Interpretacja 0115-KDIT2.4011.609.2025.2.KC

Interpretacja indywidualna

– stanowisko nieprawidłowe

Szanowna Pani,

stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest nieprawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

30 października 2025 r. wpłynął Pani wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełniła go Pani – w odpowiedzi na wezwanie – pismem z 30 listopada 2025 r. (wpływ 4 grudnia 2025 r.).

Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

Od 12 lat samotnie wychowuje Pani dwoje dzieci (ojciec tych dzieci nie żyje).

W roku 2019 wyszła Pani za mąż i wówczas rozliczenia dokonywała na zasadach zwykłych rozliczeń indywidualnych (rozdzielność majątkowa), mimo że wychowanie i utrzymanie dzieci spoczywało tylko i wyłącznie na Pani.

W 2020 r. urodziła Pani kolejne dziecko, które wychowywała wspólnie z mężem (tutaj jasny temat). Od czerwca 2025 r. jest Pani z mężem w separacji faktycznej, mieszkają w innych miejscowościach. Trwa sprawa rozwodowa. Dzieci zostały przy Pani. Nie ma Pani nawet zasądzonych alimentów. Cały trud utrzymania i wychowania dzieci spoczywa na Pani.

Uzupełnienie opisu zdarzenia przyszłego

W roku 2025 będzie podlegała Pani obowiązkowi podatkowemu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Uzyskuje Pani dochody z pracy na podstawie umowy o pracę opodatkowane na zasadach ogólnych.

Na ten moment jest Pani mężatką, w trakcie rozwodu, ale też po byłym mężu (ojcu Pani dwóch nastoletnich córek) wdową.

Jest Pani w trakcie rozwodu (Sąd Okręgowy w (...)).

W okresie, którego dotyczy wniosek, nie będzie Pani osobą, w stosunku do której sąd orzeknie separację formalną (mimo, że faktyczna trwa od blisko pół roku), ani nie będzie Pani osobą pozostająca w związku małżeńskim, której małżonek odbywał karę pozbawienia wolności.

Pani córka:

-     A.C. urodziła się (...) 2009 r.;

-     B.C. urodziła się (...) 2010 r.;

-     D.E. urodziła się (...) 2020 r.

Pani dzieci z poprzedniego związku nie zostały przysposobione przez Pani męża.

Samotnie wychowuje i samodzielnie sprawuje Pani opiekę nad dziećmi.

Świadczenie wychowawcze na wszystkie dzieci – od momentu jego wprowadzenia w życie – pobiera Pani i Pani składa wnioski.

Żadne z Pani dzieci – w okresie którego dotyczy wniosek – nie uzyska pełnoletności i nie uzyska żadnych dochodów, w tym żadnej renty rodzinnej, socjalnej, itp.

W roku 2025 żadne z Pani dzieci nie będzie wychowywane wspólnie z drugim rodzicem.

W badanym okresie, nie mają i nie będą miały zastosowania przepisy ustawy o podatku zryczałtowanym (tylko najem prywatny), ani o podatku tonażowym.

Ojciec Pani starszych córek nie żyje od (...) 2009 r., a ojciec Pani najmłodszej córki D. prowadzi gospodarstwo rolne i nie rozlicza się z PIT tylko z VAT. Poza tym nie jest on osobą samotnie wychowującą, gdyż jego władza rodzicielska w toku postępowania sądowego zostanie ograniczona, a jego rola ogranicza się do łożenia niewielkich alimentów na jedną córkę. Dwie pozostałe córki utrzymuje i wychowuje Pani sama od śmierci ich ojca.

Pytania

1)  Czy fakt samotnego wychowywania dwojga półsierot, bez renty po ojcu i pomocy ze strony ojczyma upoważnia do preferencyjnego sposobu rozliczania PIT dla osób samotnie wychowujących dzieci?

2)  Czy w rozliczeniu za rok 2025 może Pani skorzystać z preferencyjnego sposobu rozliczenia dla samotnie wychowujących dzieci?

3)  Czy fakt rozstania i samodzielne wychowywanie dzieci są do tego powodem, mimo iż nie zapadł jeszcze wyrok rozwodowy (potrwa to pewnie 2-3 lata)?

Pani stanowisko w sprawie

W Pani ocenie, stan samotnego wychowywania dzieci (fizycznie i materialnie) bez pomocy, z nieżyjącym ojcem dwójki i w trakcie rozwodu z ojcem trzeciego, dodatkowo w związku w którym panuje ustrój rozdzielności majątkowej małżeńskiej winien być podstawą do preferencyjnego sposobu rozliczania PIT jako samotny rodzic. Rodzina nie powinna być karana za opieszałość sądów. Dodatkowo ważne jest, że całą sytuację można w bardzo prosty sposób udowodnić i sprawdzić.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku, jest nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 6 ust. 4c ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.):

Od dochodów jednego rodzica lub opiekuna prawnego, podlegającego obowiązkowi podatkowemu, o którym mowa w art. 3 ust. 1, będącego panną, kawalerem, wdową, wdowcem, rozwódką, rozwodnikiem, osobą, w stosunku do której orzeczono separację w rozumieniu odrębnych przepisów, lub osobą, której małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności, jeżeli ten rodzic lub opiekun w roku podatkowym samotnie wychowuje dzieci:

1)  małoletnie,

2)  pełnoletnie, które zgodnie z odrębnymi przepisami otrzymywały zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny lub rentę socjalną,

3)  pełnoletnie do ukończenia 25. roku życia, uczące się w szkołach, o których mowa w przepisach regulujących system oświatowy lub szkolnictwo wyższe, obowiązujących w Rzeczypospolitej Polskiej oraz w innym państwie

-     podatek może być określony zgodnie z ust. 4d na wniosek wyrażony w rocznym zeznaniu podatkowym.

Stosownie do art. 6 ust. 4d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

W przypadku, o którym mowa w ust. 4c, podatek jest określany w podwójnej wysokości podatku obliczonego od połowy dochodów osoby samotnie wychowującej dzieci, z uwzględnieniem art. 7, przy czym do sumy tych dochodów nie wlicza się dochodów (przychodów) opodatkowanych w sposób zryczałtowany na zasadach określonych w niniejszej ustawie.

Art. 6 ust. 4e cytowanej ustawy stanowi, że:

Przepisu ust. 4c pkt 3 nie stosuje się, jeżeli dziecko, o którym mowa w tym przepisie, uzyskało w roku podatkowym:

1)  dochody, z wyjątkiem renty rodzinnej, podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27 lub art. 30b lub

2)  przychody, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 148 i 152

-     w łącznej wysokości przekraczającej dwunastokrotność kwoty renty socjalnej określonej w ustawie z dnia 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej (Dz.U. z 2023 r. poz. 2194 oraz z 2024 r. poz. 1615), w wysokości obowiązującej w grudniu roku podatkowego.

Na podstawie art. 6 ust. 4f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Sposób opodatkowania, o którym mowa w ust. 4d, nie ma zastosowania do osoby, która wychowuje wspólnie z drugim rodzicem albo opiekunem prawnym co najmniej jedno dziecko, w tym również gdy dziecko jest pod opieką naprzemienną, w związku z którą obydwojgu rodzicom zostało ustalone świadczenie wychowawcze zgodnie z art. 5 ust. 2a ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz.U. z 2024 r. poz. 1576).

W myśl art. 6 ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Sposób opodatkowania, o którym mowa w ust. 2 i 4d, nie ma zastosowania, w przypadku gdy chociażby jeden z małżonków osoba samotnie wychowująca dziecko lub jej dziecko:

1)  stosuje przepisy:

a)  art. 30c lub

b)  ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, z wyjątkiem art. 6 ust. 1a tej ustawy

-     w zakresie osiągniętych w roku podatkowym przychodów, poniesionych kosztów uzyskania przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do zwiększania lub pomniejszenia podstawy opodatkowania albo przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do dokonywania innych doliczeń lub odliczeń;

2)  podlega opodatkowaniu na zasadach wynikających z ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym lub ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.

Zgodnie ze stanowiskiem utrwalonym zarówno w orzecznictwie, jak i w doktrynie prawa, wszelkie preferencje podatkowe stanowią wyłom od zasady powszechności opodatkowania oraz mają charakter przywileju, z którego podatnik ma prawo, a nie obowiązek korzystania; muszą one być zatem interpretowane bez dokonywania wykładni rozszerzającej, a także zawężającej danego przepisu prawa podatkowego. Nadto przy wszelkiej interpretacji przepisów prawa podatkowego i próbach odkodowania zawartych w nich norm prawnych należy posługiwać się przede wszystkim wykładnią językową.

Tym samym, z preferencyjnego opodatkowania dochodów, na zasadach przewidzianych w art. 6 ust. 4d w powiązaniu z ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, może korzystać rodzic (przysposabiający) lub opiekun prawny samotnie wychowujący dzieci, będący w roku podatkowym, którego rozliczenie ma dotyczyć, panną, kawalerem. Ustawodawca określił również, że z omawianej preferencji może korzystać osoba, której związek małżeński ustał wskutek śmierci współmałżonka (wdowa, wdowiec) lub został rozwiązany poprzez orzeczenie rozwodu (rozwódka, rozwodnik). Samotnie wychowującą dzieci może być również osoba, w stosunku do której orzeczono separację w rozumieniu odrębnych przepisów, jak też osoba, której małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności.

Jednocześnie przepisy powyższej ustawy nie uzależniają prawa podatnika do preferencyjnego opodatkowania jego dochodów od tego, czy przez cały rok był osobą samotnie wychowującą dziecko. Wystarczające jest zatem, aby taki stan zaistniał w ciągu roku, a nie trwał przez cały rok.

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy – nie kwestionując Pani zaangażowania w proces wychowania małoletnich dzieci – nie sposób uznać, że w świetle tak przedstawionego opisu zdarzenia w Pani przypadku spełnione zostały wszystkie warunki wymagane dla rozliczenia się jako osoba samotnie wychowująca dziecko.

Fakt, że w okresie, którego dotyczy wniosek, rozstała się Pani z obecnym mężem i samotnie wychowuje Pani trójkę dzieci oraz samodzielnie sprawuje nad nimi opiekę (w tym dwójkę dzieci, które ma Pani z nieżyjącym małżonkiem) nie jest wystarczającą przesłanką pozwalającą na skorzystanie z omawianej preferencji. Konieczne jest również bycie jedną z osób, o których mowa w art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Pani zaś nie należy do żadnej z kategorii osób wymienionych w tym przepisie, bowiem jak wynika z opisu zdarzenia na ten moment jest Pani mężatką, w okresie, którego dotyczy wniosek nie będzie Pani osobą, w stosunku do której sąd orzeknie separację formalną (mimo, że faktyczna trwa od blisko pół roku), Pani małżonek posiada władzę rodzicielską względem córki D. (władza rodzicielska nie została ograniczona), nie będzie Pani również osobą pozostającą w związku małżeńskim, której małżonek odbywał karę pozbawienia wolności.

W konsekwencji, za rok 2025 nie może rozliczyć się Pani jako rodzic samotnie wychowujący dziecko na zasadach określonych w art. 6 ust. 4c i 4d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ponieważ nie spełniła Pani przesłanek wynikających z art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (nie należy Pani do żadnej z kategorii osób wymienionych w tym przepisie).

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli: Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1)  z zastosowaniem art. 119a;

2)  w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3)  z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.