Interpretacja 0115-KDIT2.4011.637.2025.3.DT

Interpretacja indywidualna

– stanowisko prawidłowe

Szanowna Pani,

stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

10 listopada 2025 r. wpłynął Pani wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełniła go Pani pismem z 10 grudnia 2025 r. (wpływ) – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

Od 2019 r. jest Pani rozwiedziona i wychowuje dziecko w ramach opieki naprzemiennej (tydzień na tydzień). Dziecko ma obecnie 15 lat. Mieszka Pani osobno od ojca dziecka, w innej dzielnicy A.

Pomimo formalnej opieki naprzemiennej, faktycznie ponosi Pani większość wydatków na utrzymanie dziecka (odzież, lekarze, leki, składki szkolne, kursy, aparat ortodontyczny). Ojciec dziecka nie uczestniczy w równym stopniu w pokrywaniu tych kosztów. Nie ma Pani zasądzonych alimentów. Świadczenie wychowawcze 500+/800+ formalnie pobiera ojciec dziecka, jednak część tego świadczenia przekazuje Pani osobiście i środki te są przeznaczane na bieżące potrzeby dziecka.

Za 2022 r. złożyła Pani zeznanie podatkowe z preferencją dla osoby samotnie wychowującej dziecko. W momencie złożenia zeznania (marzec 2023 r.) działała Pani w przekonaniu, że przepisy nadal umożliwiają takie rozliczenie.

Uzupełnienie i doprecyzowanie opisu stanu faktycznego

W 2022 r. podlegała Pani na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu.

W 2022 r. uzyskała Pani dochody wyłącznie z tytułu umowy o pracę, opodatkowane według skali podatkowej. Nie prowadziła Pani działalności gospodarczej ani nie uzyskiwała dochodów opodatkowanych podatkiem liniowym, ryczałtem (innym niż najem prywatny), podatkiem tonażowym, ani opodatkowanych na podstawie ustawy o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.

Od 4 kwietnia 2019 r. nie mieszka Pani wspólnie z mężem oraz nie prowadzi Pani z nim wspólnego gospodarstwa domowego. (...) 2019 r., przed notariuszem, dokonała Pani wraz z mężem notarialnej rozdzielności majątkowej oraz ustalili Państwo plan wychowawczy dziecka, przewidujący opiekę naprzemienną.

Jest Pani rozwiedziona. Wyrok rozwodowy został wydany przez Sąd Okręgowy w (...) i uprawomocnił się (...) 2020 r. Od tego czasu nie wstąpiła Pani ponownie w związek małżeński. W wyroku rozwodowym Sąd podtrzymał wcześniej ustalone zasady opieki naprzemiennej nad dzieckiem bez orzekania alimentów.

W 2022 r. – w powtarzających się okresach o porównywalnym wymiarze czasowym i jakościowym – sprawowała Pani odrębnie z ojcem dziecka wyłączną opiekę nad dzieckiem w ramach opieki naprzemiennej, przy zgodnej współpracy wychowawczej.

Świadczenie wychowawcze (500+) w 2022 r. formalnie pobierał ojciec dziecka. Świadczenie to nie zostało ustalone do wypłaty obojgu rodzicom zgodnie z art. 5 ust. 2a ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Część środków ojciec dziecka przekazywał Pani osobiście na bieżące potrzeby dziecka.

W 2022 r. nie była Pani matką ani opiekunem prawnym żadnego innego dziecka.

Według Pani wiedzy, ojciec dziecka nie rozliczał się za 2022 r. jako osoba samotnie wychowująca dziecko.

Pytanie

Czy w przedstawionym stanie faktycznym, przy uwzględnieniu tego, że w 2022 r. była Pani rozwiedziona, prowadziła odrębne gospodarstwo domowe, sprawowała naprzemienną opiekę nad małoletnim dzieckiem, uzyskiwała dochody wyłącznie opodatkowane według skali podatkowej oraz działała w zaufaniu do wcześniejszego stanu prawnego i utrwalonej praktyki interpretacyjnej, przysługiwało Pani prawo do skorzystania z preferencyjnego sposobu opodatkowania przewidzianego dla osoby samotnie wychowującej dziecko na podstawie art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych za 2022 r.?

Pani stanowisko w sprawie

Wskazuje Pani, że przysługiwało Pani takie prawo.

Pani zdaniem, w przedstawionym stanie faktycznym sposób rozliczenia podatku dochodowego za 2022 r. jako osoba samotnie wychowująca dziecko wynikał z działania w dobrej wierze oraz w oparciu o dotychczasowy sposób rozliczeń i wcześniejszy stan prawny.

Od 4 kwietnia 2019 r. nie prowadzi Pani wspólnego gospodarstwa domowego z ojcem dziecka, a wyrok rozwodowy uprawomocnił się (...) 2020 r. Od tego czasu pozostaje Pani rozwódką i prowadzi Pani odrębne gospodarstwo domowe. Opieka nad dzieckiem była i jest sprawowana naprzemiennie przez oboje rodziców, przy czym w okresach przypadających na Panią sprawuje Pani samodzielną, wyłączną opiekę nad dzieckiem, ponosząc ciężar bieżących obowiązków wychowawczych i finansowych.

W latach wcześniejszych (2020-2021) rozliczała się Pani jako osoba samotnie wychowująca dziecko w sposób uznawany wówczas za dopuszczalny w świetle obowiązujących przepisów oraz ugruntowanego orzecznictwa sądów administracyjnych. W 2022 r. nie posiadała Pani wiedzy o zmianie przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, która weszła w życie w trakcie roku podatkowego i zmieniła zasady stosowania preferencji podatkowej dla osób samotnie wychowujących dzieci w przypadku opieki naprzemiennej.

Nie została Pani poinformowana przez organ podatkowy o nieprawidłowościach w rozliczeniach za lata wcześniejsze, a sposób rozliczenia za 2022 r. był kontynuacją Pani dotychczasowej, utrwalonej praktyki, stosowanej w przeświadczeniu o jej prawidłowości.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku, jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2647 ze zm.):

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Zgodnie z art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Od dochodów jednego rodzica lub opiekuna prawnego, podlegającego obowiązkowi podatkowemu, o którym mowa w art. 3 ust. 1, będącego panną, kawalerem, wdową, wdowcem, rozwódką, rozwodnikiem, osobą, w stosunku do której orzeczono separację w rozumieniu odrębnych przepisów, lub osobą, której małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności, jeżeli ten rodzic lub opiekun w roku podatkowym samotnie wychowuje dzieci:

1)  małoletnie,

2)  pełnoletnie, które zgodnie z odrębnymi przepisami otrzymywały zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny lub rentę socjalną,

3)  pełnoletnie do ukończenia 25. roku życia, uczące się w szkołach, o których mowa w przepisach regulujących system oświatowy lub szkolnictwo wyższe, obowiązujących w Rzeczypospolitej Polskiej oraz w innym państwie

-     podatek może być określony zgodnie z ust. 4d na wniosek wyrażony w rocznym zeznaniu podatkowym.

Stosownie do art. 6 ust. 4d ww. ustawy:

W przypadku, o którym mowa w ust. 4c, podatek jest określany w podwójnej wysokości podatku obliczonego od połowy dochodów osoby samotnie wychowującej dzieci, z uwzględnieniem art. 7, przy czym do sumy tych dochodów nie wlicza się dochodów (przychodów) opodatkowanych w sposób zryczałtowany na zasadach określonych w niniejszej ustawie.

W świetle zaś art. 6 ust. 4f powoływanej ustawy:

Sposób opodatkowania, o którym mowa w ust. 4d, nie ma zastosowania do osoby, która wychowuje wspólnie z drugim rodzicem albo opiekunem prawnym co najmniej jedno dziecko, w tym również gdy dziecko jest pod opieką naprzemienną, w związku z którą obydwojgu rodzicom zostało ustalone świadczenie wychowawcze zgodnie z art. 5 ust. 2a ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz.U. z 2022 r. poz. 1577 i 2140).

W myśl art. 6 ust. 8 tej ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Sposób opodatkowania, o którym mowa w ust. 2 i 4d, nie ma zastosowania, w przypadku gdy chociażby jeden z małżonków, osoba samotnie wychowująca dziecko lub jej dziecko:

1)  stosuje przepisy:

a)  art. 30c lub

a)  ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, z wyjątkiem art. 6 ust. 1a tej ustawy

-     w zakresie osiągniętych w roku podatkowym przychodów, poniesionych kosztów uzyskania przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do zwiększania lub pomniejszenia podstawy opodatkowania albo przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do dokonywania innych doliczeń lub odliczeń;

2)  podlega opodatkowaniu na zasadach wynikających z ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym lub ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.

Przystępując do oceny możliwości skorzystania przez Panią z preferencyjnego rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych za 2022 r. dla osoby samotnie wychowującej dziecko podkreślić należy, że wszystkie preferencje, ulgi i zwolnienia podatkowe są odstępstwem od zasady powszechności opodatkowania.

Odstępstwa od zasady powszechności opodatkowania muszą bezwzględnie wynikać z przepisów prawa i być interpretowane ściśle z jego literą. Oznacza to, że nie można dokonywać wykładni rozszerzającej ani też zawężającej. Stąd też, aby skorzystać z preferencji podatkowej, w tym tej przewidzianej dla osób samotnie wychowujących dzieci, konieczne jest spełnienie wszystkich przesłanek wymaganych do jej zastosowania. Preferencja ta obwarowana jest szeregiem warunków wyraźnie wskazanych w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wymieniają enumeratywnie osoby, którym przysługuje status osób samotnie wychowujących dzieci, odwołując się zarówno do statusu cywilnoprawnego osoby wychowującej dzieci (panna, kawaler, wdowa, wdowiec, rozwódka, rozwodnik), jak również do tego, że osoba ta musi faktycznie wychowywać dzieci samotnie. Przy czym, ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie definiuje – dla potrzeb jej wykładni i stosowania – samotnego wychowywania, ani nie odsyła w tym zakresie do odrębnych regulacji.

Dla ustalenia znaczenia „samotnie” oraz „wychowywać” należy zatem odwołać się w pierwszej kolejności do językowych reguł interpretacyjnych.

Zgodnie z internetowym Słownikiem Języka Polskiego PWN „wychować — wychowywać” to: (1) «zapewnić dziecku opiekę i doprowadzić je do samodzielności», (2) «przygotować kogoś do pracy w jakiejś dziedzinie». Zatem, „wychowywać” w słownikowym rozumieniu oznacza: zapewniając byt doprowadzić do osiągnięcia pełnego rozwoju psychicznego i fizycznego. Wychowywanie polega na stałym troszczeniu się o byt materialny dziecka oraz o jego rozwój emocjonalny. Wychowanie dziecka można określić jako kształtowanie osobowości dziecka poprzez kształtowanie jego samodzielności, obowiązkowości, rozwijanie predyspozycji intelektualnych i umiejętności praktycznych, kształtowanie światopoglądu, systemu wartości oraz postaw emocjonalnych.

Natomiast, „samotny” to: (1) «żyjący sam, bez rodziny, przyjaciół», (2) «znajdujący się w określonej sytuacji, w określonym czasie zupełnie sam», (3) «spędzany, odbywany w pojedynkę, bez towarzystwa», (4) «znajdujący się na odludziu».

Przez osobę samotnie wychowującą dziecko, o której mowa w przytoczonych na wstępie przepisach ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, należy więc rozumieć osobę, która faktycznie w pojedynkę w pełni lub w przeważającej mierze wychowuje dziecko bez udziału drugiego rodzica w procesie wychowawczym, stale, na co dzień troszcząc się nie tylko o byt materialny, ale także rozwój emocjonalny dziecka. Osobą samotnie wychowującą dziecko jest również rodzic (opiekun prawny), który sprawuje nad dzieckiem wyłączną opiekę w przypadających na niego okresach wykonywania opieki naprzemiennej, w trakcie których dziecko zamieszkując z tym rodzicem, pozostaje pod jego stałą, codzienną opieką, a rodzic ten wykonuje wszystkie obowiązki, dzięki którym dziecko będzie wychowywane w sposób zapewniający jego prawidłowy rozwój.

Z wniosku wynika w szczególności, że nieprzerwanie od (...) 2020 r. pozostaje Pani rozwódką. W wyroku rozwodowym Sąd podtrzymał wcześniej ustalone przez Panią i Pani byłego męża zasady opieki naprzemiennej nad dzieckiem (opieka tydzień na tydzień). W 2022 r. sprawowała Pani nad dzieckiem faktyczną opiekę w ramach opieki naprzemiennej, wykonując – odrębnie od ojca dziecka – wszystkie obowiązki rodzicielskie w okresach, w których dziecko przebywało pod Pani opieką. W 2022 r. świadczenie wychowawcze (500+) nie było ustalone w sposób, o którym mowa w art. 5 ust. 2a ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Świadczenie to pobierał ojciec dziecka. Ponadto, wskazała Pani, że nie prowadziła Pani działalności gospodarczej oraz nie miały do Pani zastosowania przepisy wskazane w art. 6 ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Mając powyższe na uwadze, stwierdzam, że w 2022 r. spełniła Pani warunki określone w art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Jednocześnie nie miały do Pani zastosowania wyłączenia wskazane w art. 6 ust. 4f i ust. 8 tej ustawy. Oznacza to, że za rok 2022 przysługiwało Pani prawo do preferencyjnego rozliczenia się w sposób przewidziany dla osoby samotnie wychowującej dziecko.

Wobec tego, Pani stanowisko oceniłem jako prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosuje się Pani do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1)  z zastosowaniem art. 119a;

2)  w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3)  z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.