Interpretacja 0115-KDIT2.4011.657.2025.2.DT

Interpretacja indywidualna

 – stanowisko prawidłowe

Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

22 listopada 2025 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełnił go Pan pismem z 16 grudnia 2025 r. (wpływ) – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego

Jest Pan osobą rozwiedzioną. 18 października 2022 r. na podstawie wyroku Sądu Okręgowego we A, sygn. akt (...), zostało rozwiązane Pana małżeństwo przez orzeczenie rozwodu bez orzekania o winie. Wyrok uprawomocnił się po 7 dniach – 25 października 2022 r., ponieważ żadna ze stron nie wnosiła o sporządzenie jego uzasadnienia.

Od orzeczenia rozwodu jest Pan osobą samotną, niepozostającą w związku małżeńskim. Mieszka Pan wyłącznie z dziećmi. Nie ma Pan ani nie opiekuje się Pan innymi dziećmi niż te objęte niniejszym wnioskiem.

Jest Pan ojcem dwójki dzieci, tj. małoletniej córki A. A, urodzonej 18 lutego 2012 r. we A – w chwili rozwodu uczennicy 5 klasy, a obecnie 8 klasy szkoły podstawowej oraz pełnoletniego syna B. A, urodzonego 30 sierpnia 2004 r. we A – w chwili rozwodu ucznia 4 klasy liceum, a obecnie studenta drugiego roku politechniki.

W wyroku rozwodowym Sąd ustalił, że wykonywanie władzy rodzicielskiej nad małoletnią córką powierza obojgu rodzicom, ustalając miejsce zamieszkania dziecka w miejscu zamieszkania matki. Jednocześnie, Sąd ustanowił pieczę obojga rodziców nad małoletnią córką w systemie opieki naprzemiennej w okresach tygodniowych: od godziny 19:00 w każdą niedzielę do godziny 19:00 w kolejną niedzielę. Sąd zobowiązał obie strony do ponoszenia kosztów utrzymania i wychowania małoletniej córki we własnym zakresie w okresach przebywania dziecka u każdego z rodziców. Sąd nie orzekł o sposobie kontaktów rodziców z małoletnim dzieckiem.

Sąd nie orzekał również w stosunku do pełnoletniego syna, ze względu na fakt, że w momencie ogłoszenia wyroku był już pełnoletni. W takim przypadku Sąd nie rozstrzyga kwestii władzy rodzicielskiej i opieki nad dzieckiem.

Mając na uwadze dobro i bezpieczeństwo dzieci, zawarł Pan z ich matką porozumienie rodzicielskie, które obejmuje swoim zakresem uzgodnienia co do podziału obowiązków w procesie wychowania i opieki nad małoletnią córką oraz pełnoletnim synem. Porozumienie zostało zawarte na piśmie 16 sierpnia 2022 r.

Zgodnie z warunkami porozumienia, opieka nad małoletnią córką jest sprawowana przez Pana oraz matkę dziecka w formie opieki naprzemiennej. Oznacza to, że przez cały rok kalendarzowy, co drugi tydzień, córka przebywa naprzemienne raz z Panem, a raz z matką. W okresie wakacji córka z każdym z rodziców przebywa łącznie po jednym miesiącu, zachowując naprzemienność opieki. Święta oraz dni specjalne są uregulowane oddzielnie i także jest precyzyjnie określone z kim w danym roku dziecko spędza te dni. Zgodnie z częścią I pkt 16 porozumienia, bieżące decyzje w sprawach dziecka podejmowane są samodzielnie przez rodzica sprawującego w danym okresie opiekę, w tym decyzje wynikające z nagłych zdarzeń dotyczących życia, zdrowia i bezpieczeństwa, a więc w sprawach istotnych. W praktyce oznacza to, że opieka nad córką realizowana jest przez każdego z rodziców oddzielnie, samodzielnie w swoim czasie, bez współpracy i wsparcia drugiego rodzica. Każdy z rodziców proces wychowania kształtuje samotnie i indywidualnie, w odmienny charakterystyczny dla siebie sposób. W okresach opieki nad córką każdy z rodziców ponosi koszty utrzymania dziecka we własnym zakresie. Wynika to również z faktu, że od rozwodu mieszkacie Pan i Pana była żona w zupełnie innych miejscach, a w kolejnych tygodniach opieki dziecko zmienia miejsce zamieszkania w taki sposób, że przez tydzień mieszka z Panem w Pana miejscu zamieszkania, a kolejny tydzień z matką w jej miejscu zamieszkania, zgodnie z regułami opieki naprzemiennej.

Wypoczynek córki w trakcie wakacji i ferii jest realizowany przez każdego rodzica osobno, niezależnie i na własny koszt, chyba że dotyczy to wyjazdów dziecka bez rodzica (np. wycieczki szkolne). Wszelkie większe wydatki na rzecz córki, które są zainicjowane osobno przez każdego z rodziców (np. ubrania, edukacja, leczenie), dzielone są po połowie, chyba że drugi rodzic nie wyrazi na nie zgody (np. zbyt wysoki koszt) – w takich sytuacjach to Pan w większości pokrywa koszty potrzeb córki.

W tygodniach, w których córka jest z Panem, to na Panu spoczywa obowiązek zaspokajania jej potrzeb życiowych, fizycznych, emocjonalnych i duchowych. Faktycznie i samodzielnie realizuje Pan wszystkie czynności związane z opieką nad nią i jej wychowaniem – są to czynności takie jak: pomoc przy lekcjach, kontakt ze szkołą (również w tygodniach opieki przypadających na matkę dziecka), przygotowywanie posiłków, robienie zakupów oraz porządków, podawanie leków, wizyty u lekarza, organizacja czasu wolnego itd. W tych okresach ponosi Pan w całości koszty utrzymania córki.

W Pana miejscu zamieszkania córka ma w pełni wyposażony i dostosowany do swoich potrzeb pokój. Dobrowolnie i samodzielnie (bez wsparcia finansowego matki) finansuje Pan zajęcia dodatkowe dla córki w zakresie rozwoju jej pasji jaką jest jazda konna. Aktywnie angażuje się Pan w życie szkolne dziecka, czego przykładem jest Pana przynależność do trójki klasowej i rady rodziców w szkole.

W tygodniach, gdy opieka przypada na matkę, to ona faktycznie wykonuje władzę rodzicielską w stosunku do córki. Pana kontakt z matką córki jest ograniczony do minimum, a Państwa relacje nie są najlepsze.

Do 31 maja 2023 r. pobierał Pan na córkę świadczenie wychowawcze zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci – tzw. 500+, a na syna do 30 sierpnia 2022 r. (syn ukończył 18 lat), które zgodnie z częścią IV pkt 9 porozumienia rodzicielskiego zostało przyznane matce. Środki, które Pan pobierał były przeznaczane na pokrycie podstawowych wydatków córki, tj.: obiady w szkole, lekcje angielskiego, potrzebne pomoce naukowe i ubrania, a dla syna były to środki na jego utrzymanie. Opisana sytuacja była następstwem faktu, iż świadczenie 500+ zostało Panu przyznane jeszcze przed dniem złożenia pozwu o rozwód i powzięciem przez Pana informacji o jego wystąpieniu. Pozew został złożony przez Pana byłą żonę, z jej inicjatywy i był dla Pana zaskoczeniem. Składając wniosek o świadczenie wychowawcze 30 marca 2022 r. (na okres od 1 czerwca 2022 r. do 31 maja 2023 r.) nie był Pan w stanie przewidzieć, że w 2022 r. rozwiedzie się Pan i będzie dzielił opiekę nad małoletnią córką. Od czerwca 2023 r. do chwili obecnej świadczenie to ustalane jest wyłącznie matce dziecka.

W stosunku do pełnoletniego syna, posiada Pan pełnię praw rodzicielskich i na bieżąco wykonuje wobec niego obowiązki rodzicielskie. Od czasu rozwodu syn mieszka z Panem i pozostaje na Pana wyłącznym utrzymaniu, co zostało zawarte w porozumieniu rodzicielskim – zapis uwzględniony w części IV pkt 1. Obowiązek ten spoczywa na Panu do czasu jego pełnego usamodzielnienia (skończenia studiów i podjęcia stałego zatrudnienia). Syn ma w Pana miejscu zamieszkania własny pokój dostosowany do jego potrzeb i upodobań. Do chwili obecnej prowadzi Pan z synem wspólnie gospodarstwo domowe. Od rozwodu samodzielnie wspiera Pan syna w dążeniu do samodzielności. Sfinansował Pan synowi kurs prawa jazdy oraz kurs motorowodny, użycza Pan synowi własny samochód w celu utrwalenia nabytych umiejętności, a w latach 2022-2024 zorganizował Pan dla syna wakacyjne zatrudnienie w Pana miejscu pracy. Pomimo pełnoletności syna, stara się Pan mieć wpływ na jego postępowanie oraz podejmowane przez niego decyzje życiowe. Syn utrzymuje kontakt z matką, odwiedza ją w miejscu jej zamieszkania (nie nocuje), otrzymuje od niej kieszonkowe w wysokości 100-200 zł miesięcznie, jednak to na Panu spoczywa główny obowiązek dbania o jego byt materialny i rozwój emocjonalny. Syn otrzymuje od Pana kieszonkowe 600 zł.

W latach 2022‑2024 Pana syn podejmował zatrudnienie w okresie wakacyjnym na podstawie umowy zlecenia. Uzyskane dochody przeznaczał na własny użytek. Dochody Pana syna spełniały warunki wskazane w art. 6 ust. 4e ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Czynnie uczestniczy Pan w kształtowaniu samodzielności dzieci, np. poprzez pomoc w podejmowaniu decyzji w zakresie swojego budżetu i dokonywania większych zakupów, posługiwania się kontem bankowym i podstawowymi instrumentami płatniczymi. Pomaga Pan kształtować obowiązkowość i umiejętności praktyczne, np. poprzez wykonywanie obowiązków domowych, wspólne regularne sprzątanie, gotowanie, wykonywanie prac na rzecz rodziny i wspólnego domu oraz wspólne aktywności sportowe. Pomaga Pan również dzieciom w rozwoju predyspozycji intelektualnych, np. organizując korepetycje, kupując książki oraz pomoce naukowe, a także finansując aplikacje do nauki języków obcych. Wspiera Pan dzieci w decyzjach lub współdecyduje Pan z nimi o ważnych dla nich bieżących sprawach, takich jak wybór szkoły, zajęć pozalekcyjnych, czy zainteresowań. Dba Pan o ich bezpieczeństwo i zdrowie zapewniając prywatną, płatną opiekę medyczną oraz ubezpieczenie NNW. Rozwija Pan zainteresowania dzieci i chęć poznawania innych miejsc, środowisk i kultur. W tym celu spędza Pan z nimi część wakacji, ferii oraz organizuje wyjazdy weekendowe. Finansuje Pan wyjazdy krajowe i zagraniczne, w tym aktywny wypoczynek (narty, sporty wodne nad morzem, wycieczki rowerowe). Decyzje w zakresie kierunków wyjazdów i form spędzania wolnego czasu nie są konsultowane ani uzgadniane z matką dzieci i są podejmowane wspólnie z dziećmi.

Samodzielnie kształtuje Pan ich światopogląd, system wartości oraz postaw emocjonalnych. Przekazuje Pan im wartości i postawy moralne niezależnie od ich matki, ponieważ wyznawane przez nią wartości znacznie różnią się od Pańskich. Przedstawia Pan dzieciom system wartości oraz wiedzę społeczną, które uznaje Pan za najwłaściwsze dla ich dobra i w którym rodzina, dobro drugiego człowieka, akceptacja siebie oraz wiara we własne możliwości są najważniejsze. Poświęca Pan dzieciom maksymalną ilość czasu, dzięki czemu zaspokaja Pan ich potrzeby psychiczne, tj. bliskości i miłości.

W okresie, którego dotyczy wniosek, podlegał Pan na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu.

W latach 2022-2024 uzyskiwał Pan wyłącznie dochody opodatkowane podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych według skali podatkowej. Były to dochody osiągane wyłącznie w Polsce, z jednego stosunku pracy i zostały rozliczone w zeznaniach podatkowych PIT-37. Nie prowadził Pan działalności gospodarczej. W stosunku do Pana dochodów, jak i dochodów Pana dzieci nie mają zastosowania przepisy art. 30c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, przepisy ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, czy też ustawy o podatku tonażowym lub ustawy o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.

Pana dzieci, w okresie, którego dotyczy wniosek, nie otrzymywały, zgodnie z odrębnymi przepisami, zasiłku (dodatku) pielęgnacyjnego ani renty socjalnej.

Uzupełnienie i doprecyzowanie stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego

W 2025 r. i w latach następnych uzyskiwał/będzie uzyskiwał Pan wyłącznie dochody opodatkowane według skali podatkowej (głównie z umowy o pracę).

Dochody i przychody uzyskane przez Pana syna w latach 2022-2024, w 2025 r. i w latach następnych nie przekroczyły/nie przekroczą dwunastokrotności kwoty renty socjalnej określonej w ustawie o rencie socjalnej, w wysokości obowiązującej w grudniu roku podatkowego.

Pana syn nie utrzymywał się samodzielnie w latach 2022-2024 oraz w 2025 r. i nie będzie tego robił w latach następnych (do czasu ukończenia przez niego studiów oraz podjęcia regularnego zatrudnienia). Pana syn studiuje na Politechnice (...), na kierunku wymagającym systematyczności i poświecenia dużej ilości czasu. Podejmował/będzie podejmował jedynie zatrudnienie sezonowe, a zarobione pieniądze przeznaczał/będzie przeznaczał na własne potrzeby, według własnego uznania.

Pana syn w okresie, którego dotyczy wniosek, pozostawał/będzie pozostawał na Pana utrzymaniu. Od czasu rozwodu Pana syn mieszka z Panem. Prowadzicie Państwo wspólne gospodarstwo domowe – zapewnia Pan synowi wyżywienie, środki higieny, opłaca abonament telefoniczny, sponsoruje zakup odzieży, wyjazdy na urlop, pokrywa Pan koszty codziennego życia oraz wydatki związane z nauką. To Pan głównie troszczył się/będzie troszczył się o byt materialny syna. Jest to zgodne z warunkami ustalonymi w porozumieniu rodzicielskim wypracowanym z Pana byłą żoną przed rozprawą rozwodową. Zgodnie z zapisami tego porozumienia, obowiązek ten spoczywa na Panu do czasu pełnego usamodzielnienia syna (skończenia studiów i podjęcia stałego zatrudnienia). Syn ma w Pana miejscu zamieszkania własny pokój dostosowany do jego potrzeb i upodobań. Od rozwodu wspiera Pan syna w dążeniu do samodzielności: sfinansował Pan kurs prawa jazdy oraz kurs motorowodny, użycza Pan synowi własny samochód w celu utrwalenia nabytych umiejętności, a w latach 2022-2024 zorganizował Pan synowi wakacyjne zatrudnienie w Pana miejscu pracy. Pomimo pełnoletności syna stara się Pan mieć wpływ na jego postępowanie oraz podejmowane przez niego decyzje życiowe.

W okresie, którego dotyczy wniosek, Pana syn nie pozostawał/nie będzie pozostawał na utrzymaniu swojej matki. Na co dzień syn mieszka z Panem. Zgodnie z warunkami wypracowanego porozumienia rodzicielskiego to na Panu spoczywa obowiązek utrzymania syna do czasu ukończenia przez niego nauki i zdobycia wyższego wykształcenia. Syn utrzymuje kontakt z matką, odwiedza ją w miejscu jej zamieszkania (raz bądź dwa razy w tygodniu, ale nie nocuje), otrzymuje od niej kieszonkowe w granicach 100-200 zł miesięcznie. Pana syn dysponuje tymi pieniędzmi według własnych upodobań, wydaje je na własne potrzeby.

Nie ma Pan wiedzy o tym, czy Pana była żona w latach 2022-2024 rozliczyła się jako osoba samotnie wychowująca dziecko/dzieci. Podobnie nie ma Pan wiedzy o tym, czy Pana była żona rozliczy się jako osoba samotnie wychowująca dziecko/dzieci za 2025 r. oraz lata następne. Od czasu rozwodu nie prowadzi Pan z nią wspólnego gospodarstwa domowego. Nie rozmawia Pan z żoną o sprawach prywatnych. Nie pyta Pan i nie ingeruje w decyzje podejmowane przez byłą żonę.

Pytania

1)  Czy może Pan opodatkować własne dochody na zasadach przewidzianych w art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, tj. jako osoba samotnie wychowująca dzieci za 2022 r.?

2)  Czy może Pan opodatkować własne dochody na zasadach przewidzianych w art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, tj. jako osoba samotnie wychowująca dzieci za 2023 r.?

3)  Czy może Pan opodatkować własne dochody na zasadach przewidzianych w art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, tj. jako osoba samotnie wychowująca dzieci za 2024 r.?

4)  Czy może Pan opodatkować własne dochody na zasadach przewidzianych w art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, tj. jako osoba samotnie wychowująca dzieci za 2025 r.?

5)  Czy będzie mógł Pan opodatkować własne dochody na zasadach przewidzianych w art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, tj. jako osoba samotnie wychowująca dzieci za lata następne po 2025 r., przy założeniu, że stan faktyczny oraz przepisy prawa nie ulegną zmianie?

Pana stanowisko w sprawie

W Pana ocenie, wszystkie przesłanki formalne niezbędne do skorzystania z opodatkowania w sposób opisany w art. 6 ust. 4c-4f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zostały przeze Pana spełnione. Pan i wychowywane przez Pana dzieci, nawet oddzielnie, spełniacie wymogi opisane w art. 6 ust. 4c ww. ustawy. Spełnia Pan wszystkie warunki uprawniające do rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych jako osoba samotnie wychowująca dzieci, ponieważ:

-     jestem Pan rozwodnikiem;

-     samotnie wychowuje Pan dzieci – jedno małoletnie, a drugie pełnoletnie, do ukończenia 25. roku życia, uczące się w szkołach, o których mowa w przepisach regulujących system oświatowy lub szkolnictwo wyższe, obowiązujących w Rzeczypospolitej Polskiej oraz w innym państwie;

-     w latach podatkowych 2022-2024 Pana dzieci nie uzyskały dochodów opodatkowanych według skali podatkowej, z wyjątkiem renty rodzinnej ani dochodów opodatkowanych 19% podatkiem z odpłatnego zbycia papierów wartościowych, udziałów (akcji) lub pochodnych instrumentów finansowych ani przychodów zwolnionych od podatku w ramach tzw. ulgi dla młodych i ulgi na powrót – w łącznej wysokości przekraczającej 12-krotność kwoty renty socjalnej, w wysokości obowiązującej w grudniu roku podatkowego;

-     świadczenie wychowawcze – pomimo opieki naprzemiennej nad córką – nie zostało ustalone obojgu rodzicom, a wyłącznie matce dziecka;

-     ani do Pana, ani do Pana dzieci nie miały zastosowanie przepisy: dotyczące podatku liniowego lub ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym (z wyłączeniem przychodów z najmu prywatnego), w zakresie osiągniętych w roku podatkowym przychodów, poniesionych kosztów uzyskania przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do zwiększania lub pomniejszenia podstawy opodatkowania albo przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do dokonywania innych doliczeń lub odliczeń, ani też dotyczące opodatkowania dochodów na zasadach określonych w ustawie o podatku tonażowym lub przepisy ustawy o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych;

-     jest Pan obywatelem i rezydentem polskim, mającym miejsce zamieszkania w Polsce.

W przedstawionym stanie faktycznym wykazał Pan, że spełnia Pan kryteria osoby samotnie wychowującej dzieci. W czasie kiedy zajmuje się Pan dziećmi, robi Pan to samodzielnie, bez niczyjej pomocy i bez konsultacji z kimkolwiek. Tym samym uważa Pan, że od czasu rozwodu pełni Pan rolę rodzica opiekującego się oraz wychowującego swoje dzieci samodzielnie, niezależnie i osobiście.

Swoje stanowisko opiera Pan na literalnej wykładni przepisu art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W przepisie tym ustawodawca uzależnił prawo do skorzystania z preferencyjnych zasad obliczania podatku dochodowego od samotnego wychowywania dziecka w roku podatkowym. Tym samym, w celu skorzystania z przedmiotowej ulgi, nie jest konieczne samotne wychowywanie dziecka przez cały rok podatkowy. W Pana opinii, jeżeli w art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych ustawodawca nie zastrzegł wprost, że z ustanowionej tym przepisem ulgi podatkowej może korzystać tylko jeden z rodziców dziecka, ale ustanowił jako warunek zwolnienia od podatku „samotne wychowywanie dzieci”. Według Pana nieuprawniona jest taka wykładnia tego przepisu, która wyklucza spod jego działania jednego z rodziców wychowującego dziecko bez udziału drugiego rodzica, tj. samotnie. Interpretacja zawartego w art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych pojęcia „osoba samotnie wychowująca dzieci” musi uwzględniać nadrzędny interes dzieci i nie może tym samym zmierzać do wyeliminowania jednego z rodziców z udziału w ich wychowaniu. Uważa Pan, że celem wprowadzenia ulgi było umożliwienie preferencyjnego rozliczenia podatkowego dla tych osób, które w roku podatkowym doświadczyły samotnej, samodzielnej pieczy nad dzieckiem i jego wychowywaniem. Cel ten wpisuje się w ideę polityki prorodzinnej państwa.

W praktyce sądów administracyjnych przyjmuje się, że zgodnie z art. 71 ust. 1 Konstytucji RP, państwo w swojej polityce społecznej i gospodarczej uwzględnia dobro rodziny. Rodziny znajdujące się w trudnej sytuacji materialnej i społecznej, zwłaszcza wielodzietne i niepełne, mają prawo do szczególnej pomocy ze strony władz publicznych, dlatego uważa Pan, że przysługuje Panu możliwość rozliczenia się jako osoba samotnie wychowująca dzieci w rozumieniu art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Prawo do preferencyjnego rozliczenia jako rodzic samotnie wychowujący dziecko przy opiece naprzemiennej potwierdzają liczne wyroki sądów: wyrok NSA z 21 stycznia 2025 r., sygn. akt II FSK 633/24; wyrok WSA w Gdańsku z 11 marca 2025 r., sygn. akt I SA/Gd 1030/24; wyrok WSA we A z 23 listopada 2023 r., sygn. akt I SA/Wr 126/23. Przykładem mogą być również wyroki NSA: z 21 stycznia 2025 r., sygn. akt II FSK 517/22 i II FSK 1167/23; z 28 listopada 2024 r., sygn. akt II FSK 319/22; z 17 października 2024 r., sygn. akt II FSK 109/22; z 10 lipca 2024 r., sygn. akt II FSK 972/21; z 19 marca 2024 r., sygn. akt II FSK 795/21 i II FSK 82/22; z 20 grudnia 2023 r., sygn. akt II FSK 426/21; z 27 października 2023 r., sygn. akt II FSK 376/21; z 2 grudnia 2021 r., sygn. akt II FSK 775/19; z 20 maja 2020 r., sygn. akt II FSK 383/20; z 20 lutego 2020 r., sygn. akt II FSK 573/15 i z 5 kwietnia 2017 r., sygn. akt II FSK 573/15.

W przedstawionym stanie faktycznym wskazał Pan również, że nie jest Pan objęty wyłączeniem, o którym mowa w art. 6 ust. 4f ustawy o podatku od osób fizycznych, albowiem nie zachodzi okoliczność wspólnego wychowywania dziecka z jego matką oraz z uwagi na fakt, że świadczenie wychowawcze nie zostało ustalone obojgu rodzicom, a wyłącznie matce małoletniej córki.

W Pana ocenie opieka naprzemienna jest wyłączona z działania ustawy jedynie w przypadku pobierania świadczenia wychowawczego przyznanego zgodnie z art. 5 ust. 2a ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, a więc w przypadku ustalenia tego świadczenia obojgu rodzicom po połowie. W Pana opinii, w momencie zwrócenia świadczenia, bądź nie ubiegania się o nie/nie pobierania go w latach kolejnych, ma Pan prawo do skorzystania ze wspólnego opodatkowania dochodów na zasadach określonych w art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Fakt pobierania przeze Pana świadczenia 500+ w okresie od orzeczenia rozwodu (18 października 2022 r.) do 31 maja 2023 r. wynikał ze złożenia przez Pana wniosku o wspomniane świadczenie wychowawcze przed zaczerpnięciem wiedzy o rozwodzie (pozew o rozwód złożyła Pana była żona). Ponieważ – co do zasady – prawo nie działa wstecz, faktu złożenia wniosku nie można uznać za niebyły (gdyby znał Pan przyszłe skutki, z pewnością by Pan tego wniosku nie złożył). W Pana ocenie, wykładnia art. 5 ust. 2a ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci nie wyklucza możliwości ustalenia i pobierania świadczenia wychowawczego w pełnej wysokości przez jednego z rodziców przy orzeczonej przez sąd opiece naprzemiennej nad dzieckiem. Jest Pan również zdania, że sam fakt ustanowienia opieki naprzemiennej nie powoduje automatycznego podziału świadczenia wychowawczego pomiędzy oboje rodziców i w takiej sytuacji znaczenie mają ustalenia pomiędzy rodzicami oraz to, który z rodziców będzie faktycznie pobierał to świadczenie.

Powyższy pogląd ma swoje odzwierciedlenie w najnowszych wyrokach sądowych: WSA w Gdańsku z 11 marca 2025 r., sygn. akt I SA/Gd 1030/24; WSA w Gdańsku z 9 lipca 2024 r., sygn. akt I SA/Gd 378/24; NSA z 21 stycznia 2025 r., sygn. akt II FSK 633/24; WSA we A z 23 listopada 2023 r., sygn. akt I SA/Wr 126/23.

Na potwierdzenie słuszności swojego stanowiska przywołuje Pan również odpowiedź Ministerstwa Finansów z 6 lutego 2025 r. na pytanie mediów, która brzmi: „Odnosząc się natomiast do preferencyjnego opodatkowania dochodów przewidzianego dla rodziców samotnie wychowujących dzieci, to zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych rodzice sprawujący naprzemienną opiekę mogą być rodzicami samotnie wychowującymi dzieci. Przy czym zgodnie z przepisami ustawy PIT, jeżeli za ten sam rok podatkowy każdy rodzic (będący rodzicem samotnie wychowującym dzieci) spełnia przesłanki do określenia podatku od swoich dochodów w podwójnej wysokości podatku obliczonego od połowy uzyskanych dochodów, prawo to może zrealizować tylko jeden rodzic i to pod warunkiem, że nie zostało mu ustalone świadczenie 800+ na zasadach przewidzianych dla rodziców sprawujących naprzemienną opiekę, czyli każdemu z rodziców w wysokości połowy kwoty przysługującego za dany miesiąc świadczenia wychowawczego”.

Przede wszystkim jednak prawo do rozliczenia – również w 2022 r. – jako rodzic samotnie wychowujący dziecko wynika z samotnego wychowywania przez Pana syna od momentu rozwodu (już w 2022 r.). W kontekście pełnoletniego syna nie ma znaczenia pobieranie świadczenia wychowawczego dotyczącego córki ani regulacje dotyczące opieki naprzemiennej. W Pana ocenie istotne jest to, że faktycznie samodzielnie wychowuje Pan syna, który jest pełnoletni, ale nie ukończył 25. roku życia i uczy się w szkole, o której mowa w przepisach regulujących szkolnictwo wyższe, obowiązujących w Rzeczypospolitej Polskiej.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku, jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Podstawową zasadą obowiązującą w przepisach ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.) jest zasada powszechności opodatkowania, która wyrażona została w art. 9 ust. 1 tej ustawy. Z jego treści wynika, że:

Zgodnie z art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Stosownie do art. 6 ust. 4d ww. ustawy:

Zgodnie z art. 6 ust. 4e omawianej ustawy:

W świetle zaś art. 6 ust. 4f powoływanej ustawy:

W myśl art. 6 ust. 8 tej ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Przystępując do oceny możliwości skorzystania przez Pana z preferencyjnego rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych za lata 2022-2024, za 2025 r. i lata następne dla osoby samotnie wychowującej dziecko, podkreślić należy, że wszystkie ulgi i zwolnienia podatkowe są odstępstwem od zasady powszechności opodatkowania. Odstępstwa od zasady powszechności opodatkowania muszą bezwzględnie wynikać z przepisów prawa i być interpretowane ściśle z jego literą. Oznacza to, że nie można dokonywać wykładni rozszerzającej ani też zawężającej.

Stąd też, aby skorzystać z preferencji podatkowej, w tym tej przewidzianej w art. 6 ust. 4d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, konieczne jest spełnienie wszystkich przesłanek wymaganych do jej zastosowania. Preferencja skierowana do rodziców samotnie wychowujących dzieci obwarowana jest szeregiem warunków wyraźnie wskazanych w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Przepis art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wymienia enumeratywnie osoby, którym przysługuje status osób samotnie wychowujących dzieci, odwołując się zarówno do statusu cywilnoprawnego osoby wychowującej dzieci (panna, kawaler, wdowa, wdowiec, rozwódka, rozwodnik), jak również do tego, że osoba ta musi faktycznie wychowywać dzieci samotnie. Przy czym, ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie definiuje – dla potrzeb jej wykładni i stosowania – samotnego wychowywania, ani nie odsyła w tym zakresie do odrębnych regulacji.

Dla ustalenia znaczenia „samotnie” oraz „wychowywać” należy zatem odwołać się w pierwszej kolejności do językowych reguł interpretacyjnych.

Zgodnie z internetowym Słownikiem Języka Polskiego PWN „wychować – wychowywać” to: (1) «zapewnić dziecku opiekę i doprowadzić je do samodzielności», (2) «przygotować kogoś do pracy w jakiejś dziedzinie». Zatem, „wychowywać” w słownikowym rozumieniu oznacza: zapewniając byt doprowadzić do osiągnięcia pełnego rozwoju psychicznego i fizycznego. Wychowywanie polega na stałym troszczeniu się o byt materialny dziecka oraz o jego rozwój emocjonalny. Wychowanie dziecka można określić jako kształtowanie osobowości dziecka poprzez kształtowanie jego samodzielności, obowiązkowości, rozwijanie predyspozycji intelektualnych i umiejętności praktycznych, kształtowanie światopoglądu, systemu wartości oraz postaw emocjonalnych.

Natomiast, „samotny” to: (1) «żyjący sam, bez rodziny, przyjaciół», (2) «znajdujący się w określonej sytuacji, w określonym czasie zupełnie sam», (3) «spędzany, odbywany w pojedynkę, bez towarzystwa», (4) «znajdujący się na odludziu».

Jako osobę samotnie wychowującą dziecko, o której mowa w art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, co do zasady rozumie się rodzica, który faktycznie w pojedynkę w pełni lub w przeważającej mierze wychowuje dziecko bez udziału drugiego rodzica w procesie wychowawczym, stale, na co dzień troszcząc się nie tylko o byt materialny, ale także rozwój emocjonalny dziecka, tj. wykonuje wszystkie obowiązki, dzięki którym dziecko będzie wychowywane w sposób zapewniający jego prawidłowy rozwój. Jednakże na skutek dorastania i usamodzielniania się dzieci, ich wychowanie z czasem zmienia swój charakter. Samotne wychowywanie pełnoletniego dziecka może przyjąć więc inną formę niż wychowanie dziecka małoletniego. Pełnoletnie dziecko może być na tyle dojrzałe i ukształtowane, że nie będzie wymagało stałej opieki swojego rodzica lub opiekuna prawnego. W takim przypadku samotne wychowanie sprowadzić może się do wykonywania obowiązku alimentacyjnego, tj. troszczenia się o byt materialny oraz okresowego lub doraźnego wspierania emocjonalnego, pomocy w podejmowaniu trudnych decyzji, służenia radą czy dbania o interesy dziecka.

Jednocześnie przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie uzależniają prawa podatnika do preferencyjnego opodatkowania jego dochodów od tego, czy przez cały rok był osobą samotnie wychowującą dziecko. Wystarczające jest zatem, aby taki stan zaistniał w ciągu roku, a nie trwał przez cały rok.

Z wniosku wynika w szczególności, że wyrok rozwodowy pomiędzy Panem a Pana byłą żoną uprawomocnił się 25 października 2022 r. Jest Pan ojcem dwójki dzieci: małoletniej córki, w stosunku do której wykonuje Pan wraz z byłą żoną opiekę naprzemienną (tydzień w tydzień) oraz pełnoletniego syna, który od czasu rozwodu mieszka z Panem i pozostaje na Pana utrzymaniu. W okresie, którego dotyczy wniosek, świadczenie wychowawcze na córkę nie zostało podzielone w sposób, o którym mowa w art. 5 ust. 2a ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci.

W stosunku do dzieci sprawuje Pan samodzielną opiekę, w tym m.in. przekazuje im Pan wartości, które uznaje Pan za słuszne. W okresach przypadających na Pana czas z córką, samodzielnie realizuje Pan władzę rodzicielską, zajmuje się Pan córką, jej bieżącymi sprawami, podejmuje Pan kluczowe decyzje dotyczące jej bytowania oraz samodzielnie ponosi Pan koszty utrzymania córki. Synowi pomaga Pan w podejmowaniu przez niego decyzji, sfinansował Pan kurs prawa jazdy, kurs motorowodny, a także w latach objętych wnioskiem zorganizował Pan dla syna zatrudnienie wakacyjne w Pana miejscu pracy. Pana syn widuje się z matką, jednakże to na Panu spoczywa obowiązek utrzymania syna. Zobowiązał się Pan utrzymywać syna do czasu osiągnięcia przez niego pełnej samodzielności, tj. zakończenia studiów i podjęcia pracy. Pana syn jest osobą pełnoletnią, która nie ukończyła 25. roku życia i w okresie, którego dotyczy wniosek, uczy się w polskiej szkole wyższej (politechnice). Ponadto Pana syn nie osiąga i nie będzie osiągał dochodów ani przychodów przekraczających dwunastokrotność kwoty renty socjalnej.

Mając na uwadze powołane przepisy prawa oraz przedstawiony opis zdarzenia stwierdzam, że ma Pan prawo do preferencyjnego rozliczenia się jako osoba samotnie wychowująca dziecko, na zasadach określonych w art. 6 ust. 4c i ust. 4d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 2022-2024. Ponadto możliwość rozliczenia się w preferencyjny sposób będzie przysługiwała Panu także za 2025 r. i lata następne. Spełnia Pan bowiem wymagane w ustawie warunki posiadania odpowiedniego stanu cywilnego oraz samotnego wychowywania dziecka, a także nie mają do Pana zastosowania wyłączenia wskazane w art. 6 ust. 4f i ust. 8 tej ustawy.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia oraz zdarzenia przyszłego, które Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

W odniesieniu do powołanych we wniosku wyroków informuję, że zostały one wydane w indywidualnej sprawie i nie mają zastosowania ani konsekwencji wiążących w odniesieniu do żadnego innego zaistniałego stanu faktycznego czy też zdarzenia przyszłego.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy  z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.