Interpretacja 0115-KDIT3.4011.140.2026.1.JS

Interpretacja indywidualna

– stanowisko nieprawidłowe

Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest nieprawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

13 lutego 2026 r. wpłynął Pana wniosek z 9 lutego 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej. Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

Spadek po A.A zgodnie z aktem poświadczenia dziedziczenia z dnia (...) 2025 roku, Rep. (...) (notariusz (...) w (...)) oraz uzupełniającym aktem poświadczenia dziedziczenia z (...) 2025 roku, Rep. (...) (notariusz (...) w (...)) nabyli z mocy ustawy B.A, C.C po % części [powinno być: po ½ części – dopisek organu].

Wnioskodawca na podstawie zapisu windykacyjnego zawartego w testamencie z (...) 2022 r., Rep. (...) (notariusz (...) w (...)) nabył 1/3 część udziału we współwłasności nieruchomości należących do A.A.

W chwili śmierci A.A był współwłaścicielem nieruchomości położonych w X w udziale wynoszącym 1/3, dla których prowadzone są następujące księgi wieczyste:

·      (...) dla nieruchomości utworzonej z działki nr 1/1;

·      (...) dla nieruchomości utworzonej z działki nr 1/2;

·      (...) dla nieruchomości utworzonej z działki nr 2/1;

·      (...) dla nieruchomości utworzonej z działek nr 2/2 do 2/3;

·      (...) dla nieruchomości utworzonej z działek nr 3/1.

Wskazane nieruchomości powstały w wyniku podziału działek nr 1, 2 i 3/1, dla których prowadzona była księga wieczysta nr (...).

Działka nr 1 uległa podziałowi na działki nr 1/1 i 1/2 na podstawie decyzji z Wójta Gminy (...) z (...) 2024 r. znak (...).

Działka nr 2 uległa podziałowi na działki nr 2 do 2/20 na podstawie decyzji Wójta Gminy (...) zatwierdzającej podział z (...) 2025 r. znak (...).

Pierwotnymi właścicielami nieruchomości utworzonej z działek nr 1, 2 i 3/1, objętej księgą wieczystą (...) byli rodzice A.A – D.A i E.A. Działki nr 2, 3/1 oraz 1 stanowiły gospodarstwo rolne. W dziale II księgi wieczystej nr (...) własność ujawniona była na rzecz D.A na podstawie aktu własności ziemi, jednak zgodnie z utrwalonym i niekwestionowanym stanowiskiem orzecznictwa oraz doktryny nieruchomość rolna nabyta na podstawie art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych przez jedno z małżonków wchodzi w skład majątku wspólnego obojga małżonków, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy stosunki majątkowe pomiędzy małżonkami podlegały ustawowej wspólności majątkowej małżeńskiej (postanowienie Sądu Najwyższego z (...) 2002 r. V (...)). (...) 1971 r. D.A pozostawał w związku małżeńskim z E.A, tak więc działki objęte aktem własności ziemi z daty (...) 1978 roku stanowiły majątek wspólny D i E.A (majątek objęty wspólnością ustawową małżeńską).

D.A zmarł (...) 1982 r. Spadek po nim na podstawie postanowienia częściowego Sądu Rejonowego dla (...) z (...) 2023 r. (sygn. akt (...)) nabyli E.A w 1/4 części oraz B.A, C.C, F.A i A.A w 3/16 części każde.

E.A zmarła (...) 2011 r. Spadek po niej na podstawie postanowienia częściowego Sądu Rejonowego dla (...) z (...) 2023 roku (sygn. akt (...)) nabyli B.A, C.C, F.A i A.A po 1/4 części każde.

F.A zmarł (...) 2022 r. Spadek po nim na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego dla (...) z dnia (...) 2024 roku (sygn. akt (...)) nabyli B.A, C.C i A.A w 1/3 części każde.

W wyniku spadkobrania po rodzicach i bracie, A.A nabył łączny udział w prawie współwłasności wskazanych nieruchomości wynoszący 1/3.

A.A zmarł (...) 2025 r. Spadek po A.A zgodnie z aktem poświadczenia dziedziczenia z (...) 2025 r., Rep. (...) (notariusz (...)) oraz uzupełniającym aktem poświadczenia dziedziczenia z (...) 2025 r., Rep. (...) (notariusz (...)) nabyli z mocy ustawy B.A, C.C po 1/2 części.

Wnioskodawca nabył na podstawie zapisu windykacyjnego zawartego w testamencie z (...) 2022 roku, Rep. (...) (notariusz (...)) 1/3 część udziału we współwłasności nieruchomości należących do A.A, czyli w stosunku do całej nieruchomości G.G nabył udział wynoszący 1/9 części. Przed zawarciem umów sprzedaży nie został przeprowadzony dział spadku po D, E, F i A.A.

Wnioskodawca na podstawie:

1.  umowy sprzedaży z (...) 2025 r. Rep. (...) zbył całe przysługującemu udziały w nieruchomości utworzonej z działek nr 2/2 do 2/3, objęte księgą wieczystą (...) oraz działki nr 3/1 objętej księgą wieczystą (...),

2.  umowy sprzedaży z (...) 2025 r. Rep. (...) zbył całe przysługującemu udziały w nieruchomości utworzonej z działki nr 1/2 objętą księga wieczystą (...) oraz działki nr 2/1 objętą księgą wieczystą (...) - zbycie nastąpiło na rzecz innych współwłaścicieli nieruchomości.

Wnioskodawca pozostaje w związku małżeńskim, w którym panuje ustrój wspólności ustawowej małżeńskiej, jednak z uwagi na sposób nabycia udziały w opisanych wyżej nieruchomościach weszły w skład jego majątku osobistego.

G.G nie prowadzi działalności gospodarczej, tak więc nieruchomości, o których mowa we wniosku, nie były wykorzystywane na potrzeby związane z działalnością gospodarczą, nie były też wykorzystywana przy prowadzeniu działów specjalnych produkcji rolnej, działki te 2022 r. (to jest od chwili śmierci F.A) były nieużytkowane.

Pytanie

Czy po odpłatnym zbyciu nieruchomości, o których mowa we wniosku, a nabytych przez Wnioskodawcę w drodze spadku, które nie nastąpiło w ramach wykonywania przez Wnioskodawcę działalności gospodarczej, wystąpi obowiązek zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej: u.p.d.o.f.)?

Pana stanowisko w sprawie

Zdaniem Wnioskodawcy, po odpłatnym zbyciu nieruchomości, o których mowa we wniosku, a nabytych przez niego w drodze spadku, nie wystąpi obowiązek zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a u.p.d.o.f.

Zgodnie z zasadą powszechności opodatkowania, która wyrażona została w art. 9 ust. 1 u.p.d.o.f. opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów w wymienionych w art. 21,52, 52a i 52c u.p.d.o.f. oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Przepis art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a u.p.d.o.f. formułuje generalną zasadę, zgodnie z którą odpłatne zbycie nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie, jeżeli nie następuje w ramach wykonywania działalności gospodarczej, skutkuje powstaniem przychodu. Tym samym, jeżeli odpłatne zbycie nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości nastąpi po upływie pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie i nie następuje w ramach wykonywania działalności gospodarczej nie jest źródłem przychodu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a u.p.d.o.f., a tym samym, kwota uzyskana ze sprzedaży nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości w ogóle nie podlega opodatkowaniu.

Stosownie do treści przepisu art. 10 ust. 5 u.p.d.o.f. w przypadku odpłatnego zbycia, nabytych w drodze spadku, nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości, pięcioletni okres, o którym mowa w tym przepisie, liczy się od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie tej nieruchomości lub nabycie prawa majątkowego przez spadkodawcę. Jeżeli od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie nieruchomości bądź nabycie prawa majątkowego (udział w nieruchomości lub prawie) przez spadkodawcę, do momentu odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw majątkowych (udziałów w nieruchomości lub prawie) przez spadkobiercę upłynęło 5 lat - to sprzedaż nie podlega opodatkowaniu.

Zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych oraz wydanymi przez tut. organ indywidualnymi interpretacjami podatkowymi w analogicznych stanach faktycznych, moment nabycia spadku przez spadkobiercę należy ocenić zgodnie z przepisami ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (dalej: k.c.).

Stosownie do art. 922 § 1 k.c., prawa i obowiązki majątkowe zmarłego przechodzą z chwilą jego śmierci na jedną lub kilka osób stosownie do przepisów księgi niniejszej.

Zgodnie z art. 924 k.c. spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy.

Natomiast jak stanowi art. 925 k.c. spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku.

Zgodnie z art. 926 § 1 k.c. powołanie do spadku wynika z ustawy albo z testamentu.

Na podstawie art. 1025 § 1 k.c. sąd na wniosek osoby mającej w tym interes stwierdza nabycie spadku przez spadkobiercę. Notariusz na zasadach określonych w przepisach odrębnych sporządza akt poświadczenia dziedziczenia.

Zgodnie z art. 968 § 1 k.c., spadkodawca może przez rozrządzenie testamentowe zobowiązać spadkobiercę ustawowego lub testamentowego do spełnienia określonego świadczenia majątkowego na rzecz oznaczonej osoby (zapis zwykły).

Zgodnie z art. 981¹ § 1 k.c. w testamencie sporządzonym w formie aktu notarialnego spadkodawca może postanowić, że oznaczona osoba nabywa przedmiot zapisu z chwilą otwarcia spadku (zapis windykacyjny).

Powyższe oznacza, że z chwilą śmierci należące do spadkodawcy prawa i obowiązki stają się spadkiem, który podlega przepisom uregulowanym w Kodeksie cywilnym. Na datę śmierci (chwila śmierci) spadkodawcy ustala się krąg spadkobierców oraz skład masy spadkowej. Z kolei, postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku lub akt poświadczenia dziedziczenia jedynie potwierdzają prawo spadkobiercy do tego spadku od momentu jego otwarcia - tj. od dnia (chwili) śmierci spadkodawcy.

Należy przyjąć także, że pojęcie „nabycie w drodze spadku”, użyte w art. 10 ust. 5 u.p.d.o.f., obejmuje zarówno nabycie w drodze dziedziczenia ustawowego i testamentowego, jak i nabycie na podstawie rozporządzenia testamentowego w drodze zapisu zwykłego i windykacyjnego. Data nabycia w drodze spadku jest tożsama z datą śmierci spadkodawcy.

Kwestią wymagającą oddzielnego omówienia jest zagadnienie, w jaki sposób, dla celów stosowania art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f. liczy się datę nabycia nieruchomości w sytuacji, gdy nieruchomość została nabyta przez potencjalnego podatnika (w kontekście późniejszego jej odpłatnego zbycia) w drodze spadkobrania, przy czym poprzednicy podatnika nabyli również nieruchomość w drodze spadkobrania.

Wskazany problem był już analizowany przez sądy administracyjne, które wypracowały w tym zakresie jednolitą linię orzeczniczą. Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie „wykładnia językowa art. 10 ust. 5 u.p.d.o.f. jest niezgodna z zasadą dostatecznej określoności przepisów prawa podatkowego, ponieważ przepis zwalniający z opodatkowania spadkobierców nabywających nieruchomość w drodze spadku nie uwzględnia sytuacji, w których zgodnie z celem przepisu, tj. ochroną rodziny, brak opodatkowania również powinien być przewidziany. Powyższy wniosek zdaniem Sądu przemawia za przyjęciem celowościowej wykładni art. 10 ust. 5 u.p.d.o.f., zgodnie z którą sformułowanie „w przypadku odpłatnego zbycia, nabytych w drodze spadku, nieruchomości lub praw majątkowych, określonych w ust. 1 pkt 8 lit. a-c, okres, o którym mowa w tym przepisie, liczy się od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie tej nieruchomości lub nabycie prawa majątkowego przez spadkodawcę”, należy odczytywać w ten sposób, że okres 5 lat powinien być liczony od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie tej nieruchomości lub nabycie prawa majątkowego przez wszystkich spadkodawców, do których uprzednio należał przedmiotowy majątek.” (Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 4 września 2025 roku, sygn. akt I SA/Rz 224/25). Podobne poglądy wyrażone zostały m.in. w wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 marca 2023 roku, sygn. III SA/Wa 42/23 i z dnia 17 lipca 2024 roku, sygn. III SA/Wa 1066/24 oraz w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 19 listopada 2024 roku, sygn. akt I SA/Łd 607/24.

W uzasadnieniach wskazanych wyroków szczegółowo omówiono analizowane zagadnienie, jednoznacznie opowiadając się, że pięcioletni okres nabycia lub wybudowania nieruchomości lub nabycia prawa majątkowego przez spadkodawcę nie może być interpretowany zgodnie z regułami wykładni językowej. Zastosowanie powinna znaleźć tu wykładnia celowościowa, zgodnie z którą analizowany okres należy odczytywać w ten sposób, że okres 5 lat powinien być liczony od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie tej nieruchomości lub nabycie prawa majątkowego przez wszystkich spadkodawców łącznie, do których uprzednio należał przedmiotowy majątek.

Przenosząc powyższe wywody na stan faktyczny nin. sprawy, należy wskazać, że Wnioskodawca zbył odziedziczone nieruchomości. Sprzedaż nieruchomości nie nastąpiła w ramach prowadzonej przez Wnioskodawcę działalności gospodarczej. Od momentu nabycia przedmiotowych nieruchomości przez Wnioskodawcę do chwili ich zbycia nie minęło 5 lat. Zgodnie z przepisem art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a u.p.d.o.f. taka transakcja powoduje powstanie przychodu po stronie wnioskodawcy oraz obowiązku uiszczenia podatku dochodowego od osób fizycznych. Jednakże przedmiotowe nieruchomości zostały nabyte przez wnioskodawcę w drodze dziedziczenia po A.A, który także nabył swoje udziały w nieruchomościach w drodze dziedziczenia po członkach najbliższej rodziny (szczegółowy przebieg kolejnych sukcesji zawarto w opisie stanu faktycznego sprawy). Jak już podnoszono, nieruchomości będące przedmiotem transakcji stanowiły pierwotnie własność D i E.A na prawach ustawowej wspólności małżeńskiej na podstawie aktu własności ziemi z (...) 1978 roku. Wnioskodawca nabył nieruchomość w drodze dziedziczenia po A.A, który sam swój udział nabył w drodze kolejnych dziedziczeń, a to po ojcu udział 3/32 w prawie własności wszystkich nieruchomości, po matce udział 5/32 w prawie własności wszystkich nieruchomości oraz po bracie 8/96 w prawie własności wszystkich nieruchomości - łącznie 1/3 udziału we współwłasności wszystkich wskazanych nieruchomości.

Wnioskodawca odziedziczył 1/9 udziału prawa własności w przedmiotowych nieruchomościach. Wobec powyższego 5-letni okres, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie nieruchomości upłynął na koniec 1983 r. Mając na zachowanie ciągłości w dziedziczeniu udziałów nieruchomości od jej pierwotnych właścicieli aż do Wnioskodawcy, po odpłatnym zbyciu udziałów w prawie własności nieruchomości przez Wnioskodawcę, o których mowa we wniosku, a nabytych przez niego w drodze spadku, nie wystąpi obowiązek zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a u.p.d.o.f., bowiem 5-letni okres liczony od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie nieruchomości lub nabycie prawa majątkowego przez spadkodawców Wnioskodawcy upłynął i tym samum przychód uzyskany z transakcji sprzedaży odziedziczonych nieruchomości nie podlega opodatkowaniu.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z przepisem art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.):

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Stosownie do art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Źródłem przychodów jest odpłatne zbycie, z zastrzeżeniem ust. 2:

a)  nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości,

b)  spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,

c)  prawa wieczystego użytkowania gruntów,

– jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w lit. a-c – przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie.

Powyższy przepis formułuje generalną zasadę, że odpłatne zbycie nieruchomości lub ww. praw przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie, rodzi obowiązek zapłaty podatku dochodowego. Tym samym, jeżeli odpłatne zbycie nieruchomości lub tych praw nastąpi po upływie pięciu lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie, nie stanowi ono źródła przychodu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a tym samym kwota uzyskana ze zbycia nieruchomości, jej części, udziału w nieruchomości lub prawa majątkowego w ogóle nie podlega opodatkowaniu.

W świetle powyższego, jeżeli odpłatne zbycie nieruchomości lub ww. praw następuje przed upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie i nie zostaje dokonane w wykonywaniu działalności gospodarczej stanowi źródło przychodu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Jak stanowi art. 10 ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

W przypadku odpłatnego zbycia, nabytych w drodze spadku, nieruchomości lub praw majątkowych, określonych w ust. 1 pkt 8 lit. a-c, okres, o którym mowa w tym przepisie, liczy się od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie tej nieruchomości lub nabycie prawa majątkowego przez spadkodawcę.

Z powyższego przepisu wynika, że jeżeli nieruchomości lub prawa majątkowe określone przez art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c tej ustawy zostały nabyte w drodze spadku, to ich odpłatne zbycie (dokonane poza działalnością gospodarczą) stanowi przychód podlegający opodatkowaniu, jeżeli nastąpiło ono przed upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie tej nieruchomości bądź nabycie prawa majątkowego przez spadkodawcę.

Natomiast jeżeli nieruchomość lub prawa majątkowe były nabyte przez spadkodawcę również w drodze spadku, wówczas moment nabycia tej nieruchomości lub praw majątkowych przez spadkodawcę określany jest zgodnie z przepisami kodeksu cywilnego, tj. z chwilą śmierci spadkodawcę (spadkodawców) spadkodawcy.

Do wyliczenia 5-letniego okresu, od którego uzależnione jest opodatkowanie sprzedaży nieruchomości lub praw majątkowych nabytych w drodze spadku, wliczany jest zatem nie tylko okres własności nieruchomości (praw majątkowych) przez spadkobiercę, który dokonuje sprzedaży, ale także okres własności nieruchomości (praw majątkowych) spadkodawcy. Jeżeli od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie nieruchomości bądź nabycie prawa majątkowego przez spadkodawcę, do momentu odpłatnego zbycia nieruchomości (praw majątkowych) przez spadkobiercę upłynęło 5 lat – to sprzedaż nie podlega opodatkowaniu.

Wobec powyższego, w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości i praw majątkowych, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c w związku z art. 10 ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (czyli nabytych w drodze spadku), decydujące znaczenie w kwestii opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych ma forma prawna ich nabycia oraz moment nabycia przez spadkodawcę.

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie zawiera definicji pojęcia „spadek” ani też „nabycie w drodze spadku”, dlatego też zasadnym jest odwoływanie się do regulacji zawartych w ustawie z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.).

Zgodnie z art. 922 § 1 Kodeksu cywilnego:

Prawa i obowiązki majątkowe zmarłego przechodzą z chwilą jego śmierci na jedną lub kilka osób stosownie do przepisów księgi niniejszej.

W myśl art. 924 i art. 925 Kodeksu cywilnego:

Spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy.

Spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku.

Jak stanowi art. 926 § 1 Kodeksu cywilnego:

Powołanie do spadku wynika z ustawy albo z testamentu.

Wg treści art. 931 § 1 oraz Kodeksu cywilnego:

W pierwszej kolejności powołane są z ustawy do spadku dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek; dziedziczą oni w częściach równych. Jednakże część przypadająca małżonkowi nie może być mniejsza niż jedna czwarta całości spadku.

Na podstawie art. 1025 § 1 Kodeksu cywilnego:

Sąd na wniosek osoby mającej w tym interes stwierdza nabycie spadku przez spadkobiercę. Notariusz na zasadach określonych w przepisach odrębnych sporządza akt poświadczenia dziedziczenia.

Powyższe oznacza, że z chwilą śmierci należące do spadkodawcy prawa i obowiązki stają się spadkiem, który podlega przepisom prawa spadkowego, a data śmierci (chwila śmierci) spadkodawcy ustala, kto staje się spadkobiercą oraz co wchodzi w skład masy spadkowej. Z kolei, postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku lub akt poświadczenia dziedziczenia sporządzony przez notariusza potwierdzają jedynie prawo spadkobiercy do tego spadku od momentu jego otwarcia.

Zgodnie z art. 1035 Kodeksu cywilnego:

Jeżeli spadek przypada kilku spadkobiercom, do wspólności majątku spadkowego oraz do działu spadku stosuje się odpowiednio przepisy o współwłasności w częściach ułamkowych z zachowaniem przepisów niniejszego tytułu.

Stosownie do art. 195 Kodeksu cywilnego:

Własność tej samej rzeczy może przysługiwać niepodzielnie kilku osobom (współwłasność).

Współwłaścicielom przysługują części wspólnego prawa własności (tzw. udziały), którymi mogą swobodnie rozporządzać. Dopóki więc istnieje współwłasność można mówić tylko o istnieniu udziałów w tym prawie, o ich nabywaniu i zbywaniu, nigdy o prawie do części rzeczy, o jej zbywaniu bądź nabywaniu w częściach. Współwłaściciele mają swoje udziały w prawie, ale nie w rzeczy.

W świetle art. 196 § 1 Kodeksu cywilnego:

Współwłasność jest albo współwłasnością w częściach ułamkowych, albo współwłasnością łączną.

Jak stanowi art. 196 § 2 Kodeksu cywilnego:

Współwłasność łączną regulują przepisy dotyczące stosunków, z których ona wynika. Do współwłasności w częściach ułamkowych stosuje się przepisy niniejszego działu.

W opisie sprawy wskazał Pan, że:

·      działki nr 2, 1 i 3/1 były objęte aktem własności ziemi z daty (...) 1978 r. i stanowiły majątek wspólny D i E.A (majątek objęty wspólnością ustawową małżeńską);

·      D.A zmarł w 1982 r. Spadek po nim nabyli: E.A w 1/4 części oraz F.A, C.C, B.A i A.A w 3/16 części każdy;

·      E.A zmarła w 2011 r. Spadek po niej nabyli: F.A, C.C, B.A i A.A po 1/4 części każdy;

·      F.A zmarł w 2022 r. Spadek po nim nabyli: B.A, C.C i A.A w 1/3 części każdy;

·      A.A zmarł w 2025 r. Spadek po nim nabyli z mocy ustawy B.A i C.C

·      Nabył Pan na podstawie zapisu windykacyjnego zawartego w testamencie z (...) 2022 roku, Rep. (...) 1/3 część udziału we współwłasności nieruchomości należących do A.A;

·      w październiku 2025 r. dokonał Pan sprzedaży przysługujących mu udziałów w nieruchomości utworzonej z działek nr 2/2 do 2/3, objęte księgą wieczystą (...) oraz działki nr 3/1 objętej księgą wieczystą (...);

·      w listopadzie 2025 r. dokonał Pan sprzedaży przysługujących mu udziałów przysługującemu udziały w nieruchomości utworzonej z działki nr 1/2 objętą księga wieczystą (...) oraz działki nr 2/1 objętą księgą wieczystą (...).

Wątpliwości Pana sprowadzają się do ustalenia, czy sprzedaż udziałów w ww. działkach, które nabył Pan po zmarłym A.A spowodowała u Pana obowiązek zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych.

W celu udzielenia Panu odpowiedzi na powzięte wątpliwości istotne jest ustalenie, czy zbycie udziałów odziedziczonych po zmarłym A.A miało miejsce po upływie 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie nieruchomości przez Pana spadkodawcę, tj. A.A.

Użyty w ww. przepisie termin „nabycie” oznacza każde uzyskanie tytułu własności (nabycie własności) lub każde uzyskanie określonego prawa (nabycie prawa) bez względu na fakt czy jest to nabycie w części ułamkowej, czy w całości. Poprzez „nabycie” należy rozumieć każde zwiększenie aktywów podatnika.

Moment przeniesienia prawa własności w prawie podatkowym określony jest zgodnie z normami prawa cywilnego.

Stosownie do art. 155 § 1 Kodeksu cywilnego:

Umowa sprzedaży, zamiany, darowizny przekazania nieruchomości lub inna umowa zobowiązująca do przeniesienia własności rzeczy co do tożsamości oznaczonej przenosi własność na nabywcę, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej albo że strony inaczej postanowiły.

Nabyć nieruchomość lub prawo majątkowe można więc, np. w drodze zakupu, bądź uzyskując pod tytułem darmym (w formie darowizny, spadku), a w przypadku zaś ograniczonych praw rzeczowych również zawierając umowę o ustanowieniu tego prawa.

W opisie sprawy wprost Pan wskazał, że udział w tych nieruchomości odziedziczył Pan po A.A, który odziedziczył te udziały w nieruchomościach kolejno po:

·      D.A, który zmarł w 1982 r.;

·      E.A, która zmarł w 2011 r. oraz

·      F.A, który zmarł w 2022 r.

Wyjaśniam, że przepis art. 10 ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wskazuje wyłącznie na nabycie lub wybudowanie nieruchomości lub nabycie prawa majątkowego przez spadkodawcę, po którym następuje dziedziczenie. W przepisie tym ustawodawca wskazuje tylko i wyłącznie na spadkodawcę, a nie na poprzedniego spadkodawcę spadkodawcy.

Tym samym, nie można zgodzić się z Pana stanowiskiem, że sprzedaż odziedziczonych udziałów w nieruchomościach w całości nie podlega opodatkowaniu zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 w związku z art. 10 ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, bowiem jako datę nabycia wskazuje Pan nabycie przez D i E.A na prawach ustawowej wspólności małżeńskiej na podstawie aktu własności ziemi z (...) 1978 r.

Podkreślam również, że dla oceny możliwości doliczenia do okresu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, okresu od nabycia przez spadkodawcę nie jest dopuszczalne posługiwanie się wykładnią rozszerzającą. W sytuacji, gdy ustawodawca wskazuje w przedmiotowym przepisie na okres od nabycia przez spadkodawcę, nieuprawnionym jest odwoływanie się do okresu od nabycia przez poprzednich spadkodawców spadkodawcy.

Dlatego też stanowisko Pana w zakresie sprzedaży udziałów w nieruchomościach, odziedziczonych po A.A jest nieprawidłowe.

Nie mogę bowiem zgodzić się z Pana stwierdzeniem, że:

po odpłatnym zbyciu nieruchomości, o których mowa we wniosku, a nabytych przez niego w drodze spadku, nie wystąpi obowiązek zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a u.p.d.o.f.

Ww. odpłatne zbycie w 2025 r. udziału w nieruchomościach, które nabył Pan w drodze spadku po A.A - w zakresie udziału nabytego przez niego w 2022 r. po F.A - stanowi dla Pana źródło przychodu na podstawie art. 10 ust. 1 pkt 8 w związku z art. 10 ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ponieważ zostało dokonane przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło jego nabycie przez spadkodawcę – w dacie śmierci F.A. Uzyskany ze sprzedaży dochód podlega opodatkowaniu 19% podatkiem, według zasad określonych w art. 30e ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Oznacza to, że jest Pan zobowiązany do zapłacenia podatku dochodowego w związku ze sprzedażą części udziału w tych nieruchomościach, które odpowiadają udziałowi nabytemu w 2022 r. przez Pana spadkodawcę.

Natomiast w zakresie udziału w nieruchomościach, które Pana spadkodawca nabył w wyniku dziedziczenia po D.A oraz E.A to okres pięciu lat, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 w zw. z art. 10 ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych niewątpliwie upłynął. Dlatego też w zakresie sprzedaży tych udziałów nie powstał u Pana obowiązek podatkowy.

W zakresie sprzedaży części udziału w nieruchomościach nabytych przez Pana spadkodawcę po F.A wyjaśniam, że na mocy art. 30e ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Od dochodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c podatek dochodowy wynosi 19% podstawy obliczenia podatku.

W świetle art. 30 ust. 2 cytowanej ustawy:

Podstawą obliczenia podatku, o której mowa w ust. 1, jest dochód stanowiący różnicę pomiędzy przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw określonym zgodnie z art. 19, a kosztami ustalonymi zgodnie z art. 22 ust. 6c i 6d, powiększoną o sumę odpisów amortyzacyjnych, o których mowa w art. 22h ust. 1 pkt 1, dokonanych od zbywanych nieruchomości lub praw.

Z art. 19 ust. 1 przywołanej ustawy wynika, że:

Przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw majątkowych oraz innych rzeczy, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8, jest ich wartość wyrażona w cenie określonej w umowie, pomniejszona o koszty odpłatnego zbycia. Jeżeli jednak cena, bez uzasadnionej przyczyny, znacznie odbiega od wartości rynkowej tych rzeczy lub praw, przychód ten określa organ podatkowy w wysokości wartości rynkowej. Przepis art. 14 ust. 1 zdanie drugie stosuje się odpowiednio.

Art. 22 ust. 6d przytoczonej ustawy stanowi, że:

Za koszty uzyskania przychodu z tytułu odpłatnego zbycia, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c, nabytych w drodze spadku, darowizny lub w inny nieodpłatny sposób, uważa się udokumentowane nakłady, które zwiększyły wartość rzeczy i praw majątkowych, poczynione w czasie ich posiadania oraz kwotę zapłaconego podatku od spadków i darowizn w takiej części, w jakiej wartość zbywanej rzeczy lub prawa przyjęta do opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn odpowiada łącznej wartości rzeczy i praw majątkowych przyjętej do opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn. Do kosztów uzyskania przychodu z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości i praw, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c, nabytych w drodze spadku zalicza się również udokumentowane koszty nabycia lub wytworzenia poniesione przez spadkodawcę oraz przypadające na podatnika ciężary spadkowe, w takiej części, w jakiej wartość zbywanej rzeczy lub zbywanego prawa odpowiada łącznej wartości rzeczy i praw majątkowych nabytych przez podatnika. Przez ciężary spadkowe, o których mowa w zdaniu drugim, rozumie się spłacone przez podatnika długi spadkowe, zaspokojone roszczenia o zachowek oraz wykonane zapisy zwykłe i polecenia, również w przypadku, gdy podatnik spłacił długi spadkowe, zaspokoił roszczenia o zachowek lub wykonał zapisy zwykłe i polecenia po dokonaniu odpłatnego zbycia, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c.

Na gruncie art. 22 ust. 6e ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Wysokość nakładów, o których mowa w ust. 6c i 6d, ustala się na podstawie faktur VAT w rozumieniu przepisów o podatku od towarów i usług oraz dokumentów stwierdzających poniesienie opłat administracyjnych.

Wedle art. 30e ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Po zakończeniu roku podatkowego podatnik jest obowiązany w zeznaniu podatkowym, o którym mowa w art. 45 ust. 1a pkt 3, wykazać:

1)  dochody uzyskane w roku podatkowym z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c i obliczyć należny podatek dochodowy od dochodu, do którego nie ma zastosowania art. 21 ust. 1 pkt 131, lub

2)  dochody, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 131.

Jak stanowi art. 30e ust. 5 ww. ustawy:

Dochodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c nie łączy się z dochodami (przychodami) z innych źródeł.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

W odniesieniu do powołanych przez Pana wyroków sądów wskazuję, że rozstrzygnięcia w nich zawarte dotyczą tylko konkretnych, indywidualnych spraw i nie mają zastosowania ani konsekwencji wiążących w odniesieniu do żadnego innego zaistniałego stanu faktycznego czy też zdarzenia przyszłego.

Co wymaga szczególnego podkreślenia w niniejszej sprawie to fakt, że ww. orzeczenia są nieprawomocne. Organ nie aprobuje przedstawionej w tych wyrokach wykładni art. 10 ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i wniósł skargi kasacyjne do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Co więcej orzecznictwo w przedmiotowym zakresie jest niejednolite. Dla przykładu podaję wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 4 września 2024 r., sygn. akt I SA/Sz 289/24, w którym skład orzekający wskazał m.in., że:

Wychodząc z powyższych założeń i odnosząc się do przedstawionej przez organ wykładni spornych przepisów, która zasadnie oparta została na wykładni literalnej, Sąd uznał, że przy interpretacji spornych przepisów istotne jest, że brak jest podstaw prawnych, aby w odniesieniu do skarżącej stosować inne niż ujęte w przepisie sposoby liczenia okresów nabycia w drodze spadku wpływające na uznanie odpłatnego zbycia za opodatkowane źródło przychodu, gdyż stanowiłoby to wykładnię contra legem, naruszającą zasady określone w art. 84 i art. 217 Konstytucji.

W odniesieniu do stanu faktycznego sprawy, brak było więc przepisów regulujących inne liczenie okresu pięcioletniego, o którym mowa w art. 10 ust. 5 ustawy niż od momentu nabycia przez spadkodawcę występującego bezpośrednio przez skarżącą. Zasady powszechności i równości opodatkowania nie pozwalają na objęcie liczeniem okresów, których przepis ustawowy wprost nie wymienia.

Sąd podkreśla, że istota wykładni polega na ustaleniu (wyjaśnieniu) znaczenia określonego przepisu prawnego, nasuwającego z różnych względów wątpliwości w sferze stosowania prawa. Wykładnia ani niczego nie dodaje, ani niczego nie ujmuje z treści przepisu, a jedynie wyjaśnia jego treść i znaczenie. Celem wykładni nie jest tworzenie nowych norm prawa czy ich modyfikacja, lecz ustalenie treści norm wysłowionych w analizowanych przepisach [tak: postanowienie TK z 26 marca 1996 r., W 12/95, LEX nr 25708]. Nie jest rolą ani organu ani sądu dokonywanie prawotwórczej wykładni prawa, celem wprowadzania instytucji nieprzewidzianych przez ustawodawcę.

Gdyby celem ustawodawcy w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych było umożliwienie podatnikowi zaliczenia do okresu pięcioletniego nabycia w drodze spadku przez wszystkich spadkodawców, a więc liczenie od momentu pierwotnego nabycia nieruchomości, wyraziłby taką intencję wprost w spornej normie.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.