Interpretacja 0115-KDIT3.4011.960.2025.1.AD

Interpretacja indywidualna

– stanowisko nieprawidłowe

Szanowna Pani,

stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest nieprawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

10 grudnia 2025 r. wpłynął Pani wniosek z 8 grudnia 2025 r. o wydanie interpretacji indywidualnej. Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

Posiada Pani na terytorium Polski nieograniczony obowiązek podatkowy w podatku dochodowym od osób fizycznych oraz jest zarejestrowana jako podatnik VAT czynny.

10 czerwca 2023 r. zmarł Pan A. D. z (Pani mąż), prowadzący jednoosobową działalność gospodarczą pod firmą X, NIP: (...).

Po jego śmierci ustanowiono zarząd sukcesyjny (zarządca B. D. - syn) i prowadzono przedsiębiorstwo w spadku, (NIP bez zmian).

W okresie funkcjonowania przedsiębiorstwa w spadku dokonywano zakupów materiałów i towarów, dokumentowanych fakturami wystawionymi na przedsiębiorstwo w spadku.

Do dnia wygaśnięcia zarządu sukcesyjnego, tj. 5 czerwca 2025 r. część faktur pozostała nieopłacona. Pani jako następca prawny i obecny właściciel przedsiębiorstwa prowadzonego pod nowym NIP: (...) przejęła przedsiębiorstwo wraz z zapasami i zobowiązaniami.

Po przejęciu przedsiębiorstwa uregulowała Pani zaległe faktury. Materiały i towary objęte tymi fakturami (oraz fakturami opłaconymi przez przedsiębiorstwo w spadku, ale niezaliczonymi przez nie do kosztów uzyskania przychodów z uwagi na brak związanego z nimi przychodu), zostały następnie wykorzystane lub sprzedane w ramach prowadzonej przez Panią działalności, generując przychód.

W przedsiębiorstwie w spadku była prowadzona pełna księgowość. Pani również prowadzi pełną księgowość.

Pytania

1)  Czy prawidłowe jest stanowisko Wnioskodawczyni, że w stanie faktycznym przedstawionym w niniejszym wniosku, Wnioskodawczyni przysługiwało prawo do zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów na gruncie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wydatków na zakup materiałów i towarów, dokumentowanych fakturami wystawionymi na przedsiębiorstwo w spadku i opłaconymi przez przedsiębiorstwo w spadku - w momencie osiągnięcia przez Wnioskodawczynię przychodów powiązanych z tymi wydatkami po wygaśnięciu zarządu sukcesyjnego?

2)  Czy prawidłowe jest stanowisko Wnioskodawczyni, że w stanie faktycznym przedstawionym w niniejszym wniosku, Wnioskodawczyni przysługiwało prawo do zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów na gruncie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wydatków na zakup materiałów i towarów, dokumentowanych fakturami wystawionymi na przedsiębiorstwo w spadku i opłaconymi przez Wnioskodawczynię po wygaśnięciu zarządu sukcesyjnego – w momencie osiągnięcia przez Wnioskodawczynię przychodów powiązanych z tymi wydatkami?

Stanowisko Pani w sprawie

Pani zdaniem:

·      W zakresie pytania pierwszego – prawidłowe jest stanowisko, że w stanie faktycznym przedstawionym w niniejszym wniosku, przysługiwało Pani prawo do zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów na gruncie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wydatków na zakup materiałów i towarów, dokumentowanych fakturami wystawionymi na przedsiębiorstwo w spadku i opłaconymi przez przedsiębiorstwo w spadku - w momencie osiągnięcia przez Panią przychodów powiązanych z tymi wydatkami po wygaśnięciu zarządu sukcesyjnego.

Zgodnie z art. 1a ust. 2 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Przedsiębiorstwo w spadku, stanowiące jednostkę organizacyjną niemającą osobowości prawnej, jest podatnikiem z tytułu dochodów osiąganych w okresie od otwarcia spadku do dnia wygaśnięcia: zarządu sukcesyjnego.

Zgodnie z art. 7a ust. 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Przedsiębiorstwo w spadku może zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów koszty poniesione przez zmarłego przedsiębiorcę związane z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą, które zgodnie z ustawą podlegałyby potrąceniu w okresach sprawozdawczych przypadających po śmierci przedsiębiorcy.

Stosownie do treści art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23.

Art. 22 ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych stanowi, że:

U podatników prowadzących księgi rachunkowe koszty uzyskania przychodów bezpośrednio związane z przychodami, poniesione w latach poprzedzających rok podatkowy oraz w roku podatkowym, są potrącalne w tym roku podatkowym, w którym osiągnięte zostały odpowiadające im przychody (...).

Zgodnie z art. 97 §1 Ordynacji podatkowej:

Spadkobiercy podatnika, z zastrzeżeniem § 1a, 2 i 2a, przejmują przewidziane w przepisach prawa podatkowego majątkowe prawa i obowiązki spadkodawcy.

Biorąc pod uwagę powołane wyżej regulacje, należy wskazać, że przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie zawierają regulacji tożsamej z art. 7a ust. 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, regulującej wprost możliwość zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów przez spadkobiercę, kontynuującego działalność gospodarczą wydatków poniesionych przez przedsiębiorstwo w spadku.

Niemniej jednak w Pani ocenie, taka możliwość wynika z art. 97 §1 Ordynacji podatkowej, z którego można wywieść, że prawo do kosztu może być przedmiotem sukcesji podatkowej, ponieważ pojęcie „majątkowe prawa i obowiązki” powinno być rozumiane bardzo szeroko. Założenie, że przedsiębiorstwo w spadku ma prawo do rozliczenia kosztów poniesionych przez zmarłego przedsiębiorcę, ale takiego prawa nie mają już spadkobiercy prowadziłoby do nierównego traktowania podatników.

Powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych. Tytułem przykładu można wskazać np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 maja 2022 r., sygn. akt II FSK 249/20 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 20 czerwca 2024 r., sygn. akt I SA/Po 198/24.

Reasumując, stoi Pani na stanowisku, że przysługiwało Pani prawo do zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów na gruncie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wydatków na zakup materiałów i towarów, dokumentowanych fakturami wystawionymi na przedsiębiorstwo w spadku i opłaconymi przez przedsiębiorstwo w spadku - w momencie osiągnięcia przez Panią przychodów związanych z tymi wydatkami po wygaśnięciu zarządu sukcesyjnego.

·      W zakresie pytania drugiego - prawidłowe jest stanowisko, że w stanie faktycznym przedstawionym w niniejszym wniosku, przysługiwało Pani prawo do zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów na gruncie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wydatków na zakup materiałów i towarów, dokumentowanych fakturami wystawionymi na przedsiębiorstwo w spadku i opłaconymi przez Panią po wygaśnięciu zarządu sukcesyjnego – w momencie osiągnięcia przez Panią przychodów powiązanych z tymi wydatkami.

Z treści art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wynika, że podstawowym warunkiem zaliczenia wydatku do kosztów uzyskania przychodów jest, aby koszt został poniesiony przez podatnika. Warunek ten bez wątpienia został w stanie faktycznym będącym przedmiotem wniosku spełniony, ponieważ wydatki na zakup materiałów i towarów, dokumentowanych fakturami wystawionymi na przedsiębiorstwo w spadku zostały opłacone przez Panią.

Potwierdzenie prawidłowości powyższego stanowiska można wywieść np. z interpretacji indywidualnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 31 grudnia 2024 roku, nr 0115- KDIT3.4011.858.2024.2.AD. W interpretacji tej Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej zakwestionował co prawda prawo do zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów, wydatków na zakup towarów handlowych poniesionych przez spadkodawcę, przed dniem jego śmierci, czy przez przedsiębiorstwo w spadku przed wygaśnięciem zarządu sukcesyjnego. Niemniej jednak, jednocześnie argumentował, że aby wydatek spełnił warunek do zaliczenia go do kosztów podatkowych musi być m. in. poniesiony przez podatnika, tj. w ostatecznym rozrachunku musi on zostać pokryty z jego zasobów majątkowych.

Reasumując, stoi Pani na stanowisku, że przysługiwało Pani prawo do zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów na gruncie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wydatków na zakup materiałów i towarów, dokumentowanych fakturami wystawionymi na przedsiębiorstwo w spadku i opłaconymi przez Panią po wygaśnięciu zarządu sukcesyjnego – w momencie osiągnięcia przez Panią przychodów powiązanych z tymi wydatkami.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Przedsiębiorstwo w spadku

Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej i innych ułatwieniach związanych z sukcesją przedsiębiorstw (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 170 ze zm.):

Przedsiębiorstwo w spadku obejmuje składniki niematerialne i materialne, przeznaczone do wykonywania działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę, stanowiące mienie przedsiębiorcy w chwili jego śmierci.

W myśl art. 2 ust. 2 ustawy o zarządzie sukcesyjnym:

Jeżeli w chwili śmierci przedsiębiorcy przedsiębiorstwo w rozumieniu art. 55¹ ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2020 r. poz. 1740 ze zm.) stanowiło w całości mienie przedsiębiorcy i jego małżonka, przedsiębiorstwo w spadku obejmuje całe to przedsiębiorstwo.

Stosownie do art. 2 ust. 3 ustawy o zarządzie sukcesyjnym:

Przedsiębiorstwo w spadku obejmuje także składniki niematerialne i materialne, przeznaczone do wykonywania działalności gospodarczej, nabyte przez zarządcę sukcesyjnego albo na podstawie czynności, o których mowa w art. 13, w okresie od chwili śmierci przedsiębiorcy do dnia wygaśnięcia zarządu sukcesyjnego albo wygaśnięcia uprawnienia do powołania zarządcy sukcesyjnego.

Na podstawie art. 3 ustawy o zarządzie sukcesyjnym:

Właścicielem przedsiębiorstwa w spadku w rozumieniu ustawy jest:

1)  osoba, która zgodnie z prawomocnym postanowieniem o stwierdzeniu nabycia spadku, zarejestrowanym aktem poświadczenia dziedziczenia albo europejskim poświadczeniem spadkowym, nabyła składniki niematerialne i materialne, o których mowa w art. 2 ust. 1, na podstawie powołania do spadku z ustawy albo testamentu albo nabyła przedsiębiorstwo albo udział w przedsiębiorstwie na podstawie zapisu windykacyjnego;

2)  małżonek przedsiębiorcy w przypadku, o którym mowa w art. 2 ust. 2, któremu przysługuje udział w przedsiębiorstwie w spadku;

3)  osoba, która nabyła przedsiębiorstwo w spadku albo udział w przedsiębiorstwie w spadku bezpośrednio od osoby, o której mowa w pkt 1 lub 2, w tym osoba prawna albo jednostka organizacyjna, o której mowa w art. 33¹ § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny, do której wniesiono przedsiębiorstwo tytułem wkładu – w przypadku, gdy po śmierci przedsiębiorcy nastąpiło zbycie tego przedsiębiorstwa albo udziału w tym przedsiębiorstwie.

Zgodnie z art. 29 ustawy o zarządzie sukcesyjnym:

Od chwili ustanowienia zarządu sukcesyjnego zarządca sukcesyjny wykonuje prawa i obowiązki zmarłego przedsiębiorcy wynikające z wykonywanej przez niego działalności gospodarczej oraz prawa i obowiązki wynikające z prowadzenia przedsiębiorstwa w spadku.

W myśl zaś art. 59 ust. 1 ustawy o zarządzie sukcesyjnym:

Zarząd sukcesyjny wygasa z:

1)  upływem dwóch miesięcy od dnia śmierci przedsiębiorcy, jeżeli w tym okresie żaden ze spadkobierców przedsiębiorcy nie przyjął spadku ani zapisobierca windykacyjny nie przyjął zapisu windykacyjnego, którego przedmiotem jest przedsiębiorstwo albo udział w przedsiębiorstwie, chyba że zarządca sukcesyjny działa na rzecz małżonka przedsiębiorcy, któremu przysługuje udział w przedsiębiorstwie w spadku;

2)  dniem uprawomocnienia się postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, zarejestrowania aktu poświadczenia dziedziczenia albo wydania europejskiego poświadczenia spadkowego, jeżeli jeden spadkobierca albo zapisobierca windykacyjny nabył przedsiębiorstwo w spadku w całości;

3)  dniem nabycia przedsiębiorstwa w spadku w całości przez jedną osobę, o której mowa w art. 3 pkt 3;

4)  upływem miesiąca od dnia wykreślenia zarządcy sukcesyjnego z CEIDG, chyba że w tym okresie powołano kolejnego zarządcę sukcesyjnego;

5)  dniem ogłoszenia upadłości przedsiębiorcy;

6)  dniem dokonania działu spadku obejmującego przedsiębiorstwo w spadku;

7)  upływem dwóch lat od dnia śmierci przedsiębiorcy.

Z kolei art. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 163ze zm.) stanowi, że:

Ustawa reguluje opodatkowanie podatkiem dochodowym dochodów osób fizycznych oraz daninę solidarnościową.

Natomiast na mocy art. 1a ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Ustawa reguluje również opodatkowanie podatkiem dochodowym dochodów przedsiębiorstwa w spadku.

Zgodnie z art. 1a ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Przedsiębiorstwo w spadku, stanowiące jednostkę organizacyjną niemającą osobowości prawnej, jest podatnikiem z tytułu dochodów osiąganych w okresie od otwarcia spadku do dnia wygaśnięcia:

1)  zarządu sukcesyjnego albo

2)  uprawnienia do powołania zarządcy sukcesyjnego, jeżeli zarząd sukcesyjny nie został ustanowiony i dokonano zgłoszenia, o którym mowa w art. 12 ust. 1c ustawy z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (Dz. U. z 2022 r. poz. 2500 oraz z 2023 r. poz. 614, 1234, 1723).

Stosownie do art. 7a ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Przychody przedsiębiorstwa w spadku uznaje się za przychody ze źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3.

Na podstawie art. 7a ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Powstanie przedsiębiorstwa w spadku nie jest traktowane jako rozpoczęcie działalności gospodarczej.

Natomiast w myśl art. 7a ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Równoznaczne z likwidacją działalności gospodarczej jest wygaśnięcie:

1)  zarządu sukcesyjnego albo

2)  uprawnienia do powołania zarządcy sukcesyjnego – w przypadku, gdy zarząd sukcesyjny nie został ustanowiony i dokonano zgłoszenia, o którym mowa w art. 12 ust. 1c ustawy z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników.

Sukcesja praw i obowiązków w przypadku spadkobierców podatnika

Jak stanowi art. 97 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.):

Spadkobiercy podatnika, z zastrzeżeniem § 1a, 2 i 2a, przejmują przewidziane w przepisach prawa podatkowego majątkowe prawa i obowiązki spadkodawcy.

Zgodnie z art. 97 § 1a Ordynacji podatkowej:

Przedsiębiorstwo w spadku, w przypadku, gdy ustanowiono zarząd sukcesyjny, wstępuje w przewidziane w przepisach prawa podatkowego majątkowe prawa i obowiązki spadkodawcy związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, z wyjątkiem tych praw, które nie mogą być kontynuowane na podstawie odrębnych ustaw. Przepis art. 26 stosuje się odpowiednio.

Stosownie natomiast do art. 97 § 2 Ordynacji podatkowej:

Jeżeli, na podstawie przepisów prawa podatkowego, spadkodawcy przysługiwały prawa o charakterze niemajątkowym, związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, uprawnienia te przechodzą na spadkobierców pod warunkiem dalszego prowadzenia tej działalności na ich rachunek.

Koszty uzyskania przychodu

W myśl art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23.

Aby wydatek poniesiony przez podatnika stanowił dla niego koszt uzyskania przychodu, muszą zostać spełnione następujące warunki:

·      został poniesiony przez podatnika, tj. w ostatecznym rozrachunku musi on zostać pokryty z zasobów majątkowych podatnika (nie stanowią kosztu uzyskania przychodu podatnika wydatki, które zostały poniesione na działalność podatnika przez osoby inne niż podatnik),

·      jest definitywny (rzeczywisty), tj. wartość poniesionego wydatku nie została podatnikowi w jakikolwiek sposób zwrócona,

·      pozostaje w związku z prowadzoną przez podatnika działalnością gospodarczą,

·      poniesiony został w celu uzyskania, zachowania lub zabezpieczenia przychodów lub może mieć wpływ na wielkość osiągniętych przychodów,

·      został właściwie udokumentowany,

·      nie może znajdować się w grupie wydatków, których zgodnie z art. 23 wskazanej ustawy nie uważa się za koszty uzyskania przychodów.

Pani wniosek

Z treści wniosku wynika, że:

·      10 czerwca 2023 r. zmarł Pani mąż prowadzący jednoosobową działalność gospodarczą.

·      Po jego śmierci ustanowiono zarząd sukcesyjny (zarządca Pani - syn) i prowadzono przedsiębiorstwo w spadku.

·      W okresie funkcjonowania przedsiębiorstwa w spadku dokonywano zakupów materiałów i towarów, dokumentowanych fakturami wystawionymi na przedsiębiorstwo w spadku.

·      Do dnia wygaśnięcia zarządu sukcesyjnego, tj. 5 czerwca 2025 r. część faktur pozostała nieopłacona. Pani jako następca prawny i obecny właściciel przedsiębiorstwa przejęła przedsiębiorstwo wraz z zapasami i zobowiązaniami.

·      Po przejęciu przedsiębiorstwa uregulowała Pani zaległe faktury. Materiały i towary objęte tymi fakturami (oraz fakturami opłaconymi przez przedsiębiorstwo w spadku, ale niezaliczonymi przez nie do kosztów uzyskania przychodów z uwagi na brak związanego z nimi przychodu), zostały następnie wykorzystane lub sprzedane w ramach prowadzonej przez Panią działalności, generując przychód.

Pani wątpliwości na tle przedstawionego opisu sprawy dotyczą następujących kwestii:

·      czy przysługiwało Pani prawo do zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków na zakup materiałów i towarów, dokumentowanych fakturami wystawionymi na przedsiębiorstwo w spadku i opłaconymi przez przedsiębiorstwo w spadku - w momencie osiągnięcia przez Panią przychodów powiązanych z tymi wydatkami po wygaśnięciu zarządu sukcesyjnego, oraz

·      czy prawidłowe przysługiwało Pani prawo do zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków na zakup materiałów i towarów, dokumentowanych fakturami wystawionymi na przedsiębiorstwo w spadku i opłaconymi przez Panią po wygaśnięciu zarządu sukcesyjnego – w momencie osiągnięcia przez Panią przychodów powiązanych z tymi wydatkami.

Przepisy ustawy o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej i innych ułatwieniach związanych z sukcesją przedsiębiorstw wprowadziły specyficzny rodzaj podatnika, jaki stanowi przedsiębiorstwo w spadku.

Ustawa o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej i innych ułatwieniach związanych z sukcesją przedsiębiorstw reguluje zasady tymczasowego zarządzania przedsiębiorstwem po śmierci przedsiębiorcy, który we własnym imieniu wykonywał działalność gospodarczą na podstawie wpisu do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, zwanej dalej „CEIDG”, oraz kontynuowania działalności gospodarczej wykonywanej z wykorzystaniem tego przedsiębiorstwa.

Podmiot, jakim jest przedsiębiorstwo w spadku, został utworzony po to, aby umożliwić bezproblemowe zakończenie działalności nieżyjącego już właściciela przedsiębiorstwa, czyli spadkodawcy. Zarząd sukcesyjny jest rozwiązaniem tymczasowym. Jest to okres, w którym następcy prawni przedsiębiorcy mogą podjąć decyzje co do dalszych losów przedsiębiorstwa w spadku.

Jak wskazałem powyżej, właścicielem przedsiębiorstwa w spadku w rozumieniu ustawy o zarządzie sukcesyjnym może być osoba, która zgodnie z prawomocnym postanowieniem o stwierdzeniu nabycia spadku, zarejestrowanym aktem poświadczenia dziedziczenia albo europejskim poświadczeniem spadkowym nabyła składniki niematerialne i materialne, na podstawie powołania do spadku z ustawy albo testamentu albo nabyła przedsiębiorstwo albo udział w przedsiębiorstwie na podstawie zapisu windykacyjnego.

Zwracam też uwagę, że na podstawie art. 97 § 1 Ordynacji podatkowej spadkobiercy przejmują przewidziane w przepisach prawa podatkowego majątkowe prawa i obowiązki spadkodawcy, natomiast na podstawie art. 97 § 1a Ordynacji podatkowej przedsiębiorstwo w spadku wstępuje w takie prawa i obowiązki (z zastrzeżeniem, że dotyczy to wyłącznie praw i obowiązków związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą).

Z powołanych przepisów wynika, że w przypadku śmierci przedsiębiorcy prowadzącego jednoosobową działalność gospodarczą sukcesja podatkowa uzależniona jest od tego, czy ustanowiono zarządcę sukcesyjnego. Jeżeli taka sytuacja ma miejsce, to sukcesorem na mocy przepisów ordynacji podatkowej jest przedsiębiorstwo w spadku. Prawa i obowiązki wynikające z przepisów prawa podatkowego wykonuje w tym przypadku zarządca sukcesyjny. Te prawa i obowiązki nie przechodzą na spadkobierców mocą wyraźnego zastrzeżenia z art. 97 § 1 Ordynacji podatkowej. Gdy natomiast zarządcy sukcesyjnego nie ustanowiono, prawa i obowiązki przejmują spadkobiercy.

Natomiast w przypadku wygaśnięcia zarządu sukcesyjnego ustaje byt prawny przedsiębiorstwa w spadku osoby fizycznej. Oznacza to, że po wygaśnięciu zarządu sukcesyjnego prawa i obowiązki przejmują spadkobiercy na zasadach ogólnych.

Zaznaczenia wymaga, że powołany wyżej art. 97 ustawy – Ordynacja podatkowa stanowi o prawach i obowiązkach spadkodawcy, które były związane z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą, natomiast art. 97a dotyczy zobowiązań podatkowych przedsiębiorstwa w spadku.

Zgodnie z art. 97a § 1 ustawy – Ordynacja podatkowa:

Odpowiedzialność za zobowiązania podatkowe przedsiębiorstwa w spadku ponoszą zapisobierca windykacyjny kontynuujący prowadzenie tego przedsiębiorstwa, spadkobiercy zmarłego przedsiębiorcy, jeżeli nie został uczyniony zapis windykacyjny obejmujący przedsiębiorstwo w spadku, a także małżonek zmarłego przedsiębiorcy, któremu przysługuje udział w przedsiębiorstwie w spadku. Przepis art. 98 stosuje się odpowiednio.

Z powyższego wynika zatem, że:

·      wszelkie prawa i obowiązki majątkowe spadkodawcy spadkobiercy podatnika przejmują zawsze i bezwarunkowo,

·      prawa o charakterze niemajątkowym przechodzą na spadkobierców, pod warunkiem dalszego prowadzenia działalności gospodarczej na ich rachunek (przy czym dotyczy to tylko uprawnień związanych z prowadzoną przez spadkodawców działalnością gospodarczą).

Prawa majątkowe to te prawa, które są bezpośrednio uwarunkowane interesem ekonomicznym uprawnionego, a ponadto mają swój materialny i wymierny kształt. Do praw majątkowych należą m.in. prawo do zwrotu podatku, odroczenia lub rozłożenia na raty zapłaty zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, odroczenia zapłaty podatku, prawo do nadpłaty oraz prawo do umorzenia w całości lub w części zaległości podatkowych, odsetek za zwłokę lub opłat prolongacyjnych, a także prawo do rozliczenia straty w następnych okresach rozliczeniowych. Natomiast prawa niemajątkowe obejmują m.in. prawo do złożenia korekty deklaracji czy zeznania, prawo do złożenia odwołania bądź też skargi od decyzji.

Generalnie należy przyjąć, że kosztami uzyskania przychodów prowadzonej przez podatnika działalności gospodarczej są wszelkie racjonalnie i gospodarczo uzasadnione wydatki związane z tą działalnością, których celem jest osiągnięcie przychodów bądź też zabezpieczenie lub zachowanie tego źródła przychodów, o ile w myśl przepisów wskazanej ustawy nie podlegają wyłączeniu z tych kosztów.

Przy czym związek przyczynowy między poniesieniem wydatku a osiągnięciem przychodu bądź zachowaniem lub zabezpieczeniem jego źródła należy oceniać indywidualnie w stosunku do każdego wydatku. Z oceny tego związku powinno wynikać, że poniesiony wydatek obiektywnie może przyczynić się do osiągnięcia przychodu bądź służyć zachowaniu lub zabezpieczeniu źródła przychodów.

Przepis art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych uzależnia możliwość zaliczenia wydatku w ciężar kosztów uzyskania przychodów od spełnienia m.in. warunku, że wydatek ten musi zostać poniesiony przez podatnika.

W opisanej przez Panią sprawie ustanowiono Pani syna jako zarządcę sukcesyjnego przedsiębiorstwa w spadku. W okresie funkcjonowania przedsiębiorstwa w spadku dokonywano zakupów materiałów i towarów, dokumentowanych fakturami wystawionymi na przedsiębiorstwo w spadku.

Pani natomiast jest spadkobiercą spadkodawcy oraz kontynuuje działalność prowadzoną dotychczas przez spadkodawcę. Oznacza to, że nabyła Pani przedsiębiorstwo w spadku w całości.

Z treści wniosku wynika tym samym, że koszty nabycia towarów handlowych poniesione zostały przez przedsiębiorstwo w spadku, a nie przez Panią.

Dlatego też ich wartość nie może być przez Panią zaliczona do kosztów uzyskania przychodów, ponieważ nie została spełniona jedna z przesłanek wynikających z ww. art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, tj. wymóg faktycznego poniesienia kosztu.

Według definicji „kosztu”, zawartej w internetowym Słowniku języka polskiego, Wydawnictwo Naukowe PWN, pojęcie to oznacza – sumę pieniędzy wydatkowaną na kupno lub opłacenie czegoś, natomiast definicja „kosztów” z tegoż Słownika oznacza – nakłady, wydatki poniesione przez przedsiębiorstwo w celu wytworzenia (nabycia) określonego produktu.

Skoro zatem objęcie towarów handlowych, których koszty nabycia poniesione zostały przez przedsiębiorstwo w spadku, nie będzie miało charakteru odpłatnego, nie można mówić o „poniesieniu kosztu”. Z tego względu – przy tym sposobie nabycia – brak odpłatności decyduje o niemożliwości zaliczenia w ciężar kosztów uzyskania przychodu ww. wartości.

Reasumując – w okolicznościach wskazanych w opisie stanu faktycznego nie jest Pani uprawniona do uwzględnienia do kosztów uzyskania przychodów wydatków na zakup towarów handlowych poniesionych przez przedsiębiorstwo w spadku, które z uwagi na niewystąpienie odpowiadającego tym wydatkom przychodu nie zostały dotychczas uwzględnione w kosztach uzyskania przychodów przedsiębiorstwa w spadku.

W świetle powyższego stanowisko Pani uznaję za nieprawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

W odniesieniu do przywołanych przez Panią orzeczeń sądowych i interpretacji indywidualnej, wskazuję, że stanowią one rozstrzygnięcia w konkretnych sprawach, osadzonych w określonych stanach faktycznych i tylko do nich się odnoszą, w związku z tym nie mają mocy powszechnie obowiązującego prawa. Niemniej dokonując przedmiotowej interpretacji przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, miałem na względzie rozstrzygnięcia sądów administracyjnych i organów, wydane w podobnych sprawach co poruszana w niniejszym przypadku.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosuje się Pani do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1)  z zastosowaniem art. 119a;

2)  w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3)  z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego.

Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.