Interpretacja 0115-KDIT3.4011.33.2026.1.KP

Interpretacja indywidualna

– stanowisko prawidłowe

Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

15 stycznia 2026 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

Jest Pan aplikantem adwokackim i od stycznia 2025 r. odbywa Pan aplikację adwokacką w Izbie Adwokackiej w A.

W dniu 4 grudnia 2025 r. założył Pan działalność gospodarczą polegającą na świadczeniu usług prawnych (PKD główne: 69.10.Z) oraz prowadzeniu szkoleń z zakresu prawa (PKD dodatkowe: 85.59.B) - X (NIP: (...)). Pana działalność opodatkowana jest na zasadach ogólnych, według skali podatkowej.

W ramach działalności gospodarczej świadczy Pan usługi prawne jako aplikant adwokacki dla kancelarii adwokackich, radcowskich i innych podmiotów. Jako aplikant adwokacki może Pan zastępować adwokatów przed sądami, wykonywać fotokopie akt spraw sądowych z ich upoważnienia – czynności tych nie mógłby Pan wykonywać, gdyby nie posiadał Pan statusu aplikanta adwokackiego. Wówczas też zakres oferowanych przez Pana usług byłby węższy.

Przed dniem założenia działalności gospodarczej, ale w tym samym roku, w którym założył Pan działalność gospodarczą – czyli w roku 2025 – poniósł Pan następujące wydatki, które są związane z prowadzoną przez Pana działalnością gospodarczą:

1)  opłatę roczną za aplikację adwokacką w wysokości 5 850 zł;

2)  obowiązkową składkę dla aplikanta adwokackiego z tytułu przynależności do Izby Adwokackiej w A. w wysokości 550 zł (50 zł miesięcznie, składka za okres styczeń-listopad 2025 r.).

Poniesienie tych wydatków było konieczne i wynikało:

ad. 1) z art. 76b ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze oraz § 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 grudnia 2020 r. w sprawie wysokości opłaty rocznej za aplikację adwokacką;

ad. 2) § 5 ust. 1 w zw. § 30 ust. 4 Regulaminu odbywania aplikacji adwokackiej (tekst jednolity ogłoszony uchwałą nr 34/2021 Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia 27 listopada 2021 r.) oraz z uchwały (...) Zgromadzenia Izby Adwokackiej w A z (...).

Ww. wydatki są należycie udokumentowane potwierdzeniami przelewów wykonanymi na konto Okręgowej Rady Adwokackiej w A.

Pytanie

Czy wydatki w postaci składki do izby adwokackiej należnej od aplikanta adwokackiego oraz opłaty rocznej za aplikację adwokacką, poniesione przez Pana w 2025 r. przed dniem założenia przez Pana działalności gospodarczej stanowią koszty uzyskania przychodu z tej działalności gospodarczej i mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodu w dacie rozpoczęcia działalności gospodarczej?

Pana stanowisko w sprawie

W Pana ocenie wydatki w postaci składki do izby adwokackiej należnej od aplikanta adwokackiego oraz opłaty rocznej za aplikację adwokacką, poniesione przez Pana w 2025 r. przed dniem założenia przez Pana działalności gospodarczej stanowią koszty uzyskania przychodu z tej działalności gospodarczej i powinny być one zaliczone do kosztów uzyskania przychodu w dacie rozpoczęcia działalności gospodarczej.

Wskazać bowiem należy, że zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej: „u.p.d.o.f.”) kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23.

Przyjmuje się, że aby wydatek mógł być uznany za koszt uzyskania przychodów powinien:

1)  pozostawać w związku przyczynowo-skutkowym z przychodami lub źródłem przychodów i być poniesiony w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów,

2)  nie znajdować się na liście kosztów nieuznawanych za koszty uzyskania przychodów, wymienionych w art. 23 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych;

3)  być właściwie udokumentowany.

W pierwszej kolejności należy zatem wskazać, że wskazane przez Pana koszty nie znajdują się w katalogu określonym w art. 23 u.p.d.o.f., w szczególności zaś składka do izby adwokackiej ponoszona przez aplikanta adwokackiego nie jest składką na rzecz organizacji, do których przynależność podatnika nie jest obowiązkowa (art. 23 ust. 1 pkt 30 u.p.d.o.f.), gdyż przynależność aplikanta adwokackiego do izby adwokackiej jest obowiązkowa i wynika z art. 2 i art. 38 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze (zgodnie z tymi przepisami adwokaturę stanowi ogół adwokatów i aplikantów adwokackich, a izbę adwokacką stanowią adwokaci i aplikanci adwokaccy, mający siedzibę zawodową na terenie izby).

Ww. wydatki są też przez Pana właściwie udokumentowane potwierdzeniami przelewów na rzecz Okręgowej Rady Adwokackiej.

Pozostaje zatem do rozstrzygnięcia kwestia, czy ww. wydatki pozostają w związku przyczynowo-skutkowym z przychodami lub źródłem przychodów i zostały poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów.

W Pana ocenie ww. wydatki zostały poniesione w celu osiągnięcia przychodów, gdyż były konieczne dla uzyskania i utrzymania przez Pana statusu aplikanta adwokackiego (por. niżej), co pozwala Panu obecnie - po założeniu działalności gospodarczej - świadczyć usługi prawne jako aplikant adwokacki i korzystać z uprawnień do zastępowania adwokatów, w tym przed sądami (zob. art. 77 ustawy - Prawo o adwokaturze), co nie byłoby możliwe bez posiadania statusu aplikanta adwokackiego.

Znacząco wpływa to na zakres oferowanych przez Pana usług i czyni Pana atrakcyjniejszym do współpracy kontrahentem niż prawnicy nieposiadający statusu aplikanta adwokackiego czy radcowskiego.

Ww. koszty są zatem racjonalne i gospodarczo uzasadnione i związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, a ich celem jest osiągnięcie przychodów, a także zabezpieczenie oraz zachowanie źródła przychodów. Należy w tym miejscu wskazać bowiem także, że ww. wydatki były konieczne do poniesienia i wynikało to z przepisów prawa:

–    w przypadku opłaty rocznej - z art. 76b ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze oraz § 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 grudnia 2020 r. w sprawie wysokości opłaty rocznej za aplikację adwokacką;

–    w przypadku składki - z § 5 ust. 1 w zw. § 30 ust. 4 Regulaminu odbywania aplikacji adwokackiej (tekst jednolity ogłoszony uchwałą nr 34/2021 Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia 27 listopada 2021 r.) oraz z uchwały (...) Zgromadzenia Izby Adwokackiej w A. z (...).

Wydatki ponoszone przez Pana w toku odbywania aplikacji adwokackiej i z nią związane (opłata roczna, składka) ponoszone były świadomie w związku z działalności gospodarczą, której rozpoczęcie było planowane nie później niż po zdaniu egzaminu zawodowego i uzyskaniu tytułu adwokata oraz wpisu na listę adwokatów. Warto bowiem podkreślić, że adwokaci nie mogą wykonywać swojego zawodu w ramach umowy o pracę (art. 4a w zw. z art. 4b ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo o adwokaturze), zatem prędzej czy później rozpoczęcie własnej działalności gospodarczej jest konieczne i niektóre osoby zakładają taką działalność jeszcze w trakcie trwania aplikacji adwokackiej.

Warto także podkreślić, że możliwość zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków na opłatę roczną za szkolenia aplikanta adwokackiego/radcowskiego oraz składki członkowskiej aplikanta zasadniczo nie budzi wątpliwości - zob. np. interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 14.07.2021 r., znak: 0115-KDIT3.4011.424.2021.1.AD, w której wskazano, że: „stwierdzić należy, że wydatki - pod warunkiem ich prawidłowego udokumentowania – poniesione przez Wnioskodawcę na opłatę roczną za aplikację oraz koszty obowiązkowych składek członkowskich, jako wydatki poniesione w roku podatkowym, w którym istniało już źródło przychodów - mogą zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów”.

Należy także wskazać, że choć w dacie ponoszenia wskazywanych przez Pana wydatków nie prowadził Pan jeszcze działalności gospodarczej, to wydatki te były bezpośrednio związane z prowadzoną przez Pana od 4 grudnia 2025 r. działalnością gospodarczą.

Warto w tym miejscu wskazać, że Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji indywidualnej z dnia 20 lutego 2025 r., znak: 0112-KDIL2-2.4011.895.2024.2.AG wskazał, że do kosztów uzyskania przychodów można zaliczyć „wydatki poniesione [...] w roku podatkowym, w którym istniało już to źródło przychodów [...], pod warunkiem prawidłowego ich udokumentowania”; w interpretacji tej Dyrektor KIS wykluczył natomiast możliwość zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków poniesionych przed rokiem podatkowym, w którym rozpoczęto działalność gospodarczą. Z opinią tą zgodził się WSA w Poznaniu, który stwierdził, że: „organ prawidłowo uznał, że skoro źródło przychodu (pozarolnicza działalność gospodarcza) powstało w roku 2024, to tylko wydatki poniesione w tym roku i spełniające przesłanki przyporządkowania ich do tego źródła, można zaliczyć do kosztów uzyskania przychodu” (wyrok WSA w Poznaniu z 7.08.2025 r., I SA/Po 241/25).

Przesądza to zatem o możliwości zaliczenia przez Pana w dacie rozpoczęcia działalności gospodarczej wydatków w postaci składki do izby adwokackiej należnej od aplikanta adwokackiego oraz opłaty rocznej za aplikację adwokacką, poniesionych przez Pana w 2025 r. przed dniem założenia przez Pana działalności gospodarczej do kosztów uzyskania przychodu z tej działalności gospodarczej.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.):

Kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23.

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie zawiera wykazu wydatków, który przesądzałby o ich zaliczeniu do kosztów uzyskania przychodów. Zatem przyjmuje się, że kosztami uzyskania przychodów są wszelkie racjonalnie uzasadnione wydatki związane z prowadzoną działalnością, których celem jest osiągnięcie przychodów lub zabezpieczenie albo zachowanie źródła przychodów tak, aby to źródło przynosiło przychody także w przyszłości. W takim ujęciu kosztami tymi będą zarówno wydatki pozostające w bezpośrednim związku z uzyskanymi przychodami, jak i pozostające w związku pośrednim, jeżeli zostanie wykazane, że zostały w sposób racjonalny poniesione w celu uzyskania przychodów (w tym dla zagwarantowania funkcjonowania źródła przychodów), nawet wówczas gdyby z obiektywnych powodów przychód nie został osiągnięty.

Dlatego też kosztem uzyskania przychodów są wszelkie wydatki, których poniesienie pozostaje w związku przyczynowo-skutkowym z uzyskaniem przychodów z danego źródła bądź też zachowaniem albo zabezpieczeniem źródła przychodów i nie są wymienione w art. 23 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Zatem, aby wydatek poniesiony przez podatnika stanowił dla niego koszt uzyskania przychodów, muszą być spełnione następujące warunki:

·      został poniesiony przez podatnika, tj. w ostatecznym rozrachunku musi on zostać pokryty z zasobów majątkowych podatnika (nie stanowią kosztów uzyskania przychodów podatnika wydatki, które zostały poniesione na działalność podatnika przez osoby inne niż podatnik),

·      jest definitywny (rzeczywisty), tj. wartość poniesionego wydatku nie została podatnikowi w jakikolwiek sposób zwrócona,

·      pozostaje w związku z prowadzoną przez podatnika działalnością gospodarczą,

·      poniesiony został w celu uzyskania, zachowania lub zabezpieczenia przychodów lub może mieć wpływ na wielkość osiągniętych przychodów,

·      został właściwie udokumentowany,

·      nie może znajdować się w grupie wydatków, których zgodnie z art. 23 ust. 1 ww. ustawy nie uważa się za koszty uzyskania przychodów.

Powołany przepis wskazuje, że przy ocenie danego wydatku przede wszystkim musi istnieć źródło przychodów. Z zasadą tą skorelowane są przepisy ustanawiające reguły potrącania wydatków w określonym czasie.

Stwierdzenie, że określone wydatki poniesione przez podatnika spełniają wszystkie wskazane przez ustawodawcę warunki podatkowego uznania ich za koszt uzyskania przychodów, stanowi bowiem niezbędną przesłankę odliczenia ich przez podatnika od osiągniętego przychodu.

W przypadku źródła przychodów, jakim jest pozarolnicza działalność gospodarcza, należy przyjąć, że kosztami uzyskania przychodów są wszelkie racjonalne i gospodarczo uzasadnione wydatki związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, których celem jest osiągnięcie przychodów, zabezpieczenie lub zachowanie źródła przychodów.

Przy czym – związek przyczynowy między poniesieniem wydatku a osiągnięciem przychodu bądź zachowaniem lub zabezpieczeniem jego źródła należy oceniać indywidualnie w stosunku do każdego wydatku. Z oceny tego związku powinno wynikać, że poniesiony wydatek obiektywnie może przyczynić się do osiągnięcia przychodu bądź służyć zachowaniu lub zabezpieczeniu źródła przychodów.

Koszty poniesione na zachowanie źródła przychodu to koszty, które poniesione zostały, aby przychody z danego źródła przychodów w dalszym ciągu uzyskiwano oraz aby takie źródło w ogóle dalej istniało. Natomiast za koszty służące zabezpieczeniu źródła przychodów należy uznać koszty poniesione na ochronę istniejącego źródła przychodów, w sposób gwarantujący bezpieczne funkcjonowanie tego źródła. Istotą tego rodzaju kosztów jest więc ich obligatoryjne poniesienie w celu nie dopuszczenia do utraty źródła przychodu w przyszłości.

Należy przy tym podkreślić, że obowiązek jednoznacznego wykazania związku przyczynowo-skutkowego między poniesionym wydatkiem a przychodem uzyskanym z działalności, zachowaniem albo zabezpieczeniem źródła tego przychodu – każdorazowo spoczywa na podatniku.

Ustawodawca, posługując się zwrotem „koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów”, przypisuje temu określeniu cechę świadomego, zamierzonego, przemyślanego i logicznego działania podatnika przyporządkowanego osiągnięciu przychodów, a nie odwołuje się do skutku będącego następstwem określonego działania. Wykładnia językowa użytego przez ustawodawcę pojęcia „koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów” oznacza, że podatnik ma możliwość odliczenia dla celów podatkowych wszelkich wydatków pod tym wszakże warunkiem, że wykaże, iż świadomie poniósł określony wydatek, który ma związek z prowadzoną działalnością gospodarczą, a jego poniesienie miało lub mogło mieć wpływ na wielkość osiągniętego przychodu. Zależność między poniesionymi w danym czasie kosztami a możliwością uzyskania w przyszłości z tego tytułu przychodów trzeba zatem rozpatrywać na podstawie adekwatnego związku przyczynowego. Przy kwalifikowaniu określonych wydatków poczynionych przez podatnika do kosztów podatkowych należy jednocześnie brać pod uwagę przeznaczenie wydatku (jego celowość), jak też potencjalną możliwość przyczynienia się wydatku do osiągnięcia przychodów podatnika.

Należy ponadto dodać, że samo wyliczenie kosztów, których nie uważa się za koszty uzyskania przychodów, nie stwarza domniemania, że wszystkie pozostałe koszty, które nie są wymienione w art. 23 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zostają z mocy samego prawa uznane za koszty podlegające odliczeniu. Innymi słowy – poniesienie wydatku, który nie został wyłączony w art. 23 omawianej ustawy podatkowej, nie oznacza, że wydatek taki automatycznie będzie uznany za koszt uzyskania przychodów.

W opisie sprawy wskazał Pan, że:

·      Jest Pan aplikantem adwokackim i od stycznia 2025 r. odbywa Pan aplikację adwokacką w Izbie Adwokackiej w A.

·      4 grudnia 2025 r. założył Pan działalność gospodarczą polegającą na świadczeniu usług prawnych (PKD główne: 69.10.Z) oraz prowadzeniu szkoleń z zakresu prawa (PKD dodatkowe: 85.59.B) – X.

·      Pana działalność opodatkowana jest na zasadach ogólnych, według skali podatkowej.

·      W ramach działalności gospodarczej świadczy Pan usługi prawne jako aplikant adwokacki dla kancelarii adwokackich, radcowskich i innych podmiotów.

·      Jako aplikant adwokacki może Pan zastępować adwokatów przed sądami, wykonywać fotokopie akt spraw sądowych z ich upoważnienia.

·      Przed dniem założenia działalności gospodarczej, ale w tym samym roku, w którym założył Pan działalność gospodarczą – czyli w roku 2025 – poniósł Pan następujące wydatki, które są związane z prowadzoną przez Pana działalnością gospodarczą:

1)  opłatę roczną za aplikację adwokacką w wysokości 5 850 zł;

2)  obowiązkową składkę dla aplikanta adwokackiego z tytułu przynależności do Izby Adwokackiej w A. w wysokości 550 zł (50 zł miesięcznie, składka za okres styczeń-listopad 2025 r.).

·      Ww. wydatki są należycie udokumentowane potwierdzeniami przelewów wykonanymi na konto Okręgowej Rady Adwokackiej w A.

Reasumując mając na uwadze powołane przepisy prawa oraz przedstawiony opis sprawy, wskazać należy, że poniesione wydatki na obowiązkowe składki do izby adwokackiej oraz opłatę roczną za aplikację adwokacką, poniesione przez Pana w 2025 r. - tj. w roku podatkowym, w którym istniało już źródło przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej - mogą stanowić koszty uzyskania przychodów w prowadzonej przez Pana działalności gospodarczej, pod warunkiem ich właściwego udokumentowania. Należy przy tym podkreślić, że obowiązek jednoznacznego wykazania związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy poniesionymi wydatkami, a przychodem uzyskanym z działalności gospodarczej, zachowaniem albo zabezpieczeniem źródła tego przychodu - każdorazowo należy do podatnika.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

Powołane przez Pana we wniosku interpretacje indywidualne dotyczą konkretnych, indywidualnych spraw, osadzonych w określonych stanach faktycznych (zdarzeniach przyszłych) i są wiążące tylko w tych sprawach.

Odnosząc się natomiast do powołanych przez Pana wyroków sądów administracyjnych zaznaczam, że jakkolwiek orzeczenia sądów administracyjnych kształtują linię wykładni obowiązującego prawa, jednak dotyczą wyłącznie konkretnych spraw, w danym stanie faktycznym. Orzeczenia te zapadły w indywidualnych sprawach i w świetle art. 87 ustawy z dnia 2 kwietnia 1997 r. – Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. Nr 78, poz. 483 ze zm.) nie są źródłem powszechnie obowiązującego prawa.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1)  z zastosowaniem art. 119a;

2)  w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3)  z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego .

Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.