Interpretacja 0115-KDIT3.4011.191.2026.1.PS

Interpretacja indywidualna

– stanowisko prawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.

Zakres wniosku wspólnego o wydanie interpretacji indywidualnej

23 lutego 2026 r. wpłynął Państwa wniosek wspólny z 22 lutego 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej. Treść wniosku wspólnego jest następująca:

Zainteresowani, którzy wystąpili z wnioskiem

1.  Zainteresowany będący stroną postępowania:

A.A, ul. (...)

2.  Zainteresowana niebędąca stroną postępowania:

B.A, ul. (...)

Opis stanu faktycznego

W dniu (...) 2008 r. małżeństwo – A.A i B.A (w dniu zawierania umowy – B.C) - dalej zwani Wnioskodawcami lub Kredytobiorcami - zawarli z Umowę Kredytu nr (...) z Bankiem X. z siedzibą w (...) którego następcą prawnym jest obecnie Bank Y z siedzibą w (...), KRS: (...) na kwotę 247 165,80 złotych, indeksowanego do franka szwajcarskiego, w tym 240 000 zł pozostałego do dyspozycji kredytobiorców przeznaczonego na cel jak poniżej, a reszta na ubezpieczenia od ryzyka utraty pracy, ubezpieczenia na życie oraz trwałej niezdolności do pracy oraz opłaty sądowej za wpis do hipoteki sądowej.

Zgodnie z § 1 pkt 2 Umowy „Kredyt przeznaczony jest na pokrycie części kosztów zakupu nieruchomości opisanej szczegółowo w § 3 ust. 1 zwanej dalej „Nieruchomością” w kwocie 190 000,00 złotych polskich oraz na pokrycie części kosztów budowy domu mieszkalnego, zwanego dalej „Domem” na Nieruchomości w kwocie 50 000,00 złotych polskich.”

W § 3 ust. 1 określono, iż: „Nieruchomością” w rozumienie postanowień Umowy jest: Dz.ew.nr. 1/1 o pow. 860 m. kw. Położenie ul. A1, B, woj. (...) KW nr (...) Prawo do nieruchomości: Własność przysługiwać będzie wyłącznie następującym osobom: Pani B.C w udziałach do 1/2 części i Pan A.A w udziałach do 1/2.”

Wnioskodawcy wspólnie zaciągnęli powyższy kredyt i solidarnie odpowiadali za jego spłatę. (...) 2008 r. Wnioskodawcy zawarli związek małżeński i od tej pory pozostają we wspólności majątkowej małżeńskiej, w tym rozliczają się wspólnie podatkowo. Cały czas spłacali również systematycznie zaciągnięty kredyt.

Kredyt wypłacany miał być w 3 transzach (190 000 zł „po spełnieniu warunków Umowy do wypłaty transzy kredytu na zakup”, 30 000 zł „po spełnieniu warunków Umowy do wypłaty transzy kredytu na budowę” oraz 20 000 zł - Złącznik A) „w terminach (w przypadku podania) i wysokościach określonych w Załączniku A” (§ 1 Umowy kredytu). Kredytobiorcy zrezygnowali z wypłaty 3-ciej transzy kredytu w wysokości 20 000 zł w związku z czym ostateczna kwota udzielonego kredytu wyniosła nie 240 000 zł, a 220 000 zł.

Wnioskodawcy wskazują, że Załącznik A Specyfikacja materiałów, robót i cen obejmował następujące pozycje: przyłącza kanalizacyjne - koszt do poniesienia 9000 zł, drzwi garażowe - 5000 zł, izolacja termiczna dachu - 10 000 zł, instalacja wodno-kanalizacyjna - 800 zł, instalacja elektryczna - 500 zł, instalacja c.o., grzejniki - 6000 zł, Piec c.o. - 9000 zł, glazura, terakota - 20 000 zł, wyposażenie łazienek - biały montaż 8000 zł, roboty malarskie - 2000 zł, wykończenie podług - 8000 zł, drzwi wewnętrzne - 4500 zł, ogrodzenie - 10 000 zł. Razem 92 800 zł. Część tych robót pokryta była z kredytu (30 000 zł), reszta z środków własnych kredytobiorców (Wnioskodawców).

Zgodnie z § 3 ust. 2 „Prawnym zabezpieczeniem spłaty Kredytu z uwzględnieniem postanowień § 12 jest:

a)  Hipoteka kaucyjna w złotych polskich do kwoty 170% kwoty kredytu określonej w § 1 ust. 1 zwana dalej Hipoteką wpisana w Księdze Wieczystej prowadzonej dla Nieruchomości zgodnie z postanowieniami z § 12 ust. 4 i 5.

b)  Cesja na rzecz Banku wierzytelności z tytułu ubezpieczenia Nieruchomości z godnie z § 12 ust. 4 i 5.”

W 2018 roku Wnioskodawcy złożyli do Sądu Okręgowego w (...) pozew przeciwko Bankowi Y z siedzibą w (...). W dniu (...) 2022 r. Sąd Okręgowy w (...) wydał wyrok przeciwko Bankowi Y z siedzibą w (...), prowadzonej pod sygnaturą akt I (...) dotyczącej roszczeń związanych z Umową Kredytu nr (...) z dnia (...) 2008 r. zawartą między Kredytobiorcami a Bankiem Y z siedzibą w (...), na mocy którego ustalił, że Umowa Kredytu jest nieważna oraz zasądził na rzecz Kredytobiorców kwotę 114.499,64 PLN oraz kwotę 24.265,64 CHF wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od tych kwot, który to wyrok został następnie utrzymany w mocy wyrokiem Sądu Apelacyjnego w (...) z dnia (...) 2025 r. wydanym w sprawie o sygnaturze akt V (...).

Jednocześnie Bank Y z siedzibą w (...) w dniu (...).2021 r. złożył pozew przed Sądem Okręgowym w (...) sygn. akt I (...) przeciwko Wnioskodawcom o zapłatę 282 859 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie: 220 000,01 zł z tytułu zwrotu kapitału oraz kwoty 62 858,82 zł z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia.

Pismem z dnia (...).2024 r. Bank Y cofnął pozew w części dotyczącej kwoty 62 858,82 zł z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia.

W takim stanie faktycznym Wnioskodawcy w dniu (...) 2025 roku zawarli z Bank Y Ugodę sądową przed Sądem Okręgowym w (...).

W ugodzie tej strony zgodnie wskazały, że:

1.  Do dnia 13 lutego 2025 r. Kredytobiorca wpłacił na rzecz Banku kwoty 131.049,09 PLN i 37.430,95 CHF na podstawie Umowy Kredytu uznanej za nieważną, przy czym z tej kwoty prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w (...) z dnia (...) 2022 r. wydanym w sprawie o sygnaturze akt I (...) zasądzona została kwota 114.499,64 PLN oraz kwota 24.265,64 CHF wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, które na dzień 13 lutego 2025 r. wynoszą odpowiednio 62.819,04 PLN i 9.359,87 CHF. W konsekwencji, łączna wierzytelność Kredytobiorcy względem Banku na dzień wydania wyroku wynosiła 193.868,13 PLN i 46.790,82 CHF.

2.  Bank dokonał wpłaty na rachunek bankowy pełnomocnika Kredytobiorcy kwot 114.499,64 PLN i 24.265,64 CHF tytułem należności głównej oraz kwot 63.313,11 PLN i 9.464,58 CHF tytułem odsetek, co stanowi całkowite wykonanie prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w (...), co Kredytobiorca niniejszym potwierdza. W konsekwencji łączna wierzytelność Kredytobiorcy względem Banku wynosi 16.549,45 PLN i 13.165,31 CHF (łącznie kwota 74.497,88 PLN). Kwota 13.165,31 CHF przeliczona po średnim kursie Narodowego Banku Polskiego z dnia 13 lutego 2025 r., tj. 4,4016 zł, stanowi kwotę 57.948,43 PLN;

3.  Bank udostępnił Kredytobiorcy kapitał w kwocie 220.000,01 PLN. Ponadto Bankowi należne są odsetki ustawowe za opóźnienie, które na dzień 19 lutego 2025 r. wynoszą 77.290,82 PLN. W konsekwencji, łączna wierzytelność Banku względem Kredytobiorcy wynosiła 297.290,83 PLN.

4.  W celu polubownego zakończenia niniejszego sporu, Bank rezygnuje z dochodzenia części swojej wierzytelności wynikającej z należnych odsetek ustawowych za opóźnienie w kwocie 38.645,41 PLN. W konsekwencji łączna wierzytelność Banku względem Kredytobiorcy wynosi 258.645,42 PLN.

5.  Strony wspólnie akceptują rozliczenie wzajemnych wierzytelności w ten sposób, że:

a.  uznają wzajemnie swoje wierzytelności, o których mowa w pkt 1.-4. powyżej;

b.  dokonują wzajemnego, umownego potrącenia tych wierzytelności, wskutek czego obie te wierzytelności umarzają się wzajemnie do wysokości wierzytelności niższej;

c.   na skutek dokonanego potrącenia Kredytobiorca jest zobowiązany do zapłaty na rzecz Banku kwoty 184.147,54 PLN;

d.  Kredytobiorca zobowiązuje się do zapłaty na rzecz Banku kwoty 184.147,54 PLN, o której mowa w punkcie c. powyżej w terminie 30 dni od dnia zawarcia niniejszej ugody na poniższy rachunek bankowy;

6.  Bank zobowiązuje się do zapłaty kwoty 5.400,00 PLN tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w sprawie prowadzonej przez Sąd Okręgowy w (...) pod sygnaturą akt I (...) w terminie 30 dni od dnia zawarcia niniejszej ugody na poniższy rachunek bankowy;

7.  Strony oświadczają, że znoszą wzajemnie koszty niniejszego procesu (ponad kwotę określoną w punkcie 6), a każda z nich ponosi koszty w zakresie dotychczas poniesionym i nie będzie żądać od drugiej strony ich zwrotu w żadnej części;

8.  Strony zgodnie wnoszą o umorzenie niniejszego postępowania sądowego z uwagi na zawarcie niniejszej ugody.

Strony zgodnie oświadczają, że niniejsza ugoda wyczerpuje wszelkie roszczenia stron związane z Umową Kredytu uznaną za nieważną. Wnioskodawcy w sprawie prowadzonej przez Sąd Okręgowy w (...) pod sygnaturą akt I (...) ponieśli rzeczywiste koszty obsługi prawnej w wysokości 4000 zł (wynagrodzenie kancelarii z tytułu umowy zlecenia prowadzenia powyższej sprawy przed Sądem w (...)). Coroczne ubezpieczenie nieruchomości było pokrywane z własnych pieniędzy, nie z kwoty kredytu.

Pytania

1.  Czy rezygnacja przez Bank w drodze ugody sądowej z dochodzenia części należnych mu odsetek ustawowych za opóźnienie w kwocie 38.645,41 PLN stanowi dla Wnioskodawców przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych?

2.  Czy otrzymany od Banku zwrot nienależnie wpłaconych przez Wnioskodawców rat kredytu (w kwotach 131 049,09 PLN oraz 37 430,95 CHF), dokonany w wyniku stwierdzenia nieważności umowy kredytu, stanowi dla Wnioskodawców przychód podlegający opodatkowaniu?

3.  Czy otrzymane od Banku kwoty odsetek ustawowych w wysokości 62 810,04 PLN oraz 9359,87 CHF od kwot z pkt 2 stanowią dla Wnioskodawców przychód podlegający opodatkowaniu?

4.  Czy otrzymany od Banku zwrot kosztów zastępstwa procesowego w kwocie 4000 PLN (z łącznej kwoty 5.400,00 PLN) stanowi dla Wnioskodawców przychód podlegający opodatkowaniu? Czy pozostała kwota 1400 zł stanowi przychód podlegający opodatkowaniu?

Państwa stanowisko w sprawie

Ad 1)

Zdaniem Wnioskodawców, rezygnacja przez Bank z dochodzenia części należnych mu odsetek ustawowych za opóźnienie w kwocie 38.645,41 PLN nie stanowi dla Wnioskodawców przychodu podlegającemu opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o PIT. Odsetki za opóźnienie mają charakter akcesoryjny i odszkodowawczy. Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą (np. wyrok NSA z dnia 22 maja 2014 r., sygn. akt II FSK 1459/12), umorzenie odsetek, które nie zostały zapłacone, nie skutkuje powstaniem przychodu po stronie dłużnika. Według Wnioskodawców przychód powstałby tylko wtedy, gdyby Wnioskodawcy najpierw te odsetki zapłacili, a potem otrzymali ich zwrot, co w niniejszej sprawie nie ma miejsca. Zgodnie z ugruntowaną linią orzeczniczą sądów administracyjnych oraz organów podatkowych, przychodem jest tylko takie świadczenie, które ma charakter definitywny, bezzwrotny i powoduje realny przyrost w majątku podatnika. Odsetki ustawowe za opóźnienie mają charakter akcesoryjny (dodatkowy) i odszkodowawczy. W niniejszej sprawie odsetki te nie zostały przez Wnioskodawców zapłacone. Rezygnacja przez Bank z ich dochodzenia w drodze wzajemnych ustępstw (ugoda) nie skutkuje zatem napływem nowych środków do majątku Wnioskodawców, a jedynie brakiem jego przyszłego uszczuplenia. Brak konieczności zapłaty odsetek karnych/za opóźnienie, które nie zostały jeszcze uiszczone, nie jest przychodem (por. interpretacja Dyrektora KIS z dnia 10 maja 2023 r., sygn. 0113-KDIPT2-2.4011.189.2023.2.KR).

Zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy o PIT, przychodem są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika pieniądze. Odsetki za opóźnienie mają charakter akcesoryjny. Ich umorzenie przed faktyczną zapłatą nie generuje realnego przysporzenia. Potwierdza to Dyrektor KIS w interpretacji z 22 sierpnia 2023 r. (0114-KDIP3-2.4011.558.2023.2.MT), wskazując, że: „Umorzenie odsetek, które nie zostały zapłacone, jest dla kredytobiorcy obojętne podatkowo”.

Wnioskodawcy wskazują również, iż w ustalonej linii Interpretacji indywidualnej (np. Dyrektora KIS z dnia 22 sierpnia 2023 r. (0114-KDIP3-2.4011.558.2023.2.MT) wskazano, że umorzenie odsetek za opóźnienie w ugodzie bankowej nie generuje przychodu po stronie kredytobiorcy.

Nawet gdyby organ uznał, że umorzenie części roszczeń Banku o odsetki mogłoby teoretycznie stanowić przychód z innych źródeł (art. 20 ust. 1 ustawy o PIT), to w opisanym stanie faktycznym zdaniem Wnioskodawców znajduje zastosowanie Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r. poz. 102 z późn. zm.) – dalej Rozporządzenie.

Z powołanego rozporządzenia wynika, że zaniechanie poboru podatku znajdzie zastosowanie do umorzonych osobom fizycznym kwot wierzytelności z tytułu kredytów zaciągniętych na cele mieszkaniowe i zabezpieczonych hipotecznie, udzielonych przed dniem 15 stycznia 2015 r. przez podmioty uprawnione do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw, w przypadku, gdy kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, a w przypadku więcej niż jednego kredytu mieszkaniowego - gdy kredyty mieszkaniowe zostały zaciągnięte na realizację wyłącznie jednej inwestycji mieszkaniowej oraz w przypadku, gdy osoba fizyczna będąca stroną umowy kredytu mieszkaniowego nie korzystała z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej niż określona w lit. a inwestycji mieszkaniowej (§ 1 ust. 1 pkt 1 lit. b ww. rozporządzenia). Istotne jest, żeby kredyt mieszkaniowy został przeznaczony na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Wydatki poniesione przez Wnioskodawców na zakup nieruchomości (190 000 zł) jak i na wykończenie domu (30 000 zł) z zaciągniętego kredytu mieszkaniowego zadaniem Wnioskodawców mieszczą się w dyspozycji wyżej wskazanego rozporządzania. W szczególności zaciągnięty kredyt mieszkaniowy zaciągnięty został na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Zgodnie z tym przepisem za wydatki poniesione na cele, o których mowa w ust. 1 pkt 131 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, uważa się wydatki poniesione na:

a)  nabycie budynku mieszkalnego, jego części lub udziału w takim budynku, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub udziału w takim lokalu, a także nabycie gruntu lub udziału w gruncie albo prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, związanych z tym budynkiem lub lokalem,

b)  nabycie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub udziału w takim prawie, prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziału w takim prawie,

c)  nabycie gruntu pod budowę budynku mieszkalnego lub udziału w takim gruncie, prawa użytkowania wieczystego takiego gruntu lub udziału w takim prawie, w tym również z rozpoczętą budową budynku mieszkalnego, oraz nabycie innego gruntu lub udziału w gruncie, prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, jeżeli w okresie, o którym mowa w ust. 1 pkt 131, grunt ten zmieni przeznaczenie na grunt pod budowę budynku mieszkalnego,

d)  budowę, rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub remont własnego budynku mieszkalnego, jego części lub własnego lokalu mieszkalnego,

e)  rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub adaptację na cele mieszkalne własnego budynku niemieszkalnego, jego części, własnego lokalu niemieszkalnego lub własnego pomieszczenia niemieszkalnego

- położonych w państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego albo w Konfederacji Szwajcarskiej.

Wskazane wydatki na jakie Wnioskodawcy przeznaczyli kredyt, tj. zakup działki wraz z rozpoczętą budową domu jednorodzinnego oraz drugiej transzy kredytu, tj. na wykończenie zakupionej nieruchomości celem umożliwienia w niej zamieszkania i uzyskania pozwolenia na użytkowanie - zgodnie z orzeczeniami sądów administracyjnych oraz organów podatkowych mieszczą się zdaniem Wnioskodawców w zakresie jak wyżej. Przykładowo można tu wskazać, że wydatkiem uznawanym za cel mieszkaniowy są m.in. cele remontowo-budowlane oraz modernizacja domu (tj. docieplenie, wykonanie elewacji adaptację poddasza, wymianę okien, tynki wewnętrzne, podłogi, instalację sanitarną i grzewczą) (interpretacja podatkowa z dnia 17 listopada 2025 r. Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej 0112-KDIL2-1.4011.773.2025.2.AK), Zgodnie zaś z wyrokiem NSA z dnia 6 sierpnia 2024 r. II FSK 534/24 - Wydatki na wykonanie urządzeń budowlanych związanych z budynkiem mieszkalnym, jak ogrodzenie i podjazdy, zapewniające bezpieczeństwo i poprawiające estetykę działki budowlanej, a przede wszystkim zapewniające możliwość jej użytkowania zgodnie z przeznaczeniem, uznać należy w świetle art. 21 ust. 1 pkt 131 w zw. z art. 21 ust. 25 pkt 1 lit. d ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 2032 z późn. zm.), za poniesione na własne cele mieszkaniowe.

Również w wyroku NSA z dnia 12 października 2021 r. II FSK 38/19 „Wpłaty dokonywane przez nabywcę w wykonaniu umowy deweloperskiej i wydatki ponoszone na wykończenie tego lokalu są wydatkami na budowę własnego lokalu mieszkalnego w rozumieniu art. 21 ust. 25 pkt 1 lit. a i d u.p.d.o.f.”.

Wnioskodawcy oświadczają również, że nie korzystali wcześniej z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej inwestycji mieszkaniowej.

Jak już wspomniano w opisie stanu faktycznego, zaciągnięty kredyt na cele mieszkaniowe Wnioskodawców zabezpieczony został hipoteką kaucyjną w złotych polskich do kwoty 170 % kwoty kredytu określonej w § 1 ust. 1 Umowy kredytu wpisaną w Księdze Wieczystej prowadzonej dla zakupionej Nieruchomości.

Kredyt mieszkaniowy udzielony został w dniu (...) 2008 r., a więc zgodnie z § 3 pkt 1) Rozporządzenia, tj. przed dniem 15 stycznia 2015 r. i udzielony został według wiedzy Wnioskodawców przez podmiot którego działalność podlega nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym (bank - X, którego następcą prawnym jest obecnie Bank Y.), uprawniony do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw regulujących zasady funkcjonowania takich podmiotów (prawo bankowe).

Podsumowując, Wnioskodawcy uważają, iż w ich sytuacji znajduje zastosowanie rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe związku z czym nie mają obowiązku zapłaty podatku dochodowego od kwoty 38.645,41 PLN, tj. kwoty, z której Bank zrezygnował z dochodzenia jako części należnych mu odsetek ustawowych za opóźnienie.

Ad 2)

Wnioskodawcy stoją na stanowisku, że rozliczenie wzajemnych roszczeń wynikających z nieważnej umowy kredytu jest neutralne podatkowo. Kwoty wpłacone przez Wnioskodawców do Banku (131.049,09 PLN i 37.430,95 CHF) stanowiły nienależne świadczenie wynikające z uznania przez Sąd powszechny Umowy kredytu z (...).2008 r. za nieważną. Zwrot (restytucja) tych kwot (również w drodze potrącenia z kapitałem udostępnionym przez Bank) zdaniem Wnioskodawców jest jedynie odzyskaniem własnego kapitału, a nie nowym przysporzeniem majątkowym. Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy o PIT, przepisów ustawy nie stosuje się do przychodów wynikających z czynności, które nie mogą być przedmiotem prawnie skutecznej umowy – a za taką uznano przedmiotową Umowę Kredytu. Ponieważ Sąd prawomocnie uznał Umowę Kredytu za nieważną, wszelkie przepływy pieniężne między stronami należy zdaniem Wnioskodawców rozpatrywać jako zwrot nienależnych świadczeń (art. 410 Kodeksu cywilnego).

Wnioskodawcy zwracają Bankowi jedynie udostępniony kapitał, a Bank zwraca Wnioskodawcom wpłacone raty. Proces ten polega na przywróceniu stanu sprzed zawarcia nieważnej umowy.

Zgodnie z wyrokiem NSA z dnia 11 lipca 2023 r. (II FSK 115/21) oraz utrwaloną praktyką organów podatkowych (m.in. interpretacja 0112-KDIL2-1.4011.350.2023.1.JK), zwrot nienależnie pobranych świadczeń w związku z nieważnością umowy kredytu stanowi jedynie zwrot środków, które zostały uprzednio wpłacone przez Wnioskodawców do banku tytułem spłaty rat kapitałowo-odsetkowych oraz innych opłat związanych z kredytem, a nie nowe przysporzenie majątkowe w związku z czym nie stanowi przychodu podlegającego opodatkowaniu. W związku z czym jak wskazał np. w piśmie z dnia 17 listopada 2025 r. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej 0112-KDIL2-1.4011.773.2025.2.AK, uzyskana w ramach ugody kwota nie stanowi przychodu w rozumieniu art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, klasyfikowanym do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ww. ustawy i nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Nie mniej Wnioskodawcy dodatkowo wskazują, że i w tym przypadku ich zdaniem zastosowanie mają wobec nich zastosowanie przepisy Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym.

W związku z argumentami przedstawionymi powyżej Wnioskodawcy uważają, że od kwot nienależnie wpłaconych przez Wnioskodawców Bankowi rat (w kwotach 131 049,09 PLN oraz 37 430,95 CHF) zwróconych przez Bank wyniku stwierdzenia nieważności umowy Kredytu nie mają obowiązku zapłaty podatku dochodowego.

Ad 3)

Wnioskodawcy stoją na stanowisku, że odsetki od kwot opisanych w punkcie poprzednim nie podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Zauważyć trzeba, że na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o PIT, wolne od podatku dochodowego są odsetki za nieterminową wypłatę należności niepodlegających opodatkowaniu lub wolnych od podatku. Odsetki ustawowe za opóźnienie wypłacane na podstawie art. 481 Kodeksu cywilnego pełnią funkcję odszkodowawczą i tylko rekompensują fakt, że Wnioskodawcy nie mogli korzystać ze swoich pieniędzy w terminie.

Zgodnie z ugruntowaną linią orzeczniczą sądów administracyjnych (m.in. wyrok NSA z dnia 13 czerwca 2023 r., sygn. akt II FSK 19/21) oraz praktyką organów podatkowych (0113-KDIPT2-2.4011.416.2025.1.HJ (z lipca 2025 r.), 0112-KDIL2-1.4011.587.2025.1.MB (z lipca 2025 r.), 0115-KDIT2.4011.117.2023.1.HD (z kwietnia 2023 r.) odsetki te nie podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, ponieważ są akcesorium do należności głównej: Kwota główna (zwrot nienależnie pobranych rat kapitałowo-odsetkowych) nie stanowi dla Wnioskodawców przychodu, lecz jest jedynie zwrotem swoich własnych środków oraz podlegają zwolnieniu przedmiotowemu z art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o PIT, wolne od podatku są odsetki z tytułu nieterminowej wypłaty należności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym. Skoro zwrot rat jest neutralny podatkowo, to również odsetki od tych rat korzystają ze zwolnienia.

Nie mniej Wnioskodawcy dodatkowo wskazują, że i w tym przypadku ich zdaniem zastosowanie mają wobec nich zastosowanie przepisy Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym.

W związku z argumentami przedstawionymi powyżej Wnioskodawcy uważają, że od odsetek ustawowych w wysokości 62 810,04 PLN oraz 9359,87 CHF zapłaconych przez Bank wyniku stwierdzenia nieważności umowy Kredytu nie mają obowiązku zapłaty podatku dochodowego.

Ad 4)

Zdaniem Wnioskodawców kwota 4000 zł z kwoty 5400 zł otrzymanej tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego stanowi jedynie zwrot faktycznie poniesionych przez Wnioskodawcę wydatków na pomoc prawną w toku sporu sądowego. Jako zwrot kosztów jakie faktycznie ponieśli Wnioskodawcy w sprawie akt I (...) (4000 zł kosztów zastępstwa procesowego zgodnie z umową zlecenia podpisaną z kancelarią prawną), nie stanowi ona dla Wnioskodawcy dochodu – nie jest przysporzeniem, lecz jedynie wyrównaniem straty majątkowej poniesionej w celu dochodzenia swoich praw przed Sądem.

W związku z powyższym Wnioskodawcy uważają, że ewentualnemu opodatkowaniu podlega kwota 1400 zł.

W wyroku z dnia 1 grudnia 2016 r. (II FSK 2366/14) NSA uznał, że zwrot kosztów procesu i zastępstwa procesowego nie jest przychodem podatkowym, gdyż ma charakter restytucyjny (odszkodowawczy).

Również np. interpretacja Dyrektora KIS z dnia 10 maja 2023 r. 0113-KDIPT2-2.4011.189.2023.2.KR, interpretacja z dnia 17 listopada 2025 r. Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej 0112-KDIL2-1.4011.773.2025.2.AK potwierdzają, że zwrócone Wnioskodawcą koszty procesowe nie stanowią przysporzenia i nie podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, ponieważ w związku z dokonanym zwrotem ww. kosztów procesowych nie nastąpi realne przysporzenie majątkowe. Kwoty te stanowią jedynie zwrot poniesionych wcześniej przez Wnioskodawców wydatków - nie są więc dochodem podlegającym opodatkowaniu. Dla celów podatkowych otrzymane kwoty tytułem kosztów procesowych są obojętne podatkowo. Z kolei zwrot kosztów zastępstwa procesowego ma charakter wyłącznie restytucyjny, co potwierdził NSA w wyroku II FSK 2366/14. Kwoty zasądzone tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego nie są przychodem podatkowym, ponieważ ich celem jest jedynie przywrócenie stanu majątkowego sprzed poniesienia tych kosztów.

W związku z powyższym zdaniem Wnioskodawców zwrócone im koszty procesowe w kwocie 4000 zł nie stanowią przysporzenia i nie podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, a opodatkowaniu podlega ewentualnie jedynie kwota 1400 zł.

Podsumowując, Wnioskodawcy uważają, iż w ich sytuacji całościowe rozliczenie wskazane w ugodzie, to jest rezygnacja Banku z części odsetek za opóźnienie oraz wzajemne potrącenie wierzytelności i odsetki ustawowe od tego rozliczenia, również zwrot przez Bank kwoty kosztów procesu w wysokości 4000 zł nie generują po stronie Wnioskodawcy obowiązku zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych, a ze wszystkich kwot objętych ugodą sądową jedynie kwota 1400 zł zdaniem Wnioskodawców podlega opodatkowaniu podatkiem od osób fizycznych.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Podstawową zasadą obowiązującą w przepisach ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 163 z późn. zm.) jest zasada powszechności opodatkowania, która wyrażona została w art. 9 ust. 1 tej ustawy.

Zgodnie z jego treścią:

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Stosownie do art. 9 ust. 2 ww. ustawy:

Dochodem ze źródła przychodów, jeżeli przepisy art. 23o, art. 23u, art. 24-24b, art. 24c, art. 24e, art. 30ca, art. 30da oraz art. 30f nie stanowią inaczej, jest nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów.

Jak stanowi art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Jak wynika z powołanego przepisu, ustawodawca przyjął zasadę, że przychodem są:

•      pieniądze i wartości pieniężne, które zostały otrzymane przez podatnika – tj. takie pieniądze i wartości pieniężne, które podatnik rzeczywiście „dostał, odebrał, zainkasował, objął w posiadanie”;

•      pieniądze i wartości pieniężne, które zostały postawione do dyspozycji podatnika – tj. takie przysporzenia, które zostały mu faktycznie udostępnione/przekazane do odbioru; takie pieniądze i środki pieniężne, które podatnik ma możliwość włączyć do swojego władztwa, a więc ma możliwość skorzystania z tychże pieniędzy i wartości pieniężnych i nie jest to uzależnione od dodatkowej zgody osoby stawiającej określone pieniądze i wartości pieniężne do dyspozycji podatnika.

Pojęcie przychodu wiąże się zatem z przysporzeniem majątkowym po stronie podatnika, z wartością wchodzącą do jego majątku. Przychodami w rozumieniu art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych mogą być tylko takie świadczenia, które nie mają charakteru zwrotnego. Skoro bowiem przychód jest określonym przyrostem majątkowym po stronie podatnika jego otrzymanie musi mieć charakter definitywny.

Za przychody należy zatem uznać każdą formę przysporzenia majątkowego, zarówno formę pieniężną jak i niepieniężną, w tym nieodpłatne świadczenia otrzymane przez podatnika.

Dla celów podatkowych przyjmuje się, że nieodpłatne świadczenie obejmuje każde działanie lub zaniechanie na rzecz innej osoby oraz wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze w działalności podmiotów, których skutkiem jest przysporzenie majątku innej osoby, mające konkretny wymiar finansowy.

Ustawodawca tworząc system opodatkowania dochodów osób fizycznych miał na względzie, że przysporzenia uzyskiwane przez osoby fizyczne mogą być skutkiem różnych rodzajów czynności i zdarzeń. Stworzył więc klasyfikację tych przysporzeń w oparciu o kryterium źródła przychodów i system ich opodatkowania uwzględniający specyfikę poszczególnych źródeł przychodów. W języku powszechnym mianem „źródła” określane jest „to, co stanowi początek czegoś”, „przyczyna czegoś”, a synonimami tego pojęcia są m.in. czynnik sprawczy, powód, pochodzenie.

Przepis art. 10 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych zawiera katalog źródeł przychodów podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 9 ww. ustawy źródłem przychodów są inne źródła.

Stosownie do art. 20 ust. 1 ww. ustawy:

Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17.

Jak dowodzi użycie sformułowania „w szczególności” definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy. W związku z tym każde świadczenie mające realną korzyść finansową, o ile nie stanowi konkretnej kategorii przychodu zaliczanego do jednego ze źródeł wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1-8b ww. ustawy, jest dla świadczeniobiorcy przychodem z innych źródeł.

Instytucja kredytu uregulowana została przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 38 ze zm.). Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 tej ustawy:

Przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.

Otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo. O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych można więc mówić w każdej sytuacji, gdy podatnik – czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też na skutek określonego zdarzenia powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów – uzyskuje określone przysporzenie majątkowe.

Z powodu abuzywności klauzul walutowych znajdujących się w umowach o kredyt hipoteczny sądy orzekają o nieważności jednostkowych umów o kredyt hipoteczny zawartych przez banki. Stwierdzenie nieważności powoduje usunięcie z obrotu prawnego wadliwej czynności prawnej polegającej na zawarciu umowy kredytu hipotecznego. Nieważność umowy kredytu oznacza, że zobowiązania stron umów, banku i klienta, nigdy nie powstały, a strony zobowiązane są zwrócić to, co świadczyły w związku z nieważną umową jako świadczenia nienależne. Kredytodawca powinien zatem zwrócić wszystkie świadczenia pobrane od kredytobiorcy, a kredytobiorca powinien zwrócić kwotę faktycznie otrzymanego kredytu. W przypadku stwierdzenia nieważności umowy przez sąd skutki prawne na gruncie cywilnym występują ex tunc (wstecz), a więc od momentu zawarcia umowy dotkniętej wadliwością (przesłanką nieważności), co oznacza, że umowa kredytu jako nieważna już od chwili jej zawarcia nie wywołuje skutków prawnych. Mamy do czynienia z sytuacją jakby w ogóle nie doszło do jej zawarcia.

Z Państwa wniosku wynika, że (...) 2008 r. zawarliście Państwo umowę kredytu hipotecznego przeznaczonego na pokrycie części kosztów zakupu nieruchomości oraz na pokrycie części kosztów budowy domu mieszkalnego.

W 2018 roku złożyliście Państwo do Sądu pozew przeciwko bankowi udzielającemu kredyt w wyniku czego, (...) 2022 r. Sąd wydał wyrok, na mocy którego ustalił, że umowa kredytu jest nieważna oraz zasądził na rzecz Kredytobiorców kwoty wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od tych kwot, który to wyrok został następnie utrzymany w mocy wyrokiem Sądu Apelacyjnego.

Stwierdzenie nieważności umowy kredytu przez sąd spowoduje usunięcie z obrotu prawnego wadliwej czynności prawnej, jaką była umowa kredytu – ze skutkiem od momentu zawarcia tej umowy. Oznaczać to będzie, że zobowiązania stron umowy nigdy nie powstały, a strony zobowiązane są zwrócić to, co świadczyły w związku z nieważną umową jako świadczenia nienależne.

Pamiętać trzeba więc, że w przypadku zwrotu świadczenia na podstawie nieważnej umowy kredytowej, klient otrzymuje z powrotem swój kapitał – zwrot zapłaconych bankowi kwot. Nie ma zatem podstaw, aby zwrócone kwoty uznać za dochód podlegający opodatkowaniu.

Dla celów podatkowych zwrot taki jest obojętny podatkowo.

W przypadku natomiast otrzymania zwrotu ustalonej w ugodzie kwoty wyjaśniam ponownie, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym o charakterze definitywnym, nie mające charakteru zwrotnego.

Zauważyć należy, że w sytuacji, w której w wyniku zawarcia ugody powstaje nadpłata należności kredytowych, która podlega zwrotowi na rzecz kredytobiorcy, to – co do zasady – zwrot przez bank takich kwot wcześniej wpłaconych mu przez kredytobiorcę i nieprzekraczających różnicy pomiędzy należnością wobec banku sprzed przewalutowania albo ponownego przeliczenia kredytu, a należnością wobec banku po przewalutowaniu albo ponownym przeliczeniu kredytu, jest neutralny podatkowo (nie jest przychodem kredytobiorcy). Zwrot takich środków ma charakter zwrotu środków nienależnych bankowi – nadpłaconych ponad należną kwotę kredytu i odsetek.

Jedynie w sytuacji, gdy na podstawie ugody kredytobiorca otrzyma od banku środki pieniężne, których wysokość będzie wykraczała poza ww. różnicę, kwota tych środków będzie przychodem kredytobiorcy. Będzie wtedy podlegała opodatkowaniu jako przychód z innych źródeł, o którym mowa w art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Z Państwa wniosku wynika, że:

·      do dnia 13 lutego 2025 r. wpłacili Państwo na rzecz Banku kwoty 131.049,09 PLN i 37.430,95 CHF na podstawie Umowy Kredytu uznanej za nieważną, przy czym z tej kwoty prawomocnym wyrokiem Sądu zasądzona została kwota 114.499,64 PLN oraz kwota 24.265,64 CHF wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie;

·      bank dokonał wpłaty na rachunek bankowy pełnomocnika Kredytobiorcy kwot 114.499,64 PLN i 24.265,64 CHF tytułem należności głównej oraz kwot 63.313,11 PLN i 9.464,58 CHF tytułem odsetek, co stanowi całkowite wykonanie prawomocnego wyroku Sądu;

·      w konsekwencji łączna Państwa wierzytelność względem Banku wynosi 16.549,45 PLN i 13.165,31 CHF;

·      bank udostępnił Państwu kapitał w kwocie 220.000,01 PLN. Ponadto bankowi należne są odsetki ustawowe za opóźnienie;

·      dokonaliście Państwo z bankiem wzajemnego umownego potrącenia wierzytelności, wskutek czego obie te wierzytelności umarzają się wzajemnie do wysokości wierzytelności niższej.

Z Państwa wniosku wynika więc, że ugoda przewiduje jedynie rozliczenie pozostałych - w wyniku wykonania wyroku - wierzytelności obu stron poprzez ich potrącenie. Z wniosku nie wynika, aby kwota otrzymana od banku miała charakter dodatkowego świadczenia czy też przekraczała kwoty wcześniej wpłacone do banku.

Odnosząc się zatem do Państwa wątpliwości wyrażonych w pytaniu pierwszym i drugim wskazuję, że otrzymany przez Państwa zwrot nieleżenie wpłaconych rat kredytu dokonany w wyniku stwierdzenia nieważności umowy kredytu, o którym mowa w Państwa pytaniu drugim nie spowoduje po Państwa stronie jako kredytobiorców powstania przychodu w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, klasyfikowanego do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ww. ustawy, podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

W konsekwencji, rezygnacja przez bank w drodze ugody sądowej z dochodzenia części należnych mu odsetek ustawowych za opóźnienie w spłacie kredytu również nie będzie stanowić przysporzenia po Państwa stronie, gdyż związane są one z umową, wobec której sąd stwierdził jej nieważność. Rezygnację z odsetek za opóźnienie w ramach porozumienia/ugody traktować należy jako element restrukturyzacji zadłużenia, a nie realne przysporzenie majątkowe (wzrost majątku) kredytobiorcy.

W złożonym wniosku, Państwa wątpliwości dotyczą również kwestii opodatkowania zasądzonych wyrokiem (czy też uwzględnionych w kwocie wypłacanej na podstawie ugody) odsetek ustawowych za opóźnienie.

Wskazuję, że różnego rodzaju świadczenia, w tym m.in. odszkodowania, zadośćuczynienia oraz odsetki za zwłokę w wypłacie tychże świadczeń stanowią – co do zasady – przychód w rozumieniu cytowanego wyżej art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Nie oznacza to jednak, że wszystkie świadczenia z ww. tytułów są opodatkowane. Niektóre z nich, wymienione w katalogu zwolnień przedmiotowych określonym w art. 21 ust. 1 ww. ustawy, korzystają ze zwolnienia od podatku dochodowego.

Wyjaśnić zatem należy, że instytucję prawną odsetek za zwłokę reguluje art. 481 § 1 i § 2 ustawy Kodeks cywilny:

§ 1. Jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi.

§ 2. Jeżeli stopa odsetek za opóźnienie nie była oznaczona, należą się odsetki ustawowe za opóźnienie w wysokości równej sumie stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego i 5,5 punktów procentowych. Jednakże gdy wierzytelność jest oprocentowana według stopy wyższej, wierzyciel może żądać odsetek za opóźnienie według tej wyższej stopy.

Nie każde odsetki otrzymane przez osoby fizyczne podlegają opodatkowaniu. Ustawodawca przewidział w niektórych sytuacjach w odniesieniu do odsetek możliwość zwolnienia od podatku dochodowego. Takie zwolnienie przysługuje tylko wówczas, gdy przepis omawianej ustawy zawiera w tym przedmiocie wyraźne postanowienie.

Ustawą z 29 października 2021 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2021 r. poz. 2105) do ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wprowadzono art. 21 ust. 1 pkt 95b, który ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od 1 stycznia 2021 r.

Zgodnie z przepisem art. 21 ust. 1 pkt 95b ww. ustawy:

Wolne od podatku dochodowego są odsetki z tytułu nieterminowej wypłaty należności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym, wolnych od podatku dochodowego lub od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Jak wynika z brzmienia tego przepisu zwolnienie to obejmuje tylko takie odsetki, które spełniają równocześnie dwa warunki:

1)  są naliczane z tytułu nieterminowej wypłaty należności,

2)  świadczenia, od których są naliczane nie podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym, są wolne od podatku dochodowego lub na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano od nich poboru podatku.

Skoro zatem zarówno zwrot nienależnie pobranych świadczeń, które Państwo otrzymają na podstawie prawomocnego wyroku sądu lub na podstawie zawartej ugody bankowej, nie podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, to wypłacone od takich świadczeń odsetki ustawowe za opóźnienie będą korzystać ze zwolnienia z opodatkowania na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W konsekwencji, nie będzie na Państwu ciążył obowiązek zapłaty podatku dochodowego do osób fizycznych z tego tytułu.

Jak wynika z Państwa wniosku, w sprawie prowadzonej przez Sąd Okręgowy w (...) ponieśliście Państwo rzeczywiste koszty obsługi prawnej w wysokości 4000 zł (wynagrodzenie kancelarii z tytułu umowy zlecenia prowadzenia powyższej sprawy przed Sądem we Włocławku).

Tymczasem w ramach zawartej ugody bank zobowiązał się do zapłaty kwoty 5.400,00 zł tytułem zwrotu ww. kosztów.

Mając na uwadze powyższe, stwierdzam, że zwrot kosztów obsługi prawnej, w ramach zawartej ugody, nie spowoduje powstania przychodu u kredytobiorców, w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, o ile zwracana przez bank kwota nie będzie przewyższała poniesionych przez kredytobiorców wydatków z tego tytułu. W takiej sytuacji zwrot ten nie stanowi po ich stronie przysporzenia, wzrostu majątku. Otrzymana kwota będzie stanowiła jedynie zwrot poniesionych wcześniej wydatków.

Zauważyć trzeba więc, że zwrot poniesionych przez Państwa kosztów postępowania sądowego nie będzie powodować powstania po Państwa stronie przychodu, ponieważ w związku z dokonanym zwrotem tych kosztów nie nastąpi realne przysporzenie majątkowe. Kwota ta stanowi jedynie zwrot poniesionych wcześniej wydatków – nie będzie więc dochodem podlegającym opodatkowaniu.

Opodatkowaniu podlegać będzie natomiast nadwyżka z otrzymanej kwoty od banku ponad wartość poniesionych kosztów.

Reasumując Państwa stanowisko, w świetle którego całościowe rozliczenie wskazane w ugodzie, to jest rezygnacja banku z części odsetek za opóźnienie oraz wzajemne potrącenie wierzytelności i odsetki ustawowe od tego rozliczenia, również zwrot przez Bank kwoty kosztów procesu w wysokości 4000 zł nie generują po Państwa stronie obowiązku zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych, a ze wszystkich kwot objętych ugodą sądową jedynie kwota 1400 zł podlega opodatkowaniu podatkiem od osób fizycznych – jest co do zasady prawidłowe.

Zastrzegam przy tym, że nie odniosłem się do tej części Państwa argumentacji, która dotyczy możliwości zastosowania rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 102 ze zm.), bowiem sformułowali ją Państwo fakultatywnie obok ich podstawowego stanowiska, którego prawidłowość potwierdziłem w niniejszej interpretacji.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wobec Państwa i tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze stanem faktycznym (opisem stanu faktycznego) podanym przez Państwa w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.

Jednocześnie zaznaczam, że niniejszą interpretację wydałem w oparciu o opis okoliczności przedstawionych we wniosku. Rolą postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów podatkowych nie jest ustalanie stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego), stanowi to bowiem domenę ewentualnego postępowania podatkowego. To na podatniku ciąży obowiązek udowodnienia w toku tego postępowania okoliczności faktycznych, z których wywodzi on dla siebie korzystne skutki prawne.

Nie prowadzę postępowania dowodowego, ograniczam się do analizy okoliczności podanych we wniosku. W stosunku do tych okoliczności wyrażam swoje stanowisko, które zawsze musi być jednak ustosunkowaniem się do poglądu (stanowiska) prezentowanego w danej sprawie przez Wnioskodawcę. Jeżeli w toku ewentualnego postępowania kontrolnego organ uzna, że zdarzenie opisane we wniosku różni się od zdarzenia występującego w rzeczywistości, wówczas wydana interpretacja nie będzie Państwa chroniła.

Odnośnie powołanych interpretacji indywidualnych informuję, że interpretacje te dotyczą tylko konkretnych, indywidualnych spraw podatników, w określonych stanach faktycznych/zdarzeniach przyszłych i tylko w tych sprawach rozstrzygnięcia w nich zawarte są wiążące. Natomiast organ podatkowy, pomimo że w ocenie indywidualnych spraw podatników posiłkuje się wydanymi rozstrzygnięciami, to nie ma możliwości zastosowania ich wprost, z tego powodu, że nie stanowią materialnego prawa podatkowego.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację przez Zainteresowanego, który jest stroną postępowania

Pan A.A (Zainteresowany będący stroną postępowania – art. 14r § 2 Ordynacji podatkowej) ma prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a, art. 14b § 1 i art. 14r Ordynacji podatkowej.