Interpretacja 0115-KDIT2.4011.638.2025.3.DT

Interpretacja indywidualna

– stanowisko prawidłowe

Szanowna Pani,

stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

10 listopada 2025 r. wpłynął Pani wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełniła go Pani pismem z 10 grudnia 2025 r. (wpływ) – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

Sprawuje Pani opiekę naprzemienną (tydzień na tydzień z ojcem dziecka). Pani dziecko ma 15 lat. Mieszka Pani osobno, w innej dzielnicy A niż ojciec dziecka. Nie ma Pani zasądzonych alimentów. Faktycznie ponosi Pani większość wydatków na utrzymanie dziecka (odzież, opieka medyczna, edukacja, leczenie ortodontyczne).

Świadczenie wychowawcze 500+/800+ formalnie pobiera ojciec dziecka, jednak część tego świadczenia przekazuje Pani osobiście i środki te są przeznaczane na bieżące potrzeby dziecka.

Uzupełnienie i doprecyzowanie opisu stanu faktycznego

W 2023 i 2024 r. podlegała Pani na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu.

W latach tych uzyskała Pani dochody wyłącznie z tytułu umowy o pracę, opodatkowane według skali podatkowej. Nie prowadziła Pani działalności gospodarczej ani nie uzyskiwała dochodów opodatkowanych ryczałtem lub podatkiem liniowym. W latach 2023-2024 w stosunku do Pani ani Pani dziecka nie miały zastosowania przepisy art. 30c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym (z wyjątkiem najmu prywatnego), ustawy o podatku tonażowym ani ustawy o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.

Pani stan cywilny w latach 2023-2024 to rozwódka. Wyrok rozwodowy wydany przez Sąd Okręgowy w (...) uprawomocnił się (...) 2020 r. Nie zawierała Pani kolejnego związku małżeńskiego.

Opieka naprzemienna nad dzieckiem została orzeczona w wyroku rozwodowym i w latach 2023-2024 była realizowana w praktyce. Rodzice sprawowali opiekę w powtarzających się okresach o porównywalnym wymiarze czasowym, zamieszkując oddzielnie i prowadząc odrębne gospodarstwa domowe.

W latach 2023-2024 nie wychowywała Pani innego dziecka ani nie była Pani opiekunem prawnym innej osoby małoletniej.

Świadczenie wychowawcze (500+/800+) formalnie pobierał ojciec dziecka. Świadczenie to nie zostało ustalone i podzielone decyzją administracyjną pomiędzy oboje rodziców w trybie art. 5 ust. 2a ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Część tego świadczenia ojciec dziecka przekazywał Pani dobrowolnie na bieżące potrzeby dziecka.

Według Pani wiedzy, ojciec dziecka w zeznaniach podatkowych za lata 2023-2024 nie rozliczał się jako osoba samotnie wychowująca dziecko.

Pytania

Czy w przedstawionym stanie faktycznym, w latach podatkowych 2023-2024, przysługiwało Pani prawo do preferencyjnego opodatkowania jako osoby samotnie wychowującej dziecko na podstawie art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w sytuacji gdy: jest Pani osobą rozwiedzioną, dziecko pozostaje pod opieką naprzemienną obojga rodziców, dziecko wychowywane jest przez Panią samodzielnie w czasie sprawowania opieki przez Panią, nie prowadzi Pani wspólnego gospodarstwa domowego z drugim rodzicem, świadczenie wychowawcze 500+/800+ formalnie pobiera ojciec dziecka?

Czy okoliczność, że przez brak wiedzy o zmianie przepisów rozliczała się Pani jako osoba samotnie wychowująca dziecko w latach 2023-2024, ma wpływ na ocenę prawidłowości Pani rozliczenia podatkowego za te lata?

Pani stanowisko w sprawie

Wskazuje Pani, że w Pani przypadku brak wspólnego gospodarstwa, brak alimentów i faktyczne ponoszenie większości kosztów uzasadniają status osoby samotnie wychowującej dziecko.

Uważa Pani, że przepisy art. 6 ust. 4c-4f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych należy interpretować w sposób uwzględniający faktyczne wychowywanie dziecka bez udziału drugiego rodzica w danym czasie. Opieka naprzemienna nie jest wspólnym wychowywaniem dziecka, lecz naprzemiennym, samodzielnym sprawowaniem opieki.

Ponadto podkreśla Pani, że celem przepisu jest wspieranie osób faktycznie samotnie wychowujących dzieci, niezależnie od formalnego sposobu ustalenia opieki. Za taką interpretacją przemawia zasada zaufania obywatela do państwa i sprawiedliwości społecznej.

Przepisy art. 6 ust. 4c-4f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych powinny być interpretowane z uwzględnieniem faktycznego sposobu sprawowania opieki nad dzieckiem, w szczególności okresów, w których Pani samodzielnie, bez udziału drugiego rodzica, sprawowała opiekę i ponosiła ciężar bieżącego wychowania dziecka.

W latach 2023-2024 była Pani osobą rozwiedzioną, niepozostającą w związku małżeńskim, prowadzącą odrębne gospodarstwo domowe, a opieka nad dzieckiem była sprawowana naprzemiennie w porównywalnych okresach czasowych, przy czym w czasie przypadającym na opiekę po Pani stronie dziecko pozostawało wyłącznie pod Pani pieczą i wychowaniem.

Rozliczając podatek dochodowy za wskazane lata działała Pani w dobrej wierze, w oparciu o swoją wiedzę, dotychczasową praktykę oraz wcześniejszy stan prawny i orzecznictwo sądów administracyjnych, a także w zaufaniu do zasady ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa.

Nie miała Pani świadomości, że wprowadzone od 1 stycznia 2022 r. zmiany w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych wyłączają możliwość zastosowania preferencyjnego sposobu opodatkowania w przypadku opieki naprzemiennej, oraz nie otrzymała w tym zakresie żadnej indywidualnej informacji od organów podatkowych.

W związku z powyższym stoi Pani na stanowisku, iż Pani sposób rozliczenia podatku dochodowego był zgodny z Pani ówczesną wiedzą, przekonaniem co do prawidłowości stosowania przepisów oraz zasadą dobrej wiary.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku, jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 226 ze zm.):

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Zgodnie z art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Od dochodów jednego rodzica lub opiekuna prawnego, podlegającego obowiązkowi podatkowemu, o którym mowa w art. 3 ust. 1, będącego panną, kawalerem, wdową, wdowcem, rozwódką, rozwodnikiem, osobą, w stosunku do której orzeczono separację w rozumieniu odrębnych przepisów, lub osobą, której małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności, jeżeli ten rodzic lub opiekun w roku podatkowym samotnie wychowuje dzieci:

1)  małoletnie,

2)  pełnoletnie, które zgodnie z odrębnymi przepisami otrzymywały zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny lub rentę socjalną,

3)  pełnoletnie do ukończenia 25. roku życia, uczące się w szkołach, o których mowa w przepisach regulujących system oświatowy lub szkolnictwo wyższe, obowiązujących w Rzeczypospolitej Polskiej oraz w innym państwie

-     podatek może być określony zgodnie z ust. 4d na wniosek wyrażony w rocznym zeznaniu podatkowym.

Stosownie do art. 6 ust. 4d ww. ustawy:

W przypadku, o którym mowa w ust. 4c, podatek jest określany w podwójnej wysokości podatku obliczonego od połowy dochodów osoby samotnie wychowującej dzieci, z uwzględnieniem art. 7, przy czym do sumy tych dochodów nie wlicza się dochodów (przychodów) opodatkowanych w sposób zryczałtowany na zasadach określonych w niniejszej ustawie.

W świetle zaś art. 6 ust. 4f powoływanej ustawy:

Sposób opodatkowania, o którym mowa w ust. 4d, nie ma zastosowania do osoby, która wychowuje wspólnie z drugim rodzicem albo opiekunem prawnym co najmniej jedno dziecko, w tym również gdy dziecko jest pod opieką naprzemienną, w związku z którą obydwojgu rodzicom zostało ustalone świadczenie wychowawcze zgodnie z art. 5 ust. 2a ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2024 r. poz. 1576).

W myśl art. 6 ust. 8 tej ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Sposób opodatkowania, o którym mowa w ust. 2 i 4d, nie ma zastosowania, w przypadku gdy chociażby jeden z małżonków, osoba samotnie wychowująca dziecko lub jej dziecko:

1)  stosuje przepisy:

a)  art. 30c lub

a)  ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, z wyjątkiem art. 6 ust. 1a tej ustawy

-     w zakresie osiągniętych w roku podatkowym przychodów, poniesionych kosztów uzyskania przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do zwiększania lub pomniejszenia podstawy opodatkowania albo przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do dokonywania innych doliczeń lub odliczeń;

2)  podlega opodatkowaniu na zasadach wynikających z ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym lub ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.

Przystępując do oceny możliwości skorzystania przez Panią z preferencyjnego rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych za lata 2023-2024 dla osoby samotnie wychowującej dziecko podkreślić należy, że wszystkie preferencje, ulgi i zwolnienia podatkowe są odstępstwem od zasady powszechności opodatkowania.

Odstępstwa od zasady powszechności opodatkowania muszą bezwzględnie wynikać z przepisów prawa i być interpretowane ściśle z jego literą. Oznacza to, że nie można dokonywać wykładni rozszerzającej ani też zawężającej. Stąd też, aby skorzystać z preferencji podatkowej, w tym tej przewidzianej dla osób samotnie wychowujących dzieci, konieczne jest spełnienie wszystkich przesłanek wymaganych do jej zastosowania. Preferencja ta obwarowana jest szeregiem warunków wyraźnie wskazanych w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wymieniają enumeratywnie osoby, którym przysługuje status osób samotnie wychowujących dzieci, odwołując się zarówno do statusu cywilnoprawnego osoby wychowującej dzieci (panna, kawaler, wdowa, wdowiec, rozwódka, rozwodnik), jak również do tego, że osoba ta musi faktycznie wychowywać dzieci samotnie. Przy czym, ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie definiuje – dla potrzeb jej wykładni i stosowania – samotnego wychowywania, ani nie odsyła w tym zakresie do odrębnych regulacji.

Dla ustalenia znaczenia „samotnie” oraz „wychowywać” należy zatem odwołać się w pierwszej kolejności do językowych reguł interpretacyjnych.

Zgodnie z internetowym Słownikiem Języka Polskiego PWN „wychować — wychowywać” to: (1) «zapewnić dziecku opiekę i doprowadzić je do samodzielności», (2) «przygotować kogoś do pracy w jakiejś dziedzinie». Zatem, „wychowywać” w słownikowym rozumieniu oznacza: zapewniając byt doprowadzić do osiągnięcia pełnego rozwoju psychicznego i fizycznego. Wychowywanie polega na stałym troszczeniu się o byt materialny dziecka oraz o jego rozwój emocjonalny. Wychowanie dziecka można określić jako kształtowanie osobowości dziecka poprzez kształtowanie jego samodzielności, obowiązkowości, rozwijanie predyspozycji intelektualnych i umiejętności praktycznych, kształtowanie światopoglądu, systemu wartości oraz postaw emocjonalnych.

Natomiast, „samotny” to: (1) «żyjący sam, bez rodziny, przyjaciół», (2) «znajdujący się w określonej sytuacji, w określonym czasie zupełnie sam», (3) «spędzany, odbywany w pojedynkę, bez towarzystwa», (4) «znajdujący się na odludziu».

Przez osobę samotnie wychowującą dziecko, o której mowa w przytoczonych na wstępie przepisach ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, należy więc rozumieć osobę, która faktycznie w pojedynkę w pełni lub w przeważającej mierze wychowuje dziecko bez udziału drugiego rodzica w procesie wychowawczym, stale, na co dzień troszcząc się nie tylko o byt materialny, ale także rozwój emocjonalny dziecka. Osobą samotnie wychowującą dziecko jest również rodzic (opiekun prawny), który sprawuje nad dzieckiem wyłączną opiekę w przypadających na niego okresach wykonywania opieki naprzemiennej, w trakcie których dziecko zamieszkując z tym rodzicem, pozostaje pod jego stałą, codzienną opieką, a rodzic ten wykonuje wszystkie obowiązki, dzięki którym dziecko będzie wychowywane w sposób zapewniający jego prawidłowy rozwój.

Z wniosku wynika w szczególności, że nieprzerwanie od (...) 2020 r. pozostaje Pani rozwódką. W 2023 i 2024 r. sprawowała Pani nad dzieckiem faktyczną opiekę w ramach opieki naprzemiennej, która została orzeczona przez Sąd. Wykonywała Pani opiekę zamieszkując oddzielnie od ojca dziecka i prowadząc odrębne gospodarstwo domowe. W latach 2023-2024 świadczenie wychowawcze (500+/800+) nie było ustalone w sposób, o którym mowa w art. 5 ust. 2a ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Świadczenie to pobierał ojciec dziecka. Ponadto, wskazała Pani, że nie miały do Pani ani Pani dziecka zastosowania przepisy wskazane w art. 6 ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Mając powyższe na uwadze, stwierdzam, że w latach 2023-2024 spełniła Pani warunki określone w art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Jednocześnie nie miały do Pani zastosowania wyłączenia wskazane w art. 6 ust. 4f i ust. 8 tej ustawy. Oznacza to, że za 2023 i 2024 r. przysługiwało Pani prawo do preferencyjnego rozliczenia się w sposób przewidziany dla osoby samotnie wychowującej dziecko.

Wobec tego, Pani stanowisko oceniłem jako prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosuje się Pani do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1)  z zastosowaniem art. 119a;

2)  w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3)  z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.