Interpretacja 0115-KDIT3.4011.406.2026.2.RS

Interpretacja indywidualna – stanowisko w części prawidłowe i w części nieprawidłowe

Szanowna Pani,

stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego jest:

·      prawidłowe – w zakresie zastosowania zwolnienia przedmiotowego określonego w art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych;

·      nieprawidłowe – w pozostałym zakresie.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

4 maja 2026 r. wpłynął Pani wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełniła go Pani pismem z 19 maja 2026 r. (data wpływu 26 maja 2026 r.) – w odpowiedzi na wezwanie.

Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

A.A była zatrudniona przez X i jego poprzednika prawnego nieprzerwanie przez ponad 22 lata, od (...) 2003 r. do (...) 2025 r.

(...) 2025 r. Pani A zostało wręczone pismo o rozwiązaniu umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika na podstawie art. 52 § 1 pkt 1 Kodeksu pracy.

(...) 2025 r. A.A wniosła do Sądu Rejonowego w (...) odwołanie od rozwiązania umowy o pracę bez zachowania okresu wypowiedzenia przez X, w którym wniosła o przywrócenie do pracy na dotychczasowych warunkach na stanowisku (...) w (...).

Następnie (...) 2025 r. A.A wniosła do Sądu Rejonowego w (...) pozew przeciwko X o zapłatę odszkodowania i zadośćuczynienia poprzez:

1.  Zasądzenie od Pozwanego na rzecz Powódki kwoty (...) tytułem odszkodowania na podstawie art. 415 K.c. w zw. z art. 300 K.p. w zw. z art. 14 ustawy o ochronie sygnalistów za szkody poniesione wskutek bezprawnego zwolnienia z pracy, w tym utratę zarobków i niemożność podjęcia nowego zatrudnienia z powodu adnotacji o zwolnieniu dyscyplinarnym w świadectwie pracy wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia doręczenia odpisu pozwu Pozwanemu do dnia zapłaty;

2.  Zasądzenie od Pozwanego na rzecz Powódki kwoty (...) tytułem zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych na podstawie art. 24 § 1 K.c. w zw. z art. 448 K.c. w zw. z art. 300 K.p. w zw. z art. 14 ustawy o ochronie sygnalistów, w tym godności osobistej, dobrego imienia, reputacji zawodowej i zdrowia psychicznego wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia doręczenia odpisu pozwu Pozwanemu do dnia zapłaty.

W toku postępowania Strony podjęły się mediacji.

Obecnie A.A zamierza zawrzeć z byłym pracodawcą, ugodę mediacyjną zatwierdzoną przez Sąd, w ramach której ma jej zostać wypłacone odszkodowanie:

1.  Z tytułu niezgodnego z prawem rozwiązania umowy o pracę;

2.  Z tytułu ustawy o sygnalistach.

Strony umówiły się na równowartość 6,5 miesięcznego średniego wynagrodzenia za pracę.

Uzupełnienie wniosku

W treści ugody będzie wskazane, że wypowiedzenie umowy zostało dokonane z naruszeniem art. 52 § 1 pkt 1 K.p. w związku z art. 30 § 1 pkt 3 K.p. poprzez niezgodne z prawem rozwiązanie umowy o pracę bez zachowania okresu wypowiedzenia. Ugoda będzie również obejmowała odszkodowanie z tytułu art. 14 ustawy o sygnalistach. W ugodzie będzie jasno wskazane, że bezprawne zwolnienie z pracy Powódki miało charakter działań odwetowych.

Strony umówiły się na równowartość 6,5 miesięcznego średniego wynagrodzenia za pracę. Kwota ta została wyliczona w oparciu o rozmiar rzeczywistej szkody wyrządzonej Powódce niezgodnym z prawem rozwiązaniem umowy o pracę bez zachowania okresu wypowiedzenia. Świadczenie to nie obejmuje utraconych korzyści. Z treści umowy będzie wynikać, iż wyczerpuje ona wszelkie roszczenia stron a zatem będzie równoznaczne z tym, że Powódka zrzeka się roszczenia pieniężnego wobec pracodawcy o utracone korzyści, które mogłaby osiągnąć, gdyby nie została zwolniona z pracy, a wypłacone świadczenie będzie stanowiło odszkodowanie.

Wysokość i zasady ustalania świadczenia wynikają z art. 47¹ K.p. w związku z art. 45 K.p. – wysokość 3 miesięcznego wynagrodzenia oraz z art. 14 ustawy o ochronie sygnalistów (na podstawie art. 24 § 1 K.c. w związku z art. 448 K.c. w zw. z art. 300 K.p.) – wysokość 3,5 miesięcznego wynagrodzenia, co łącznie daje równowartość 6,5 miesięcznego wynagrodzenia obliczonego na mocy zaświadczenia o zarobkach wydanego Powódce przez pozwaną spółkę.

Na mocy art. 183¹⁵ K.p.c. ugoda zawarta przed mediatorem, po jej zatwierdzeniu przez sąd, ma moc prawną ugody zawartej przed sądem. Ugoda zawarta przed mediatorem, którą zatwierdzono przez nadanie jej klauzuli wykonalności, jest tytułem wykonawczym. Ugoda zawarta pomiędzy stronami będzie zatem po jej zatwierdzeniu przez Sąd posiadać moc prawną ugody sądowej w rozumieniu art. 233 K.p.c. [art. 223 Kodeksu postępowania cywilnego – przypis organu].

Pytania

1.  Czy w takim przypadku, odszkodowanie z tytułu niezgodnego z prawem rozwiązania umowy o pracę (na podstawie art. 415 K.c. w zw. z art. 300 K.p. w zw. z art. 14 ustawy o ochronie sygnalistów) wypłacone w kwocie wyższej niż 3 miesięczne wynagrodzenie będzie zwolnione z podatku PIT?

2.  Czy odszkodowanie z tytułu ustawy o sygnalistach na podstawie art. 24 § 1 K.c. w zw. z art. 448 K.c. w zw. z art. 300 K.p., w zw. z art. 14 ustawy o ochronie sygnalistów co do zasady jest zwolnione z podatku PIT?

Pani stanowisko w sprawie

Pani zdaniem, odszkodowanie z tytułu niezgodnego z prawem rozwiązania umowy o pracę, wypłacone na mocy ugody mediacyjnej zatwierdzonej przez sąd, korzysta ze zwolnienia od podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o PIT, gdyż zasady jego ustalania wynikają wprost z przepisów Kodeksu pracy. Zawarcie ugody sądowej nie pozbawia podatnika prawa do skorzystania ze zwolnienia. Przepisy Kodeksu pracy wprost określają zasady ustalania odszkodowania z tytułu niezgodnego z prawem rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia. W omawianej sprawie Powódce przysługuje odszkodowanie, którego zasady ustalania wynikają wprost z Kodeksu pracy. Dyrektor KIS w interpretacji indywidualnej z dnia 20 czerwca 2025 r. (sygn. 0115-KDIT1.4011.247.2025.2.AS) wyraźnie potwierdził, że odszkodowanie będzie korzystało ze zwolnienia w podatku PIT, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 3 updof.

Uregulowane w Kodeksie pracy zasady ustalania omawianych odszkodowań plasują je w kategorii zwolnionych od podatku dochodowego, o ile zostały orzeczone przez sąd lub określone w ugodzie zawartej przed sądem.

Odszkodowanie z tytułu działań odwetowych wobec sygnalisty, wypłacone na mocy tej samej ugody sądowej, korzysta ze zwolnienia na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o PIT jako odszkodowanie, którego zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnej ustawy — tj. ustawy z dnia 14 czerwca 2024 r. o ochronie sygnalistów.

W niniejszej sprawie odszkodowanie nie opiera się wyłącznie na przepisach Kodeksu pracy, lecz w zasadniczej mierze na ustawie z dnia 14 czerwca 2024 r. o ochronie sygnalistów (Dz. U. z 2024 r. poz. 928). Ustawa ta stanowi odrębną ustawę w rozumieniu art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o PIT. Sygnalista, wobec którego dopuszczono się działań odwetowych, ma prawo do odszkodowania w wysokości nie niższej niż przeciętne miesięczne wynagrodzenie w gospodarce narodowej w poprzednim roku, ogłaszane do celów emerytalnych w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski” przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, lub prawo do zadośćuczynienia. Zasady ustalania odszkodowania wynikają zatem wprost z przepisów ustawy o ochronie sygnalistów. Spełniona jest tym samym przesłanka z art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o PIT — prawo do zwolnienia od podatku przysługuje niezależnie od kwoty, do jakiej strony doszły w ugodzie, o ile odszkodowanie wynika wprost z tytułu stosowania działań odwetowych wobec sygnalisty.

Odszkodowanie przekraczające ustawowe minimum z Kodeksu pracy, w zakresie wynikającym z podstawy deliktowej (art. 415 K.c. w zw. z art. 300 K.p.) i ustawy o sygnalistach, korzysta ze zwolnienia zarówno z art. 21 ust. 1 pkt 3 (jako odszkodowanie o zasadach ustalania wynikających wprost z przepisów ustawy o sygnalistach), jak i — subsydiarnie — z art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o PIT (jako odszkodowanie z ugody sądowej za szkodę rzeczywistą, niebędące rekompensatą za utracone korzyści). Gdyby zatem organ podatkowy zakwestionował zastosowanie art. 21 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f. do całości odszkodowania, zastosowanie znajdzie art. 21 ust. 1 pkt 3b tej ustawy. Wolne od podatku są inne odszkodowania lub zadośćuczynienia otrzymane na podstawie wyroku lub ugody sądowej do wysokości określonej w tym wyroku lub w tej ugodzie, z wyjątkiem odszkodowań lub zadośćuczynień otrzymanych w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą oraz dotyczących korzyści, które podatnik mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono. Przez określenie „inne” należy rozumieć te odszkodowania lub zadośćuczynienia, które nie zostały wprost wymienione na liście zwolnionych od podatku.

Przepis ten obejmuje tylko odszkodowania za tzw. szkodę rzeczywistą, czyli poniesione straty, a nie dotyczy utraconych korzyści. Specyfika prawa podatkowego nakazuje inaczej traktować odszkodowanie z tytułu poniesionych przez poszkodowanego strat i odszkodowanie z tytułu utraconego zysku. Odszkodowanie z tytułu utraconych korzyści, jakich poszkodowany mógł się spodziewać, gdyby mu szkody nie wyrządzono, podlega bowiem opodatkowaniu podatkiem dochodowym jako wyłączone ze zwolnienia.

W niniejszej sprawie odszkodowanie obejmuje w znacznej mierze szkodę rzeczywistą (damnum emergens), a nie wyłącznie utracone korzyści (lucrum cessans). Składają się na nią w szczególności:

1.  uszczerbek majątkowy w postaci niemożności podjęcia nowego zatrudnienia z uwagi na adnotację o zwolnieniu dyscyplinarnym w świadectwie pracy (utrata wartości rynkowej pracownika, a nie hipotetyczne przyszłe wynagrodzenie),

2.  szkoda niemajątkowa — uszczerbek na zdrowiu psychicznym wymagający leczenia psychiatrycznego,

3.  trwałe naruszenie reputacji zawodowej budowanej przez 22 lata.

Żaden z tych składników nie stanowi „korzyści, które podatnik mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono” w rozumieniu art. 21 ust. 1 pkt 3b lit. b ustawy o PIT — są to wymierne, realne i udokumentowane straty, których naprawienie służy przywróceniu stanu sprzed bezprawnego zdarzenia.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest w części prawidłowe i w części nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Podstawową zasadą obowiązującą w przepisach ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 592) jest zasada powszechności opodatkowania, która wyrażona została w art. 9 ust. 1 tej ustawy. Zgodnie z tym przepisem:

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Z treści powyższego przepisu wynika, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlegają wszelkiego rodzaju dochody uzyskane przez podatnika z wyjątkiem tych, które zostały enumeratywnie wymienione w katalogu zwolnień przedmiotowych, zawartym w ww. ustawie, bądź od których zaniechano poboru podatku.

Stosownie do treści art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Wyszczególnienia źródeł przychodów osiągniętych przez osoby fizyczne ustawodawca dokonał w art. 10 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W myśl art. 10 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy:

Źródłami przychodów są stosunek służbowy, stosunek pracy, w tym spółdzielczy stosunek pracy, członkostwo w rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub innej spółdzielni zajmującej się produkcją rolną, praca nakładcza, emerytura lub renta.

Natomiast w świetle art. 12 ust. 1 omawianej ustawy:

Za przychody ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej oraz spółdzielczego stosunku pracy uważa się wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz wartość pieniężną świadczeń w naturze bądź ich ekwiwalenty, bez względu na źródło finansowania tych wypłat i świadczeń, a w szczególności: wynagrodzenia zasadnicze, wynagrodzenia za godziny nadliczbowe, różnego rodzaju dodatki, nagrody, ekwiwalenty za niewykorzystany urlop i wszelkie inne kwoty niezależnie od tego, czy ich wysokość została z góry ustalona, a ponadto świadczenia pieniężne ponoszone za pracownika, jak również wartość innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych.

Przystępując do oceny kwestii opodatkowania odszkodowania na podstawie zawartej ugody sądowej w pierwszej kolejności należy zauważyć, że każde odszkodowanie ma za zadanie wyrównanie szkody w majątku, utraconych korzyści lub szkody poczynionej na osobie (zadośćuczynienie). Odszkodowanie zawsze stanowi przysporzenie majątkowe, gdyż otrzymujący je powiększa w ten sposób swój majątek. Warunkiem otrzymania każdego odszkodowania jest zdarzenie, w wyniku którego dana osoba doznała określonego uszczerbku. Nikt nie otrzyma odszkodowania, jeśli wcześniej nie zaszła przesłanka powodująca możliwość ubiegania się o nie.

Zatem każde odszkodowanie stanowi przychód podatkowy. Jednakże ustawodawca ze względów celowościowych wprowadził w zakresie niektórych odszkodowań lub zadośćuczynień zwolnienia z podatku dochodowego od osób fizycznych, które wynikają m.in. z treści art. 21 ust. 1 pkt 3 i pkt 3b cytowanej ustawy. Jednakże korzystanie z każdej preferencji podatkowej, w tym zwolnienia od podatku, jest możliwe wyłącznie w sytuacji, gdy spełnione są wszelkie przesłanki określone w przepisie stanowiącym podstawę prawną danej preferencji.

Na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Wolne od podatku dochodowego są otrzymane odszkodowania lub zadośćuczynienia, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw lub aktów administracyjnych wydanych na podstawie tych przepisów, oraz otrzymane odszkodowania lub zadośćuczynienia, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z postanowień układów zbiorowych pracy, innych opartych na ustawie porozumień zbiorowych, regulaminów lub statutów, o których mowa w art. 9 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz.U. z 2025 r. poz. 277, 807, 1423, 1661 oraz z 2026 r. poz. 25), z wyjątkiem:

a)  określonych w prawie pracy odpraw i odszkodowań z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia umowy o pracę,

b)  odpraw pieniężnych wypłacanych na podstawie przepisów o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników,

c)  odpraw i odszkodowań z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia funkcjonariuszom pozostającym w stosunku służbowym,

d)  odszkodowań przyznanych na podstawie przepisów o zakazie konkurencji,

e)  odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą,

f)   odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzeniem działów specjalnych produkcji rolnej, z których dochody są opodatkowane według skali, o której mowa w art. 27 ust. 1, lub na zasadach, o których mowa w art. 30c,

g)  odszkodowań wynikających z zawartych umów lub ugód innych niż ugody sądowe.

W świetle natomiast art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Wolne od podatku dochodowego są inne odszkodowania lub zadośćuczynienia otrzymane na podstawie wyroku lub ugody sądowej do wysokości określonej w tym wyroku lub tej ugodzie, z wyjątkiem odszkodowań lub zadośćuczynień:

a)  otrzymanych w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą,

b)  dotyczących korzyści, które podatnik mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono.

W kontekście powyższego wyjaśnić należy, że zwolnieniem określonym w art. 21 ust. 1 pkt 3 cyt. ustawy objęte są odszkodowania lub zadośćuczynienia, w sytuacji gdy ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw lub aktów administracyjnych wydanych na podstawie tych przepisów; lub też jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z postanowień układów zbiorowych pracy, innych opartych na ustawie porozumień zbiorowych, regulaminów lub statutów, o których mowa w art. 9 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy, z wyjątkiem wymienionych w lit. a-g tego przepisu.

Oznacza to, że zwolnienie nie obejmuje wszystkich odszkodowań, a tylko te, których wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost ze stosownych przepisów prawa lub aktów administracyjnych wydanych na podstawie tych przepisów, z wyjątkiem enumeratywnie wymienionych kategorii odszkodowań.

Natomiast zwolnienie przedmiotowe, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy, obejmuje swym zakresem odszkodowania lub zadośćuczynienia przyznane na podstawie wyroku lub ugody sądowej, których wysokość lub zasady ustalania nie wynikają wprost z regulacji wskazanych w art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy. Przy czym ze zwolnienia, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy wyłączone są świadczenia otrzymane w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą oraz świadczenia dotyczące korzyści, które podatnik mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono.

Odszkodowanie jest szczególnym rodzajem świadczenia polegającego na naprawieniu szkody, czyli uszczerbku, jakiego doznaje poszkodowany we wszystkiego rodzaju dobrach przez prawo chronionych. W praktyce szkoda może obejmować stratę polegającą na ubytku w majątku – wskutek doznania tej straty poszkodowany staje się uboższy niż był dotychczas, lub może dotyczyć utraconych korzyści, jakich poszkodowany mógłby się spodziewać, gdyby mu szkody nie wyrządzono – wówczas poszkodowany nie staje się bogatszy, jakkolwiek mógł liczyć na wzbogacenie się.

Należy mieć również na uwadze, że o kwalifikacji danego świadczenia nie przesądza sama jego nazwa, lecz rzeczywisty charakter. Świadczenie nazwane odszkodowaniem, nie musi mieć bowiem rzeczywiście charakteru odszkodowawczego bądź odwrotnie – niesprecyzowanie, że dane świadczenie jest odszkodowaniem, nie determinuje takiego charakteru wskazanego rodzaju świadczenia.

Zasady odpowiedzialności odszkodowawczej w prawie cywilnym opierają się na zasadzie winy lub ryzyka. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 795) przewiduje dwa zasadnicze rodzaje odpowiedzialności: deliktową, która wynika z czynów niedozwolonych (art. 415 Kodeksu cywilnego i następne) oraz kontraktową – powstającą z mocy umowy (art. 471 K.c. i nast.). Tym samym na tle Kodeksu cywilnego świadczenie odszkodowawcze jest następstwem niewykonania bądź nienależytego wykonania zobowiązania lub popełnienia czynu niedozwolonego.

Powyższe regulacje mają również zastosowanie do przepisów prawa pracy, choć w ograniczonym zakresie. Jak stanowi bowiem art. 300 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (t. j. Dz.U. z 2025 r. poz. 277 ze zm.):

W sprawach nieunormowanych przepisami prawa pracy do stosunku pracy stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego, jeżeli nie są one sprzeczne z zasadami prawa pracy.

Oznacza to, że przepisy Kodeksu cywilnego wybrane do zastosowania w prawie pracy (stosunku pracy) nie mogą się sprzeciwiać ogólnym normom prawa pracy, mającym podstawowe znaczenie dla regulacji stosunków pracy.

Z art. 30 § 1 pkt 3 Kodeksu pracy wynika, że:

Umowa o pracę rozwiązuje się przez oświadczenie jednej ze stron bez zachowania okresu wypowiedzenia (rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia).

W myśl art. 52 § 1 pkt 1 ustawy Kodeks pracy:

Pracodawca może rozwiązać umowę o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika w razie ciężkiego naruszenia przez pracownika podstawowych obowiązków pracowniczych.

Stosownie do art. 47¹ Kodeksu pracy:

Odszkodowanie, o którym mowa w art. 45 , przysługuje w wysokości wynagrodzenia za okres od 2 tygodni do 3 miesięcy, nie niższej jednak od wynagrodzenia za okres wypowiedzenia. W przypadku wypowiedzenia umowy o pracę zawartej na czas określony, której termin, do którego umowa ta miała trwać, określony w umowie upłynął przed wydaniem orzeczenia przez sąd pracy, lub gdy przywrócenie do pracy byłoby niewskazane ze względu na krótki okres, jaki pozostał do upływu tego terminu, odszkodowanie przysługuje w wysokości wynagrodzenia za czas, do upływu którego umowa miała trwać, nie więcej jednak niż za okres 3 miesięcy.

W kontekście rozwiązania umowy o pracę ustawodawca przewiduje odszkodowanie w sytuacji, gdy wypowiedzenie umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony jest nieuzasadnione lub narusza przepisy o wypowiadaniu umów o pracę (art. 45 Kodeksu), przepisy o wypowiadaniu warunków pracy i płacy (art. 45 w zw. z art. 42 § 1 cytowanego Kodeksu), bądź rozwiązano umowę o pracę bez wypowiedzenia z naruszeniem przepisów o rozwiązywaniu umów o pracę w tym trybie (art. 56 wskazanego Kodeksu).

Natomiast jak wynika z art. 14 ustawy z dnia 14 czerwca 2024 r. o ochronie sygnalistów (Dz. U. z 2024 r., poz. 928):

Sygnalista, wobec którego dopuszczono się działań odwetowych, ma prawo do odszkodowania w wysokości nie niższej niż przeciętne miesięczne wynagrodzenie w gospodarce narodowej w poprzednim roku, ogłaszane do celów emerytalnych w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski” przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, lub prawo do zadośćuczynienia.

Przepis art. 14 ustawy o ochronie sygnalistów, w przypadku wystąpienia wobec sygnalisty działań odwetowych, gwarantuje takiej osobie odszkodowanie. Ustawodawca w Uzasadnieniu stwierdził, że wysokość odszkodowania należnego sygnaliście ma pełnić funkcję nie tylko kompensacyjną, ale również represyjną i prewencyjną. Osoba planująca działania odwetowe lub dopuszczająca się działań odwetowych będzie musiała brać pod uwagę wysokość odszkodowania przysługującego sygnaliście, co można rozumieć jako element odstraszający.

Omawiany przepis ustala minimalne odszkodowanie na poziomie przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej, w pierwszym kwartale 2026 r. wyniosło 9562,88 zł brutto.

Jak wskazała Pani w opisie zdarzenia zawartego we wniosku oraz jego uzupełnieniu:

·      2 października 2025 r. pracodawca wręczył Pani pismo o rozwiązaniu umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika, w związku z czym złożyła Pani pozew do Sądu Rejonowego.

·      Strony podjęły się mediacji i zamierza Pani zawrzeć ugodę zatwierdzoną przez sąd, w treści której będzie wskazane, że wypowiedzenie umowy o pracę zostało dokonane z naruszeniem przepisów art. 52 § 1 pkt 1 w związku z art. 30 § 1 pkt 3 Kodeksu pracy, poprzez niezgodne z prawem rozwiązanie umowy o pracę bez zachowania okresu wypowiedzenia.

·      Ugoda będzie obejmowała również odszkodowanie z tytułu art. 14 ustawy o ochronie sygnalistów. W ugodzie będzie jasno wskazane, że bezprawne zwolnienie Pani z pracy miało charakter działań odwetowych.

·      Strony umówiły się na kwotę w wysokości 3 oraz 3,5 miesięcznego wynagrodzenia za pracę. Kwota ta została wyliczona w oparciu o rozmiar rzeczywistej szkody wyrządzonej Pani niezgodnym z prawem rozwiązaniem umowy o pracę bez zachowania okresu wypowiedzenia. Świadczenie to nie obejmuje utraconych korzyści.

·      Z treści ugody będzie wynikać, iż wyczerpuje ona wszystkie roszczenia stron.

Pani wątpliwość dotyczy kwestii, czy odszkodowanie z tytułu niezgodnego z prawem rozwiązania umowy o pracę (na podstawie art. 415 K.c. w zw. z art. 300 K.p. w zw. z art. 14 ustawy o ochronie sygnalistów) wypłacone w kwocie wyższej niż 3 miesięczne wynagrodzenie będzie zwolnione z podatku dochodowego od osób fizycznych.

W świetle powyższego uznać należy, że odszkodowanie otrzymane przez Panią na podstawie ugody sądowej z tytułu odszkodowania za działania odwetowe przysługujące na podstawie art. 14 ustawy o ochronie sygnalistów, korzystać będzie ze zwolnienia z podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Z treści art. 21 ust. 1 pkt 3b wynika bowiem, że wolne od podatku dochodowego są inne odszkodowania lub zadośćuczynienia otrzymane na podstawie m.in. ugody sądowej do wysokości określonej w tej ugodzie, z wyjątkiem odszkodowań lub zadośćuczynień m.in. dotyczących korzyści, które podatnik mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono.

Z opisu sytuacji wynika, że kwota odszkodowania przysługująca Pani w związku z zawartą ugodą została wyliczona w oparciu o rozmiar rzeczywistej szkody wyrządzonej za niezgodne z prawem rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika. Świadczenie to nie obejmuje natomiast utraconych korzyści. Okoliczności sprawy nie wykluczają zatem możliwości zastosowania zwolnienia na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Jednocześnie treść art. 21 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy wskazuje m.in., że wolne od podatku dochodowego są otrzymane odszkodowania, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw.

Zauważyć należy, że przepisy art. 14 ustawy o ochronie sygnalistów nie regulują zasad przyznawania odszkodowania, określając jedynie minimalną jego wysokość (nie wskazują przy tym wysokości maksymalnego odszkodowania). Zatem w odniesieniu do omawianego odszkodowania nie znajdzie zastosowania zwolnienie wskazane w art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.