania. W czasie pobytów w Pana miejscu zamieszkania, córka odwiedza matkę, jednakże jej pobyt odbywa się u Pana, w związku z czym wówczas samodzielnie ponosi Pan koszty jej utrzymania. Przyjazdy te mają różną częstotliwość. Od grudnia 2024 r. córka przebywała bez przerwy u Pana przez okres półtora miesiąca, po czym powróciła do A.

Nadmienia Pan, że w większości pokrywa Pan koszty utrzymania córki, a w przypadku pozostałych dzieci są to koszty zrównoważone z tymi, które ponosi Pana była żona. W związku z tą sytuacją matka Pana dzieci proponowała Panu, aby córka sprowadziła się i zamieszkała na stałe w Pana miejscu zamieszkania. Pana była żona oferowała możliwość wypłacania świadczenia alimentacyjnego, na co – po konsultacji z córką – nie wyraził Pan zgody. Córka w październiku 2025 r. osiągnęła pełnoletność oraz zadeklarowała chęć dalszej edukacji i zamieszkiwania w A z opcją przyjazdów i pomieszkiwania w Pana miejscu pobytu.

W lutym 2025 r. złożył Pan zapytanie do Krajowej Informacji Skarbowej, a ponieważ nie uzyskał Pan odpowiedzi przed 30 kwietnia 2025 r., rozliczył Pan podatek dochodowy indywidualnie, na zasadach ogólnych. Następnie w związku z Pana zapytaniem, otrzymał Pan rekomendację złożenia wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej.

Uzupełnienie stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego

Chciałby Pan skorzystać z preferencyjnego rozliczenia jako osoba samotnie wychowująca dziecko w latach podatkowych 2024-2026 (o ile okoliczności opisane w skierowanym zapytaniu nie ulegną zmianom w 2026 r.).

W okresie, którego dotyczy wniosek, podlega Pan i będzie Pan podlegał nieograniczonemu obowiązku podatkowemu na terytorium RP.

Pobiera Pan emeryturę (...) oraz wynagrodzenie z tytułu umowy o pracę (...). Ze względu na charakter zatrudnienia podlega Pan pod ustawę o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne – nie prowadzi Pan działalności gospodarczej i nie świadczy usług w ramach umów cywilnoprawnych. W latach podatkowych 2024-2025 sytuacja ta pozostaje bez zmian. W 2026 r. również nie planuje Pan zmian źródeł dochodu.

Sąd Okręgowy (...) wydał wyrok rozwodowy 25 października 2024 r. sygn. akt (...), który uprawomocnił się 8 listopada 2024 r.

Opieka naprzemienna rozpoczęła się 29 marca 2024 r. i dotyczyła okresu na czas prowadzonej sprawy rozwodowej. Następnie porozumieniem z 25 października 2025 r. postanowił Pan wraz z matką Pana dzieci kontynuować opiekę naprzemienną, w przypadku wyrażenia zgody przez Sąd w wydanym wyroku rozwodowym. Porozumienie co do wychowywania trójki małoletnich dzieci było tożsame z tym zawartym w 29 marca 2024 r. i zostało przygotowane przez Państwa pełnomocników. Porozumienie z 25 października 2024 r. zostało załączone do akt postępowania rozwodowego i zostało objęte wyrokiem, o którym mowa powyżej. Niezależnie od tego, przed Sądem Rejonowym (...) toczyło się postępowanie cywilne o rozdzielność majątkową, która została prawomocnie orzeczona w listopadzie 2024 r. z mocą od marca 2024 r.

W pkt II wyroku Sąd powierzył wykonywanie władzy rodzicielskiej nad małoletnimi dziećmi (całą trójką) obojgu rodzicom, ustalając miejsce pobytu małoletnich naprzemiennie przy matce i przy ojcu. W pkt III wyroku Sąd ustalił, że oboje rodzice będą sprawować nad małoletnimi pieczę naprzemienną w sposób określony w porozumieniu rodzicielskim z 25 października 2024 r. złożonym do akt sprawy. W § 6 tego porozumienia zawarto, że małoletnia córka uczy się w B w A, a koszty jej utrzymania strony będą ponosić po połowie, tj. po 1.500 zł. Ponadto wyrazili Państwo wolę uznania decyzji małoletniej co do jej miejsca pobytu u wybranego rodzica. Nadmienia Pan, że rzeczywiste koszty utrzymania małoletniej córki znacznie przewyższają kwotę po 1.500 zł (łącznie 3.000 zł) miesięcznie, natomiast Pana była żona uznaje, że jest zobowiązana do przekazywania takiej kwoty bez względu na wysokość rzeczywistych kosztów.

Zgodnie z wolą Pana byłej żony, miejsce pobytu córki poza A jest w Pana miejscu zamieszkania.

W pkt IV wyroku Sąd zobowiązał strony do przyczyniania się do kosztów utrzymania małoletnich dzieci w ten sposób, że każde ponosić będzie bieżące koszty utrzymania małoletnich podczas sprawowania nad nimi pieczy, a pozostałe wydatki rodzice ponosić będą w częściach równych. Pana była żona nie stosuje się to tej części wyroku, przerzucając na Pana koszty związane ze spędzaniem wakacji z dziećmi, kupowaniem im ubrań (całej trójce), czy pokrywaniem kosztów hobby i wolnego czasu. Wskazuje Pan, że jeden ze wspólnych weekendowych wyjazdów z dwójką małoletnich dzieci, Pana była żona sfinansowała z części środków pochodzących z komunii średniego syna. Pana córka nie wyjeżdża z matką na wspólne wyjazdy. Sporadycznie podczas pobytów w Pana miejscu zamieszkania córka odwiedza swoją matkę, a w zasadzie jej rodziców, z którymi pozostaje w dobrych relacjach. Z informacji uzyskanych od małoletnich synów wie Pan, że w ciągu tygodnia przypadającego na pobyt u matki, znaczną część czasu spędzają u swoich dziadków, którzy przejęli na siebie częściowo koszty ich utrzymania. Pana była żona – jako kierownik apteki oraz realizując umowy zlecenia – uzyskuje dochody pozwalające na utrzymanie wysokiego komfortu życia, jednakże unika wydatkowania pieniędzy na dzieci w przekonaniu, że ich potrzeby zrekompensowane zostaną przez Pana, co de facto ma miejsce.

Już w okresie trwania sprawy rozwodowej Pana córka, po konsultacjach z psychoterapeutą, w wieku 16 lat zamieszkała w A. Początkowo wynajmował Pan dla niej pokój w mieszkaniu z innymi osobami, a następnie mieszkanie typu kawalerka. Zarówno przed, jak i po uzyskaniu pełnoletności, córka pozostaje z Panem w stałym kontakcie telefonicznym, a także za pośrednictwem komunikatorów. Ponadto regularnie jeździł i nadal jeździ Pan do A. Pana córka również przyjeżdża do Pana miejsca zamieszkania, spędzając z Panem wolny czas. Córka realizuje obowiązek szkolny w ramach edukacji domowej, ze względu na prowadzoną działalność sportową (jest (...)). To Pan zajmuje się sprawami edukacyjnymi córki. Kontaktami z trenerem oraz pracownikami liceum, którego uczennicą jest córka, również zajmuje się Pan osobiście. W okresie przed osiągnięciem pełnoletności, córka dodatkowo pozostawała pod nadzorem Pana przyjaciół w A, którzy na co dzień byli jej trenerami sportów (...). Od czasu wyjazdu do A w styczniu 2024 r., Pana była żona ani razu nie odwiedziła córki w jej miejscach zamieszkania (aktualnie to trzecie miejsce). Pana była żona nie była zainteresowana warunkami bytowymi córki, jak również nie partycypowała w kosztach urządzania tych miejsc zamieszkania i przystosowywania ich do potrzeb córki. Zobowiązał się Pan się wobec córki, że do czasu ukończenia przez nią studiów, będzie ponosił Pan koszty jej utrzymania. Po zdaniu matury, córka planuje studia dzienne z (...) oraz równolegle studia zaoczne z (...).

Wychowaniem córki zajmuje się wyłącznie Pan. Pana córka ma słabe relacje z matką, choć stara się je utrzymywać. Jak Panu wiadomo, kontakty córki z jej matką głównie skupiają się wokół spraw (...)(...). Celem tych kontaktów, jak Panu wiadomo, jest przede wszystkim chęć uzyskania informacji przez córkę o (...). O sprawach związanych z życiem osobistym, uczuciowym, edukacją, rozwojem sportowym, wyborem kierunku studiów i innych spraw życiowych, jak Panu wiadomo, córka ustalenia prowadzi wyłączenie z Panem. W latach 2022-2024 Pana córka (...). W każdym z tych przypadków pokrywał Pan koszty jej wyjazdów zagranicznych, jak również towarzyszył Pan jej w zawodach jako wsparcie mentalne. Pana była żona nie chciała uczestniczyć w tych wydarzeniach. Ponadto wskazał Pan, że jej udział w wyjazdach działałby demotywująco na córkę.

Opieka naprzemienna orzeczona wyrokiem Sądu dotyczyła wszystkich Pana dzieci, w tym również córki.

Świadczenie wychowawcze (tzw. 800 plus) na małoletnich chłopców pobierane jest przez Pana i Pana byłą żonę w równych częściach od stycznia 2025 r. Wcześniej to Pan pobierał to świadczenie i oddawał połowę byłej żonie w ramach rozliczeń wspólnych wydatków majątkowych.

Świadczenie wychowawcze na córkę pobierane było w równych częściach przez Pana i Pana byłą żonę od stycznia 2025 r. Wcześniej to Pan pobierał to świadczenie i oddawał połowę byłej żonie w ramach rozliczeń wspólnych wydatków majątkowych.

To Pan zajmował się rozwojem emocjonalnym córki przed uzyskaniem pełnoletności. Sytuacja ta trwała nie tylko w okresie objętym wnioskiem, ale również w okresie poprzedzającym. Dotyczy to również pozostałej dwójki dzieci. Stan ten utrzymuje się nadal, tzn. córka kontaktuje się wyłącznie z Panem i omawia wszelkie sprawy dotyczące jej życia osobistego, w tym życia emocjonalnego, szkolnego, uczuciowego, czy antykoncepcji. Potwierdzeniem tego jest między innymi wywiad środowiskowy prowadzony przez kuratora sądowego na zlecenie Sądu Okręgowego (...), w związku z postępowaniem rozwodowym. W wywiadzie tym cała trójka dzieci zadeklarowała chęć zamieszkiwania z Panem, a synowie dodatkowo, chęć widywania się z matką. Aktualnie, w szczególności najmłodszy syn, w każdym tygodniu pobytu u Pana, a także w trakcie kontaktów telefonicznych, w tym wideo rozmów, prosi Pana o możliwość zamieszkania wyłącznie z Panem. Takie same prośby kierował do Pana również drugi syn, a sytuacja ta nie wynika z pozycji społecznej czy też warunków mieszkaniowych, które do października 2025 r. miał Pan dużo gorsze niż była żona. Obecnie warunki te są na tym samym poziomie.

To Pan ponosi faktyczne koszty utrzymania córki. Była żona ogranicza się do wypłacania jej miesięcznej kwoty w wysokości 1.500 zł (z uwagi na zawarte porozumienie przy rozwodzie, Sąd nie nakładał obowiązku alimentacyjnego na żadną ze stron). Na początku 2025 r. była żona nalegała na zmuszenie córki do powrotu na (...) i deklarowała chęć płacenia alimentów na córkę. Pana była żona twierdziła, że córka nie poradzi sobie z edukacją domową. Temat ten był przedmiotem Państwa sporu w obecności pełnomocników. Zarówno Pan, jak i Pana córka, zgodnie twierdziliście, że podoła ona trybowi nauczania w ramach edukacji domowej. Ostatecznie córka zaliczyła wszystkie egzaminy w pierwszych terminach, uzyskując na koniec trzeciej klasy liceum średnią (...). Odnosząc się do rzeczywistych kosztów miesięcznego utrzymania córki w A, wskazuje Pan, że są one znacznie większe niż te określone w porozumieniu rodzicielskim i ponosi je Pan bez wsparcia byłej żony. W związku z uprawianymi sportami (...), Pana córka osiągała znaczące wyniki na arenie międzynarodowej. Koszty jej udziału w wyjazdach na zawody, w tym krajowe i zagraniczne, obciążały i nadal obciążają Pana dochody. Ta sama kwestia dotyczy wyjazdów wakacyjnych, zakupu i utrzymania telefonu komórkowego, zakupu odzieży i obuwia, dostępu do serwisów internetowych z telewizją, filmami, czy płatnych subskrypcji oprogramowania, z którego korzysta Pana córka, nabycia uprawnień do kierowania pojazdami, czy też wreszcie zakupu samochodu osobowego oraz ponoszenia kosztów jego utrzymania. Córka posiada do dyspozycji Pana samochód, z którego korzysta wspólnie ze swoim chłopakiem i z którego będzie korzystała po zdaniu egzaminu państwowego na prawo jazdy. W wyniku rozwodu podzielił się Pan z byłą żoną dwoma samochodami o zbliżonej wartości. Mimo, iż Pana była żona posiadała samochód odpowiedniejszy dla młodego kierowcy, a Pana córka sugerowała, że chciałaby nim jeździć, to po zakupie przez Pana byłą żonę nowego auta, stare zostało sprzedane, a środki z tej transakcji Pana była żona spożytkowała na własne potrzeby.

W okresie, którego dotyczy wniosek, Pana córka nie będzie utrzymywała się samodzielnie, gdyż jak Panu wiadomo, po zdaniu matury planuje podjęcie studiów wyższych na dwóch kierunkach.

Wskazał Pan, że nie jest objęty obowiązkiem alimentacyjnym, a ustalone w porozumieniu koszty utrzymania córki związane były wyłącznie z jej pobytem w A i miały zabezpieczyć Pana interesy, przed unikaniem przez byłą żonę od jakiegokolwiek partycypowania w kosztach utrzymania córki. Przykładem tego była między innymi odmowa partycypowania przez Pana byłą żonę w kosztach prywatnych lekcji języka angielskiego córki, która po zamieszkaniu w A (zanim przeniosła się na edukację domową) była uczennicą B w A w klasie o profilu (...), w ramach projektu (...). Większość zajęć poza językiem polskim, historią i geografią, prowadzonych było wyłącznie w języku angielskim. Na zakończenie drugiej klasy Pana córka uzyskała średnią ocen powyżej (...), jednakże w okresie wakacji pod wpływem różnych czynników, w tym negatywnego oddziaływania matki, zrezygnowała (...) i poprosiła o przeniesienie na edukację domową, co udało się zrealizować.

Wskazał Pan, że Pana była żona nie jest objęta obowiązkiem alimentacyjnym.

W okresie, którego dotyczy wniosek Pana córka:

-     nie będzie otrzymywała zasiłku (dodatku) pielęgnacyjnego, nie będzie otrzymywała renty socjalnej;

-     była uczennicą B w A, aktualnie jest uczennicą C we D, a po zdaniu polskiej matury, planuje podjęcie studiów wyższych na polskiej uczelni w ramach studiów stacjonarnych oraz drugiego równoległego kierunku w ramach studiów zaocznych. Pana córka wiąże swoją przyszłość z zawodowym uprawianiem sportu, a po zakończeniu kariery zawodniczej z dalszą działalnością sportową jako (...) i (...);

-     nie uzyskała i nie będzie zapewne uzyskiwać dochodów z uwagi na ambitne plany rozwojowe. Udział w zawodach sportowych na obecnym etapie nie przynosi Pana córce dochodów, a generuje jedynie koszty związane z przejazdami, noclegami, opłatami sportowymi, specjalistycznym żywieniem i suplementacją oraz zakupem sprzętu i wyposażenia – koszty te ponosi Pan samodzielnie.

Poza trójką dzieci z pierwszego małżeństwa, nie planuje Pan posiadania bądź przysposabiania kolejnych dzieci.

Wskazał Pan, że nie dotyczą Pana, ani Pana dzieci przepisy: art. 30c (opodatkowanie dochodów z działalności gospodarczej, działów specjalnych produkcji rolnej podatkiem liniowym) lub ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym (z wyjątkiem przepisów dotyczących najmu prywatnego) – w zakresie osiągniętych w roku podatkowym przychodów, poniesionych kosztów uzyskania przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do zwiększania lub pomniejszenia podstawy opodatkowania albo przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do dokonywania innych doliczeń lub odliczeń oraz z ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym lub ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.

Według posiadanych przez Pana informacji, Pana była żona nie rozlicza się jako osoba samotnie wychowująca dziecko/dzieci, gdyż nie ma do tego żadnej podstawy. Pana była żona odlicza jedynie połowę przysługującej jej ulgi na dzieci.

Pytania

Czy zgodnie z obowiązującym orzecznictwem (...) w opisanej sytuacji może Pan rozliczać podatek dochodowy na zasadach przewidzianych dla osoby samotnie wychowującej dziecko?

Czy w przypadku możliwości rozliczania podatku dochodowego na zasadach przewidzianych dla osoby samotnie wychowującej dziecko – jeśli stan faktyczny związany z utrzymywaniem córki nie ulegnie zmianie, a córka będzie kontynuować naukę (szkoła średnia oraz studia), pozostając na Pana utrzymaniu – uprawnienie do preferencyjnego rozliczenia nadal będzie Panu przysługiwało?

Pana stanowisko w sprawie

Pana zdaniem, analiza przepisów podatkowych oraz sytuacji faktycznej związanej ze sprawowaniem przez Pana opieki nad córką – w kontekście wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazanego w treści zapytania – dała Panu podstawę, by uznać posiadanie prawa do korzystania z ulgi dla osoby samotnie wychowującej dziecko, gdyż faktyczny ciężar utrzymania córki spoczywa na Panu, a Pana była żona minimalizuje nakłady finansowe.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest prawidłowe – w części odnoszącej się do możliwości preferencyjnego rozliczenia jako osoba samotnie wychowująca dziecko za 2024 r. oraz nieprawidłowe – w części odnoszącej się do możliwości preferencyjnego rozliczenia się jako osoba samotnie wychowująca dziecko za 2025 i 2026 r.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Podstawową zasadą obowiązującą w przepisach ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz.U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.) jest zasada powszechności opodatkowania, która wyrażona została w art. 9 ust. 1 tej ustawy. Z jego treści wynika, że:

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Zgodnie z art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Od dochodów jednego rodzica lub opiekuna prawnego, podlegającego obowiązkowi podatkowemu, o którym mowa w art. 3 ust. 1, będącego panną, kawalerem, wdową, wdowcem, rozwódką, rozwodnikiem, osobą, w stosunku do której orzeczono separację w rozumieniu odrębnych przepisów, lub osobą, której małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności, jeżeli ten rodzic lub opiekun w roku podatkowym samotnie wychowuje dzieci:

1)  małoletnie,

2)  pełnoletnie, które zgodnie z odrębnymi przepisami otrzymywały zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny lub rentę socjalną,

3)  pełnoletnie do ukończenia 25. roku życia, uczące się w szkołach, o których mowa w przepisach regulujących system oświatowy lub szkolnictwo wyższe, obowiązujących w Rzeczypospolitej Polskiej oraz w innym państwie

-     podatek może być określony zgodnie z ust. 4d na wniosek wyrażony w rocznym zeznaniu podatkowym.

Stosownie do art. 6 ust. 4d ww. ustawy:

W przypadku, o którym mowa w ust. 4c, podatek jest określany w podwójnej wysokości podatku obliczonego od połowy dochodów osoby samotnie wychowującej dzieci, z uwzględnieniem art. 7, przy czym do sumy tych dochodów nie wlicza się dochodów (przychodów) opodatkowanych w sposób zryczałtowany na zasadach określonych w niniejszej ustawie.

Na mocy art. 6 ust. 4e komentowanej ustawy:

Przepisu ust. 4c pkt 3 nie stosuje się, jeżeli dziecko, o którym mowa w tym przepisie, uzyskało w roku podatkowym:

1)  dochody, z wyjątkiem renty rodzinnej, podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27 lub art. 30b lub

2)  przychody, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 148 i 152

-     w łącznej wysokości przekraczającej dwunastokrotność kwoty renty socjalnej określonej w ustawie z dnia 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej (Dz.U. z 2023 r. poz. 2194 oraz z 2024 r. poz. 1615), w wysokości obowiązującej w grudniu roku podatkowego.

W świetle zaś art. 6 ust. 4f powoływanej ustawy:

Sposób opodatkowania, o którym mowa w ust. 4d, nie ma zastosowania do osoby, która wychowuje wspólnie z drugim rodzicem albo opiekunem prawnym co najmniej jedno dziecko, w tym również gdy dziecko jest pod opieką naprzemienną, w związku z którą obydwojgu rodzicom zostało ustalone świadczenie wychowawcze zgodnie z art. 5 ust. 2a ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2024 r. poz. 1576).

Zgodnie z art. 5 ust. 2a ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowaniu dzieci (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1576 ze zm.):

W przypadku gdy dziecko, zgodnie z orzeczeniem sądu, jest pod opieką naprzemienną obydwojga rodziców rozwiedzionych, żyjących w separacji lub żyjących w rozłączeniu sprawowaną w porównywalnych i powtarzających się okresach, kwotę świadczenia wychowawczego ustala się każdemu z rodziców w wysokości połowy kwoty przysługującego za dany miesiąc świadczenia wychowawczego.

W myśl art. 6 ust. 8 tej ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Sposób opodatkowania, o którym mowa w ust. 2 i 4d, nie ma zastosowania, w przypadku gdy chociażby jeden z małżonków, osoba samotnie wychowująca dziecko lub jej dziecko:

1)  stosuje przepisy:

a)  art. 30c lub

b)  ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, z wyjątkiem art. 6 ust. 1a tej ustawy

-     w zakresie osiągniętych w roku podatkowym przychodów, poniesionych kosztów uzyskania przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do zwiększania lub pomniejszenia podstawy opodatkowania albo przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do dokonywania innych doliczeń lub odliczeń;

2)  podlega opodatkowaniu na zasadach wynikających z ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym lub ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.

Przystępując do oceny możliwości skorzystania przez Pana z preferencyjnego rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych za 2024 r. dla osoby samotnie wychowującej dziecko, podkreślić należy, że wszystkie ulgi i zwolnienia podatkowe są odstępstwem od zasady powszechności opodatkowania. Odstępstwa od zasady powszechności opodatkowania muszą bezwzględnie wynikać z przepisów prawa i być interpretowane ściśle z jego literą. Oznacza to, że nie można dokonywać wykładni rozszerzającej ani też zawężającej.

Stąd też, aby skorzystać z preferencji podatkowej, w tym tej przewidzianej w art. 6 ust. 4d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, konieczne jest spełnienie wszystkich przesłanek wymaganych do jej zastosowania. Preferencja skierowana do rodziców samotnie wychowujących dzieci obwarowana jest szeregiem warunków wyraźnie wskazanych w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Przepis art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wymienia enumeratywnie osoby, którym przysługuje status osób samotnie wychowujących dzieci, odwołując się zarówno do statusu cywilnoprawnego osoby wychowującej dzieci (panna, kawaler, wdowa, wdowiec, rozwódka, rozwodnik), jak również do tego, że osoba ta musi faktycznie wychowywać dzieci samotnie. Przy czym, ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie definiuje – dla potrzeb jej wykładni i stosowania – samotnego wychowywania, ani nie odsyła w tym zakresie do odrębnych regulacji.

Dla ustalenia znaczenia „samotnie” oraz „wychowywać” należy zatem odwołać się w pierwszej kolejności do językowych reguł interpretacyjnych.

Zgodnie z internetowym Słownikiem Języka Polskiego PWN „wychować — wychowywać” to: (1) «zapewnić dziecku opiekę i doprowadzić je do samodzielności», (2) «przygotować kogoś do pracy w jakiejś dziedzinie». Zatem, „wychowywać” w słownikowym rozumieniu oznacza: zapewniając byt doprowadzić do osiągnięcia pełnego rozwoju psychicznego i fizycznego. Wychowywanie polega na stałym troszczeniu się o byt materialny dziecka oraz o jego rozwój emocjonalny. Wychowanie dziecka można określić jako kształtowanie osobowości dziecka poprzez kształtowanie jego samodzielności, obowiązkowości, rozwijanie predyspozycji intelektualnych i umiejętności praktycznych, kształtowanie światopoglądu, systemu wartości oraz postaw emocjonalnych.

Natomiast, „samotny” to: (1) «żyjący sam, bez rodziny, przyjaciół», (2) «znajdujący się w określonej sytuacji, w określonym czasie zupełnie sam», (3) «spędzany, odbywany w pojedynkę, bez towarzystwa», (4) «znajdujący się na odludziu».

Jednocześnie przepisy powyższej ustawy nie uzależniają prawa podatnika do preferencyjnego opodatkowania jego dochodów od tego, czy przez cały rok był osobą samotnie wychowującą dziecko. Wystarczające jest zatem, aby taki stan zaistniał w ciągu roku, a nie trwał przez cały rok.

Jak wynika z treści wniosku, wyrok rozwodowy między Panem a Pana byłą żoną uprawomocnił się 8 listopada 2024 r. Zgodnie z orzeczeniem Sądu, wraz z byłą żona sprawuje Pan opiekę naprzemienną w stosunku do trójki swoich dzieci, z tym że opieka naprzemienna jest realizowana w systemie tygodniowym w stosunku do dwóch małoletnich synów, a w przypadku córki, wraz z byłą żoną zostali Państwo zobowiązani do ponoszenia wspólnie kosztów jej utrzymania.

Pana córka – w okresie, którego dotyczy wniosek – zamieszkiwała i nadal zamieszkuje w A. W październiku 2025 r. Pana córka osiągnęła pełnoletność. We wniosku wskazał Pan, że od czasu wyjazdu córki do A, gdzie realizowała i realizuje nadal obowiązek szkolny, to Pan wychowywał córkę. Spoczywały na Panu w przeważającym stopniu obowiązki utrzymania córki, w tym m.in. koszty wynajęcia dla niej pokoju, a następnie mieszkania, wyposażenia miejsca zamieszkania, a także finansowanie wyjazdów zagranicznych związanych z uprawianym przez córkę sportem i innych wydatków. Podkreślił Pan, że zajmował się Pan rozwojem emocjonalnym córki. Kontaktuje się Pan z córką i omawia wszystkie sprawy dotyczące jej życia prywatnego. Rozmawia Pan z córką na tematy związane z życiem osobistym, uczuciowym, edukacją, rozwojem sportowym, czy planami na przyszłość. W przeciwieństwie do Pana byłej żony – Pan odwiedza córkę w A, a kiedy córka przyjeżdża do Pana, to przebywa w Pana miejscu zamieszkania. Córka sporadycznie odwiedza matkę, z którą – jak Pan wskazuje – ma słabe relacje. Pana córka deklaruje dalszą chęć edukacji, tj. po zdaniu matury planuje podjęcie studiów. Pana córka nie otrzymuje renty rodzinnej, ani nie osiąga dochodów.

Do stycznia 2025 r. pobierał Pan pełne świadczenie wychowawcze na córkę. Od stycznia 2025 r. świadczenie to było pobierane przez Pana i Pana byłą żonę w częściach równych.

W odniesieniu do małoletnich synów, wskazał Pan, że pomimo ich chęci zamieszkania wraz z Panem, to poza incydentalnymi przypadkami jak choroba byłej żony, albo wyjazd synów na wakacje z Panem – obaj synowie zamieszkują po tygodniu naprzemiennie u każdego z rodziców. Opieka naprzemienna orzeczona została prawomocnym wyrokiem Sądu i uwzględnia zawarte przez Pana i Pana byłą żonę porozumienie. W treści wniosku wskazał Pan, że koszty utrzymania małoletnich synów są zrównoważone z kosztami ponoszonymi przez Pana byłą żonę.

Świadczenie wychowawcze na małoletnich chłopców pobierane jest przez Pana i Pana byłą żonę w równych częściach od stycznia 2025 r. Wcześniej, to Pan pobierał to świadczenie i oddawał połowę byłej żonie w ramach rozliczeń wspólnych wydatków majątkowych.

Wskazał Pan również, że nie mają do Pana, ani Pana dzieci zastosowania przepisy: art. 30c (opodatkowanie dochodów z działalności gospodarczej, działów specjalnych produkcji rolnej podatkiem liniowym) lub ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym (z wyjątkiem przepisów dotyczących najmu prywatnego) – w zakresie osiągniętych w roku podatkowym przychodów, poniesionych kosztów uzyskania przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do zwiększania lub pomniejszenia podstawy opodatkowania albo przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do dokonywania innych doliczeń lub odliczeń oraz z ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym lub ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych. Ponadto nie ma Pan, ani nie planuje Pan posiadać innych dzieci.

Mając na uwadze fakt, że posiada Pan odpowiedni stan cywilny, samotnie wychowuje Pan dzieci oraz nie ma do Pana zastosowania wyłączenie wskazane w art. 6 ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych stwierdzam, że za 2024 r. przysługiwało Panu prawo do preferencyjnego rozliczenia się jako osoba samotnie wychowująca dziecko. W 2024 r. pomimo wykonywania opieki naprzemiennej w stosunku do Pana dzieci, świadczenie wychowawcze nie zostało podzielone w częściach równych pomiędzy rodziców, wobec czego nie miała do Pana zastosowania przesłanka wyłączająca, o której mowa w art. 6 ust. 4f ww. ustawy.

Jeśli chodzi o preferencyjne rozliczenie za lata 2025-2026, zauważam, że na podstawie wspomnianego wyżej art. 6 ust. 4f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawodawca wyłączył możliwość skorzystania z tej formy opodatkowania przez osoby wychowujące wspólnie z drugim rodzicem lub opiekunem prawnym co najmniej jedno dziecko. Wyłączenie to obejmuje również sytuacje, w których przynajmniej dziecko pozostaje pod opieką naprzemienną, a obojgu rodzicom przyznano świadczenie wychowawcze zgodnie z art. 5 ust. 2a ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (tj. w połowie wysokości).

Wobec powyższego stwierdzam, że w rozliczeniu za 2025 i 2026 r. – pomimo posiadania statusu osoby samotnie wychowującej dzieci – nie będzie mógł Pan zastosować preferencyjnego sposobu opodatkowania, o którym mowa w art. 6 ust. 4d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Od stycznia 2025 r. pobiera Pan połowę świadczenia wychowawczego (tzw. 800 plus) przysługującego na małoletnich synów, co uniemożliwia Panu preferencyjne rozliczenie się w sposób przewidziany dla osób samotnie wychowujących dzieci.

Końcowo, odnosząc się do przywołanego przez Pana wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego należy zauważyć, że wyroki sądów to rozstrzygnięcia w konkretnej sprawie, osadzonej w określonym stanie faktycznym/zdarzeniu przyszłym. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.) w swoim rozdziale III określa zamknięty katalog źródeł prawa powszechnie obowiązującego. Nie przewiduje on takiej mocy dla orzecznictwa sądowego, w tym orzecznictwa sądów administracyjnych (w Polsce nie obowiązuje system precedensów sądowych). W związku z powyższym, nie negując orzecznictwa, jako cennego źródła w zakresie wskazywania kierunków wykładni norm prawa podatkowego, należy zauważyć, że moc obowiązująca wyroku zamyka się w obrębie sprawy, w której została wydana.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia oraz zdarzenia przyszłego, które Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy  z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pan sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1)  z zastosowaniem art. 119a;

2)  w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy  z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3)  z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.