Interpretacja 0115-KDIT3.4011.1001.2025.2.PS

Interpretacja indywidualna

 – stanowisko w części prawidłowe i w części nieprawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanych zdarzeń przyszłych w podatku dochodowym od osób fizycznych dotyczących unieważniania umowy kredytu hipotecznego wyrokiem sądowym lub zawarcia ugody z bankiem jest:

·  prawidłowe w zakresie pytań oznaczonych we wniosku nr 1, nr 2 i nr 3, tj. w zakresie ustalenia czy kwoty otrzymane od banku na podstawie ugody, na podstawie prawomocnego wyroku sądu oraz zwrot kosztów zastępstwa procesowego na podstawie ugody będą stanowić przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych;

·   nieprawidłowe w zakresie pytania oznaczonego we wniosku nr 4, tj. w zakresie ustalenia czy odsetki ustawowe za opóźnienie zasądzone wyrokiem sądu (lub uwzględnione w kwocie wypłacanej na podstawie ugody) będą stanowić przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Nie udzielam odpowiedzi na Państwa pytanie oznaczone we wniosku nr 5.

Zakres wniosku wspólnego o wydanie interpretacji indywidualnej

22 grudnia 2025 r. wpłynął Państwa wniosek wspólny o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełnili go Państwo pismem z 28 stycznia 2026 r. – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku wspólnego jest następująca:

Zainteresowani, którzy wystąpili z wnioskiem

1. Zainteresowany będący stroną postępowania:

A. A, (...)

2. Zainteresowana niebędąca stroną postępowania:

B. A, (...)

Opis zdarzeń przyszłych

W dniu 8 września 2005 r. Wnioskodawcy – B. A oraz A. A (dalej łącznie zwani „Wnioskodawcami" lub „Kredytobiorcami") – zawarli z X S.A. z siedzibą w V (obecnie Y S.A. z siedzibą w V, dalej „Bank") umowę nr (...) o kredyt hipoteczny dla osób fizycznych Y waloryzowany kursem CHF (dalej „Umowa").

Na podstawie Umowy Bank udzielił Wnioskodawcom kredytu w kwocie 400 000,03 PLN. Kredyt został wypłacony w trzech transzach. Przy wypłacie każdej z transz, Bank przeliczał wysokość danej transzy według kursu kupna waluty CHF obowiązującego w Tabeli Kursów Banku w chwili wypłaty. Kredyt został zabezpieczony m.in. hipoteką ustanowioną na nieruchomości będącej przedmiotem kredytowania.

Kredyt został przeznaczony na dokończenie budowy części mieszkalnej budynku handlowo-biurowo-mieszkalnego położonego w A. Kredytowana nieruchomość stanowi III kondygnację (II piętro) budynku, w której Wnioskodawcy zamieszkują nieprzerwanie od dnia zakończenia budowy wraz ze swoją rodziną, realizując w ten sposób własne cele mieszkaniowe.

Transze kredytu w żadnym zakresie nie były wydatkowane na budowę parteru budynku – na dzień zawarcia Umowy kredytu, parter budynku był już w całości wybudowany i wykończony. Środki pochodzące z kredytu nie były wydatkowane na cele związane z budową i wykończeniem parteru.

Na dzień zawarcia Umowy kredytu, tj. 8 września 2005 r., prowadzona przez Wnioskodawcę (A. A) działalność gospodarcza nie obejmowała w żadnym zakresie najmu lub obrotu nieruchomościami. Jednocześnie Wnioskodawca w ramach prowadzonej działalności gospodarczej nigdy nie amortyzował kosztów związanych z zaciągniętym kredytem. B. A nigdy nie prowadziła działalności gospodarczej – ani na dzień zawarcia Umowy, ani w dalszym okresie kredytowania.

Kredyt został zaciągnięty na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, tj. na budowę własnego budynku mieszkalnego (części mieszkalnej budynku). Umowa kredytu została zawarta przed dniem 15 stycznia 2015 r.

W momencie zawarcia Umowy oraz przez cały okres jej obowiązywania Wnioskodawcy pozostawali i pozostają w ustroju ustawowej wspólności majątkowej małżeńskiej. W związku z realizacją Umowy, od daty jej zawarcia do dnia 10 grudnia 2021 r., Wnioskodawcy uiścili na rzecz Banku łącznie kwotę 592.826,87 PLN, na którą składały się:

·      kwota 587 226,87 PLN tytułem rat kapitałowo-odsetkowych,

·      kwota 4 800,00 PLN tytułem prowizji,

·      kwota 800,00 PLN tytułem prowizji za ubezpieczenie kredytu.

Różnica między kwotą wpłaconą przez Wnioskodawców na rzecz Banku (592 826,87 PLN) a kwotą faktycznie wypłaconego kapitału kredytu (400 000,03 PLN) wynosi 192 826,84 PLN. Oznacza to, że Wnioskodawcy wpłacili na rzecz Banku kwotę znacząco przewyższającą otrzymany kapitał kredytu.

W dniu 15 grudnia 2021 r. Wnioskodawcy wnieśli do Sądu Okręgowego (...) pozew przeciwko Bankowi. W pozwie Wnioskodawcy wskazywali na nieważność bezwzględną Umowy oraz niedozwolony charakter postanowień umownych (art. 385¹ § 1 Kodeksu cywilnego), których usunięcie z Umowy skutkowało jej nieważnością. Przedmiotem żądania pozwu był zwrot nienależnie uiszczonych świadczeń. Sprawa była rozpoznawana przez Sąd Okręgowy (...), pod sygnaturą akt (...). W dniu 30 października 2024 r. Sąd Okręgowy (...) wydał wyrok, w którym:

·   ustalił, że pomiędzy stronami postępowania nie istnieje stosunek prawny wynikający z Umowy nr (...) o kredyt hipoteczny dla osób fizycznych Y waloryzowany kursem CHF, zawartej w dniu 8 września 2005 r. – z uwagi na nieważność tej Umowy,

·   zasądził od Banku na rzecz Wnioskodawców do ich majątku objętego wspólnością majątkową małżeńską kwotę 592 826,87 PLN wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od kwoty 192 718,94 PLN od dnia 20 stycznia 2022 r. do dnia zapłaty oraz od kwoty 400 107,93 PLN od dnia 13 maja 2024 r. do dnia zapłaty,

·   zasądził od Banku na rzecz Wnioskodawców kwotę 11 864,00 PLN tytułem zwrotu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że kredyt miał charakter konsumencki, a Umowa zawierała klauzule abuzywne (niedozwolone postanowienia umowne), które skutkowały nieważnością całej Umowy. Sąd uznał, że spełnione przez obie strony świadczenia nie miały oparcia w łączącej strony Umowie i na podstawie art. 405 w zw. z art. 410 Kodeksu cywilnego (świadczenie nienależne) Bank jest zobowiązany do zwrotu na rzecz Wnioskodawców kwot, które świadczyli oni na podstawie nieważnej czynności prawnej.

Wyrok Sądu I instancji jest nieprawomocny – Bank złożył apelację. Postępowanie apelacyjne pozostaje w toku.

Propozycja ugody (Wariant A – zdarzenie przyszłe)

W toku postępowania apelacyjnego Bank przedstawił Wnioskodawcom propozycję zawarcia ugody, której celem jest polubowne rozstrzygnięcie sporu. Zgodnie z propozycją ugody:

·   Strony potwierdzają, że Wnioskodawcy spełnili świadczenia w łącznej kwocie 710 761,98 PLN, na którą składają się: 587 226,87 PLN tytułem rat kapitałowo-odsetkowych, 5 600,00 PLN tytułem opłat i prowizji oraz 117 935,11 PLN tytułem odsetek ustawowych za opóźnienie za okres od dnia 5 stycznia 2022 r. do dnia 22 września 2025 r.,

·   Bank zobowiązuje się do zapłaty na rzecz Wnioskodawców kwoty 310.761,95 PLN stanowiącej różnicę między świadczeniami Wnioskodawców (710 761,98 PLN) a kapitałem wypłaconym przez Bank (400 000,03 PLN),

·   Bank zobowiązuje się do zapłaty na rzecz Wnioskodawców kwoty 10 800,00 PLN tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego,

·   Wnioskodawcy zobowiązują się cofnąć pozew ze zrzeczeniem się roszczenia.

Wnioskodawcy rozważają zawarcie powyższej ugody. Ugoda nie została jeszcze zawarta.

Uprawomocnienie wyroku (Wariant B – zdarzenie przyszłe)

W przypadku, gdyby nie doszło do zawarcia ugody opisanej powyżej, możliwe jest, że apelacja Banku zostanie oddalona i wyrok Sądu I instancji z dnia 30 października 2024 r. stanie się prawomocny. W takim przypadku Wnioskodawcy otrzymaliby od Banku:

·    kwotę 592 826,87 PLN tytułem zwrotu świadczeń nienależnych zasądzonych wyrokiem,

·    odsetki ustawowe za opóźnienie zasądzone wyrokiem (od kwoty 192 718,94 PLN od dnia 20 stycznia 2022 r. oraz od kwoty 400 107,93 PLN od dnia 13 maja 2024 r.),

·    kwotę 11 864,00 PLN tytułem zwrotu kosztów postępowania za I instancję oraz kwotę około 8 100 PLN tytułem zwrotu kosztów postępowania za II instancję.

Wnioskodawcy wnoszą o wydanie interpretacji indywidualnej obejmującej oba opisane powyżej warianty zdarzeń przyszłych.

Dodatkowe okoliczności istotne dla sprawy:

·   Wnioskodawcy nigdy wcześniej nie korzystali z zaniechania poboru podatku od umorzonych wierzytelności z tytułu jakiegokolwiek kredytu mieszkaniowego;

·   kredyt został zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej;

·   kredyt został udzielony przed dniem 15 stycznia 2015 r. przez podmiot uprawniony do udzielania kredytów, którego działalność podlega nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym;

·   kredyt został zabezpieczony hipoteką ustanowioną na nieruchomości;

·   kredyt został zaciągnięty na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (budowa własnego budynku mieszkalnego).

W uzupełnieniu wniosku z 28 stycznia 2026 r. Zainteresowani wskazują, że zasądzona przez Sąd Okręgowy (...) w nieprawomocnym wyroku z dnia 30 października 2024 r. (sygn. akt (...)) kwota w wysokości 592 826,87 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie obejmuje wyłącznie:

a)  kwotę 587 226,87 zł – z tytułu rat kapitałowo – odsetkowych kredytu,

b)  kwotę 4 800 zł – z tytułu prowizji za udzielenie kredytu,

c)  kwotę 800 zł – z tytułu prowizji ubezpieczenia kredytu.

Propozycja ugody nie stwierdza wprost nieważności umowy kredytowej. Ugoda ma charakter rozliczeniowy i dotyczy wzajemnych świadczeń stron (ugoda literalnie zakłada w swojej treści, iż zamiarem banku i kredytobiorcy jest polubownie rozstrzygnąć spór między stronami w zakresie wzajemnie przysługujących stronom roszczeń, które są przedmiotem sporu sądowego oraz uchylić niepewność co do roszczeń Stron, związanych z zawarciem i wykonywaniem Umowy przez przyjęte w Ugodzie rozwiązania).

Ugoda przewiduje wzajemne rozliczenie świadczeń stron bez wyrażenia się co do ważności umowy oraz wprowadza definitywne zakończenie sporów między stronami poprzez rozliczenie finansowe. Ugoda także zobowiązuje bank do zapłaty kwoty będącej różnicą między świadczeniami Klienta a świadczeniem Banku z tytułu Umowy kredytu.

Ugoda przewiduje wyłącznie wypłatę środków przez bank na rzecz Wnioskodawców, a nie umorzenie wierzytelności banku.

Świadczenia kredytobiorców - wnioskodawców w wykonaniu Umowy znacznie przekroczyły kwotę udostępnionego kapitału kredytu, więc strony uznają, iż brak jest jakiekolwiek wierzytelności banku pozostającej do umorzenia. Bank będzie miał wobec Wnioskodawców zobowiązanie do zwrotu nadpłaconych środków.

Wypłata środków przez bank ma charakter zwrotu nadpłaty istniejącej po stronie kredytobiorców wynikającej z rozliczenia wzajemnych świadczeń stron.

Zgodnie z § 1 propozycji ugody, wypłata będzie zwrotem części świadczeń wpłaconych przez Wnioskodawców do banku w wykonaniu umowy kredytu, które przewyższają świadczenie banku (kapitał kredytu).

Wnioskodawcy informują, że kilka dni temu Bank zaktualizował propozycję ugody. Same zapisy co do ustaleń i warunków nie zmieniły się w sposób istotny, ale zostały nieco zaktualizowane kwoty wypłat.

Szczegółowe rozliczenie według aktualizacji ugody:

Świadczenia Klienta: 711 195,52 PLN, w tym:

·   587 226,87 PLN - raty kapitałowo-odsetkowe

·   5 600,00 PLN - opłaty i prowizje związane z kredytem

·   118 368,65 PLN - ustalone przez strony części odsetek ustawowych za opóźnienie (od 05.01.2022 r. do 09.01.2026 r.)

Świadczenie Banku: 400 000,03 PLN (kapitał kredytu wypłacony)

Różnica do zwrotu: 311 195,49 PLN

Zatem mowa tutaj o zwrocie nadpłaty, wynikającej z tego, że suma wpłaconych przez Wnioskodawców środków przewyższa kwotę faktycznie otrzymanego kapitału kredytu.

Nie jest to wynagrodzenie za wycofanie pozwu i odstąpienie od dalszych roszczeń.

Bank dodatkowo w ramach Ugody zobowiązuje się dokonać zwrotu na rzecz Klienta kosztów zastępstwa procesowego w kwocie 10 800,00 PLN (100 % stawki minimalnej), która to kwota nie przekracza maksymalnych kosztów zastępstwa procesowego możliwych do zasądzenia na podstawie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. 2023 poz. 1935 t.j. z dnia 20 września 2023 r.). Wskazana kwota stanowi górną granicę odpowiedzialności Banku i wyczerpuje w całości roszczenia Klienta z tego tytułu.

Pytania

1.  Czy kwota, którą Wnioskodawcy otrzymają od Banku na podstawie ugody (stanowiąca różnicę między świadczeniami Wnioskodawców a kapitałem wypłaconym przez Bank, z uwzględnieniem odsetek za opóźnienie), będzie stanowić przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych?

2.  Czy kwota 10.800,00 PLN, którą Wnioskodawcy otrzymają od Banku tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego na podstawie ugody, będzie stanowić przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych?

3.  W przypadku, gdyby nie doszło do zawarcia ugody i uprawomocnił się wyrok Sądu – czy kwota, którą Wnioskodawcy otrzymają na podstawie prawomocnego wyroku tytułem zwrotu świadczeń nienależnych, będzie stanowić przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych?

4.  Czy odsetki ustawowe za opóźnienie zasądzone wyrokiem Sądu (lub uwzględnione w kwocie wypłacanej na podstawie ugody) będą stanowić przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych?

5.  Gdyby Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej uznał, że którakolwiek z kwot wskazanych w pytaniach 1-4 będzie stanowić przychód podlegający opodatkowaniu – czy do takiego przychodu zastosowanie znajdzie zaniechanie poboru podatku dochodowego na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe (Dz. U. z 2024 r. poz. 102)?

Państwa stanowisko w sprawie

Stanowisko do pytania nr 1:

W ocenie Wnioskodawców, kwota otrzymana od Banku na podstawie ugody nie będzie stanowić przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Stanowisko do pytania nr 2:

W ocenie Wnioskodawców, kwota 10.800,00 PLN otrzymana tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego nie będzie stanowić przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, ponieważ stanowi ona zwrot faktycznie poniesionych wydatków i nie prowadzi do powstania przysporzenia majątkowego po stronie Wnioskodawców.

Stanowisko do pytania nr 3:

W ocenie Wnioskodawców, kwota otrzymana na podstawie prawomocnego wyroku Sądu nie będzie stanowić przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Stanowisko do pytania nr 4:

W ocenie Wnioskodawców, odsetki ustawowe za opóźnienie nie będą stanowić przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, ponieważ stanowią one element świadczenia należnego Wnioskodawcom w związku z bezpodstawnym zatrzymywaniem przez Bank środków pieniężnych stanowiących świadczenie nienależne.

Stanowisko do pytania nr 5:

W ocenie Wnioskodawców, nawet gdyby uznać, że którakolwiek z kwot wskazanych w pytaniach 1-4 stanowi przychód podlegający opodatkowaniu, to zastosowanie znajdzie zaniechanie poboru podatku dochodowego na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe, ponieważ Wnioskodawcy spełniają wszystkie warunki określone w tym rozporządzeniu.

UZASADNIENIE STANOWISKA WNIOSKODAWCÓW

Brak powstania przychodu – uzasadnienie wspólne dla pytań 1-3

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej „u.p.d.o.f."), opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku. Powołany przepis wyraża zasadę powszechności opodatkowania. Regułą jest, że każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną podlega opodatkowaniu, wyjątkiem zaś jest sytuacja, gdy dochód opodatkowaniu nie podlega. Zgodnie z art. 11 ust. 1 u.p.d.o.f., przychodami są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Pojęcie przychodu wiąże się zatem z przysporzeniem majątkowym po stronie podatnika, z wartością wchodzącą do jego majątku. W opisanym zdarzeniu przyszłym kwoty, które Wnioskodawcy otrzymają od Banku (czy to na podstawie ugody, czy na podstawie prawomocnego wyroku Sądu), stanowią zwrot świadczeń nienależnych w rozumieniu art. 410 w zw. z art. 405 Kodeksu cywilnego. Zgodnie z art. 405 Kodeksu cywilnego, kto bez podstawy prawnej uzyskał korzyść majątkową kosztem innej osoby, obowiązany jest do wydania korzyści w naturze, a gdyby to nie było możliwe, do zwrotu jej wartości. Przepis ten stosuje się w szczególności do świadczenia nienależnego, tj. takiego, w którym ten, kto je spełnił, nie był w ogóle zobowiązany lub nie był zobowiązany względem osoby, której świadczył, albo jeżeli podstawa świadczenia odpadła lub zamierzony cel świadczenia nie został osiągnięty, albo jeżeli czynność prawna zobowiązująca do świadczenia była nieważna i nie stała się ważna po spełnieniu świadczenia (art. 410 § 1 i 2 Kodeksu cywilnego). W analizowanym przypadku Sąd Okręgowy (...) ustalił nieważność Umowy kredytowej z uwagi na zawarte w niej klauzule abuzywne. Skutkiem stwierdzenia nieważności Umowy jest uznanie, że spełnione przez obie strony świadczenia nie miały oparcia w łączącej strony umowie. W związku z tym na Banku ciąży obowiązek zwrotu na rzecz Wnioskodawców kwot, które świadczyli oni na podstawie nieważnej czynności prawnej. Nienależne świadczenie w rozumieniu art. 410 w zw. z art. 405 Kodeksu cywilnego nie zostało wymienione jako odrębne źródło przychodów w art. 10 ust. 1 pkt 1-8 u.p.d.o.f. Co więcej, przepisy art. 11 u.p.d.o.f. należy interpretować w powiązaniu z przepisami art. 10 oraz art. 12-20 u.p.d.o.f., co pozwala na ustalenie, czy dana kwota lub świadczenie przynależą do któregokolwiek ze źródeł przychodów podatkowych. Jeżeli nie będzie możliwe przyporządkowanie danego świadczenia do jakiegokolwiek źródła przychodu (w tym również do „innych źródeł przychodu" – art. 20 u.p.d.o.f.), to nie będzie ono mogło być uznane za przychód podatkowy, choćby nawet odpowiadało ogólnej definicji przychodu zawartej w przepisach art. 11 u.p.d.o.f. Co istotne, mimo że nie wynika to wprost z art. 11 ust. 1 u.p.d.o.f., za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które nie mają charakteru zwrotnego. Przychód jest bowiem w istocie określonym przyrostem majątkowym, a zatem jego otrzymanie musi mieć charakter definitywny. Stąd też wszystkie kwoty otrzymywane „tytułem zwrotnym" nie są zaliczane do przychodów podatkowych. Stanowisko takie zostało potwierdzone w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 marca 2017 r., sygn. akt II FSK 164/15, w którym wskazano: „Mimo, że nie wynika to wprost z art. 11 ust. 1 u.p.d.o.f., za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które nie mają charakteru zwrotnego. Przychód jest bowiem w istocie określonym przyrostem majątkowym, a zatem jego otrzymanie musi mieć charakter definitywny. Stąd też wszystkie kwoty otrzymywane »tytułem zwrotnym« nie są zaliczane do przychodów podatkowych". W analizowanym zdarzeniu przyszłym Wnioskodawcy wpłacili na rzecz Banku kwotę 592.826,87 PLN, podczas gdy otrzymali od Banku kapitał kredytu w wysokości 400.000,03 PLN. Nadpłata ponad kapitał wynosi zatem 192.826,84 PLN. Kwota zwracana przez Bank (310.761,95 PLN w przypadku ugody lub 592.826,87 PLN w przypadku wyroku) stanowi zatem zwrot tego, co Wnioskodawcy wcześniej nienależnie świadczyli na rzecz Banku na podstawie nieważnej Umowy. Otrzymanie tej kwoty nie spowoduje żadnego przyrostu majątkowego po stronie Wnioskodawców – prowadzi jedynie do przywrócenia stanu rozliczeń zgodnego z prawem. Podsumowując, zwrot świadczenia nienależnego na podstawie art. 405 i art. 410 Kodeksu cywilnego nie stanowi przychodu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 9 w związku z art. 11 ust. 1 oraz art. 20 ust. 1 u.p.d.o.f.

Odsetki ustawowe za opóźnienie – uzasadnienie do pytania 4

W ocenie Wnioskodawców, odsetki ustawowe za opóźnienie zasądzone wyrokiem Sądu (lub uwzględnione w kwocie wypłacanej na podstawie ugody) również nie będą stanowić przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Odsetki za opóźnienie stanowią rekompensatę za bezprawne zatrzymywanie przez Bank środków pieniężnych, które od momentu świadczenia przez Wnioskodawców stanowiły świadczenie nienależne. Bank, dysponując środkami Wnioskodawców bez podstawy prawnej, osiągał korzyści z tych środków, podczas gdy Wnioskodawcy byli tej możliwości pozbawieni. Odsetki za opóźnienie pełnią zatem funkcję odszkodowawczą i wyrównawczą – mają za zadanie zrekompensować Wnioskodawcom szkodę wynikającą z niemożności korzystania z własnych środków pieniężnych przez Bank bezprawnie zatrzymanych. W konsekwencji, odsetki te stanowią integralny element świadczenia należnego Wnioskodawcom w związku ze zwrotem świadczenia nienależnego i nie powinny być traktowane jako odrębne źródło przychodu.

Zaniechanie poboru podatku – uzasadnienie do pytania 5

Nawet gdyby Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej uznał, że którakolwiek z kwot wskazanych w pytaniach 1-4 stanowi przychód podlegający opodatkowaniu, to w ocenie Wnioskodawców zastosowanie znajdzie zaniechanie poboru podatku dochodowego na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe (Dz. U. z 2024 r. poz. 102, dalej „Rozporządzenie"). Zgodnie z § 1 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia, zarządza się zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych od kwot umorzonych osobie fizycznej wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego, w przypadku gdy: (a) kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, oraz (b) osoba fizyczna będąca stroną umowy kredytu mieszkaniowego nie korzystała z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej inwestycji mieszkaniowej. Zgodnie z § 3 Rozporządzenia, przez kredyt mieszkaniowy rozumie się kredyt, który został: (1) udzielony przed dniem 15 stycznia 2015 r. przez podmiot uprawniony do udzielania kredytów, którego działalność podlega nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym, (2) zabezpieczony hipoteką, oraz (3) zaciągnięty na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 u.p.d.o.f.

W analizowanym zdarzeniu przyszłym Wnioskodawcy spełniają wszystkie warunki określone w Rozporządzeniu:

·      kredyt został udzielony w dniu 8 września 2005 r., tj. przed dniem 15 stycznia 2015 r.,

·      kredyt został udzielony przez X S.A. (obecnie Y S.A.) – podmiot uprawniony do udzielania kredytów, którego działalność podlega nadzorowi Komisji Nadzoru Finansowego,

·      kredyt został zabezpieczony hipoteką ustanowioną na nieruchomości,

·      kredyt został zaciągnięty na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 u.p.d.o.f., tj. na budowę/przebudowę własnego budynku mieszkalnego,

·      kredyt został zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej,

·      Wnioskodawcy nigdy wcześniej nie korzystali z zaniechania poboru podatku od umorzonych wierzytelności z tytułu jakiegokolwiek kredytu mieszkaniowego.

Zgodnie z § 4 Rozporządzenia, zaniechanie poboru podatku ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od dnia 1 stycznia 2022 r. do dnia 31 grudnia 2024 r. W opisanym zdarzeniu przyszłym kwoty, które Wnioskodawcy otrzymają od Banku, zostaną uzyskane w okresie objętym Rozporządzeniem. W konsekwencji, nawet gdyby uznać, że kwoty otrzymane przez Wnioskodawców od Banku stanowią przychód podlegający opodatkowaniu, to zastosowanie znajdzie zaniechanie poboru podatku na podstawie Rozporządzenia.

Podsumowanie

Mając na uwadze powyższe, Wnioskodawcy wnoszą o potwierdzenie prawidłowości ich stanowiska, zgodnie z którym:

·   kwoty otrzymane od Banku na podstawie ugody lub prawomocnego wyroku Sądu (tytułem zwrotu świadczeń nienależnych, odsetek za opóźnienie oraz kosztów postępowania) nie będą stanowić przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych,

·   ewentualnie, gdyby uznać, że powstaje przychód, zastosowanie znajdzie zaniechanie poboru podatku na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest:

·   prawidłowe w zakresie pytań oznaczonych we wniosku nr 1, nr 2 i nr 3, tj. w zakresie ustalenia czy kwoty otrzymane od banku na podstawie ugody, na podstawie prawomocnego wyroku sądu oraz zwrot kosztów zastępstwa procesowego na podstawie ugody będą stanowić przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych;

·   nieprawidłowe w zakresie pytania oznaczonego we wniosku nr 4, tj. w zakresie ustalenia czy odsetki ustawowe za opóźnienie zasądzone wyrokiem sądu (lub uwzględnione w kwocie wypłacanej na podstawie ugody) będą stanowić przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Jednocześnie, nie udzielam odpowiedzi na Państwa pytanie oznaczone we wniosku nr 5.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Podstawową zasadą obowiązującą w przepisach ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 163 z późn. zm.) jest zasada powszechności opodatkowania, która wyrażona została w art. 9 ust. 1 tej ustawy.

Zgodnie z jego treścią:

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Stosownie do art. 9 ust. 2 ww. ustawy:

Dochodem ze źródła przychodów, jeżeli przepisy art. 23o, art. 23u, art. 24-24b, art. 24c, art. 24e, art. 30ca, art. 30da oraz art. 30f nie stanowią inaczej, jest nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów.

Jak stanowi art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Za przychody należy zatem uznać każdą formę przysporzenia majątkowego, zarówno formę pieniężną, jak i niepieniężną, w tym nieodpłatne świadczenia otrzymane przez podatnika. Dla celów podatkowych przyjmuje się, że nieodpłatne świadczenie obejmuje każde działanie lub zaniechanie na rzecz innej osoby oraz wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze w działalności podmiotów, których skutkiem jest przysporzenie majątku innej osoby, mające konkretny wymiar finansowy.

Przepis art. 10 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych zawiera katalog źródeł przychodów podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 9 ww. ustawy źródłem przychodów są inne źródła.

Stosownie do art. 20 ust. 1 ww. ustawy:

Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17.

Jak dowodzi użycie sformułowania „w szczególności” definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy. W związku z tym każde świadczenie mające realną korzyść finansową, o ile nie stanowi konkretnej kategorii przychodu zaliczanego do jednego ze źródeł wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1-8b ww. ustawy, jest dla świadczeniobiorcy przychodem z innych źródeł.

Instytucja kredytu uregulowana została przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 38 ze zm.). Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 tej ustawy:

Przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.

Otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo. O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych można więc mówić w każdej sytuacji, gdy podatnik – czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też na skutek określonego zdarzenia powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów – uzyskuje określone przysporzenie majątkowe.

Z powodu abuzywności klauzul walutowych znajdujących się w umowach o kredyt hipoteczny sądy orzekają o nieważności jednostkowych umów o kredyt hipoteczny zawartych przez banki. Stwierdzenie nieważności powoduje usunięcie z obrotu prawnego wadliwej czynności prawnej polegającej na zawarciu umowy kredytu hipotecznego. Nieważność umowy kredytu oznacza, że zobowiązania stron umów, banku i klienta, nigdy nie powstały, a strony zobowiązane są zwrócić to, co świadczyły w związku z nieważną umową jako świadczenia nienależne. Kredytodawca powinien zatem zwrócić wszystkie świadczenia pobrane od kredytobiorcy, a kredytobiorca powinien zwrócić kwotę faktycznie otrzymanego kredytu. W przypadku stwierdzenia nieważności umowy przez sąd skutki prawne na gruncie cywilnym występują ex tunc (wstecz), a więc od momentu zawarcia umowy dotkniętej wadliwością (przesłanką nieważności), co oznacza, że umowa kredytu jako nieważna już od chwili jej zawarcia nie wywołuje skutków prawnych. Mamy do czynienia z sytuacją jakby w ogóle nie doszło do jej zawarcia.

Z Państwa wniosku wynika, że 8 września 2005 r. zawarli Państwo z bankiem umowę o kredyt hipoteczny dla osób fizycznych Y waloryzowany kursem CHF (dalej „Umowa").

Kredyt został zaciągnięty na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, tj. na budowę własnego budynku mieszkalnego (części mieszkalnej budynku). Umowa kredytu została zawarta przed dniem 15 stycznia 2015 r.

W dniu 15 grudnia 2021 r. wnieśli Państwo do sądu pozew przeciwko bankowi, wskazując na nieważność bezwzględną umowy oraz niedozwolony charakter postanowień umownych (art. 385¹ § 1 Kodeksu cywilnego), których usunięcie z umowy skutkowało jej nieważnością. Przedmiotem żądania pozwu był zwrot nienależnie uiszczonych świadczeń.

Sąd Okręgowy (...) wydał wyrok, w którym:

·  ustalił, że pomiędzy stronami postępowania nie istnieje stosunek prawny wynikający z umowy o kredyt hipoteczny – z uwagi na nieważność tej Umowy,

·  zasądził od banku na Państwa rzecz kwotę tytułem zwrotu świadczeń nienależnych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie,

·  zasądził od banku na Państwa rzecz kwotę tytułem zwrotu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu wyroku sąd wskazał, że kredyt miał charakter konsumencki, a umowa zawierała klauzule abuzywne (niedozwolone postanowienia umowne), które skutkowały nieważnością całej umowy. Sąd uznał, że spełnione przez obie strony świadczenia nie miały oparcia w łączącej strony umowie i na podstawie art. 405 w zw. z art. 410 Kodeksu cywilnego (świadczenie nienależne) bank jest zobowiązany do zwrotu kwot, które świadczyli Państwo na podstawie nieważnej czynności prawnej.

W przypadku uprawomocnienia się tego wyroku, otrzymaliby Państwo od Banku kwotę tytułem zwrotu świadczeń nienależnych która wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie obejmuje kwoty:

a)  z tytułu rat kapitałowo-odsetkowych kredytu,

b)  z tytułu prowizji za udzielenie kredytu,

c)  z tytułu prowizji ubezpieczenia kredytu.

Stwierdzenie nieważności umowy kredytu przez sąd spowoduje usunięcie z obrotu prawnego wadliwej czynności prawnej, jaką była umowa kredytu – ze skutkiem od momentu zawarcia tej umowy. Oznaczać to będzie, że zobowiązania stron umowy nigdy nie powstały, a strony zobowiązane są zwrócić to, co świadczyły w związku z nieważną umową jako świadczenia nienależne.

Pamiętać trzeba więc, że w przypadku zwrotu świadczenia na podstawie nieważnej umowy kredytowej, klient otrzymuje z powrotem swój kapitał – zwrot zapłaconych bankowi kwot. Nie ma zatem podstaw, aby zwrócone kwoty uznać za dochód podlegający opodatkowaniu.

Dla celów podatkowych zwrot taki jest obojętny podatkowo. Zatem, po Państwa stronie jako kredytobiorców nie powstanie przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, klasyfikowany do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ww. ustawy, podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Zatem nie będziecie Państwo mieli obowiązku zapłaty podatku od zwróconej przez Bank kwoty tytułem zwrotu świadczeń nienależnych.

Jak wynika z opisu sprawy, ww. wyrok jest nieprawomocny, a bank złożył apelację. W toku postępowania apelacyjnego bank przedstawił Państwu propozycję zawarcia ugody, której celem jest polubowne rozstrzygnięcie sporu.

Propozycja ugody nie stwierdza wprost nieważności umowy kredytowej. Ugoda ma charakter rozliczeniowy i dotyczy wzajemnych świadczeń stron (ugoda literalnie zakłada w swojej treści, iż zamiarem banku i kredytobiorcy jest polubownie rozstrzygnąć spór między stronami w zakresie wzajemnie przysługujących stronom roszczeń, które są przedmiotem sporu sądowego oraz uchylić niepewność co do roszczeń stron, związanych z zawarciem i wykonywaniem umowy przez przyjęte w Ugodzie rozwiązania).

Ugoda przewiduje wzajemne rozliczenie świadczeń stron bez wyrażenia się co do ważności umowy oraz wprowadza definitywne zakończenie sporów między stronami poprzez rozliczenie finansowe. Ugoda także zobowiązuje bank do zapłaty kwoty będącej różnicą między świadczeniami klienta a świadczeniem banku z tytułu umowy kredytu. Ugoda przewiduje wyłącznie wypłatę środków przez bank na Państwa rzecz, a nie umorzenie wierzytelności banku.

Wypłata środków przez bank ma charakter zwrotu nadpłaty istniejącej po stronie kredytobiorców wynikającej z rozliczenia wzajemnych świadczeń stron.

Zgodnie z § 1 propozycji ugody, wypłata będzie zwrotem części świadczeń wpłaconych przez Państwa do banku w wykonaniu umowy kredytu, które przewyższają świadczenie banku (kapitał kredytu).

Nie jest to wynagrodzenie za wycofanie pozwu i odstąpienie od dalszych roszczeń.

Zauważyć należy, że w sytuacji, w której w wyniku zawarcia ugody powstaje nadpłata należności kredytowych, która podlega zwrotowi na rzecz kredytobiorcy, to – co do zasady – zwrot przez bank takich kwot wcześniej wpłaconych mu przez kredytobiorcę i nieprzekraczających różnicy pomiędzy należnością wobec banku sprzed przewalutowania albo ponownego przeliczenia kredytu, a należnością wobec banku po przewalutowaniu albo ponownym przeliczeniu kredytu, jest neutralny podatkowo (nie jest przychodem kredytobiorcy). Zwrot takich środków ma charakter zwrotu środków nienależnych bankowi – nadpłaconych ponad należną kwotę kredytu i odsetek.

Jedynie w sytuacji, gdy na podstawie ugody kredytobiorca otrzyma od banku środki pieniężne, których wysokość będzie wykraczała poza ww. różnicę, kwota tych środków będzie przychodem kredytobiorcy. Będzie wtedy podlegała opodatkowaniu jako przychód z innych źródeł, o którym mowa w art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Skoro zatem wypłacona Państwu przez bank (na postawie zaproponowanej ugody) kwota tytułem zwrotu świadczeń nienależnych ma charakter zwrotu nadpłaty istniejącej po stronie kredytobiorców wynikającej z rozliczenia wzajemnych świadczeń stron, to jej otrzymanie nie spowoduje uzyskania dodatkowej korzyści ekonomicznej. Zatem w analizowanej sprawie po Państwa stronie nie dojdzie do powstania przysporzenia majątkowego. W związku z zawarciem ugody otrzymają Państwo bowiem zwrot środków pieniężnych, które wcześniej na mocy umowy przekazali na rzecz banku w ramach spłaty rat udzielonego kredytu hipotecznego.

W konsekwencji, w przypadku zawarcia ugody, pieniądze te nie będą Państwa przychodem w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i ich uzyskanie nie będzie skutkować obowiązkiem zapłaty podatku dochodowego.

W złożonym wniosku, Państwa wątpliwości dotyczą również kwestii opodatkowania zasądzonych wyrokiem (lub uwzględnionych w kwocie wypłacanej na podstawie ugody) odsetek ustawowych za opóźnienie.

Wskazuję, że różnego rodzaju świadczenia, w tym m.in. odszkodowania, zadośćuczynienia oraz odsetki za zwłokę w wypłacie tychże świadczeń stanowią – co do zasady – przychód w rozumieniu cytowanego wyżej art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Nie oznacza to jednak, że wszystkie świadczenia z ww. tytułów są opodatkowane. Niektóre z nich, wymienione w katalogu zwolnień przedmiotowych określonym w art. 21 ust. 1 ww. ustawy, korzystają ze zwolnienia od podatku dochodowego.

Wyjaśnić zatem należy, że instytucję prawną odsetek za zwłokę reguluje art. 481 § 1 i § 2 ustawy Kodeks cywilny:

§ 1. Jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi.

§ 2. Jeżeli stopa odsetek za opóźnienie nie była oznaczona, należą się odsetki ustawowe za opóźnienie w wysokości równej sumie stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego i 5,5 punktów procentowych. Jednakże gdy wierzytelność jest oprocentowana według stopy wyższej, wierzyciel może żądać odsetek za opóźnienie według tej wyższej stopy.

Nie każde odsetki otrzymane przez osoby fizyczne podlegają opodatkowaniu. Ustawodawca przewidział w niektórych sytuacjach w odniesieniu do odsetek możliwość zwolnienia od podatku dochodowego. Takie zwolnienie przysługuje tylko wówczas, gdy przepis omawianej ustawy zawiera w tym przedmiocie wyraźne postanowienie.

Ustawą z 29 października 2021 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2021 r. poz. 2105) do ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wprowadzono art. 21 ust. 1 pkt 95b, który ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od 1 stycznia 2021 r.

Zgodnie z przepisem art. 21 ust. 1 pkt 95b ww. ustawy:

Wolne od podatku dochodowego są odsetki z tytułu nieterminowej wypłaty należności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym, wolnych od podatku dochodowego lub od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Jak wynika z brzmienia tego przepisu zwolnienie to obejmuje tylko takie odsetki, które spełniają równocześnie dwa warunki:

1)  są naliczane z tytułu nieterminowej wypłaty należności,

2)  świadczenia, od których są naliczane nie podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym, są wolne od podatku dochodowego lub na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej  zaniechano od nich poboru podatku.

Skoro zatem zarówno zwrot nienależnie pobranych świadczeń, które Państwo otrzymają na podstawie prawomocnego wyroku sądu lub na podstawie zawartej ugody bankowej, nie podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, to wypłacone od takich świadczeń odsetki ustawowe za opóźnienie będą korzystać ze zwolnienia z opodatkowania na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W konsekwencji, nie będzie na Państwu ciążył obowiązek zapłaty podatku dochodowego do osób fizycznych z tego tytułu.

Jak wynika z Państwa wniosku, dodatkowo w ramach planowanej ugody bank zobowiązuje się dokonać na Państwa rzecz zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, która to kwota nie przekracza maksymalnych kosztów zastępstwa procesowego możliwych do zasądzenia na podstawie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych.

Zauważyć trzeba więc, że zwrot poniesionych przez Państwa kosztów postępowania sądowego nie będzie powodować powstania po Państwa stronie przychodu, ponieważ w związku z dokonanym zwrotem tych kosztów nie nastąpi realne przysporzenie majątkowe. Kwota ta stanowi jedynie zwrot poniesionych wcześniej wydatków – nie będzie więc dochodem podlegającym opodatkowaniu.

Reasumując, Państwa stanowisko uznać należy za:

·   prawidłowe w zakresie pytań oznaczonych we wniosku nr 1, nr 2 i nr 3, w świetle którego zarówno kwota otrzymana od banku na podstawie ugody jak i kwota otrzymana na podstawie prawomocnego wyroku sądu oraz zwrot kosztów zastępstwa procesowego na podstawie ugody nie będą stanowić przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych;

·   nieprawidłowe w zakresie pytania oznaczonego we wniosku nr 4, w świetle którego odsetki ustawowe za opóźnienie nie będą stanowić przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych bowiem będą one stanowić przychód, ale jednocześnie będą korzystać ze zwolnienia z opodatkowania na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Jednocześnie, nie udzielam odpowiedzi na Państwa pytanie oznaczone we wniosku nr 5, bowiem oczekiwali Państwo na nie odpowiedzi w przypadku uznania, że którakolwiek z kwot wskazanych w pytaniach 1-4 będzie stanowić przychód podlegający opodatkowaniu.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzeń przyszłych, które Państwo przedstawili i stanu prawnego obowiązującego w dniu złożenia wniosku.

Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wobec Państwa i tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego) podanym przez Państwa w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.

Jednocześnie zaznaczam, że niniejszą interpretację wydałem w oparciu o opis okoliczności przedstawionych we wniosku. Rolą postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów podatkowych nie jest ustalanie stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego), stanowi to bowiem domenę ewentualnego postępowania podatkowego. To na podatniku ciąży obowiązek udowodnienia w toku tego postępowania okoliczności faktycznych, z których wywodzi on dla siebie korzystne skutki prawne.

Nie prowadzę postępowania dowodowego, ograniczam się do analizy okoliczności podanych we wniosku. W stosunku do tych okoliczności wyrażam swoje stanowisko, które zawsze musi być jednak ustosunkowaniem się do poglądu (stanowiska) prezentowanego w danej sprawie przez Wnioskodawcę. Jeżeli w toku ewentualnego postępowania kontrolnego organ uzna, że zdarzenie opisane we wniosku różni się od zdarzenia występującego w rzeczywistości, wówczas wydana interpretacja nie będzie Państwa chroniła.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·   Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy  z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.

·   Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1)  z zastosowaniem art. 119a;

2)  w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy  z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3)  z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

·   Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację przez Zainteresowanego, który jest stroną postępowania

Zainteresowany będący stroną postępowania – (art. 14r § 2 Ordynacji podatkowej) ma prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·   w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·   w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną  (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a, art. 14b § 1 i art. 14r Ordynacji podatkowej.