Interpretacja 0115-KDIT3.4011.963.2025.2.KP

Interpretacja indywidualna

– stanowisko nieprawidłowe

Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest nieprawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

15 grudnia 2025 r. wpłynął Pana wniosek z 3 grudnia 2025 r. o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełnił go Pan pismem z 9 lutego 2026 r. (wpływ 12 lutego 2026 r.) – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

Pan wraz z A.A zawarł w dniu (...) 2008 roku umowę nr (...) o kredyt mieszkaniowy (...). Na podstawie § 1 ust. 1 Umowy Bank udostępnił kredytobiorcom kwotę w wysokości 171.299,92 CHF na spłatę kredytu mieszkaniowego zaciągniętego w Banku X, natomiast na podstawie § 1 ust. 3 Umowy Bank udostępnił kredytobiorcom kwotę 108.703,01 CHF z przeznaczeniem na dowolny cel. Przedmiotowa umowa stanowi załącznik do niniejszego wniosku.

Z uwagi na fakt, iż w przedmiotowej umowie znajdują się klauzule abuzywne oraz nie został w prawidłowy sposób wypełniony obowiązek informacyjny przez przedstawicieli Banku wobec kredytobiorców, Pan i A.A wytoczyliście powództwo przeciwko Bankowi o ustalenie nieważności przedmiotowej umowy kredytu oraz o zapłatę kwoty tytułem zwrotu części nienależnie pobranych kwot w przypadku uznania, iż przedmiotowa umowa jest nieważna.

W toku postępowania zainicjowanego przez kredytobiorców, które obecnie toczy się przed Sądem Apelacyjnym w (...), VIII Wydziałem Cywilnym, w sprawie o sygn. akt (...) - strony doszły do wstępnego porozumienia w zakresie polubownego zakończenia postępowania w wyniku zawarcia ugody sądowej.

Na chwilę obecną postępowanie z powództwa kredytobiorców zostało odroczone na termin wyznaczony z urzędu i najprawdopodobniej pozostanie zawieszone do czasu uzyskania interpretacji podatkowej przez każdego z kredytobiorców - w przedmiocie ustalenia ich obowiązku podatkowego wynikającego z zawarcia ugody z Bankiem.

Strony zgodnie ustaliły treść projektu ugody, w wyniku której Bank zwalnia kredytobiorcę z długu w zakresie kwoty 392.812,00 PLN - stanowiącej różnicę między kwotą zadłużenia wskazaną w § 1 ust. 3 projektu ugody, a kwotą zadłużenia wskazaną w § 1 ust. 8 projektu ugody. Dodatkowo, zgodnie z projektem ugody Bank zobowiązał się do wypłaty kredytobiorcom kwoty 62.681,07 PLN w związku z rozliczeniem umowy wraz z jednoczesnym zwrotem kosztów z tytułu zastępstwa procesowego poniesionych przez kredytobiorców, w łącznej wysokości 18.900,00 zł oraz zwrotu części opłaty od pozwu, poniesionej przez kredytobiorców w wysokości 500,00 zł.

Wolą stron jest utrzymanie w mocy umowy kredytu z jednoczesnym jej przewalutowaniem i jej całkowitym rozliczeniem. Bank zobowiązał się do zapłaty na rzecz kredytobiorców ww. kwot w terminie 21 dni roboczych od dnia zawarcia ugody. Projekt przedmiotowej ugody stanowi załącznik do niniejszego wniosku.

Wraz z zawarciem ugody zobowiązany jest Pan do złożenia Bankowi oświadczenia o zaciągnięciu kredytu na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej. Treść przedmiotowego oświadczenia stanowi załącznik do niniejszego wniosku.

Uzupełnienie wniosku

W odniesieniu do kredytu zaciągniętego w Banku X:

·      zawarł Pan wraz z ówczesną małżonką A.A umowę kredytu nr (...) z dnia (...) 2005 r.,

·      kredyt był zabezpieczony hipoteką na nieruchomości - lokal mieszkalny położony w C, ul. D1. m. 1, K.W nr (...),

·      kredyt dotyczył nieruchomości - lokalu mieszkalnego położonego w C, ul. D1. m. 1, KW nr (...),

·      odpowiadaliście Państwo solidarnie za zobowiązania kredytowe.

W odniesieniu do kredytu nr (...) z (...) 2008 r. zaciągniętego w banku Y.:

·      przedmiotowy kredyt był zaciągnięty na spłatę kredytu mieszkaniowego zaciągniętego w Banku X powołanego w pkt 1) w zakresie kwoty 127.522,61 PLN, co stanowiło równowartość kwoty 62.597.00 CHF po kursie uruchomienia 2,0372 PLN/CHF,

·      natomiast kwota kredytu z przeznaczeniem na dowolny cel w wysokości wskazanej w umowie w kwocie 108.703,01 CHF; w zakresie kwoty rzeczywiście uruchomionej w wysokości 221.927,88 PLN, co stanowiło równowartość kwoty 108.703,01 CHF po kursie uruchomienia 2,0416 PLN/ CHF, przeznaczona była na przyszły cel mieszkaniowy zakupu nieruchomości - domu mieszkalnego położonego w E, ul. F1, KW nr (...) nabytego na podstawie umowy ustanawiającej odrębną własność lokalu i sprzedaży z dnia (...) 2009 r.,

·      odpowiadaliście Państwo solidarnie za zobowiązania kredytowe,

·      początkowo kredyt zaciągnięty w Y był zabezpieczony hipoteką na nieruchomości - lokal mieszkalny położony w C, ul. D1 m. 1, KW nr (...), natomiast następnie z uwagi na sprzedaż lokalu mieszkalnego oraz nabyciem domu mieszkalnego kredyt w Y został zabezpieczony hipoteką na nieruchomości - domu mieszkalnym położonym w E, ul. F1, KW nr (...).

Nie korzystał Pan dotychczas z zaniechania poboru podatku od kwoty umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkalnego zaciągniętego na realizacje inwestycji mieszkaniowej,

Na kwotę umorzonego zadurzenia przez bank będzie się składała zgodnie z par. 1 pkt. 2-3 ugody na dzień sporządzenia treści ugody, zatem (...) 2025 r.:

„ W księgach rachunkowych Banku na dzień 20 października 2025 roku wysokość zadłużenia Kredytobiorcy z tytułu Umowy wynosiła 85 216,07 CHF:

- kapitał (pozostała do spłaty kwota kredytu): 83 895,43 CHF,

- odsetki skapitalizowane: 0,00 CHF,

- odsetki zapadłe niespłacone: 1 305,01 CHF,

- odsetki od zadłużenia przeterminowanego: 0,00 CHF,

- odsetki zawieszone: 0,00 CHF,

- odsetki bieżące: 15,63 CHF,

co oznacza, że po przeliczeniu na walutę polską po średnim kursie Narodowego Banku Polskiego z dnia poprzedzającego dzień zawarcia Ugody 4,6096 zadłużenie Kredytobiorcy na dzień zawarcia Ugody wynosi 392 812,00 złotych:

- kapitał (pozostała do spłaty kwota kredytu): 386 724,37złotych,

- odsetki skapitalizowane: 0,00 złotych,

- odsetki zapadłe niespłacone: 6 015,57 złotych,

- odsetki od zadłużenia przeterminowanego: 0,00 złotych,

- odsetki zawieszone: 0,00 złotych,

- odsetki bieżące: 72,06 złotych,

a zadłużenie Kredytobiorcy z tytułu niezapłaconych kosztów i opłat związanych z Umową wynosi 0,00 złotych.”,

zatem kwoty kapitału kredytu w wysokości 386.724,37 PLN oraz odsetek od kredytu w wysokości 6.087,63 PLN.

Kwota 62.681,07 PLN zostanie Państwu wypłacona w wyniku zawarcia ugody z Bankiem, której to ugody przedmiotem było ostateczne rozliczenie umowy kredytowej; w ugodzie zostało to określone w następujący sposób:

„par. 1 pkt 8 Po zmianie waluty zadłużenia na walutę polską, w wyniku przeprowadzonych negocjacji Strony uzgadniają, iż z uwzględnieniem § 1 ust. 5-7, pozostałe do spłaty zadłużenie Kredytobiorcy wobec Banku z tytułu Umowy, na dzień zawarcia Ugody wynosi 0,00 (słownie: zero) złotych. Bank nie będzie zgłaszał roszczeń w stosunku do Kredytobiorcy w związku z Umową. Jednocześnie Bank odstępuje od naliczania odsetek bieżących należnych z tytułu spłaty ostatniej raty. Tym samym Strony uznają, iż kredyt udzielony na podstawie Umowy został spłacony w całości.

Bank zwalnia Kredytobiorcę z długu (umarza zadłużenie Kredytobiorcy) w kwocie 392 812,00 złotych stanowiącej różnicę między kwotą zadłużenia wskazaną w § 1 ust. 3, a kwotą zadłużenia wskazaną w 1 ust. 8, a Kredytobiorca dokonane zwolnienie z długu przyjmuje. Na kwotę zwolnienia z długu składa się zadłużenie z następującego tytułu w poniższych wysokościach:

- kapitał: 386 724,37złotych,

- odsetki skapitalizowane: 0,00 złotych,

- odsetki zapadłe niespłacone: 6 015,57złotych,

- odsetki od zadłużenia przeterminowanego: 0,00 złotych,

- odsetki zawieszone: 0,00 złotych,

- odsetki bieżące: 72,06 złotych.

Dodatkowo Bank zwalnia Kredytobiorcę z długu (umarza zadłużenie Kredytobiorcy) w kwocie 0,00 PLN stanowiącej wysokość kosztów i opłat, o których mowa w ust. 3, a Kredytobiorca dokonane zwolnienie z długu przyjmuje.

par. 5 pkt 1 Bank, w terminie 21 dni od daty podpisania Ugody, wypłaci Kredytobiorcy kwotę dodatkowe} w wysokości 62 681,07 zł (sześćdziesiąt dwa tysiące sześćset osiemdziesiąt jeden złotych i 07/100 groszy) na rachunek bankowy (…)”

Zatem kwota 62.681,07 PLN jest kwotą dodatkową wynegocjowaną przez strony ugody w ramach rozliczenia wzajemnych roszczeń stron i zakończenia sporu sądowego.

Pytania

1.  Czy w związku ze zwolnieniem z długu kredytobiorców zgodnie z § 1 ust. 9 projektu ugody powstaje po stronie Wnioskodawcy przychód podatkowy, który podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, w rozumieniu art. 10 oraz art. 20 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?

2.  Czy w związku ze zwolnieniem zadłużenia kredytu zgodnie z § 1 ust. 9 projektu ugody, jeśli po stronie Wnioskodawcy powstanie przychód podatkowy, to czy podlegać on będzie umorzeniu poprzez zaniechanie poboru podatku z uwagi na spełnienie przesłanek zawartych w katalogu zwolnień przedmiotowych z art. 21 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?

3.  Czy w związku z otrzymaniem od banku kwoty 62.681,07 PLN zgodnie z § 5 ust. 1 projektu ugody tytułem rozliczenia umowy kredytu po stronie Wnioskodawcy powstanie przychód podatkowy, który podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych?

4.  Czy w związku z otrzymaniem od banku kwoty 62.681,07 PLN zgodnie z § 5 ust. 1 projektu ugody tytułem rozliczenia umowy kredytu, jeśli po stronie Wnioskodawcy powstanie przychód podatkowy, to czy będzie on podlegać umorzeniu poprzez zaniechanie poboru podatku z uwagi na spełnienie przesłanek zawartych w katalogu zwolnień przedmiotowych z art. 21 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?

Pana stanowisko w sprawie

Uważa Pan, że w zarówno w przedmiocie umorzenia długu, jak i wypłaty kwoty dodatkowej na rzecz kredytobiorców po stronie wnioskodawcy powstaje przychód w rozumieniu art. 9 ust. 1-2 u.p.d.o.f., lecz zarówno w zakresie umorzenia długu, jak i wypłaty kwoty dodatkowej kredytobiorca jest zwolniony z obowiązku zapłaty podatku z uwagi na art. 21 ust. 25 pkt 1 u.p.d.o.f. oraz treść rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe.

Pana zdaniem, nie jest Pan zobowiązany do zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych od kwoty umorzonego długu w wysokości 392.812,00 PLN oraz kwoty dodatkowej wypłacanej kredytobiorcom w wysokości 62.681,07 PLN, którą otrzymacie Państwo w przypadku zawarcia Ugody z Bankiem. Kwoty te nie stanowią Pana przychodu.

Ustawodawca w art. 10 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej: „u.p.d.o.f”) wymienia źródła przychodu, z których przychód podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Z uwagi na fakt, iż zaciągnięty kredyt zarówno w zakresie spłaty kredytu zaciągniętemu w Banku X, jak i na dowolny cel wskazany w umowie w Y służył realizacji de facto jednej inwestycji mieszkaniowej, mianowicie nabycia nieruchomości mieszkalnej stanowiącej dom jednorodzinny położony w E przy ul. F1, na której to obecnie zabezpieczony jest kredyt hipoteką na rzecz banku.

Następnie mając na uwadze fakt, że w Ugodzie nie została wskazana podstawa, na jakiej Bank zwrócił Panu kwotę 62.681,07 PLN, kwota ta tym bardziej nie powinna podlegać opodatkowaniu, jako że zgodnie z treścią Ugody otrzymał Pan tę kwotę w związku z rozliczeniem Umowy Kredytu.

Kredyt zaciągnięty został na sfinansowanie celu mieszkaniowego, mianowicie spłaty kredytu mieszkaniowego zawartego z Bankiem X zaciągniętego na cele mieszkaniowe, mianowicie własności nieruchomości - lokalu mieszkalnego położonego w C, ul. D1 m. 1, który następnie został sprzedany w dniu 7 sierpnia 2009 r., a środki ze sprzedaży zostały przeznaczone na cel zapłaty części ceny nabycia nieruchomości mieszkalnej domu jednorodzinnego nabytego niespełna rok po zaciągnięciu kredytu w Y, jak również część środków uzyskanych z kredytu w Y na dowolny cel. Kredyt został udzielony przez Y z siedzibą w (...), obecnie Z z siedzibą w (...).

Bank na podstawie Umowy udzielił Panu oraz A.A kredytu na łączną kwotę 171.299,92 CHF, to jest kredytu w walucie obcej, natomiast wypłacono Państwu faktycznie kwotę 127.522,61 PLN, co stanowiło równowartość kwoty 62.597.00 CHF po kursie uruchomienia 2,0372 PLN/CHF na spłatę kredytu mieszkaniowego w Banku X, natomiast kwota kredytu z przeznaczeniem na dowolny cel w wysokości wskazanej w umowie w kwocie 108.703,01 CHF; w zakresie kwoty rzeczywiście uruchomionej w wysokości 221.927,88 PLN, co stanowiło równowartość kwoty 108.703,01 CHF po kursie uruchomienia 2,0416 PLN/CHF. Zatem przeliczając kwotę w walucie obcej na walutę polską przy zastosowaniu kursu kupna CHF obowiązującego wówczas w Banku.

W wyniku zawarcia w Umowie przez Bank klauzul abuzywnych pozwalających Bankowi na dowolność ustalania kursu CHF, ostatecznie dokonał Pan wraz z A.A do dnia 15 lipca 2024 r. na rzecz Banku spłat w łącznej wysokości zaksięgowanej przez bank co najmniej w walucie obcej w kwocie 21.985,34 CHF (aktualny kurs średni NBP na dzień 6 lutego 2026 r. wynoszący 4,5921 PLN/CHF) oraz w walucie polskiej w kwocie 315.114,96 PLN z tym, że spłat dokonywali Państwo zarówno w walucie polskiej, jak i w CHF. Zatem suma spłaty na rzecz kredytu przekroczyła sumę udostępnionego kapitału w kwocie co najmniej 66.623.35 PLN. Udostępniona kwota kapitału wynosiła 349.450.49 PLN, natomiast łączna suma spłat w przeliczeniu CHF na PLN, według kursu średniego NBP wynosiła 416.073,84 PLN.

Kwota 62.681,07 PLN i umorzenie zadłużenia w kwocie 392.812,00 PLN (na dzień 20 października 2025 r.) wynika z pertraktacji ugodowych z Bankiem i planowanej Ugody. Ewentualny otrzymany zwrot nie stanowi dla Pana żadnej dodatkowej korzyści, a jest jedynie rezultatem rozliczeń umowy kredytu. Państwa spłaty na rzecz Banku wyniosły łącznie około 416.073,84 PLN (w przeliczeniu wpłaconych CHF według kursu średniego NBP), przy udzielonym kredycie w wysokości 349.450,49 PLN, zatem to w walucie polskiej nie otrzymują Państwo od banku więcej pieniędzy niż Państwo wpłacili Bankowi. Wynika to ze znacznego wzrostu kursu CHF i przeliczania przez Bank na CHF dokonywanych przez Pana spłat w walucie polskiej.

Innymi słowy, suma otrzymanego od Banku kapitału kredytowego plus otrzymana od Banku kwota w wysokości 62.681,07 PLN, są mniejsze od sumy dokonanych na rzecz banku spłat kredytu.

Z uwagi na to, że nie ma możliwości przyporządkowania do jakiegokolwiek źródła przychodu (w tym również do „innych źródeł przychodu”, o których mowa w art. 20 u.p.d.o.f.) zwróconej przez Bank kwoty, to nie można tej kwoty uznać za przychód podatkowy, choćby nawet odpowiadał ogólnej definicji przychodu zawartego w przepisach art. 11 u.p.d.o.f.

Otrzymanego od banku zwrotu nie może Pan więc traktować w kategorii przychodu podatkowego w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zgodnie z zasadami wynikającymi z art. 11 u.p.d.o.f., ponieważ suma Pana wpłat na rzecz banku z tytułu spłaty umowy kredytowej przeliczona na walutę polską była większa od kwoty otrzymanego od Banku w walucie polskiej kapitału plus kwota 62.681.07 PLN otrzymana od banku w wyniku zawartej ugody.

W tej sytuacji nie następuje po Pana stronie żadne przysporzenie majątkowe, a jedynie występuje mniejszy dochód po stronie banku niż bank to pierwotnie planował.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Podstawową zasadą obowiązującą w przepisach ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.) jest zasada powszechności opodatkowania, która wyrażona została w art. 9 ust. 1 tej ustawy. Wynika z niego, że:

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlegają wszelkiego rodzaju dochody uzyskane przez podatnika, z wyjątkiem tych, które zostały enumeratywnie wymienione w katalogu zwolnień przedmiotowych zawartym w powyższej ustawie bądź od których zaniechano poboru podatku.

Jak stanowi art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Za przychody należy uznać każdą formę przysporzenia majątkowego, zarówno formę pieniężną, jak i niepieniężną, w tym nieodpłatne świadczenia otrzymane przez podatnika. Dla celów podatkowych przyjmuje się, że nieodpłatne świadczenie obejmuje każde działanie lub zaniechanie na rzecz innej osoby oraz wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze w działalności podmiotów, których skutkiem jest przysporzenie majątku innej osoby, mające konkretny wymiar finansowy.

Źródła przychodów

Ustawodawca tworząc system opodatkowania dochodów osób fizycznych miał na względzie, że przysporzenia uzyskiwane przez osoby fizyczne mogą być skutkiem różnych rodzajów czynności i zdarzeń. Stworzył więc klasyfikację tych przysporzeń w oparciu o kryterium źródła przychodów i system ich opodatkowania uwzględniający specyfikę poszczególnych źródeł przychodów.

W myśl art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Źródłami przychodów są inne źródła.

Stosownie do art. 20 ust. 1 ww. ustawy:

Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17.

Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności” wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ww. ustawy. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.

Skutki podatkowe zwolnienia z długu

Instytucja kredytu uregulowana została przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 38). Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 tej ustawy:

Przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.

Z kolei umorzenie wierzytelności następuje w przypadku zwolnienia z długu, czyli zrzeczenia się przez wierzyciela prawa do wierzytelności, bez uzyskania świadczenia ze strony dłużnika. Takie zrzeczenie się, pod warunkiem, że dłużnik je przyjmie, powoduje, że zobowiązanie wygasa.

Zgodnie z instytucją zwolnienia z długu uregulowaną w art. 508 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.):

Zobowiązanie wygasa, gdy wierzyciel zwalnia dłużnika z długu, a dłużnik zwolnienie przyjmuje.

Dla umorzenia wierzytelności konieczna jest zgoda dłużnika (np. uzyskana w wyniku ugody, czy poprzez oświadczenie).

Otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

Umorzoną kwotę wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego kwalifikuje się do przychodów z innych źródeł (art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych). Prawodawca przewidział przy tym szczególne rozwiązanie dla określonych sytuacji umorzeń kredytów mieszkaniowych.

Kwestia zaniechania poboru podatku od kwoty umorzonych wierzytelności została uregulowana w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe (Dz. U. z 2025 r. poz. 1672).

Zgodnie z § 1 tego rozporządzenia:

1.Zarządza się zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych od kwot:

1) umorzonych osobie fizycznej wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego, w przypadku gdy:

a) kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, a w przypadku więcej niż jednego kredytu mieszkaniowego - gdy kredyty mieszkaniowe zostały zaciągnięte na realizację wyłącznie jednej inwestycji mieszkaniowej, oraz

b) osoba fizyczna będąca stroną umowy kredytu mieszkaniowego nie korzystała z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej niż określona w lit. a inwestycji mieszkaniowej;

2) otrzymanych przez osobę fizyczną świadczeń z tytułu kredytu mieszkaniowego udzielonego w walucie obcej lub w złotych, lecz nominowanego lub indeksowanego do waluty obcej, w związku z powstaniem przychodu z tytułu zastosowania ujemnego oprocentowania.

2. Kwoty wierzytelności, o których mowa w ust. 1 pkt 1, obejmują:

1) kwoty kredytu mieszkaniowego (kapitału);

2) odsetki, w tym odsetki skapitalizowane, i prowizje;

3) opłaty, jeżeli ich poniesienie przez kredytobiorcę było niezbędne do zawarcia umowy kredytu mieszkaniowego, z wyjątkiem kosztów usług dodatkowych, w szczególności ubezpieczeń.

3. W przypadku gdy kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty również na wydatki inne niż określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2647, z późn. zm.), zaniechanie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, obejmuje kwotę wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego w części, w jakiej kwota kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na wydatki określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 tej ustawy pozostaje do całkowitej kwoty zaciągniętego kredytu mieszkaniowego.

4. W przypadku gdy kredyt mieszkaniowy został zastąpiony kredytem refinansowym lub gdy na jego spłatę został zaciągnięty kredyt konsolidacyjny, zaniechanie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, obejmuje odpowiednio kwotę wierzytelności z tytułu kredytu refinansowego lub konsolidacyjnego w części odpowiadającej kwocie wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego.

5. Przez jedną inwestycję mieszkaniową, o której mowa w ust. 1 pkt 1 lit. a, rozumie się inwestycję, której celem jest zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych:

1) jednego gospodarstwa domowego albo

2) więcej niż jednego gospodarstwa domowego, w przypadku gdy osoby fizyczne mające zajmować wspólnie jeden budynek mieszkalny, nie mniej niż jedna osoba fizyczna z każdego takiego gospodarstwa, są osobami zaliczonymi do I grupy podatkowej w rozumieniu art. 14 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz. U. z 2023 r. poz. 1774 i 1843).

6. Przez jedno gospodarstwo domowe, o którym mowa w ust. 5, rozumie się gospodarstwo prowadzone przez osobę fizyczną zajmującą jeden lokal mieszkalny albo jeden budynek mieszkalny jednorodzinny, samodzielnie lub wspólnie z innymi osobami stale z nią zamieszkującymi i gospodarującymi.

7. W przypadku gdy stroną umowy kredytu mieszkaniowego na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, o której mowa w ust. 1 pkt 1 lit. a, są co najmniej dwie osoby fizyczne, zaniechanie poboru podatku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, ma zastosowanie wyłącznie do osób, o których mowa w ust. 1 pkt 1 lit. b.

Natomiast w myśl § 3 ust. 1 ww. rozporządzenia:

Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o kredycie mieszkaniowym, należy przez to rozumieć kredyt, który został:

1) udzielony przed dniem 15 stycznia 2015 r. przez podmiot, którego działalność podlega nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym, uprawniony do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw regulujących zasady funkcjonowania takich podmiotów, oraz

2) zabezpieczony w postaci hipoteki ustanowionej na nieruchomości lub udziale w nieruchomości lub prawie wieczystego użytkowania gruntu lub udziale w takim prawie, lub spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego lub udziale w takim prawie, lub prawie do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziale w takim prawie, oraz

3) zaciągnięty na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Z kolei § 4 cytowanego rozporządzenia stanowi, że:

Zaniechanie, o którym mowa w § 1 i § 2, ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od dnia 1 stycznia 2022 r. do dnia 31 grudnia 2026 r.

Zgodnie z treścią ww. art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Za wydatki poniesione na cele, o których mowa w ust. 1 pkt 131, uważa się wydatki poniesione na:

a) nabycie budynku mieszkalnego, jego części lub udziału w takim budynku, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub udziału w takim lokalu, a także na nabycie gruntu lub udziału w gruncie albo prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, związanych z tym budynkiem lub lokalem,

b) nabycie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub udziału w takim prawie, prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziału w takim prawie,

c) nabycie gruntu pod budowę budynku mieszkalnego lub udziału w takim gruncie, prawa użytkowania wieczystego takiego gruntu lub udziału w takim prawie, w tym również z rozpoczętą budową budynku mieszkalnego, oraz nabycie innego gruntu lub udziału w gruncie, prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, jeżeli w okresie, o którym mowa w ust. 1 pkt 131, grunt ten zmieni przeznaczenie na grunt pod budowę budynku mieszkalnego,

d) budowę, rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub remont własnego budynku mieszkalnego, jego części lub własnego lokalu mieszkalnego,

e) rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub adaptację na cele mieszkalne własnego budynku niemieszkalnego, jego części, własnego lokalu niemieszkalnego lub własnego pomieszczenia niemieszkalnego

– położonych w państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego albo w Konfederacji Szwajcarskiej.

Zaniechanie poboru podatku znajdzie zastosowanie do umorzonych osobom fizycznym kwot wierzytelności z tytułu kredytów zaciągniętych na cele mieszkaniowe i zabezpieczonych hipotecznie, udzielonych przed dniem 15 stycznia 2015 r. przez podmioty uprawnione do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw, w przypadku, gdy osoba fizyczna będąca stroną umowy kredytu mieszkaniowego nie korzystała z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację inwestycji mieszkaniowej. Istotne jest, żeby kredyt mieszkaniowy został przeznaczony na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W Pana sytuacji, może Pan dokonać wyboru w stosunku do której kwoty wierzytelności zastosuje Pan zaniechanie poboru podatku.

W pierwszej opcji, w części odpowiadającej spłacie kredytu mieszkaniowego zaciągniętego w Banku X w 2005 r. kredytem refinansowym z Y, znajdzie zastosowanie zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. Spełnia Pan bowiem przesłanki umożliwiające skorzystanie z tego zaniechania do tej części umorzonej wierzytelności. Jak bowiem wskazano w § 1 pkt 4 rozporządzenia, w przypadku gdy kredyt mieszkaniowy został zastąpiony kredytem refinansowym zaniechanie obejmuje kwotę wierzytelności z tytułu kredytu refinansowego w części odpowiadającej kwocie wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego. Dlatego do przychodu powstałego w związku z umorzeniem wierzytelności z tytułu zaciągniętego kredytu refinansowego, w części w jakiej został on przeznaczony na spłatę wcześniejszego kredytu mieszkaniowego, znajdzie zastosowanie zaniechanie poboru podatku dochodowego. Nie będzie Pan zobowiązany w tej części do zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych ani wykazania go w zeznaniu podatkowym.

W drugiej opcji może Pan skorzystać z zaniechania poboru podatku w stosunku do tej części kwoty umorzenia, która została przeznaczona na przyszły cel mieszkaniowy, tj. zakupu nieruchomości – domu mieszkalnego położonego w miejscowości E.

Nie może Pan skorzystać z zaniechania poboru podatku w stosunku do całej umorzonej kwoty wierzytelności, tak jak Pan wskazał w swoim stanowisku, gdyż z § 1 ust. 1 pkt 1 lit. a tego rozporządzenia jasno wynika, że kredyt mieszkaniowy musi zostać zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, a w przypadku więcej niż jednego kredytu mieszkaniowego – gdy kredyty mieszkaniowe zostały zaciągnięte na realizację wyłącznie jednej inwestycji mieszkaniowej. W Pana przypadku nie można mówić o jednej inwestycji mieszkaniowej. Kredyt refinansowy w części został przeznaczony na spłatę wcześniejszego kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na zakup lokalu mieszkalnego położonego w C, zaś pozostała kwota została przeznaczona na przyszły cel mieszkaniowy, tj. zakup nieruchomości – domu mieszkalnego w E.

Tak więc do Pana należy decyzja, w stosunku do której nieruchomości skorzysta Pan z zaniechania poboru podatku. W zakresie pozostałej części umorzonej wierzytelności nie będzie miał Pan możliwości skorzystania z zaniechania poboru podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. Stąd też Pana stanowisko jest nieprawidłowe.

Skutki podatkowe otrzymania kwoty dodatkowej

Z treści Pana wniosku wynika, że suma wpłat na rzecz banku z tytułu spłaty umowy kredytowej przeliczona na walutę polską była większa od kwoty otrzymanego od Banku w walucie polskiej kapitału plus kwota 62.681,07 PLN otrzymana od banku w wyniku zawartej ugody. W takim przypadku otrzymanie kwoty dodatkowej nie spowoduje po Pana stronie przysporzenia majątkowego i nie powstanie po Pana stronie przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W konsekwencji Pana stanowisko, że w przypadku „(…) wypłaty kwoty dodatkowej na rzecz kredytobiorców po Pana stronie powstaje przychód w rozumieniu art. 9 ust. 1-2 u.p.d.o.f., lecz (…) jest Pan zwolniony z obowiązku zapłaty podatku z uwagi na art. 21 ust. 25 pkt 1 u.p.d.o.f. oraz treść rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. (…)”, jest nieprawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Z uwagi na to, że interpretacje prawa podatkowego wydawane są w indywidualnej sprawie zainteresowanego, co wynika z art. 14b § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, ta interpretacja dotyczy tylko Pana sytuacji prawnopodatkowej i nie wywołuje skutków prawnych dla Pana żony.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.