Interpretacja 0115-KDIT2.4011.696.2025.3.DT

Interpretacja indywidualna

– stanowisko prawidłowe

Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

9 grudnia 2025 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej z 4 grudnia 2025 r. Uzupełnił go Pan pismem, które wpłynęło 27 stycznia 2026 r. – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego

Jest Pan ojcem A, urodzonego (...) 2005 r.

Syn od momentu rozwodu rodziców w 2018 r. nieprzerwanie mieszka z Panem oraz pozostaje wyłącznie na Pana utrzymaniu.

Po rozwodzie sąd orzekł, że obowiązek utrzymania dziecka spoczywa na obojgu rodzicach, jednak matka dziecka nigdy faktycznie nie uczestniczyła w wychowaniu ani utrzymaniu Pana syna. Nie płaciła alimentów i nie realizowała obowiązków rodzicielskich. W praktyce to Pan samotnie ponosi ciężar wychowania i utrzymania dziecka.

W latach 2018-2022 wykonywał Pan pracę w Norwegii. W tym okresie faktyczną pomoc w codziennej opiece nad dzieckiem zapewniała Pana pełnoletnia córka. Z powodu założenia przez córkę własnej rodziny, powrócił Pan na stałe do Polski w 2022 r.

Za rok podatkowy 2022 rozliczył się Pan jako osoba samotnie wychowująca dziecko. W 2023 r. nie zaznaczył Pan tej preferencji, dlatego w 2025 r. (przy okazji składania deklaracji za 2024 r.) dokonał Pan korekty zeznania za 2023 r. składając PIT jako osoba samotnie wychowująca dziecko oraz wykorzystując należną ulgę na dziecko. Za 2024 r. również rozliczył się Pan jako osoba samotnie wychowująca dziecko.

W 2025 r. otrzymał Pan decyzje organu podatkowego wzywającą do zwrotu ulgi za lata 2023 i 2024. Powodem wskazanym przez urząd było wcześniejsze rozliczenie przez Pana byłą żonę, która również skorzystała z odliczenia ulgi na dziecko oraz z preferencji dla osoby samotnie wychowującej dziecko, mimo że – jak wskazał Pan powyżej – nie sprawuje opieki nad dzieckiem, nie uczestniczy w jego wychowaniu i nie wykonuje obowiązków rodzicielskich.

W Pana ocenie, działanie matki dziecka jest sprzeczne z art. 6 oraz art. 27f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, gdyż nie spełnia ona przesłanek do uznania jej za osobę samotnie wychowującą dziecko, ani nie przysługuje jej ulga prorodzinna.

Nie ma Pan wpływu na działanie byłej żony, a stan faktyczny, Pana osobisty i finansowy wkład w wychowanie dziecka wskazują jednoznacznie, że to Pan jest osobą samotnie wychowującą syna, który obecnie studiuje.

W związku z powyższym, zwraca się Pan o interpretację indywidualną w zakresie prawa do stosowania preferencyjnego rozliczenia jako osoba samotnie wychowująca dziecko oraz odliczenia ulgi na dziecko (art. 27f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych) w sytuacji, gdy drugi z rodziców nie uczestniczy w wychowaniu dziecka, mimo formalnego współudziału władzy rodzicielskiej.

Uzupełnienie i doprecyzowanie stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego

W okresie, którego dotyczy wniosek, tj. w latach 2022-2025 podlegał Pan nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w Polsce.

Orzeczenie sądu o rozwodzie między Panem a byłą żoną uprawomocniło się 14 czerwca 2018 r. W okresie, którego dotyczy wniosek był Pan rozwodnikiem. Nie zawarł Pan kolejnego związku małżeńskiego oraz wskazał Pan, że nie będzie w związku małżeńskim.

W okresie, którego dotyczy wniosek uzyskał Pan dochody opodatkowane z tytułu umowy o pracę. Pana dochody w latach 2023-2025 nie przekroczyły kwoty 112.000 zł.

Wskazał Pan, że w latach 2022-2025 samotnie wychowywał Pan syna. Ten stan trwać będzie również w latach kolejnych.

W 2023 r. – przed uzyskaniem przez Pana syna pełnoletności – posiadał Pan względem niego nieograniczoną władzę rodzicielską. Władzę tę również Pan wykonywał. Podobnie, w tym samym czasie, Pana była żona posiadała względem syna władzę rodzicielską. Wskazuje Pan jednak, że Pana była żona nie wykonywała władzy rodzicielskiej, o której mowa w art. 95 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego.

Od czasu osiągnięcia przez Pana syna pełnoletności, to Pan faktycznie utrzymywał i utrzymuje syna. Pokrywa Pan koszty życia codziennego, wydatki związane z nauką (mieszkanie, podręczniki, itp.) oraz koszty wynikające z potrzeb osobistych syna, jego zainteresowań. Wskazuje Pan, że Pana syn nie jest w stanie samodzielnie się utrzymać. Ponadto Pana syn nie pozostawał na utrzymaniu matki. Podkreśla Pan, że alimenty na syna nie były zasądzone, ale mieli Państwo wspólnie utrzymywać dziecko, z czego Pana była żona się nie wywiązywała.

Pana syn nieprzerwanie mieszka z Panem od urodzenia. Jest zameldowany pod tym samym adresem co Pan.

Zaprzeczył Pan, aby w okresie, którego dotyczy wniosek:

•      Pana syn posiadał/miałby posiadać orzeczenie o zakwalifikowaniu przez organy orzekające do jednego z trzech stopni niepełnosprawności, określonych w odrębnych przepisach, lub decyzję przyznającą rentę z tytułu całkowitej lub częściowej niezdolności do pracy, rentę szkoleniową albo rentę socjalną;

•      Pana syn otrzymywał/miałby otrzymywać, zgodnie z odrębnymi przepisami, zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny lub rentę socjalną;

•      Pana syn uzyskał/miałby uzyskiwać dochody, z wyjątkiem renty rodzinnej, podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27 lub art. 30b ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych lub przychody, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 148 i 152 tej ustawy w łącznej wysokości przekraczającej dwunastokrotność kwoty renty socjalnej określonej w ustawie z dnia 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej, w wysokości obowiązującej w grudniu roku podatkowego;

•      był/miałby Pan być rodzicem dla innego dziecka, które wychowywał/miałby wychowywać Pan wspólnie z drugim rodzicem albo opiekunem prawnym;

•      w stosunku do Pana bądź do Pana syna miały lub miały mieć zastosowanie przepisy: art. 30c (opodatkowanie dochodów z działalności gospodarczej, działów specjalnych produkcji rolnej podatkiem liniowym) lub ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym (z wyjątkiem przepisów dotyczących najmu prywatnego) – w zakresie osiągniętych w roku podatkowym przychodów, poniesionych kosztów uzyskania przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do zwiększania lub pomniejszenia podstawy opodatkowania albo przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do dokonywania innych doliczeń lub odliczeń oraz z ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym lub ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.

Ponadto wskazał Pan, że Pana syn nigdy nie był umieszczony w żadnej instytucji, ani nie wstąpił w związek małżeński.

Nie doszło między Panem, a Pana byłą żoną do porozumienia w sprawie podziału ulgi i wskazuje Pan, że do takiego podziału nie dojdzie, ponieważ to Pan ponosi wszelkie wydatki związane z utrzymaniem syna. Wydaje się Panu sensowne, że może skorzystać Pan z ulgi, a Pana była żona uważa, że ona ma prawo do tej ulgi, gdyż jak twierdzi: „ubezpiecza syna przy sobie”. Podkreśla Pan, jednak, że osoby uczące się posiadają ubezpieczenie zdrowotne (najpierw do 18 roku życia, a potem w trakcie studiów można być zgłoszonym z uczelni).

W latach 2023-2024 i kolejnych to Pan odliczył w 100% ulgę, jako jedyna osoba faktycznie sprawująca opiekę nad synem.

Pytania

Czy w opisanym stanie faktycznym ma Pan prawo do rozliczenia podatku dochodowego jako osoba samotnie wychowująca dziecko zgodnie z art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, mimo że drugi rodzic formalnie posiada władzę rodzicielską, lecz nie sprawuje faktycznej opieki ani nie uczestniczy w wychowaniu dziecka?

Czy w opisanym stanie faktycznym przysługuje Panu prawo do odliczenia ulgi prorodzinnej na syna na podstawie art. 27f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych za lata podatkowe 2023 i 2024, pomimo równoczesnego nieuprawnionego odliczenia ulgi przez matkę dziecka?

Wnosi Pan o potwierdzenie, że:

•      ma Pan prawo do rozliczenia podatku dochodowego za lata 2022-2024 oraz kolejne jako osoba samotnie wychowująca dziecko,

•      ma Pan prawo do pełnego odliczenia ulgi prorodzinnej na syna za lata 2023 i 2024 oraz kolejne,

•      wcześniejsze odliczenie ulgi przez matkę dziecka nie pozbawia Pana prawa do preferencji, jeśli to Pan faktycznie i wyłącznie wychowuje syna.

Pana stanowisko w sprawie

W Pana ocenie odpowiedź na oba pytania powinna być twierdząca.

Preferencyjne rozliczenie jako osoba samotnie wychowująca dziecko zgodnie z art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, dotyczy osoby samotnie wychowującej dziecko, tj. takiej, która faktycznie samodzielnie wychowuje dziecko.

Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz wojewódzkich sądów administracyjnych wskazuje, że:

•      decydujące znaczenie ma faktyczne wykonywanie obowiązków wychowawczych,

•      nie jest wystarczające samo formalne posiadanie władzy rodzicielskiej przez oboje rodziców,

•      status osoby samotnie wychowującej dziecko przysługuje temu z rodziców, które realnie wychowuje dziecko, bez wsparcia drugiego rodzica.

W opisanej sytuacji to Pan nieprzerwanie sprawuje codzienną opiekę, wykonuje obowiązki rodzicielskie i samodzielnie utrzymuje dziecko. Matka dziecka nie uczestniczy w wychowaniu ani finansowaniu syna od lat, dlatego spełnia Pan ustawowe kryteria preferencji podatkowej.

Wskazuje Pan także, że zgodnie z art. 27f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ulga na dziecko przysługuje rodzicowi, który wykonuje władzę rodzicielską. Przez wykonywanie władzy, zgodnie z praktyką organów i sądów rozumie się realne zaangażowanie w wychowanie i utrzymanie dziecka, a nie jedynie status formalny.

Podkreśla Pan, że skoro matka dziecka nie wykonuje obowiązków rodzicielskich, nie zna sytuacji dziecka i nie utrzymuje go, to nie może być uznana za osobę wykonującą władzę rodzicielska w rozumieniu art. 27f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a w związku z tym nie ma prawa do ulgi na dziecko. Panu natomiast takie prawo przysługuje w pełnym zakresie.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku, jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Podstawową zasadą obowiązującą w przepisach ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.) jest zasada powszechności opodatkowania, która wyrażona została w art. 9 ust. 1 tej ustawy. Stanowi on, że:

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Z treści wniosku wynika, że jest Pan ojcem dziecka, które w 2023 r. osiągnęło pełnoletność. Wyrok rozwodowy pomiędzy Panem a Pana byłą żoną uprawomocnił się w 2018 r. Od tamtej pory nie zawarł Pan nowego związku małżeńskiego. Wychowuje Pan samotnie syna, który od zawsze mieszka z Panem i jest zameldowany w tym samym miejscu co Pan. Przed uzyskaniem przez syna pełnoletności posiadał Pan i wykonywał Pan względem niego władzę rodzicielską. Matka dziecka, pomimo posiadania władzy rodzicielskiej, nie wykonywała jej względem syna. Od czasu osiągnięcia przez Pana syna pełnoletności, to Pan faktycznie utrzymywał i utrzymuje syna. Pokrywa Pan koszty życia codziennego, wydatki związane z nauką oraz koszty wynikające z potrzeb osobistych i zainteresowań syna. Pana syn nie jest w stanie samodzielnie się utrzymać, a jego matka nie wywiązuje się z obowiązku wspólnego utrzymania syna. Pana syn jest studentem i nie otrzymuje zasiłku pielęgnacyjnego, ani renty socjalnej. Podkreśla Pan, że nie wstąpił on w związek małżeński oraz nigdy nie był umieszczony w żadnej instytucji. Ponadto Pana syn nie osiąga dochodów ani przychodów w łącznej wysokości przekraczającej dwunastokrotność kwoty renty socjalnej.

Wskazał Pan, że – w okresie, którego dotyczy wniosek – uzyskał Pan dochody opodatkowane według skali podatkowej. Ponadto nie miały wobec Pana, ani Pana syna zastosowania przepisy wskazane w art. 6 ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W latach 2022-2025 podlegał Pan nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w Polsce, a w latach 2023-2025 Pana dochody nie przekroczyły 112.000 zł.

W okresie, którego dotyczy wniosek to Pan rozliczył 100% ulgi na dziecko. W Pana przypadku nie doszło i nie dojdzie do porozumienia w zakresie podziału ulgi z matką dziecka.

Preferencyjne rozliczenie jako osoba samotnie wychowująca dzieci

Zgodnie z art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Od dochodów jednego rodzica lub opiekuna prawnego, podlegającego obowiązkowi podatkowemu, o którym mowa w art. 3 ust. 1, będącego panną, kawalerem, wdową, wdowcem, rozwódką, rozwodnikiem, osobą, w stosunku do której orzeczono separację w rozumieniu odrębnych przepisów, lub osobą, której małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności, jeżeli ten rodzic lub opiekun w roku podatkowym samotnie wychowuje dzieci:

1)  małoletnie,

2)  pełnoletnie, które zgodnie z odrębnymi przepisami otrzymywały zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny lub rentę socjalną,

3)  pełnoletnie do ukończenia 25. roku życia, uczące się w szkołach, o których mowa w przepisach regulujących system oświatowy lub szkolnictwo wyższe, obowiązujących w Rzeczypospolitej Polskiej oraz w innym państwie

-     podatek może być określony zgodnie z ust. 4d na wniosek wyrażony w rocznym zeznaniu podatkowym.

Stosownie do art. 6 ust. 4d ww. ustawy:

W przypadku, o którym mowa w ust. 4c, podatek jest określany w podwójnej wysokości podatku obliczonego od połowy dochodów osoby samotnie wychowującej dzieci, z uwzględnieniem art. 7, przy czym do sumy tych dochodów nie wlicza się dochodów (przychodów) opodatkowanych w sposób zryczałtowany na zasadach określonych w niniejszej ustawie.

Na mocy art. 6 ust. 4e omawianej ustawy:

Przepisu ust. 4c pkt 3 nie stosuje się, jeżeli dziecko, o którym mowa w tym przepisie, uzyskało w roku podatkowym:

1)  dochody, z wyjątkiem renty rodzinnej, podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27 lub art. 30b lub

2)  przychody, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 148 i 152

-     w łącznej wysokości przekraczającej dwunastokrotność kwoty renty socjalnej określonej w ustawie z dnia 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej (Dz.U. z 2023 r. poz. 2194 oraz z 2024 r. poz. 1615), w wysokości obowiązującej w grudniu roku podatkowego.

W świetle zaś art. 6 ust. 4f powoływanej ustawy:

Sposób opodatkowania, o którym mowa w ust. 4d, nie ma zastosowania do osoby, która wychowuje wspólnie z drugim rodzicem albo opiekunem prawnym co najmniej jedno dziecko, w tym również gdy dziecko jest pod opieką naprzemienną, w związku z którą obydwojgu rodzicom zostało ustalone świadczenie wychowawcze zgodnie z art. 5 ust. 2a ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2024 r. poz. 1576).

W myśl art. 6 ust. 8 tej ustawy:

Sposób opodatkowania, o którym mowa w ust. 2 i 4d, nie ma zastosowania, w przypadku gdy chociażby jeden z małżonków, osoba samotnie wychowująca dziecko lub jej dziecko:

1)  stosuje przepisy:

a)  art. 30c lub

a)  ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, z wyjątkiem art. 6 ust. 1a tej ustawy

-     w zakresie osiągniętych w roku podatkowym przychodów, poniesionych kosztów uzyskania przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do zwiększania lub pomniejszenia podstawy opodatkowania albo przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do dokonywania innych doliczeń lub odliczeń;

2)  podlega opodatkowaniu na zasadach wynikających z ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym lub ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.

Przystępując do oceny możliwości skorzystania przez Pana z preferencyjnego rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych za lata 2022-2024 oraz lata kolejne dla osoby samotnie wychowującej dziecko, podkreślić należy, że wszystkie ulgi i zwolnienia podatkowe są odstępstwem od zasady powszechności opodatkowania. Odstępstwa od zasady powszechności opodatkowania muszą bezwzględnie wynikać z przepisów prawa i być interpretowane ściśle z jego literą. Oznacza to, że nie można dokonywać wykładni rozszerzającej ani też zawężającej.

Stąd też, aby skorzystać z preferencji podatkowej, w tym tej przewidzianej w art. 6 ust. 4d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, konieczne jest spełnienie wszystkich przesłanek wymaganych do jej zastosowania. Preferencja skierowana do rodziców samotnie wychowujących dzieci obwarowana jest szeregiem warunków wyraźnie wskazanych w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Przepis art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wymienia enumeratywnie osoby, którym przysługuje status osób samotnie wychowujących dzieci, odwołując się zarówno do statusu cywilnoprawnego osoby wychowującej dzieci (panna, kawaler, wdowa, wdowiec, rozwódka, rozwodnik), jak również do tego, że osoba ta musi faktycznie wychowywać dzieci samotnie. Przy czym, ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie definiuje – dla potrzeb jej wykładni i stosowania – samotnego wychowywania, ani nie odsyła w tym zakresie do odrębnych regulacji.

Dla ustalenia znaczenia „samotnie” oraz „wychowywać” należy zatem odwołać się w pierwszej kolejności do językowych reguł interpretacyjnych.

Zgodnie z internetowym Słownikiem Języka Polskiego PWN „wychować – wychowywać” to: (1) «zapewnić dziecku opiekę i doprowadzić je do samodzielności», (2) «przygotować kogoś do pracy w jakiejś dziedzinie». Zatem, „wychowywać” w słownikowym rozumieniu oznacza: zapewniając byt doprowadzić do osiągnięcia pełnego rozwoju psychicznego i fizycznego. Wychowywanie polega na stałym troszczeniu się o byt materialny dziecka oraz o jego rozwój emocjonalny. Wychowanie dziecka można określić jako kształtowanie osobowości dziecka poprzez kształtowanie jego samodzielności, obowiązkowości, rozwijanie predyspozycji intelektualnych i umiejętności praktycznych, kształtowanie światopoglądu, systemu wartości oraz postaw emocjonalnych.

Natomiast, „samotny” to: (1) «żyjący sam, bez rodziny, przyjaciół», (2) «znajdujący się w określonej sytuacji, w określonym czasie zupełnie sam», (3) «spędzany, odbywany w pojedynkę, bez towarzystwa», (4) «znajdujący się na odludziu».

Jako osobę samotnie wychowującą dziecko, o której mowa w art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, co do zasady rozumie się rodzica, który faktycznie w pojedynkę w pełni lub w przeważającej mierze wychowuje dziecko bez udziału drugiego rodzica w procesie wychowawczym, stale, na co dzień troszcząc się nie tylko o byt materialny, ale także rozwój emocjonalny dziecka, tj. wykonuje wszystkie obowiązki, dzięki którym dziecko będzie wychowywane w sposób zapewniający jego prawidłowy rozwój. Jednakże na skutek dorastania i usamodzielniania się dzieci, ich wychowanie z czasem zmienia swój charakter. Samotne wychowywanie pełnoletniego dziecka może przyjąć więc inną formę niż wychowanie dziecka małoletniego. Pełnoletnie dziecko może być na tyle dojrzałe i ukształtowane, że nie będzie wymagało stałej opieki swojego rodzica lub opiekuna prawnego. W takim przypadku samotne wychowanie sprowadzić może się do wykonywania obowiązku alimentacyjnego, tj. troszczenia się o byt materialny oraz okresowego lub doraźnego wspierania emocjonalnego, pomocy w podejmowaniu trudnych decyzji, służenia radą czy dbania o interesy dziecka.

Jednocześnie przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie uzależniają prawa podatnika do preferencyjnego opodatkowania jego dochodów od tego, czy przez cały rok był osobą samotnie wychowującą dziecko. Wystarczające jest zatem, aby taki stan zaistniał w ciągu roku, a nie trwał przez cały rok.

W konsekwencji powyższego, za lata 2022-2024, przysługiwało Panu prawo do preferencyjnego rozliczenia się jako osoba samotnie wychowująca dziecko na zasadach określonych w art. 6 ust. 4c i 4d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ponieważ posiadał Pan odpowiedni status cywilny oraz samotnie wychowywał Pan syna. Jednocześnie nie miały do Pana zastosowania wyłączenia wskazane w art. 6 ust. 4f oraz w art. 6 ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Z preferencyjnego rozliczenia jako osoba samotnie wychowująca dziecko będzie Pan również mógł skorzystać w 2025 r. i latach następnych, o ile przedstawione we wniosku okoliczności nie ulegną zmianie.

Ulga prorodzinna

Zgodnie z art. 27f ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Od podatku dochodowego obliczonego zgodnie z art. 27, podatnik ma prawo odliczyć kwotę obliczoną zgodnie z ust. 2 na każde małoletnie dziecko, w stosunku do którego w roku podatkowym:

1)  wykonywał władzę rodzicielską;

2)  pełnił funkcję opiekuna prawnego, jeżeli dziecko z nim zamieszkiwało;

3)  sprawował opiekę poprzez pełnienie funkcji rodziny zastępczej na podstawie orzeczenia sądu lub umowy zawartej ze starostą.

Stosownie do art. 27f ust. 2 ww. ustawy:

Odliczeniu podlega za każdy miesiąc kalendarzowy roku podatkowego, w którym podatnik wykonywał władzę, pełnił funkcję albo sprawował opiekę, o których mowa w ust. 1, w stosunku do:

1)  jednego małoletniego dziecka – kwota 92,67 zł, jeżeli dochody podatnika:

a)  pozostającego przez cały rok podatkowy w związku małżeńskim i jego małżonka, nie przekroczyły w roku podatkowym kwoty 112 000 zł,

b)  niepozostającego w związku małżeńskim, w tym również przez część roku podatkowego, nie przekroczyły w roku podatkowym kwoty 56 000 zł, za wyjątkiem podatnika samotnie wychowującego małoletnie dziecko wymienionego w art. 6 ust. 4c i 4g, do którego ma zastosowanie kwota dochodu określona w lit. a;

2)  dwojga małoletnich dzieci – kwota 92,67 zł na każde dziecko;

3)  trojga i więcej małoletnich dzieci – kwota:

a)  92,67 zł odpowiednio na pierwsze i drugie dziecko,

b)  166,67 zł na trzecie dziecko,

c)  225 zł na czwarte i każde kolejne dziecko.

W świetle art. 27f ust. 2a omawianej ustawy:

Za dochody, o których mowa w ust. 2 pkt 1, uważa się dochody uzyskane łącznie w danym roku podatkowym, do których mają zastosowanie zasady opodatkowania określone w art. 27, art. 30b i art. 30c, pomniejszone o kwotę składek, o których mowa w art. 26 ust. 1 pkt 2 i 2a oraz art. 30c ust. 2 pkt 2.

Art. 27f ust. 2c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych stanowi, że:

Odliczenie, o którym mowa w ust. 1, nie przysługuje, poczynając od miesiąca kalendarzowego, w którym dziecko:

a)  na podstawie orzeczenia sądu zostało umieszczone w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych;

b)  wstąpiło w związek małżeński.

Z art. 27f ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wynika, że:

W przypadku gdy w tym samym miesiącu kalendarzowym w stosunku do dziecka wykonywana jest władza, pełniona funkcja lub sprawowana opieka, o których mowa w ust. 1, każdemu z podatników przysługuje odliczenie w kwocie stanowiącej 1/30 kwoty obliczonej zgodnie z ust. 2 za każdy dzień sprawowania pieczy nad dzieckiem.

Zgodnie z art. 27f ust. 4 tej ustawy:

Odliczenie dotyczy łącznie obojga rodziców, opiekunów prawnych dziecka albo rodziców zastępczych pozostających w związku małżeńskim. Kwotę tę podatnicy mogą odliczyć od podatku w dowolnej proporcji przez nich ustalonej. W przypadku braku porozumienia między podatnikami, którzy zgodnie z rozstrzygnięciem sądu wspólnie wykonują władzę rodzicielską nad małoletnim dzieckiem po rozwodzie lub w trakcie separacji (piecza naprzemienna), lub gdy miejsce zamieszkania dziecka jest takie samo jak miejsce zamieszkania obojga rodziców, opiekunów prawnych dziecka albo rodziców zastępczych pozostających w związku małżeńskim – kwotę tę podatnicy odliczają w częściach równych. W pozostałych przypadkach odliczenie w wysokości 100% stosuje podatnik, u którego dziecko ma miejsce zamieszkania w rozumieniu ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny.

Stosownie zaś do art. 26 § 1 i 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.):

§ 1. Miejscem zamieszkania dziecka pozostającego pod władzą rodzicielską jest miejsce zamieszkania rodziców albo tego z rodziców, któremu wyłącznie przysługuje władza rodzicielska lub któremu zostało powierzone wykonywanie władzy rodzicielskiej.

§ 2. Jeżeli władza rodzicielska przysługuje na równi obojgu rodzicom mającym osobne miejsce zamieszkania, miejsce zamieszkania dziecka jest u tego z rodziców, u którego dziecko stale przebywa. Jeżeli dziecko nie przebywa stale u żadnego z rodziców, jego miejsce zamieszkania określa sąd opiekuńczy.

W myśl art. 27f ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Odliczenia dokonuje się w zeznaniu, o którym mowa w art. 45 ust. 1, podając liczbę dzieci i ich numery PESEL, a w przypadku braku tych numerów – imiona, nazwiska oraz daty urodzenia dzieci. Na żądanie organów podatkowych, podatnik jest obowiązany przedstawić zaświadczenia, oświadczenia oraz inne dowody niezbędne do ustalenia prawa do odliczenia, w szczególności:

1)  odpis aktu urodzenia dziecka;

2)  zaświadczenie sądu rodzinnego o ustaleniu opiekuna prawnego dziecka;

3)  odpis orzeczenia sądu o ustaleniu rodziny zastępczej lub umowę zawartą między rodziną zastępczą a starostą;

4)  zaświadczenie o uczęszczaniu pełnoletniego dziecka do szkoły.

Na mocy art. 27f ust. 6 komentowanej ustawy:

Przepisy ust. 1-5 stosuje się odpowiednio do podatników utrzymujących pełnoletnie dzieci, o których mowa w art. 6 ust. 4c pkt 2 i 3, z uwzględnieniem art. 6 ust. 4e i 8, w związku z wykonywaniem przez tych podatników ciążącego na nich obowiązku alimentacyjnego oraz w związku ze sprawowaniem funkcji rodziny zastępczej.

Stosownie do art. 27f ust. 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Przepis art. 6 ust. 8 stosuje się odpowiednio do dzieci, o których mowa w ust. 1 i 6.

Podkreślić należy, że korzystanie z każdej preferencji podatkowej, w tym ulgi przewidzianej w art. 27f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, uzależnione jest od spełnienia wszystkich ustawowych przesłanek wymaganych do jej zastosowania.

Z literalnego brzmienia art. 27f ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wynika, że warunkiem zastosowania przez rodzica ulgi na małoletnie dziecko jest wykonywanie w stosunku do tego dziecka władzy rodzicielskiej. Wobec tego, zasadnym jest odniesienie się do ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 2809 ze zm.).

Z art. 92 ww. ustawy wynika, że:

Dziecko pozostaje aż do pełnoletności pod władzą rodzicielską.

Zgodnie z art. 93 § 1 ww. ustawy:

Władza rodzicielska przysługuje obojgu rodzicom.

Stosownie do art. 95 § 1 ww. ustawy:

Władza rodzicielska obejmuje w szczególności obowiązek i prawo rodziców do wykonywania pieczy nad osobą i majątkiem dziecka oraz do wychowania dziecka, z poszanowaniem jego godności i praw.

W myśl art. 97 § 1 przytoczonego Kodeksu:

Jeżeli władza rodzicielska przysługuje obojgu rodzicom, każde z nich jest obowiązane i uprawnione do jej wykonywania.

Jak wynika z art. 27f ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ulga na małoletnie dzieci przysługuje rodzicom, jeżeli wykonują władzę rodzicielską. Wobec tego samo posiadanie władzy rodzicielskiej jest niewystarczające do zastosowania przedmiotowej preferencji. Dla nabycia prawa do ulgi konieczne jest zarówno posiadanie przez rodzica władzy rodzicielskiej nad małoletnim dzieckiem, jak i jej faktyczne wykonywanie, czyli wykonywanie wszystkich obowiązków, dzięki którym dziecko wychowywane jest w sposób zapewniający jego prawidłowy rozwój, w szczególności sprawowanie faktycznej pieczy nad dzieckiem i jego wychowywanie, troszczenie się o fizyczny i duchowy rozwój dziecka, a więc zapewnienie/zabezpieczenie wszystkich potrzeb dziecka od bytowych po edukacyjne, rozwojowe, zdrowotne i emocjonalne. Przy czym przez wychowywanie należy rozumieć zapewnianie stałej opieki, prowadzącej do uzyskania pełnego rozwoju fizycznego i psychicznego. Chodzi zatem o aktywne uczestniczenie w wychowywaniu dziecka i realny wpływ na rozwój jego osobowości. Realizacja prawa wykonywania władzy rodzicielskiej może następować przykładowo poprzez osobiste kontakty z nauczycielami, interesowanie się stanem zdrowia dziecka i pomoc w jego leczeniu, zapewnianie wsparcia w nauce, interesowanie się sposobem spędzania wolnego czasu.

Wykonywanie władzy rodzicielskiej należy zatem odnieść do konkretnych okoliczności faktycznych, w oparciu o zachowania i konkretną aktywność rodziców wobec dziecka. Co istotne, samo tylko uiszczanie alimentów na rzecz dziecka, czy też sporadyczne spotkania z dzieckiem nie wypełniają tak rozumianego określenia wykonywanie władzy rodzicielskiej.

W przypadku zaś pełnoletniego dziecka, ulga prorodzinna przysługuje podatnikowi utrzymującemu takie dziecko w związku z wykonywaniem ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego.

Stosownie do art. 128 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:

Obowiązek dostarczania środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania (obowiązek alimentacyjny) obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo.

Dostarczanie środków utrzymania to zaspokajanie normalnych, bieżących potrzeb uprawnionego. Dostarczanie środków wychowania obejmuje natomiast powinność starań o zdrowie uprawnionego, o jego rozwój fizyczny i umysłowy, stworzenie możliwości zdobycia wykształcenia, zapewnienie dostępu do dóbr kultury, itp.

W świetle art. 133 § 1 ww. Kodeksu:

Rodzice obowiązani są do świadczeń alimentacyjnych względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie, chyba że dochody z majątku dziecka wystarczają na pokrycie kosztów jego utrzymania i wychowania.

Ponadto w myśl art. 27f ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych – kwotę przysługującej ulgi rodzice mogą odliczyć od podatku w dowolnej proporcji przez nich ustalonej. W przypadku braku porozumienia między podatnikami, którzy zgodnie z rozstrzygnięciem sądu wspólnie wykonują władzę rodzicielską nad małoletnim dzieckiem po rozwodzie lub w trakcie separacji (piecza naprzemienna), lub gdy miejsce zamieszkania dziecka jest takie samo jak miejsce zamieszkania obojga rodziców – kwotę tę podatnicy odliczają w częściach równych. W pozostałych przypadkach odliczenie w wysokości 100% stosuje podatnik, u którego dziecko ma miejsce zamieszkania w rozumieniu ustawy Kodeks cywilny. Przepis ten jednakże nie znajduje zastosowania, gdy jedno z rodziców nie jest uprawnione do zastosowania przedmiotowej ulgi. W takim przypadku ulgę w pełnej wysokości odliczyć może ten rodziców, który jest do niej uprawniony.

Na uwagę zasługuje również fakt, że podatnika samotnie wychowującego dziecko, zgodnie z art. 27f ust. 2 pkt 1 lit. b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych dotyczy limit dochodów wskazany w lit. a tego przepisu, tj. 112.000 zł.

W świetle przedstawionego zdarzenia oraz zacytowanych wyżej przepisów prawa uznać należy, że skoro w okresie, którego dotyczy wniosek, matka dziecka nie wykonywała względem syna władzy rodzicielskiej przed osiągnięciem przez niego pełnoletności, a po jej osiągnięciu nie utrzymywała/nie utrzymuje syna w związku z ciążącym na nią obowiązkiem alimentacyjnym – to prawo do odliczenia ulgi prorodzinnej w pełnej wysokości przysługiwało/będzie przysługiwać Panu. Na Pana uprawnienie nie wpływa przy tym fakt, że Pana była żona dokonała odliczenia ww. ulgi w swoich zeznaniach podatkowych za lata 2023-2024.

W latach tych był Pan więc uprawniony do odliczenia w ramach ulgi prorodzinnej wynikającej z art. 27f ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w pełnej wysokości, tj. 100% kwoty ustalonej zgodnie z art. 27f ust. 2 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Prawo to będzie mógł Pan zrealizować także w rozliczeniu za 2025 r. i lata kolejne, o ile okoliczności wskazane we wniosku nie ulegną zmianie.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia oraz zdarzenia przyszłego, które Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy  z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1)  z zastosowaniem art. 119a;

2)  w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy  z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3)  z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.