Interpretacja 0115-KDIT3.4011.745.2025.2.KP

Interpretacja indywidualna

– stanowisko prawidłowe

Szanowne Panie,

stwierdzam, że stanowisko Pań w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe, jednak z innych względów niż wskazane przez Zainteresowane.

Zakres wniosku wspólnego o wydanie interpretacji indywidualnej

26 września 2025 r. wpłynął wniosek Pań z 25 września 2025 roku o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełniły go Panie pismem z 3 listopada 2025 r. (wpływ) – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku wspólnego jest następująca:

Zainteresowane, które wystąpiły z wnioskiem

1.  Zainteresowana będąca stroną postępowania:

A.B.

(...)

2.  Zainteresowana niebędąca stroną postępowania:

D.E.

(...)

3.  Zainteresowana niebędąca stroną postępowania:

C.B.

(...)

Opis stanu faktycznego

Wnioskodawczyni oraz Zainteresowane są osobami fizycznymi nieprowadzącymi pozarolniczej działalności gospodarczej. Wnioskodawczyni i Zainteresowane posiadają nieograniczony obowiązek podatkowy na terenie Polski.

W dniu (...) 2023 r. zmarł mąż Wnioskodawczyni. Wnioskodawczyni i jej zmarły mąż przez cały okres trwania małżeństwa posiadali wspólność majątkową małżeńską. Zainteresowane są córkami Wnioskodawczyni i jej męża, a zatem zstępnymi Wnioskodawczyni i jej zmarłego męża w pierwszym stopniu. Wnioskodawczyni i Zainteresowane są jedynymi spadkobierczyniami zmarłego.

Zmarły mąż Wnioskodawczyni prowadził przedsiębiorstwo w ramach jednoosobowej działalności gospodarczej.

W skład majątku wskazanego przedsiębiorstwa wchodziło m.in. prawo użytkowania wieczystego gruntu i budynek posadowiony na tym gruncie stanowiący odrębną nieruchomość, a także środki trwałe w postaci maszyn i pojazdów. Prawo użytkowania wieczystego gruntu oraz prawo własności do budynku zostało nabyte przez zmarłego męża Wnioskodawczyni w dniu 28 kwietnia 2004 r. do majątku wspólnego małżonków. Maszyny i pojazdy zostały nabyte jeszcze za życia przedsiębiorcy.

Budynki posadowione na gruncie mają charakter użytkowy i są to budynek garażowo-warsztatowy oraz budynek hali montażu (...). Nieruchomość była wykorzystywana w działalności gospodarczej męża Wnioskodawczyni.

Przed śmiercią przedsiębiorca ustanowił zarządcę sukcesyjnego, a zatem w dniu jego śmierci został ustanowiony zarząd sukcesyjny dla przedsiębiorstwa w spadku.

W 2025 r. zarząd sukcesyjny wygasł. Po wygaśnięciu zarządu sukcesyjnego Wnioskodawczyni wraz z Zainteresowanymi postanowiła nie kontynuować działalności gospodarczej. Przed wygaszeniem zarządu sukcesyjnego nie udało się spieniężyć całego majątku wchodzącego w skład przedsiębiorstwa.

Wnioskodawczyni i Zainteresowane nie dokonały działu spadku po zmarłym przedsiębiorcy.

W trakcie trwania zarządu sukcesyjnego zarządca sukcesyjny dokonał zakupu środków trwałych. Zarządca sukcesyjny zakupił kontener z przyłączami do sprężarki z wentylacją. Środek trwały został przyjęty do używania w dniu 15 stycznia 2025 r. i nie został sprzedany przez wygaśnięciem zarządu sukcesyjnego.

Aktualnie już po wygaszeniu zarządu sukcesyjnego Wnioskodawczyni i Zainteresowane planują sprzedaż prawa użytkowania wieczystego gruntu wraz z budynkiem stanowiącym odrębną nieruchomość oraz sprzedaż środków trwałych w postaci maszyn zakupionych zarówno przed śmiercią przedsiębiorcy jak i tych zakupionych przez zarządcę sukcesyjnego.

Cena uzyskana z tytułu zbycia wskazanych składników majątkowych zostanie rozdzielona pomiędzy Wnioskodawczynię i Zainteresowane stosownie do ich udziału w spadku, uwzględniając, że Wnioskodawczyni pozostawała we wspólności ustawowej małżeńskiej ze zmarłym mężem.

Uzupełnienie wniosku

1.  Spadkodawca prowadził działalność w zakresie produkcji wyrobów z tworzyw sztucznych.

2.  Wnioskodawczyni i Zainteresowane nabyły spadek na podstawie dziedziczenia ustawowego.

3.  Wnioskodawczyni nabyła spadek w udziale 1/3, Zainteresowana I nabyła spadek w udziale 1/3 i Zainteresowana II nabyła spadek w udziale 1/3.

4.  Składniki nabyte przez Wnioskodawczynię i Zainteresowane stanowiły przedsiębiorstwo w rozumieniu art. 55¹ ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1061 ze zm.).

5.  Przed śmiercią Spadkodawcy przedsiębiorstwo, o którym mowa powyżej należało w całości do majątku wspólnego Wnioskodawczyni i jej męża, a zatem do masy spadkowej weszło prawo współwłasności wskazanego przedsiębiorstwa w udziale 1/2.

6.  Zarządcą sukcesyjnym przedsiębiorstwa została ustanowiona Wnioskodawczyni.

7.  Wygaśnięcie zarządu sukcesyjnego nastąpiło w dniu (...) 2025 r.

8.  Informacja „Prawo użytkowania wieczystego gruntu oraz prawo własności do budynku zostało nabyte przez zmarłego męża Wnioskodawczyni w dniu 28 kwietnia 2004 r. do majątku wspólnego małżonków. Maszyny i pojazdy zostały nabyte jeszcze za życia przedsiębiorcy. Budynki posadowione na gruncie mają charakter użytkowy i są to budynek garażowo- warsztatowy oraz budynek hali montażu (...). Nieruchomość była wykorzystywana w działalności gospodarczej męża Wnioskodawczyni” oznacza, że w dniu 28 kwietnia Wnioskodawczyni wraz z mężem nabyła na zasadach wspólności ustawowej małżeńskiej prawo użytkowania wieczystego gruntu oraz:

a.  prawo odrębnej własności budynku garażowo-warsztatowego,

b.  prawo odrębnej własności budynku hali montażu (...).

9.  Po przejęciu przez Wnioskodawczynię i spadkobierców składników majątku przedsiębiorstwa w spadku ich przeznaczenie w trakcie trwania zarządu sukcesyjnego nie zmieniło się. W dniu wygaszenia zarządu sukcesyjnego wskazane składniki majątku przestały być wykorzystywane do działalności gospodarczej i tego momentu do dnia sprzedaży w ogóle nie były użytkowane przez Wnioskodawczynię i spadkobierców.

10.  Poniżej Wnioskodawczyni przedstawia zestawienie środków trwałych (maszyn i pojazdów) nabytych za życia przedsiębiorcy:

(...)

11.  Kontener z (…)

Kontener w całości został zbyty w dniu 22 września 2025 r.

12.  Sprzedaż prawa użytkowania wieczystego gruntu wraz z budynkiem stanowiącym odrębną nieruchomość oraz sprzedaż środków trwałych w postaci maszyn zakupionych zarówno przed śmiercią przedsiębiorcy jak i tych zakupionych przez zarządcę sukcesyjnego nastąpiła w dniu 22 września 2025 r.

Sprzedaż środków trwałych nastąpiła na podstawie umowy sprzedaży zawartej w formie pisemnej, a sprzedaż prawa użytkowania wieczystego wraz z prawem własności budynków stanowiących odrębne nieruchomości nastąpiła na podstawie umowy sprzedaży zawartej w formie aktu notarialnego.

Pytania

1.  Czy cena sprzedaży udziału Wnioskodawczyni w prawie użytkowania wieczystego gruntu oraz budynku stanowiącego odrębną nieruchomość wykorzystywanych w działalności gospodarczej zmarłego przedsiębiorcy uzyskana przez Wnioskodawczynię po wygaśnięciu zarządu sukcesyjnego będzie stanowiła przychód opodatkowany podatkiem dochodowym w całości lub części?

2.  Czy cena sprzedaży udziałów Zainteresowanych w prawie użytkowania wieczystego gruntu oraz budynku stanowiącego odrębną nieruchomość wykorzystywanych w działalności gospodarczej zmarłego przedsiębiorcy uzyskana przez Zainteresowane po wygaśnięciu zarządu sukcesyjnego będzie stanowiła przychód opodatkowany podatkiem dochodowym w całości lub części?

3.  Czy cena sprzedaży udziału Wnioskodawczyni w środkach trwałych w postaci maszyn wykorzystywanych w działalności gospodarczej zmarłego przedsiębiorcy uzyskana przez Wnioskodawczynię po wygaśnięciu zarządu sukcesyjnego będzie stanowiła przychód opodatkowany podatkiem dochodowym w całości lub części?

4.  Czy cena sprzedaży udziału Zainteresowanych w środkach trwałych w postaci maszyn wykorzystywanych w działalności gospodarczej zmarłego przedsiębiorcy uzyskana przez Zainteresowane po wygaśnięciu zarządu sukcesyjnego będzie stanowiła przychód opodatkowany podatkiem dochodowym w całości lub części?

Stanowisko Pań w sprawie

Ad 1

W ocenie Wnioskodawczyni przychód uzyskany przez nią po wygaśnięciu zarządu sukcesyjnego ze sprzedaży swojego udziału w prawie użytkowania wieczystego gruntu oraz budynku stanowiącego odrębną nieruchomość wykorzystywanych w działalności gospodarczej zmarłego przedsiębiorcy nie będzie stanowił przychodu opodatkowanego podatkiem dochodowym ani w całości ani w części.

Na podstawie art. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 163 z późn. zm. - dalej „u.p.d.o.f.”) ustawa reguluje opodatkowanie podatkiem dochodowym dochodów osób fizycznych oraz daninę solidarnościową. Natomiast na mocy art. 1a ust. 1 - ustawa reguluje również opodatkowanie podatkiem dochodowym dochodów przedsiębiorstwa w spadku.

Zgodnie z art. 1a ust. 2 u.p.d.o.f. przedsiębiorstwo w spadku, stanowiące jednostkę organizacyjną niemającą osobowości prawnej, jest podatnikiem z tytułu dochodów osiąganych w okresie od otwarcia spadku do dnia wygaśnięcia:

1.  zarządu sukcesyjnego albo

2.  uprawnienia do powołania zarządcy sukcesyjnego, jeżeli zarząd sukcesyjny nie został ustanowiony i dokonano zgłoszenia, o którym mowa w art. 12 ust. 1c ustawy z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (Dz. U. z 2020 r. poz. 170).

Stosownie do treści art. 7a ust. 1 u.p.d.o.f. przychody przedsiębiorstwa w spadku uznaje się za przychody ze źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3.

Powstanie przedsiębiorstwa w spadku nie jest traktowane jako rozpoczęcie działalności gospodarczej - o czym stanowi art. 7a ust. 2 u.p.d.o.f.

W myśl art. 7a ust. 3 u.p.d.o.f. równoznaczne z likwidacją działalności gospodarczej jest wygaśnięcie:

1.  zarządu sukcesyjnego albo

2.  uprawnienia do powołania zarządcy sukcesyjnego - w przypadku gdy zarząd sukcesyjny nie został ustanowiony i dokonano zgłoszenia, o którym mowa w art. 12 ust. 1c ustawy z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników.

Zgodnie z art. 7a ust. 4 u.p.d.o.f. przychodami przedsiębiorstwa w spadku są wszystkie przychody związane z działalnością prowadzoną przez to przedsiębiorstwo, w tym w formie spółki cywilnej. Do przychodów zalicza się również przychody z odpłatnego zbycia składników majątku wchodzących w skład przedsiębiorstwa w spadku, niezależnie od tego, kiedy zostały nabyte przez zmarłego przedsiębiorcę, z wyłączeniem składników, których wartość początkowa ustalona zgodnie z art. 22g nie przekracza 1 500 zł. W tym przypadku przepisu art. 14 ust. 2c nie stosuje się.

Podstawową zasadą obowiązującą w przepisach ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jest zasada powszechności opodatkowania, która wyrażona została w art. 9 ust. 1 tej ustawy. Zgodnie z jego treścią opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Z treści powołanego przepisu wynika zatem, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody uzyskane przez podatnika, z wyjątkiem tych, które zostały enumeratywnie wymienione przez ustawodawcę w katalogu zwolnień przedmiotowych ustawy bądź, od których Minister Finansów zaniechał poboru podatku, w drodze rozporządzenia.

W myśl art. 11 ust. 1 u.p.d.o.f. przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych wyraźnie rozróżnia źródła przychodów oraz sposób opodatkowania dochodów z poszczególnych źródeł. Stosownie do przepisów tej ustawy odrębnymi źródłami przychodów są określone w art. 10 ust. 1: pkt 3 - pozarolnicza działalność gospodarcza, pkt 8 - odpłatne zbycie, z zastrzeżeniem ust. 2:

a.  nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości,

b.  spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,

c.   prawa wieczystego użytkowania gruntów,

d.  innych rzeczy,

-     jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w lit. a-c - przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie, a innych rzeczy - przed upływem pół roku, licząc od końca miesiąca, w którym nastąpiło nabycie; w przypadku zamiany okresy te odnoszą się do każdej z osób dokonującej zamiany.

W świetle powyższego każda czynność prawna, której przedmiotem jest odpłatne zbycie nieruchomości lub praw majątkowych wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f. stanowi źródło przychodów w rozumieniu tego przepisu, jeżeli zostanie dokonana w określonym czasie, tj. przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie i nie następuje w wykonywaniu działalności gospodarczej.

Przepisów ust. 1 pkt 8 nie stosuje się do odpłatnego zbycia składników majątku, o których mowa w art. 14 ust. 2 pkt 1, z zastrzeżeniem ust. 3, nawet jeżeli przed zbyciem zostały wycofane z działalności gospodarczej, a między pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu, w którym składniki majątku zostały wycofane z działalności i dniem ich odpłatnego zbycia, nie upłynęło 6 lat - o czym stanowi art. 10 ust. 2 pkt 3 u.p.d.o.f.

Jednocześnie - w myśl art. 10 ust. 6 u.p.d.o.f. - w przypadku odpłatnego zbycia po ustaniu wspólności majątkowej małżeńskiej, nabytych do majątku wspólnego małżonków lub wybudowanych w trakcie trwania wspólności majątkowej małżeńskiej nieruchomości lub nabytych do majątku wspólnego małżonków praw majątkowych, określonych w ust. 1 pkt 8 lit. a-c, okres, o którym mowa w tym przepisie, liczy się od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło ich nabycie do majątku wspólnego małżonków lub ich wybudowanie w trakcie trwania wspólności majątkowej małżeńskiej.

W świetle art. 922 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2020 r. poz. 1740 z późn. zm.) prawa i obowiązki majątkowe zmarłego przechodzą z chwilą jego śmierci na jedną lub kilka osób stosownie do przepisów księgi niniejszej.

W myśl art. 924 i 925 Kodeksu cywilnego spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy, a spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku.

Biorąc pod uwagę kwestię nabycia nieruchomości do wspólności majątkowej małżeńskiej należy odnieść się również do przepisów ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2020 r. poz. 1359 z późn. zm.).

Zgodnie z art. 31 § 1 ustawy - Kodeks rodzinny i opiekuńczy z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa (wspólność ustawowa) obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny).

Przedmiotami majątkowymi w rozumieniu tego przepisu są wszelkie prawa majątkowe, zarówno bezwzględne (prawo własności rzeczy oraz inne prawa rzeczowe), jak i względne (np. przysługujące małżonkom wierzytelności). Wspólność ustawowa obejmuje wszelkie przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich. Wspólność małżeńska została ukształtowana jako wspólność łączna. Charakteryzuje się ona tym, że w czasie jej trwania małżonkowie nie mają określonych udziałów w majątku wspólnym, nie mogą więc rozporządzać udziałami, a także nie mogą żądać podziału majątku objętego wspólnością ustawową. Obojgu małżonkom przysługuje pełne prawo do całości majątku wspólnego.

Zważywszy na tak ukształtowaną sytuację prawną małżonków objętych wspólnością ustawową, definitywne nabycie w czasie jej trwania nieruchomości oznacza nabycie przez każdego z małżonków tego prawa w całości, a nie w określonym ułamkowo udziale.

Z przedstawionego we wniosku opisu zdarzenia przyszłego wynika, że w dniu (...) 2023 r. zmarł mąż Wnioskodawczyni, który prowadził jednoosobową działalność gospodarczą. Przed śmiercią ustanowił zarządcę sukcesyjnego. Przed śmiercią przedsiębiorcy, Wnioskodawczyni i jej mąż mieli małżeńską wspólnotę majątkową, która obejmowała majątek jednoosobowej działalności gospodarczej. W skład majątku prowadzonej przez męża Wnioskodawczyni działalności gospodarczej wchodzą m.in. prawo użytkowania wieczystego gruntu oraz budynek stanowiący odrębną nieruchomości, w całości wykorzystywane w działalności zmarłego męża. Wraz z Zainteresowanymi, które także pozostają spadkobierczyniami, Wnioskodawczyni postanowiła nie kontynuować działalności gospodarczej po wygaśnięciu zarządu sukcesyjnego i planują sprzedaż nieruchomości.

Mają na uwadze powołane powyżej regulacje prawne po wygaśnięciu zarządu sukcesyjnego planowaną przez Wnioskodawczynię i Zainteresowane sprzedaż nieruchomości rozpatrywać należy w kontekście w art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f. Uznać bowiem należy, że sprzedaż nie nastąpi w wyniku wykonywania działalności gospodarczej Wnioskodawczyni czy Zainteresowanych. W analizowanej sprawie nie znajdzie również zastosowania art. 10 ust. 2 pkt 3 u.p.d.o.f. Za datę nabycia nieruchomości - stosownie do art. 10 ust. 6 u.p.d.o.f. - należy uznać rok 2004, tj. dzień nabycia prawa użytkowania wieczystego gruntu i budynku do majątku wspólnego małżonków. Z tej przyczyny planowana sprzedaż udziału Wnioskodawczyni w prawie użytkowania wieczystego gruntu oraz w budynku stanowiącym odrębną nieruchomość nie będzie stanowić dla Wnioskodawczyni źródła przychodu i nie będzie skutkować obowiązkiem zapłaty podatku dochodowego, z uwagi na upływ pięcioletniego terminu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f.

Powyższe stanowisko zgodne jest z bieżącym stanowiskiem Dyrektora Informacji Skarbowej przedstawionym m.in w interpretacji indywidualnej z dnia 15 czerwca 2021 r. 0115- KDIT2.4011.328.2021.1.HD.

Ad 2

Cena sprzedaży udziałów Zainteresowanych w prawie użytkowania wieczystego gruntu oraz budynku stanowiącego odrębną nieruchomość wykorzystywanych w działalności gospodarczej zmarłego przedsiębiorcy uzyskana przez Zainteresowane po wygaśnięciu zarządu sukcesyjnego nie będzie stanowiła przychodu opodatkowanego podatkiem dochodowym ani w całości ani w części.

Z uwagi na fakt, iż sprzedaż nie nastąpi ani w wykonaniu działalności gospodarczej Wnioskodawczyni ani Zainteresowanych sprzedaż prawa użytkowania wieczystego gruntu oraz budynku stanowiącego odrębną nieruchomość rozpatrywać należy w kontekście art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f., który stanowi, że źródłami przychodów są odpłatne zbycie z zastrzeżeniem ust. 2:

a.  nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości,

b.  spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,

c.   prawa wieczystego użytkowania gruntów,

d.  innych rzeczy,

-     jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w lit. a-c - przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie, a innych rzeczy - przed upływem pół roku, licząc od końca miesiąca, w którym nastąpiło nabycie; w przypadku zamiany okresy te odnoszą się do każdej z osób dokonującej zamiany.

Oznacza to, że sprzedaż prawa użytkowania wieczystego gruntu oraz budynku stanowiącego odrębną nieruchomość będzie stanowić przychód jedynie w przypadku gdy następuje przed upływem 5 lat od dnia nabycia tych składników majątkowych.

Zainteresowane nabyły spadek w dniu (...) 2023 r.

Wskazać jednak należy, iż zgodnie z art. 10 ust. 5 u.p.d.o.f. w przypadku odpłatnego zbycia, nabytych w drodze spadku, nieruchomości lub praw majątkowych, określonych w ust. 1 pkt 8 lit. a-c, okres, o którym mowa w tym przepisie, liczy się od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie tej nieruchomości lub nabycie prawa majątkowego przez spadkodawcę.

Spadkodawca nabył natomiast prawa majątkowe w dniu 28 kwietnia 2004 r. Oznacza to, że wymagany przepisami prawa 5 letni okres, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f. już upłynął. Uznać zatem należy, że cena sprzedaży udziałów Zainteresowanych w prawie użytkowania wieczystego gruntu oraz budynku stanowiącego odrębną nieruchomość wykorzystywanych w działalności gospodarczej zmarłego przedsiębiorcy uzyskana przez Zainteresowane po wygaśnięciu zarządu sukcesyjnego nie będzie stanowiła przychodu opodatkowanego podatkiem dochodowym ani w całości ani w części.

Ad 3

Cena sprzedaży udziału Wnioskodawczyni w środkach trwałych w postaci maszyn wykorzystywanych w działalności gospodarczej zmarłego przedsiębiorcy uzyskana przez Wnioskodawczynię po wygaśnięciu zarządu sukcesyjnego nie będzie stanowiła przychodu opodatkowanego podatkiem dochodowym ani w całości ani w części.

Powyżej ustalono już, że sprzedaż jakichkolwiek składników majątkowych należących uprzednio do jednoosobowej działalności gospodarczej zmarłego przedsiębiorcy i wchodzących aktualnie do majątków prywatnych Wnioskodawczyni i Zainteresowanych nie nastąpi w wykonaniu działalności gospodarczej żadnej z nich.

Oznacza to, że sprzedaż maszyn stanowiących uprzednio środki trwałe w przedsiębiorstwie należy rozpatrywać w ramach art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. d u.p.d.o.f., zgodnie z którym źródłem przychodów jest odpłatne zbycie innych rzeczy jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane w przypadku innych rzeczy - przed upływem pół roku, licząc od końca miesiąca w którym nastąpiło nabycie.

Wnioskodawczyni pozostawała we wspólności ustawowej małżeńskiej ze zmarłym przedsiębiorcą. Oznacza to, że data nabycia udziału w wysokości 1/2 w prawie własności maszyn przypada jeszcze na czas przed śmiercią zmarłego przedsiębiorcy, natomiast pozostała część udziału w wysokości 1/6 przypada na moment nabycia spadku, a zatem na dzień (...) 2023 r. Oznacza to, że okres, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. d u.p.d.o.f. już upłynął, wobec powyższego cena sprzedaży udziału Wnioskodawczyni w środkach trwałych w postaci maszyn wykorzystywanych w działalności gospodarczej zmarłego przedsiębiorcy uzyskana przez Wnioskodawczynię po wygaśnięciu zarządu sukcesyjnego nie będzie stanowiła przychodu opodatkowanego podatkiem dochodowym ani w całości ani w części.

Ad 4

Cena sprzedaży udziału Zainteresowanych w środkach trwałych w postaci maszyn wykorzystywanych w działalności gospodarczej zmarłego przedsiębiorcy uzyskana przez Zainteresowane po wygaśnięciu zarządu sukcesyjnego nie będzie stanowiła przychodu opodatkowanego podatkiem dochodowym w ani całości ani w części.

Powyżej ustalono już, że sprzedaż jakichkolwiek składników majątkowych należących uprzednio do jednoosobowej działalności gospodarczej zmarłego przedsiębiorcy i wchodzących aktualnie do majątków prywatnych Wnioskodawczyni i Zainteresowanych nie nastąpi w wykonaniu działalności gospodarczej żadnej z nich.

Oznacza to, że sprzedaż maszyn stanowiących uprzednio środki trwałe w przedsiębiorstwie należy rozpatrywać w ramach art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. d u.p.d.o.f., zgodnie z którym źródłem przychodów jest odpłatne zbycie innych rzeczy jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane w przypadku innych rzeczy - przed upływem pół roku, licząc od końca miesiąca w którym nastąpiło nabycie.

Zainteresowane nabyły spadek w dniu (...) 2023 r., a zatem data nabycia przez nie udziału w sprzedawanych środkach trwałych przypada na dzień (...) 2023 r. Oznacza to, że okres, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. d u.p.d.o.f. już upłynął, wobec powyższego cena sprzedaży udziału Zainteresowanych w środkach trwałych w postaci maszyn wykorzystywanych w działalności gospodarczej zmarłego przedsiębiorcy uzyskana przez Zainteresowane po wygaśnięciu zarządu sukcesyjnego nie będzie stanowiła przychodu opodatkowanego podatkiem dochodowym ani w całości ani w części.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiły Panie we wniosku jest prawidłowe, jednak z innych względów niż wskazane przez Zainteresowane.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej i innych ułatwieniach związanych z sukcesją przedsiębiorstw (t. j. Dz. U. z 2021 r. poz. 170):

Przedsiębiorstwo w spadku obejmuje składniki niematerialne i materialne, przeznaczone do wykonywania działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę, stanowiące mienie przedsiębiorcy w chwili jego śmierci.

W myśl art. 2 ust. 2 ustawy o zarządzie sukcesyjnym:

Jeżeli w chwili śmierci przedsiębiorcy przedsiębiorstwo w rozumieniu art. 55¹ ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2020 r. poz. 1740 ze zm.) stanowiło w całości mienie przedsiębiorcy i jego małżonka, przedsiębiorstwo w spadku obejmuje całe to przedsiębiorstwo.

Stosownie do art. 2 ust. 3 ustawy o zarządzie sukcesyjnym:

Przedsiębiorstwo w spadku obejmuje także składniki niematerialne i materialne, przeznaczone do wykonywania działalności gospodarczej, nabyte przez zarządcę sukcesyjnego albo na podstawie czynności, o których mowa w art. 13, w okresie od chwili śmierci przedsiębiorcy do dnia wygaśnięcia zarządu sukcesyjnego albo wygaśnięcia uprawnienia do powołania zarządcy sukcesyjnego.

Na podstawie art. 3 ustawy o zarządzie sukcesyjnym:

Właścicielem przedsiębiorstwa w spadku w rozumieniu ustawy jest:

1)  osoba, która zgodnie z prawomocnym postanowieniem o stwierdzeniu nabycia spadku, zarejestrowanym aktem poświadczenia dziedziczenia albo europejskim poświadczeniem spadkowym, nabyła składniki niematerialne i materialne, o których mowa w art. 2 ust. 1, na podstawie powołania do spadku z ustawy albo testamentu albo nabyła przedsiębiorstwo albo udział w przedsiębiorstwie na podstawie zapisu windykacyjnego;

2)  małżonek przedsiębiorcy w przypadku, o którym mowa w art. 2 ust. 2, któremu przysługuje udział w przedsiębiorstwie w spadku;

3)  osoba, która nabyła przedsiębiorstwo w spadku albo udział w przedsiębiorstwie w spadku bezpośrednio od osoby, o której mowa w pkt 1 lub 2, w tym osoba prawna albo jednostka organizacyjna, o której mowa w art. 33¹ § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny, do której wniesiono przedsiębiorstwo tytułem wkładu – w przypadku gdy po śmierci przedsiębiorcy nastąpiło zbycie tego przedsiębiorstwa albo udziału w tym przedsiębiorstwie.

W myśl art. 7 ust. 1 ustawy o zarządzie sukcesyjnym:

Zarząd sukcesyjny zostaje ustanowiony z chwilą:

1)  śmierci przedsiębiorcy, w przypadku gdy przedsiębiorca złożył wniosek o wpis do CEIDG zarządcy sukcesyjnego powołanego na podstawie art. 9 ust. 1;

2)  dokonania wpisu do CEIDG zarządcy sukcesyjnego powołanego na podstawie art. 12.

Stosownie do art. 21 ust. 1 powyższej ustawy:

Zarządca sukcesyjny działa w imieniu własnym, na rachunek właściciela przedsiębiorstwa w spadku.

Zgodnie z art. 29 ustawy o zarządzie sukcesyjnym:

Od chwili ustanowienia zarządu sukcesyjnego zarządca sukcesyjny wykonuje prawa i obowiązki zmarłego przedsiębiorcy wynikające z wykonywanej przez niego działalności gospodarczej oraz prawa i obowiązki wynikające z prowadzenia przedsiębiorstwa w spadku.

W myśl zaś art. 59 ust. 1 ustawy o zarządzie sukcesyjnym:

Zarząd sukcesyjny wygasa z:

1)  upływem dwóch miesięcy od dnia śmierci przedsiębiorcy, jeżeli w tym okresie żaden ze spadkobierców przedsiębiorcy nie przyjął spadku ani zapisobierca windykacyjny nie przyjął zapisu windykacyjnego, którego przedmiotem jest przedsiębiorstwo albo udział w przedsiębiorstwie, chyba że zarządca sukcesyjny działa na rzecz małżonka przedsiębiorcy, któremu przysługuje udział w przedsiębiorstwie w spadku;

2)  dniem uprawomocnienia się postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, zarejestrowania aktu poświadczenia dziedziczenia albo wydania europejskiego poświadczenia spadkowego, jeżeli jeden spadkobierca albo zapisobierca windykacyjny nabył przedsiębiorstwo w spadku w całości;

3)  dniem nabycia przedsiębiorstwa w spadku w całości przez jedną osobę, o której mowa w art. 3 pkt 3;

4)  upływem miesiąca od dnia wykreślenia zarządcy sukcesyjnego z CEIDG, chyba że w tym okresie powołano kolejnego zarządcę sukcesyjnego;

5)  dniem ogłoszenia upadłości przedsiębiorcy;

6)  dniem dokonania działu spadku obejmującego przedsiębiorstwo w spadku;

7)  upływem dwóch lat od dnia śmierci przedsiębiorcy.

Stosownie do art. 28 ust. 2 ustawy o zarządzie sukcesyjnym:

Niezwłocznie po wygaśnięciu zarządu sukcesyjnego osoba, która pełniła funkcję zarządcy sukcesyjnego w chwili wygaśnięcia zarządu sukcesyjnego, wydaje przedsiębiorstwo w spadku jego właścicielom, a jeżeli zarząd sukcesyjny wygasł przed uprawomocnieniem się postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, zarejestrowaniem aktu poświadczenia dziedziczenia albo wydaniem europejskiego poświadczenia spadkowego - osobie, która przyjęła spadek. W przypadku braku takiej osoby zarządca sukcesyjny składa wniosek o zabezpieczenie spadku.

Przechodząc na grunt ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zgodnie z art. 1a ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.):

Ustawa reguluje również opodatkowanie podatkiem dochodowym dochodów przedsiębiorstwa w spadku.

Zgodnie z art. 1a ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Przedsiębiorstwo w spadku, stanowiące jednostkę organizacyjną niemającą osobowości prawnej, jest podatnikiem z tytułu dochodów osiąganych w okresie od otwarcia spadku do dnia wygaśnięcia:

1)  zarządu sukcesyjnego albo

2)  uprawnienia do powołania zarządcy sukcesyjnego, jeżeli zarząd sukcesyjny nie został ustanowiony i dokonano zgłoszenia, o którym mowa w art. 12 ust. 1c ustawy z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (Dz. U. z 2022 r. poz. 166, 1301 i 1933).

Stosownie do art. 7a ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Przychody przedsiębiorstwa w spadku uznaje się za przychody ze źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3.

Na podstawie art. 7a ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Powstanie przedsiębiorstwa w spadku nie jest traktowane jako rozpoczęcie działalności gospodarczej.

Natomiast w myśl art. 7a ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Równoznaczne z likwidacją działalności gospodarczej jest wygaśnięcie:

1)  zarządu sukcesyjnego albo

2)  uprawnienia do powołania zarządcy sukcesyjnego – w przypadku gdy zarząd sukcesyjny nie został ustanowiony i dokonano zgłoszenia, o którym mowa w art. 12 ust. 1c ustawy z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników.

Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.):

Spadkobiercy podatnika, z zastrzeżeniem § 1a, 2 i 2a, przejmują przewidziane w przepisach prawa podatkowego majątkowe prawa i obowiązki spadkodawcy.

Zgodnie z art. 97 § 1a Ordynacji podatkowej:

Przedsiębiorstwo w spadku, w przypadku gdy ustanowiono zarząd sukcesyjny, wstępuje w przewidziane w przepisach prawa podatkowego majątkowe prawa i obowiązki spadkodawcy związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, z wyjątkiem tych praw, które nie mogą być kontynuowane na podstawie odrębnych ustaw. Przepis art. 26 stosuje się odpowiednio.

Z powyższych przepisów wynika, że przedsiębiorstwo w spadku jest podatnikiem z tytułu dochodów osiąganych w okresie od otwarcia spadku, czyli śmierci przedsiębiorcy, aż do wygaśnięcia zarządu sukcesyjnego albo uprawnienia do jego powołania. Wprawdzie przedsiębiorstwo w spadku nie posiada zdolności prawnej, posiada jednak podmiotowość prawnopodatkową, jako jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, w zakresie podatków związanych z działalnością tego przedsiębiorstwa, w tym m.in. podatku dochodowego od osób fizycznych.

Prawa i obowiązki wynikające z przepisów prawa podatkowego powstałe za życia spadkodawcy wykonuje w tym przypadku zarządca sukcesyjny. Powyższe regulacje wykluczają więc podatkowe następstwo prawne spadkobierców w okresie funkcjonowania zarządcy sukcesyjnego, ponieważ takim sukcesorem jest wyłącznie przedsiębiorstwo w spadku. Działalność przedsiębiorstwa w spadku stanowi pozarolniczą działalność gospodarczą, tym samym jest odrębnym źródłem przychodów na gruncie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Ustanowienie zarządcy sukcesyjnego jest czynnością całkowicie dobrowolną, niosącą ze sobą wiele korzyści dla następców prawnych, jak również korzyści społecznych. Spadkobiercy mogą również podjąć decyzję o braku ustanowienia zarządcy sukcesyjnego, a tym samym braku kontynuacji działalności przedsiębiorstwa po śmierci spadkodawcy, aż do podjęcia przez nich decyzji co do dalszego losu przedsiębiorstwa. Podjęcie dalszej działalności gospodarczej w oparciu o majątek pozostawiony przez zmarłego przedsiębiorcę w obu wypadkach wymaga od ewentualnego spadkobiercy uruchomienia nowej, własnej działalności.

Jak podano w stworzonym przez Ministerstwo Rozwoju i Technologii wydanym w maju 2023 r. Podręczniku pt.: „Zarząd sukcesyjny” [dostęp: https://www.gov.pl/web/rozwoj-technologia/podreczniki-o-sukcesji]:

Funkcję zarządcy sukcesyjnego trzeba wyraźnie odróżnić od statusu następcy prawnego (np. spadkobiercy) lub docelowego sukcesora przedsiębiorcy, który będzie we własnym imieniu kontynuował prowadzenie firmy po wygaśnięciu zarządu sukcesyjnego. Zarządca sukcesyjny jest osobą, która nie musi być w żaden sposób spokrewniona z przedsiębiorcą. Zarządza on przedsiębiorstwem podobnie jak prokurent – działa na rachunek właścicieli przedsiębiorstwa w spadku. Czynności zarządcy sukcesyjnego nie powodują jego osobistej odpowiedzialności za zobowiązania. Zarządca sukcesyjny wykonuje jednak wszystkie podstawowe prawa i obowiązki związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa, w tym – reguluje długi. Robi to korzystając z majątku przedsiębiorstwa (a ściślej – jego rzeczywistych właścicieli), np. z użyciem firmowego konta bankowego.

Doktryna, wyjaśnia ponadto, że:

·      Ustawa o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej i innych ułatwieniach związanych z sukcesją przedsiębiorstw. Komentarz, opublikowano w: Tom IV C. Prawo spadkowe przedsiębiorców. Komentarz, red. prof. dr hab. Konrad Osajda, 2022:

Komentowany przepis nie rozstrzyga, czy zawierając umowy w imieniu własnym zarządca sukcesyjny może nabywać prawa do przedsiębiorstwa w spadku. Istnienie takiego upoważnienia potwierdza jednak art. 2 ust. 3 ZarządSukcU, który przewiduje, że do przedsiębiorstwa w spadku należą składniki „nabyte przez zarządcę sukcesyjnego”. Oznacza to, że nabycie prawa w takich warunkach - choć będące wynikiem umowy zawartej w imieniu własnym zarządcy - realizuje się bezpośrednio w majątku właściciela przedsiębiorstwa w spadku. Wiąże się to z przesłanką, zgodnie z którą status właściciela przedsiębiorstwa w spadku w rozumieniu komentowanej ustawy może przysługiwać jedynie osobie, która jest rzeczywiście uprawniona do składników przedsiębiorstwa w spadku (zob. komentarz do art. 3 ZarządSukcU, Nt 60 i n.). Przynależność nabytego prawa do przedsiębiorstwa w spadku (z mocy art. 2 ust. 3 ZarządSukcU) musi więc jednocześnie oznaczać jego przynależność do majątku właściciela przedsiębiorstwa w spadku (w rozumieniu art. 3 ZarządSukcU). (…) Zarządca sukcesyjny powinien prowadzić przedsiębiorstwo w spadku (art. 18 i art. 29 ZarządSukcU), a w przypadku większości przedsiębiorstw nabywanie pewnych składników majątkowych jest nieodzowne. Dla przykładu, prowadząc sklep, trzeba nabywać towary; prowadząc fabrykę, trzeba nabywać surowce i półprodukty; prowadząc piekarnię, trzeba nabywać mąkę i inne składniki; prowadząc przedsiębiorstwo windykacyjne, trzeba nabywać wierzytelności; prowadząc zakład fryzjerski, trzeba nabywać narzędzia i kosmetyki itp. Zarządca sukcesyjny jest więc wyposażony w ogólne upoważnienie do nabywania składników do przedsiębiorstwa w spadku. Może on z bezpośrednim skutkiem dla właścicieli przedsiębiorstwa w spadku nie tylko nabywać prawa (np. własność, wierzytelność), lecz również być recypientem (odbierać) innego rodzaju rozporządzenia (np. ustanowienie zastawu, oddanie w najem).

(…)

Błędne jest wyrażone w uzasadnieniu ZarządSukcU stwierdzenie, zgodnie z którym składniki nabyte przez zarządcę sukcesyjnego „wejdą do wyodrębnionej masy majątkowej - przedsiębiorstwa w spadku, nie zaś w częściach do majątku każdego z następców prawnych przedsiębiorcy czy małżonka przedsiębiorcy” (uzasadnienie ZarządSukcU, Druk sejmowy Nr 2293 VIII kadencji, s. 14; tak też M. Jaśniewicz, w: Babiarz, Jaśniewicz, Komentarz, art. 2, Nb 13). Przedsiębiorstwo w spadku nie ma podmiotowości prawnej. Jest jedynie technicznie wyodrębnioną masą majątkową typu zarządczego, służącą głownie do przedstawienia obiektu zarządu sukcesyjnego. Przedmioty nabyte przez zarządcę sukcesyjnego w granicach przysługujących mu kompetencji trafiają do majątku właścicieli przedsiębiorstwa w spadku (Bieluk, Komentarz, art. 2, Nb 17). Muszą przecież należeć do czyjegoś majątku ogólnego, którym przedsiębiorstwo w spadku nie jest. Z art. 2 ust. 3 ZarządSukcU wynika tylko to, że podlegają one zaliczeniu w skład przedsiębiorstwa w spadku, co oznacza, że zarządca sukcesyjny jest uprawniony do zarządzania nimi.

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych wyraźnie rozróżnia źródła przychodów oraz sposób opodatkowania dochodów z poszczególnych źródeł.

W myśl art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Źródłem przychodów jest odpłatne zbycie, z zastrzeżeniem ust. 2:

a)  nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości,

b)  spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,

c)  prawa wieczystego użytkowania gruntów,

d)  innych rzeczy,

–    jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w lit. a-c- przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie, a innych rzeczy – przed upływem pół roku, licząc od końca miesiąca, w którym nastąpiło nabycie; w przypadku zamiany okresy te odnoszą się do każdej z osób dokonującej zamiany.

Przepis ten formułuje generalną zasadę, że odpłatne zbycie nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości – dokonane poza działalnością gospodarczą – przed upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie, skutkuje powstaniem przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Tym samym, jeżeli odpłatne zbycie nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości nastąpi po upływie pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie – nie powstaje przychód w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a tym samym przychód uzyskany ze sprzedaży nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości w ogóle nie podlega opodatkowaniu.

Z tego przepisu wynika ponadto, że gdy sprzedaż rzeczy nie następuje w wykonywaniu działalności gospodarczej i jest dokonywana przed upływem pół roku, licząc od końca miesiąca, w którym nastąpiło nabycie, wówczas stanowi źródło przychodu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. d) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Z kolei kwota uzyskana ze sprzedaży rzeczy po terminie określonym w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. d) tej ustawy nie generuje przychodu (dochodu) podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, ponieważ sprzedaż rzeczy ruchomych po upływie 6 miesięcy, licząc od końca miesiąca, w którym nastąpiło ich nabycie, nie stanowi źródła przychodu.

Zgodnie z art. 10 ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

W przypadku odpłatnego zbycia, nabytych w drodze spadku, nieruchomości lub praw majątkowych, określonych w ust. 1 pkt 8 lit. a-c, okres, o którym mowa w tym przepisie, liczy się od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie tej nieruchomości lub nabycie prawa majątkowego przez spadkodawcę.

Stosownie do art. 10 ust. 6 ww. ustawy:

W przypadku odpłatnego zbycia po ustaniu wspólności majątkowej małżeńskiej, nabytych do majątku wspólnego małżonków lub wybudowanych w trakcie trwania wspólności majątkowej małżeńskiej nieruchomości lub nabytych do majątku wspólnego małżonków praw majątkowych, określonych w ust. 1 pkt 8 lit. a-c, okres, o którym mowa w tym przepisie, liczy się od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło ich nabycie do majątku wspólnego małżonków lub ich wybudowanie w trakcie trwania wspólności majątkowej małżeńskiej.

Zgodnie z art. 922 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.):

Prawa i obowiązki majątkowe zmarłego przechodzą z chwilą jego śmierci na jedną lub kilka osób stosownie do przepisów księgi niniejszej.

W myśl art. 924 Kodeksu cywilnego:

Spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy.

Stosownie do art. 925 Kodeksu cywilnego:

Spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku.

Oznacza to, że z chwilą śmierci należące do spadkodawcy prawa i obowiązki stają się spadkiem, który podlega przepisom prawa spadkowego, a data śmierci (chwila śmierci) spadkodawcy ustala, kto staje się spadkobiercą oraz co wchodzi w skład masy spadkowej.

Odrębnym źródłem przychodu jest pozarolnicza działalność gospodarcza określona w art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W myśl art. 10 ust. 2 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Przepisów ust. 1 pkt 8 nie stosuje się do odpłatnego zbycia składników majątku, o których mowa w art. 14 ust. 2 pkt 1, z zastrzeżeniem ust. 3, nawet jeżeli przed zbyciem zostały wycofane z działalności gospodarczej, a między pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu, w którym składniki majątku zostały wycofane z działalności i dniem ich odpłatnego zbycia, nie upłynęło 6 lat.

Jednak stosownie do art. 10 ust. 3 ww. ustawy:

Przepisy ust. 1 pkt 8 mają zastosowanie do odpłatnego zbycia wykorzystywanych na potrzeby związane z działalnością gospodarczą oraz przy prowadzeniu działów specjalnych produkcji rolnej: budynku mieszkalnego, jego części lub udziału w takim budynku, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub udziału w takim lokalu, gruntu lub udziału w gruncie albo prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, związanych z tym budynkiem lub lokalem, spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub udziału w takim prawie oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziału w takim prawie.

W myśl art. 14 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Za przychód z działalności, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3, uważa się kwoty należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont. U podatników dokonujących sprzedaży towarów i usług opodatkowanych podatkiem od towarów i usług za przychód z tej sprzedaży uważa się przychód pomniejszony o należny podatek od towarów i usług.

Zgodnie z treścią art. 14 ust. 2 pkt 1 cyt. ustawy:

Przychodem z działalności gospodarczej są również:

1)  przychody z odpłatnego zbycia składników majątku będących:

a)  środkami trwałymi albo wartościami niematerialnymi i prawnymi, podlegającymi ujęciu w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych,

b)  składnikami majątku, o których mowa w art. 22d ust. 1, z wyłączeniem składników, których wartość początkowa ustalona zgodnie z art. 22g nie przekracza 1500 zł,

c)  składnikami majątku, które ze względu na przewidywany okres używania równy lub krótszy niż rok nie zostały zaliczone do środków trwałych albo wartości niematerialnych i prawnych,

d)  składnikami majątku stanowiącymi spółdzielcze prawo do lokalu użytkowego lub udział w takim prawie, które zgodnie z art. 22n ust. 3

nie podlegają ujęciu w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych

–    wykorzystywanych na potrzeby związane z działalnością gospodarczą lub przy prowadzeniu działów specjalnych produkcji rolnej, z zastrzeżeniem ust. 2c; przy określaniu wysokości przychodów przepisy ust. 1 i art. 19 stosuje się odpowiednio;

Natomiast w myśl art. 14 ust. 2c ww. ustawy,

Do przychodów, o których mowa w ust. 2 pkt 1, nie zalicza się przychodów z odpłatnego zbycia wykorzystywanych na potrzeby związane z działalnością gospodarczą oraz przy prowadzeniu działów specjalnych produkcji rolnej: budynku mieszkalnego, jego części lub udziału w takim budynku, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub udziału w takim lokalu, gruntu lub udziału w gruncie albo prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, związanych z tym budynkiem lub lokalem, spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub udziału w takim prawie oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziału w takim prawie. Przepis art. 30e stosuje się odpowiednio.

Z cytowanych powyżej przepisów wynika, że - co do zasady - przychody z odpłatnego zbycia składników majątku wykorzystywanych w działalności gospodarczej (z wyjątkiem nieruchomości mieszkalnych wymienionych w art. 14 ust. 2c ww. ustawy) stanowią przychód z działalności gospodarczej.

Wobec powyższego w celu właściwego zakwalifikowania skutków działań podjętych przez Zainteresowane do właściwego źródła przychodu należy ocenić zamiar, okoliczności i cel działań związanych z odpłatnym zbyciem udziałów w prawie użytkowania wieczystego gruntu wraz z budynkiem stanowiącym odrębną nieruchomość oraz środków trwałych w postaci maszyn zakupionych zarówno przed śmiercią przedsiębiorcy jak i tych zakupionych przez zarządcę sukcesyjnego, o których mowa we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej.

W opisie sprawy wskazały Panie, że:

·      Wnioskodawczyni oraz Zainteresowane są osobami fizycznymi nieprowadzącymi pozarolniczej działalności gospodarczej.

·      (...) 2023 r. zmarł mąż Wnioskodawczyni.

·      Zainteresowane są córkami Wnioskodawczyni i jej męża, a zatem zstępnymi Wnioskodawczyni i jej zmarłego męża w pierwszym stopniu.

·      Wnioskodawczyni nabyła spadek w udziale 1/3, Zainteresowana I nabyła spadek w udziale 1/3 i Zainteresowana II nabyła spadek w udziale 1/3.

·      Wnioskodawczyni i Zainteresowane nie dokonały działu spadku po zmarłym przedsiębiorcy.

·      Zmarły mąż Wnioskodawczyni prowadził przedsiębiorstwo w ramach jednoosobowej działalności gospodarczej. Spadkodawca prowadził działalność w zakresie produkcji wyrobów z tworzyw sztucznych.

·      Wnioskodawczyni i jej zmarły mąż przez cały okres trwania małżeństwa posiadali wspólność majątkową małżeńską.

·      Przed śmiercią Spadkodawcy przedsiębiorstwo, o którym mowa powyżej należało w całości do majątku wspólnego Wnioskodawczyni i jej męża.

·      Składniki nabyte przez Wnioskodawczynię i Zainteresowane stanowiły przedsiębiorstwo w rozumieniu art. 55¹ ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1061 ze zm.).

·      W skład majątku wskazanego przedsiębiorstwa wchodziło m.in. prawo użytkowania wieczystego gruntu i budynek posadowiony na tym gruncie stanowiący odrębną nieruchomość, a także środki trwałe w postaci maszyn i pojazdów. Budynki posadowione na gruncie mają charakter użytkowy i są to budynek garażowo-warsztatowy oraz budynek hali montażu (...).

·      Przed śmiercią przedsiębiorca ustanowił zarządcę sukcesyjnego w osobie Wnioskodawczyni.

·      Wygaśnięcie zarządu sukcesyjnego nastąpiło w dniu (...) 2025 r.

·      Po wygaśnięciu zarządu sukcesyjnego Wnioskodawczyni wraz z Zainteresowanymi postanowiła nie kontynuować działalności gospodarczej. Przed wygaszeniem zarządu sukcesyjnego nie udało się spieniężyć całego majątku wchodzącego w skład przedsiębiorstwa.

·      W trakcie trwania zarządu sukcesyjnego zarządca sukcesyjny dokonał zakupu środków trwałych. Zarządca sukcesyjny zakupił kontener z (...). Środek trwały został przyjęty do używania w dniu 15 stycznia 2025 r. i nie został sprzedany przez wygaśnięciem zarządu sukcesyjnego. Kontener z (...)

·      Po wygaszeniu zarządu sukcesyjnego Wnioskodawczyni i Zainteresowane dokonały sprzedaży prawa użytkowania wieczystego gruntu wraz z budynkiem stanowiącym odrębną nieruchomość oraz sprzedaży środków trwałych w postaci maszyn zakupionych zarówno przed śmiercią przedsiębiorcy jak i tych zakupionych przez zarządcę sukcesyjnego. Sprzedaż ww. nastąpiła w dniu 22 września 2025 r.

·      Cena uzyskana z tytułu zbycia wskazanych składników majątkowych zostanie rozdzielona pomiędzy Wnioskodawczynię i Zainteresowane stosownie do ich udziału w spadku, uwzględniając, że Wnioskodawczyni pozostawała we wspólności ustawowej małżeńskiej ze zmarłym mężem.

Mają na uwadze powołane powyżej regulacje prawne oraz opis stanu faktycznego – w szczególności zwarte we wniosku informacje, że Wnioskodawczyni oraz Zainteresowane są osobami fizycznymi nieprowadzącymi pozarolniczej działalności gospodarczej oraz po wygaśnięciu zarządu sukcesyjnego Wnioskodawczyni wraz z Zainteresowanymi postanowiła nie kontynuować działalności gospodarczej – dokonaną 22 września 2025 r. sprzedaż przez Wnioskodawczynię oraz Zainteresowane sprzedaż prawa użytkowania wieczystego gruntu wraz z budynkiem stanowiącym odrębną nieruchomość oraz sprzedaż środków trwałych w postaci maszyn zakupionych zarówno przed śmiercią przedsiębiorcy jak i tych zakupionych przez zarządcę sukcesyjnego rozpatrywać należy w kontekście w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Z wniosku nie wynika bowiem, że sprzedaż tych składników majątku nastąpiła w wykonywaniu działalności gospodarczej. W analizowanej sprawie nie znajdzie również zastosowania art. 10 ust. 2 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W przypadku odpłatnego zbycia przez Wnioskodawczynię – żonę spadkodawcy udziałów w prawie użytkowania wieczystego gruntu wraz z budynkiem stanowiącym odrębną nieruchomość, upływ 5 letniego terminu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, należy liczyć od końca 2004 r., w którym Wnioskodawczyni nabyła wraz z mężem ww. prawo w ramach wspólności małżeńskiej ustawowej. Zatem, sprzedaż w 2025 r. udziałów w prawie użytkowania wieczystego gruntu wraz z budynkiem stanowiącym odrębną nieruchomość nie stanowi dla Wnioskodawczyni – żony spadkodawcy źródła przychodu i nie skutkuje obowiązkiem zapłaty podatku dochodowego.

Stosunki majątkowe między małżonkami zostały uregulowane w ustawie z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2809 ze zm.).

Zgodnie z art. 31 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:

Z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa (wspólność ustawowa) obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny). Przedmioty majątkowe nieobjęte wspólnością ustawową należą do majątku osobistego każdego z małżonków.

Stosownie do art. 43 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:

Oboje małżonkowie mają równe udziały w majątku wspólnym.

Przedmiotami majątkowymi w rozumieniu tego przepisu są wszelkie prawa majątkowe, zarówno bezwzględne (prawo własności rzeczy oraz inne prawa rzeczowe), jak i względne (np. przysługujące małżonkom wierzytelności). Wspólność ustawowa obejmuje wszelkie przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich. Wspólność małżeńska została ukształtowana jako wspólność łączna.

Ponadto wskazać należy, że w podjętej przez Naczelny Sąd Administracyjny uchwale w składzie siedmiu sędziów z dnia 15 maja 2017 r., sygn. akt II FPS 2/17, Sąd stwierdził, że:

dla celów opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych, odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, nabytych przez współmałżonka w wyniku dziedziczenia, datą ich nabycia lub wybudowania w rozumieniu tego przepisu jest dzień nabycia (wybudowania) tych nieruchomości i praw majątkowych do majątku wspólnego małżonków.

W uzasadnieniu uchwały Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w przypadku nabycia nieruchomości przez małżonków pozostających w majątkowej wspólności małżeńskiej przewidzianej w art. 31 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy nie ma możliwości określenia tego, w jakich częściach nastąpiło nabycie nieruchomości, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Nie jest możliwe nabycie nieruchomości w określonym udziale przez małżonków pozostających we wspólności majątkowej małżeńskiej i działających jednocześnie, co wynika z istoty wspólności małżeńskiej. Wspólność małżeńska (łączna) to wspólność bezudziałowa, a w czasie jej trwania małżonkowie nie mogą rozporządzać swoimi prawami do majątku wspólnego jako całości. Nie mogą także rozporządzać udziałem w jakimkolwiek przedmiocie należącym do tego majątku.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego skoro, z uwagi na wspólność majątkową, nie można wyodrębnić udziałów, które małżonkowie posiadali w chwili nabycia nieruchomości w małżeństwie, to nie można też przyjąć, że pięcioletni termin biegnie od daty nabycia nieruchomości w drodze spadku. Dla oceny skutków podatkowych odpłatnego zbycia nieruchomości kluczowy jest moment poniesienia wydatku na nabycie tego składnika do majątku wspólnego i to, że tego wydatku – w momencie jego poniesienia – nie można przypisać jednemu bądź drugiemu małżonkowi w udziałach o określonej wielkości.

Zasadne jest przyjęcie, argumentacji zawartej w ww. uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego również do odpłatnego zbycia ruchomości.

Tym samym, w odniesieniu do środków trwałych w postaci maszyn i pojazdów nabytych i wykorzystywanych przez męża Wnioskodawczyni w jego działalności gospodarczej – skoro składniki te należały do majątku wspólnego – Wnioskodawczyni była współwłaścicielem tych składników.

Skoro z uwagi na wspólność majątkową nie można wyodrębnić udziałów, które małżonkowie posiadali w chwili nabycia składników majątku, to nie można też przyjąć, że po śmierci małżonka drugi z małżonków ponownie nabył udziały w drodze dziedziczenia po zmarłym mężu, skoro wchodziły wcześniej do wspólnego majątku małżeńskiego.

Zatem odnośnie środków trwałych w postaci maszyn i pojazdów Wnioskodawczyni nabyła je w dacie nabycia przez męża do majątku wspólnego małżonków, a nie jak Wnioskodawczyni wskazała – data nabycia udziału w wysokości 1/2 w prawie własności maszyn przypada jeszcze na czas przed śmiercią zmarłego przedsiębiorcy, natomiast pozostała część udziału w wysokości 1/6 przypada na moment nabycia spadku, a zatem na dzień (...) 2023 r.

Podsumowując, sprzedaż w 2025 r. udziałów w środkach trwałych w postaci maszyn i pojazdów nie stanowi dla Wnioskodawczyni – żony spadkodawcy źródła przychodu i nie skutkuje obowiązkiem zapłaty podatku dochodowego.

W przypadku odpłatnego zbycia przez Zainteresowane I i II udziału w prawie użytkowania wieczystego gruntu oraz budynku posadowionego na tym gruncie stanowiącego odrębną nieruchomość, upływ 5 letniego terminu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o PIT, należy liczyć od końca 2004 r., w którym Spadkodawca nabył ww. prawo. Zatem, sprzedaż w 2025 r. udziałów w prawie użytkowania wieczystego gruntu oraz budynku posadowionego na tym gruncie stanowiącego odrębną nieruchomość nie stanowi dla Zainteresowanych źródła przychodu i nie skutkuje obowiązkiem zapłaty podatku dochodowego.

W przypadku sprzedaży udziałów w środkach trwałych w postaci maszyn i pojazdów oraz kontenera z składającego się z poszczególnych części nabytego przez zarządcę sukcesyjnego, przychód powstaje tylko wtedy, gdy między nabyciem ww. składników majątku a ich sprzedażą nie upłynął okres 6 miesięcy, licząc od końca miesiąca, w którym nastąpiło ich nabycie. Sprzedaż ww. składników majątku po tym terminie jest obojętna podatkowo.

Skoro środki trwałe w postaci maszyn i pojazdów Zainteresowane I i II nabyły w spadku (...) 2023 r., okres 6 miesięcy od daty nabycia upłynie z końcem marca 2024 r.

Dlatego też sprzedaż ww. środków trwałych przez Zainteresowane I i II po upływie pół roku, licząc od końca miesiąca, w którym nastąpiło ich nabycie, nie stanowi źródła przychodu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. d) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym.

W odniesieniu natomiast do sprzedaży kontenera składającego się z poszczególnych części, nabytego przez zarządcę sukcesyjnego, przychód powstaje tylko wtedy, gdy między nabyciem ww. składnika majątku a jego sprzedażą nie upłynął okres 6 miesięcy, licząc od końca miesiąca, w którym nastąpiło jego nabycie.

W związku z tym, że sprzedaż przez Wnioskodawczynię oraz Zainteresowane udziałów w kontenerze składającego się z poszczególnych części, została dokonana po upływie pół roku, licząc od końca miesiąca, w którym nastąpiło jego nabycie, nie stanowi źródła przychodu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. d) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Panie przedstawiły i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze stanem faktycznym podanym przez Wnioskodawcę w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.

W odniesieniu do powołanej interpretacji indywidualnej, należy zauważyć, że interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane są w indywidualnych sprawach podatników i niewątpliwie kształtują sytuację prawną tych podatników w sprawach będących przedmiotem rozstrzygnięcia, lecz dotyczą konkretnych stanów faktycznych/zdarzeń przyszłych co oznacza, że należy je traktować indywidualnie.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli sytuacja Pań będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego. Z funkcji ochronnej będą mogły skorzystać Te z Pań, które zastosują się do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1)  z zastosowaniem art. 119a;

2)  w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3)  z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację przez Zainteresowanego, który jest stroną postępowania

Pani A.B. (Zainteresowana będąca stroną postępowania – art. 14r § 2 Ordynacji podatkowej) ma prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a, art. 14b § 1 i art. 14r Ordynacji podatkowej.