Interpretacja 0115-KDIT3.4011.366.2026.2.KP

Interpretacja indywidualna

– stanowisko nieprawidłowe

Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest nieprawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

21 kwietnia 2026 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełnił go Pan pismem z 25 maja 2026 r. (wpływ) – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

W dniu (...) 2007 r. Wnioskodawca zawarł z bankiem umowę kredytu hipotecznego nr (...) indeksowanego do CHF. W związku z występowaniem w umowie postanowień niedozwolonych, Wnioskodawca wystąpił na drogę sądową o ustalenie nieważności umowy kredytu.

Wyrokiem Sądu Okręgowego w (...) z dnia (...) 2023 r., sygn. akt (...), a następnie wyrokiem Sądu Apelacyjnego w (...) V Wydział Cywilny z dnia (...) 2025 r., sygn. akt (...), umowa kredytu została uznana za nieważną.

Na mocy prawomocnego wyroku sądu zasądzono od banku na rzecz Wnioskodawcy kwotę 119 911,52 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 8 marca 2022 r. do dnia zapłaty.

Zapłata zasądzonej kwoty wraz z odsetkami nastąpiła w dniu 28 listopada 2025 r.

Rozliczenie pomiędzy stronami nastąpiło poprzez potrącenie wzajemnych roszczeń, w wyniku czego bank wypłacił Wnioskodawcy kwotę 55 407,77 zł, stanowiącą różnicę pomiędzy zasądzonym świadczeniem a kwotą kapitału należnego bankowi.

Uzupełnienie wniosku

Wnioskodawca był jedynym kredytobiorcą umowy kredytu hipotecznego zawartej w dniu (...) 2007 r.

Kredyt został zaciągnięty na cele mieszkaniowe.

Kredyt został zaciągnięty na zakup nieruchomości, której Wnioskodawca jest właścicielem.

Kredyt został udzielony w kwocie stanowiącej równowartość 154 000 zł (przeliczenie na PLN według wartości otrzymanego kapitału).

Wnioskodawca łącznie spłacił na rzecz banku kwotę 158 043,40 zł tytułem rat kapitałowo-odsetkowych.

Wypłacone przez bank środki pieniężne, poza odsetkami ustawowymi za opóźnienie, stanowiły wyłącznie zwrot środków wpłaconych przez Wnioskodawcę tytułem spłaty kredytu. Nie obejmowały one żadnych dodatkowych świadczeń o innym charakterze.

Zasądzone odsetki stanowią odsetki ustawowe za opóźnienie w rozumieniu art. 481 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny.

Odsetki ustawowe za opóźnienie zostały zasądzone i wypłacone z tytułu nieterminowej wypłaty przez Bank nienależnie pobranych świadczeń, stanowiących zwrot środków wpłaconych przez Wnioskodawcę tytułem spłaty kredytu zaciągniętego w 2007 r., po uznaniu umowy kredytu za nieważną.

Odsetki ustawowe za opóźnienie nie stanowią dla Wnioskodawcy odszkodowania ani zadośćuczynienia. Odsetki te zostały zasądzone na podstawie art. 481 § 1 Kodeksu cywilnego jako świadczenie uboczne związane z opóźnieniem w spełnieniu świadczenia pieniężnego przez bank. Ich funkcją jest ekonomiczne wyrównanie skutków nieterminowego zwrotu świadczeń nienależnie spełnionych przez Wnioskodawcę, a nie naprawienie szkody lub krzywdy w rozumieniu przepisów o odpowiedzialności odszkodowawczej.

Pytanie (ostatecznie sformułowane w uzupełnieniu wniosku)

Ustalenie czy wypłacone przez Bank odsetki ustawowe za opóźnienie będą stanowić dla Wnioskodawcy przychód, który będzie korzystał ze zwolnienia z opodatkowania na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3 lub 3b ustawy o PIT?

Pana stanowisko w sprawie (ostatecznie sformułowane w uzupełnieniu wniosku)

Zdaniem Wnioskodawcy, odsetki ustawowe za opóźnienie zasądzone prawomocnym wyrokiem sądu i wypłacone przez bank w związku z uznaniem umowy kredytu za nieważną nie powinny stanowić przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Odsetki te mają charakter akcesoryjny i zostały zasądzone na podstawie art. 481 § 1 Kodeksu cywilnego jako konsekwencja opóźnienia w zwrocie świadczeń nienależnych. Ich funkcją jest kompensacja skutków czasowego pozbawienia Wnioskodawcy możliwości dysponowania środkami pieniężnymi.

W ocenie Wnioskodawcy, odsetki pozostają ściśle związane z restytucyjnym charakterem rozliczeń nieważnej umowy kredytu. Jednocześnie, w przypadku uznania ich za przychód, Wnioskodawca wskazuje, że powinny korzystać ze zwolnienia na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3 lub 3b ustawy o PIT.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z treścią art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.):

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Zgodnie z art. 11 ust. 1 ww. ustawy:

Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Przychodami w rozumieniu art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych mogą być tylko takie świadczenia, które nie mają charakteru zwrotnego. Skoro przychód jest określonym przyrostem majątkowym po stronie podatnika, jego otrzymanie musi mieć charakter definitywny. Takim przychodem są więc również otrzymane odsetki ustawowe.

Katalog źródeł przychodów podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych zawiera art. 10 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W myśl pkt 9 tego artykułu, do źródeł przychodów zalicza się inne źródła.

Jak stanowi art. 20 ust. 1 ww. ustawy:

Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17.

Definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Każde świadczenie mające realną korzyść finansową, o ile nie stanowi konkretnej kategorii przychodu zaliczanego do jednego ze źródeł wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1-8b ww. ustawy, jest dla świadczeniobiorcy przychodem z innych źródeł.

Zgodnie z art. 69 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 38):

Przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.

Stwierdzenie nieważności powoduje usunięcie z obrotu prawnego wadliwej czynności prawnej polegającej na zawarciu umowy kredytu hipotecznego. Nieważność umowy kredytu oznacza, że zobowiązania stron umów, banku i klienta, nigdy nie powstały, a strony zobowiązane są zwrócić to, co świadczyły w związku z nieważną umową, jako świadczenia nienależne. Kredytodawca powinien zatem zwrócić wszystkie świadczenia pobrane od kredytobiorcy, a kredytobiorca powinien zwrócić kwotę faktycznie otrzymanego kredytu.

W przypadku stwierdzenia nieważności umowy przez sąd skutki prawne na gruncie cywilnym występują ex tunc (wstecz), a więc od momentu zawarcia umowy dotkniętej wadliwością (przesłanką nieważności), co oznacza, że umowa kredytu jako nieważna już od chwili jej zawarcia nie wywołuje skutków prawnych. Mamy do czynienia z sytuacją jakby w ogóle nie doszło do jej zawarcia.

Odnośnie odsetek ustawowych należy wskazać, że instytucję prawną odsetek za zwłokę reguluje art. 481 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.), zgodnie z którym:

Jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi.

Stosownie do art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Wolne od podatku dochodowego są odsetki z tytułu nieterminowej wypłaty należności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym, wolnych od podatku dochodowego lub od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Przepis art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych zwalnia zatem z opodatkowania wszelkie odsetki za opóźnienie wypłacone w związku ze świadczeniami, które nie podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

W opisanej przez Pana sytuacji doszło do wykonania postanowień zapadłych w wyroku sądu. Sąd stwierdził nieważność umowy kredytowej i zasądził na Pana rzecz zwrot środków wpłaconych przez Pana na rzecz banku wraz z odsetkami. Kwota zwrotu nie powoduje więc faktycznego przyrostu w Pana majątku, a jedynie „wyrównanie” wcześniejszego zmniejszenia w Pana majątku. W konsekwencji wypłacone Panu odsetki za opóźnienie zwrotu nienależnie pobranych świadczeń dotyczą świadczenia niepodlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym. Wobec tego ww. odsetki objęte są zwolnieniem od opodatkowania na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a w związku z ich wypłatą nie powstanie u Pana zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych.

Zatem, otrzymane przez Pana odsetki ustawowe – wbrew Pana twierdzeniu – stanowią dla Pana przychód, ale zgodnie z ww. art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy przychód ten korzysta ze zwolnienia od podatku dochodowego od osób fizycznych.

Tym samym, Pana stanowisko, zgodnie z którym „w przypadku uznania ich za przychód, Wnioskodawca wskazuje, że powinny korzystać ze zwolnienia na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3 lub 3b ustawy o PIT” – należało uznać za nieprawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązywał w dniu zaistnienia zdarzenia.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 622). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego.

Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.