Interpretacja 0115-KDST2-2.4011.235.2026.2.MS

Interpretacja indywidualna

– stanowisko nieprawidłowe

Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest nieprawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

16 marca 2026 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych, dotyczący skutków podatkowych zawarcia ugody z bankiem. Wniosek został uzupełniony w dniu 27 kwietnia 2026 r. (data wpływu).

Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

A. D., B. D. i C. D. w dniu 25 marca 2009 r. w (...) zawarli z X (obecnie: Q z siedzibą w (...)) umowę o pożyczkę hipoteczną nr (...) z przeznaczeniem na cele mieszkaniowe (remont i wykończenie nieruchomości).

Kredyt został udzielony (wypłacony) w złotówkach w kwocie stanowiącej równowartość 47.302,91 CHF (bank ostatecznie wypłacił kredytobiorcom kwotę 142.500,02 zł). Umowa została sporządzona z wykorzystaniem wzorca umowy. Kredyt miał zostać wypłacony przy zastosowaniu kursu zakupu walut w banku z dnia wypłaty kredytu. Informacje dot. wypłaty kredytu zostały opisane w § 5 i 7 umowy. Spłata miała nastąpić w ratach po przeliczeniu rat na złote według ostatniej tabeli kursów ogłoszonej przez bank (§ 10-12 umowy).

Bank wypłacił kredytobiorcom łącznie kwotę 142.500,02 zł, zaś w toku spłat pobrał od nich na dzień złożenia pozwu, tj. 24 sierpnia 2023 r. łącznie kwotę 150.074,98 zł. Nadwyżka ponad kapitał wynosiła zatem 7.574,96 zł.

Zdaniem kredytobiorców, umowa powyższa była nieważna z uwagi na abuzywność postanowień umowy dotyczących kwestii uruchomienia i rozliczania kredytu powiązanego z walutą CHF i mechanizmem waloryzacji, które ich zdaniem wyczerpują przesłanki z art. 385[1] k.c. Nadto umowa była sprzeczna z naturą stosunku prawnego i art. 69 ustawy z dnia 29 sierpnia 1998 r. prawo bankowe a w związku z tym w świetle art. 58 k.c. nieważna.

Zważając na powyższe kredytobiorcy wystąpili do sądu o stwierdzenie nieważności umowy i zapłatę. W toku procesu strony doszły jednak do porozumienia i zawały ugodę. Na podstawie ugody bank przewalutował sporny kredyt wg tabeli kursów NBP i tym samym ustalił zadłużenie na dzień zawarcia ugody na kwotę 124.300,93 zł, zwolnił kredytobiorców z długu co do kwoty 124.300,93 zł i zwrócił na ich rzecz kwotę 22.000 zł oraz koszty procesu (par. 1 ust. 2, 3, 4, 5, 6 i 12 ugody).

Bank kwotę umorzenia potraktował jako przychód (po 41.433,64 zł dla A. D., B. D. i C. D.) i sporządził PIT-11.

Uzupełnienie wniosku

Przedmiotem umowy była pożyczka hipoteczna.

Ugoda została zawarta 1 grudnia 2025 r. Na moment zawarcia ugody Wnioskodawca łącznie spłacił 150.074,98 zł kwoty kredytu (suma rat kapitałowo-odsetkowych).

Zwrot kwoty 22.000 zł stanowi zwrot środków uprzednio spłaconych przez Wnioskodawcę.

Zwrot „zwolnił kredytobiorców z długu” oznacza, że bank przeliczył aktualne na dzień zawarcia ugody saldo zadłużenia w kwocie 24.635,78 CHF wraz z odsetkami w kwocie 2.792,82 CHF na PLN według średniego kursu NBP z dnia 1 grudnia 2025 r. na PLN, co dało kwotę 124.300,93 zł i tym samym tą kwotę umorzył, uznając pożyczkę za spłaconą w całości.

W ugodzie zawarte są postanowienia o toczącym się postępowaniu w sprawie o stwierdzenie nieważności i zapłatę (Sąd Okręgowy w (...), sygn. akt (...)), informacja o przeliczeniu salda i umorzeniu (o czym mowa w pkt 6 powyżej), zwrocie kwoty 22.000 zł oraz zwrocie kosztów sądowych w łącznej kwocie 11.300 zł, zobowiązanie pożyczkobiorców do cofnięcia powództwa w związku z zawartą ugodą.

Kwota umorzonej wierzytelności obejmuje pozostały wedle wyliczeń banku kapitał do spłaty wraz z odsetkami.

W związku z zawartą umową pożyczki wszyscy pożyczkobiorcy odpowiadają za spłatę solidarnie. Umorzenie kwoty pożyczki przez bank dotyczy wszystkich współkredytobiorców i skutkuje wygaśnięciem zobowiązania wobec banku w całości po stronie każdego ze współkredytobiorców. Pożyczka została udzielona przez bank, którego działalność podlega nadzorowi państwowemu. Pożyczka stanowi kredyt zaciągnięty na cele mieszkaniowe. Pożyczka została zaciągnięta jedynie na remont i wykończenie nieruchomości, prowizje i ubezpieczenie nie były kredytowane. Kredyt został zabezpieczony hipoteką na kredytowanej nieruchomości, tj. E, ul. (...) (...). Kredyt został zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej.

Ani Wnioskodawca, ani pozostali współkredytobiorcy nie korzystali z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej niż przedmiotowa inwestycji.

Pytania

1) Czy w związku z zawarciem przez C. D. z Q ugody, mającej na celu zakończenie sporu na tle umowy o pożyczkę hipoteczną nr (...), uzyskana kwota umorzenia stanowi przychód i w związku z tym, czy po stronie podatnika powstał obowiązek zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych?

2) Czy w związku z zawarciem przez C. D. z Q ugody, mającej na celu zakończenie sporu na tle umowy o pożyczkę hipoteczną nr (...), otrzymana kwota dodatkowa w łącznej wysokości 22.000 zł stanowi przychód i w związku z tym, czy po stronie podatnika powstał obowiązek zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych?

3) Czy jeśli ww. kwoty (umorzenie oraz kwota dodatkowa) stanowią przychód to zwolnione są z opodatkowania zgodnie z treścią rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe?

4) Czy jeśli bank wystawił PIT-11 na kwotę objętą ugodą C. D. może nie uwzględniać kwoty tej w rozliczeniu rocznym, z uwagi na fakt, że kwota ta nie stanowi przychodu lub objęta jest zwolnieniem podatkowym?

Pana stanowisko w sprawie

Wnioskodawca stoi na stanowisku, że

1. W związku z zawarciem przez C. D. z Q ugody, mającej na celu zakończenie sporu na tle umowy o pożyczkę hipoteczną nr (...), uzyskana kwota umorzenia nie stanowi przychodu i w związku z tym po stronie podatnika nie powstał obowiązek zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych.

2. W związku z zawarciem przez C. D. z Q ugody, mającej na celu zakończenie sporu na tle umowy o pożyczkę hipoteczną nr (...), otrzymana kwota dodatkowa w łącznej wysokości 22.000 zł nie stanowi przychodu i w związku z tym po stronie podatnika nie powstał obowiązek zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych.

3. Nawet gdyby przyjąć, że kwota powyższa, zarówno umorzenia, jak i kwota dodatkowa stanowią przychód do opodatkowania, to zwolnione są z opodatkowania zgodnie z treścią rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe.

4. Wobec faktu, że bank wystawił PIT-11 na kwotę objętą ugodą C. D. może nie uwzględniać kwoty tej w rozliczeniu rocznym, z uwagi na fakt, że kwota ta nie stanowi przychodu, a nadto objęta jest zwolnieniem podatkowym.

Instytucja kredytu uregulowana została przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t j. Dz.U. z 2023 r. poz. 2488 ze zm.). Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ww. ustawy, przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.

Podkreślić należy, że otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega - co do zasady - każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną.

Zgodnie natomiast z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad kosztami jego uzyskania. Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. Ten z kolei definiowany jest przez ustawodawcę, czemu dał wyraz w art. 11 ust. 1, jako otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Niemniej jednak z definicji tej wywieść można również, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze definitywnym, nie mające charakteru zwrotnego.

O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych można więc mówić w każdej sytuacji, gdy podatnik, czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też, gdy na skutek określonego zdarzenia powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów, uzyskuje określone przysporzenie majątkowe.

Skoro w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia ze zwrotem nienależnie pobranego świadczenia, to należy uznać, że zwrot ten nie stanowi przychodu kredytobiorców (zarówno jeśli mowa o umorzeniu, jak i wypłacie kwoty dodatkowej). W przypadku zwrotu świadczenia klient otrzymuje bowiem z powrotem swój kapitał - zwrot zapłaconych bankowi kwot. Tym samym nie sposób zgodzić się z twierdzeniami, aby doszło do faktycznego umorzenia czy przysporzenia po stronie kredytobiorców. W sytuacji bowiem, gdyby zdecydowali się oni na kontynuowanie sporu sądowego, nie kończąc go na etapie ugody, doszłoby do stwierdzenia nieważności umowy i konieczności wzajemnego rozliczenia stron z tytułu świadczeń nienależnych.

Tym samym jedynie, gdyby klienci uzyskali od banku jakąkolwiek kwotę ponad pobraną przez bank nadwyżkę nad wypłaconym kapitałem można byłoby mówić o przychodzie i tym samym powstaniu podstawy do opodatkowania. Kwotę umorzenia, którą bank potraktował jako przychód, wystawiając PIT-11 należy traktować jako rozliczenie kapitału z bankiem, skoro bowiem bank faktycznie wypłacił kredytobiorcom kwotę 142.500,02 zł, zaś faktycznie w toku spłat na dzień złożenia pozwu pobrał od nich łącznie 150.074,98 zł, to nie sposób mówić tutaj o jakimkolwiek realnym umorzeniu, zaś kwestia przewalutowania kredytu i umorzenia określone w ugodzie stanowią jedynie zabieg techniczny ze strony banku, służący do rozksięgowania spornej umowy. W sytuacji bowiem kontynuowania sporu sądowego, powyższa sytuacja w ogóle nie miałaby znaczenia (niezależnie czy sąd przyjąłby teorię salda czy też teorię dwóch kondycji). Kredytobiorcy bowiem spłacili cały kapitał w spornej umowie, a więc faktycznie nie dochodzi do żadnej formy umorzenia.

Nie ma zatem podstaw, aby zwrócone kwoty uznać za dochód podlegający opodatkowaniu. Dla celów podatkowych zwrot taki jest obojętny podatkowo. W konsekwencji, kredytobiorcy nie są zobowiązani do zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu umorzenia czy zwrotu przez bank części kwoty uiszczonej tytułem spłaty zaciągniętego kredytu (jest to jedynie przyjęta przez bank do celów ugody nomenklatura, zaś faktycznie stanowi rozliczenie świadczeń nienależnych wobec nieważnej umowy kredytowej).

Ponadto umorzenie kwoty kredytu spełnia przesłanki do zakwalifikowania go do zwolnienia z opodatkowania zgodnie z rozporządzeniem Ministra Finansów w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

W myśl art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.):

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Powołany przepis wyraża tzw. zasadę powszechności opodatkowania. Regułą jest, że każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną podlega opodatkowaniu, wyjątkiem zaś jest sytuacja, gdy dochód opodatkowaniu nie podlega. Wyjątki od omawianej zasady dotyczą:

·  dochodów, które zostały wprost wymienione przez ustawodawcę w art. 21, 52, 52a i 52c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jako zwolnione z podatku oraz

·  dochodów, od których zaniechano poboru podatku w drodze rozporządzenia ministra właściwego do spraw finansów publicznych wydanego na podstawie art. 22 ustawy Ordynacja podatkowa (rozporządzenie takie może być wydane w przypadkach uzasadnionych interesem publicznym lub ważnym interesem podatników).

Stosownie do art. 9 ust. 2 ww. ustawy:

Dochodem ze źródła przychodów, jeżeli przepisy art. 23o, art. 23u, art. 24-24b, art. 24c, art. 24e, art. 30ca, art. 30da oraz art. 30f nie stanowią inaczej, jest nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów.

Jak stanowi art. 11 ust. 1 ww. ustawy:

Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Jak wynika z powołanego przepisu, ustawodawca przyjął zasadę, że przychodem są:

·   pieniądze i wartości pieniężne, które zostały otrzymane przez podatnika – tj. takie pieniądze i wartości pieniężne, które podatnik rzeczywiście „dostał, odebrał, zainkasował, objął w posiadanie”;

·   pieniądze i wartości pieniężne, które zostały postawione do dyspozycji podatnika – tj. takie przysporzenia, które zostały mu faktycznie udostępnione/przekazane do odbioru; takie pieniądze i środki pieniężne, które podatnik ma możliwość włączyć do swojego władztwa, a więc ma możliwość skorzystania z tychże pieniędzy i wartości pieniężnych i nie jest to uzależnione od dodatkowej zgody osoby stawiającej określone pieniądze i wartości pieniężne do dyspozycji podatnika.

Pojęcie przychodu wiąże się zatem z przysporzeniem majątkowym po stronie podatnika, z wartością wchodzącą do jego majątku. Przychodami w rozumieniu art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych mogą być tylko takie świadczenia, które nie mają charakteru zwrotnego. Skoro bowiem przychód jest określonym przyrostem majątkowym po stronie podatnika, jego otrzymanie musi mieć charakter definitywny. Za przychody należy zatem uznać każdą formę przysporzenia majątkowego, zarówno formę pieniężną jak i niepieniężną, w tym nieodpłatne świadczenia otrzymane przez podatnika. Dla celów podatkowych przyjmuje się, że nieodpłatne świadczenie obejmuje każde działanie lub zaniechanie na rzecz innej osoby oraz wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze w działalności podmiotów, których skutkiem jest przysporzenie majątku innej osoby, mające konkretny wymiar finansowy.

Źródła przychodów zostały określone przez ustawodawcę w art. 10 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy:

Źródłem przychodów są inne źródła.

Stosownie do art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17.

Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności” wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ww. ustawy. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.

Zgodnie natomiast z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad kosztami jego uzyskania. Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. Ten z kolei definiowany jest przez ustawodawcę w przytoczonym już wcześniej art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Z definicji tej wywieść można również, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa, jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze definitywnym, nie mające charakteru zwrotnego.

Stosownie natomiast do treści art. 917 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz.U. z 2025 r. poz. 1071):

Przez ugodę strony czynią sobie wzajemne ustępstwa w zakresie istniejącego między nimi stosunku prawnego w tym celu, aby uchylić niepewność co do roszczeń wynikających z tego stosunku lub zapewnić ich wykonanie albo by uchylić spór istniejący lub mogący powstać.

Powołana definicja ugody pozwala wyróżnić elementy konstrukcyjne tej instytucji. Po pierwsze, ugoda jest zawierana w sytuacji, gdy między stronami stosunku prawnego istnieje niepewność albo spór, co do roszczeń wynikających z tego stosunku. Po drugie, celem zawarcia ugody jest uchylenie tej niepewności lub sporu. Wreszcie po trzecie, strony dążą do osiągnięcia celu przez wzajemne ustępstwa. Tak więc nieodłącznym elementem ugody są wzajemne ustępstwa stron. Poza tym, zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie podkreśla się szczególną przyczynę prawną ugody. Oznacza to, że ugoda nie tworzy nowego stosunku prawnego, a jedynie odnosi się do istniejącego stosunku prawnego stanowiącego podstawę powództwa, a tym samym podstawę zawarcia ugody.

Z treści wniosku wynika, że 25 marca 2009 r. zawarł Pan, a także A. D. oraz B. D. umowę o pożyczkę hipoteczną nr (...) z przeznaczeniem na cele mieszkaniowe (remont i wykończenie nieruchomości). Kredyt został udzielony (wypłacony) w złotówkach w kwocie stanowiącej równowartość 47.302,91 CHF. Bank wypłacił kredytobiorcom łącznie kwotę 142.500,02 zł. Na moment zawarcia ugody Wnioskodawca łącznie spłacił 150.074,98 zł kwoty kredytu (suma rat kapitałowo-odsetkowych).

Na podstawie ugody bank zwolnił kredytobiorców z długu co do kwoty 124.300,93 zł i zwrócił na ich rzecz kwotę 22.000 zł oraz koszty procesu.

Pożyczka została udzielona przez bank, którego działalność podlega nadzorowi państwowemu. Pożyczka stanowiła kredyt zaciągnięty na cele mieszkaniowe, została zaciągnięta jedynie na remont i wykończenie nieruchomości, kredyt został zabezpieczony hipoteką na kredytowanej nieruchomości. Nie korzystał Pan z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej niż przedmiotowa inwestycji.

Odnosząc się do skutków podatkowych otrzymanej od banku kwoty zwrotu, należy ponownie wskazać, że – co do zasady – za przychody podatkowe uznaje się takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa, jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze definitywnym, które nie mają charakteru zwrotnego.

Z okoliczności sprawy przedstawionych we wniosku wynika, że otrzymana kwota zwrotu (tj. wskazana kwota 22.000,00 zł), przekracza różnicę pomiędzy kwotą dokonanych przez Pana wpłat na rzecz banku (tj. wskazana kwota 150.074,98 zł), a kwotą środków otrzymanych z banku z tytułu wypłaconego kapitału kredytu (142.500,02 zł). Zatem zwrot środków w kwocie przewyższającej różnicę pomiędzy tymi wartościami powoduje, że nadwyżkę (w podanych okolicznościach kwota 14.425,04 zł), ponad tą różnicę (wynoszącą 7.574,96 zł – przy wskazanych kwotach), należy traktować jako przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, gdyż – wbrew Pana stanowisku – powoduje ona faktyczne przysporzenie majątkowe. Kwota ta nie stanowi zwrotu poniesionych wcześniej przez Pana wydatków. W konsekwencji kwota ta jest Pana przychodem w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i jej uzyskanie skutkuje po Pana stronie obowiązkiem zapłaty podatku dochodowego. Natomiast otrzymanie zwrotu odpowiadającego kwocie nadwyżki pomiędzy kwotą dokonanych przez Pana wpłat na rzecz banku, a kwotą środków otrzymanych z banku z tytułu wypłaconego kapitału kredytu nie spowodowało po Pana stronie przysporzenia majątkowego. W konsekwencji pieniądze te nie są Pana przychodem w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i ich uzyskanie nie skutkowało po Pani stronie obowiązkiem zapłaty podatku dochodowego.

Na powyższe rozstrzygnięcie nie wpływa Pana argumentacja, że gdyby zdecydował się na kontynuowanie sporu sądowego, nie kończąc go na etapie ugody, doszłoby do stwierdzenia nieważności umowy i konieczności wzajemnego rozliczenia stron z tytułu świadczeń nienależnych. Jak wynika z treści wniosku, dobrowolnie zgodził się Pan odstąpić dochodzenia od banku roszczeń wywodzonych z zarzutu nieważności umowy lub niedozwolonego charakteru postanowień umowy w brzmieniu sprzed zmiany umowy. Ustalona zatem w ugodzie kwota dodatkowa nie stanowi odsetek od nadpłaty kredytu a jej wartość została przez strony ugody ustalona w drodze porozumienia. Ugoda wyczerpuje wszelkie wzajemne roszczenia stron.

Przechodząc do kwestii umorzenia należy stwierdzić, że umorzenie wierzytelności następuje w przypadku zwolnienia z długu, czyli zrzeczenia się przez wierzyciela prawa do wierzytelności, bez uzyskania świadczenia ze strony dłużnika. Takie zrzeczenie się, pod warunkiem, że dłużnik je przyjmie, powoduje, że zobowiązanie wygasa.

W konsekwencji umorzona przez bank wierzytelność stanowiła dla Pana przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, z tytułu nieodpłatnych świadczeń, klasyfikowany do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ww. ustawy.

W tym miejscu wskazać należy na rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1672).

Zgodnie z § 1 ust. 1 tego rozporządzenia:

Zarządza się zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych od kwot:

1) umorzonych osobie fizycznej wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego, w przypadku gdy:

a) kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, a w przypadku więcej niż jednego kredytu mieszkaniowego – gdy kredyty mieszkaniowe zostały zaciągnięte na realizację wyłącznie jednej inwestycji mieszkaniowej, oraz

b) osoba fizyczna będąca stroną umowy kredytu mieszkaniowego nie korzystała z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej niż określona w lit. a inwestycji mieszkaniowej;

2) otrzymanych przez osobę fizyczną świadczeń z tytułu kredytu mieszkaniowego udzielonego w walucie obcej lub w złotych, lecz nominowanego lub indeksowanego do waluty obcej, w związku z powstaniem przychodu z tytułu zastosowania ujemnego oprocentowania.

Na gruncie § 1 ust. 2 wskazanego rozporządzenia:

Kwoty wierzytelności, o których mowa w ust. 1 pkt 1, obejmują:

1) kwoty kredytu mieszkaniowego (kapitału);

2) odsetki, w tym odsetki skapitalizowane, i prowizje;

3) opłaty, jeżeli ich poniesienie przez kredytobiorcę było niezbędne do zawarcia umowy kredytu mieszkaniowego, z wyjątkiem kosztów usług dodatkowych, w szczególności ubezpieczeń.

Jak stanowi § 1 ust. 3 rozporządzenia:

W przypadku gdy kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty również na wydatki inne niż określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2647, z późn. zm.), zaniechanie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, obejmuje kwotę wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego w części, w jakiej kwota kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na wydatki określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 tej ustawy pozostaje do całkowitej kwoty zaciągniętego kredytu mieszkaniowego.

Według § 1 ust. 5 przywołanego rozporządzenia:

Przez jedną inwestycję mieszkaniową, o której mowa w ust. 1 pkt 1 lit. a, rozumie się inwestycję, której celem jest zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych:

1) jednego gospodarstwa domowego albo

2) więcej niż jednego gospodarstwa domowego, w przypadku gdy osoby fizyczne mające zajmować wspólnie jeden budynek mieszkalny, nie mniej niż jedna osoba fizyczna z każdego takiego gospodarstwa, są osobami zaliczonymi do I grupy podatkowej w rozumieniu art. 14 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz. U. z 2023 r. poz. 1774 i 1843).

Zgodnie § 1 ust. 6 przywołanego rozporządzenia:

Przez jedno gospodarstwo domowe, o którym mowa w ust. 5, rozumie się gospodarstwo prowadzone przez osobę fizyczną zajmującą jeden lokal mieszkalny albo jeden budynek mieszkalny jednorodzinny, samodzielnie lub wspólnie z innymi osobami stale z nią zamieszkującymi i gospodarującymi.

W myśl § 1 ust. 7 rozporządzenia:

W przypadku gdy stroną umowy kredytu mieszkaniowego na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, o której mowa w ust. 1 pkt 1 lit. a, są co najmniej dwie osoby fizyczne, zaniechanie poboru podatku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, ma zastosowanie wyłącznie do osób, o których mowa w ust. 1 pkt 1 lit. b.

Jak stanowi § 3 ust. 1 komentowanego rozporządzenia:

Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o kredycie mieszkaniowym, należy przez to rozumieć kredyt, który został:

1) udzielony przed dniem 15 stycznia 2015 r. przez podmiot, którego działalność podlega nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym, uprawniony do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw regulujących zasady funkcjonowania takich podmiotów, oraz

2) zabezpieczony w postaci hipoteki ustanowionej na nieruchomości lub udziale w nieruchomości lub prawie wieczystego użytkowania gruntu lub udziale w takim prawie, lub spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego lub udziale w takim prawie, lub prawie do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziale w takim prawie, oraz

3) zaciągnięty na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W myśl § 4 ww. rozporządzenia:

Zaniechanie, o którym mowa w § 1 i § 2 ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od dnia 1 stycznia 2022 r. do dnia 31 grudnia 2026 r.

W konsekwencji, do uzyskanego przez Pana przychodu związanego z umorzeniem wierzytelności z tytułu pożyczki hipotecznej zastosowanie znajdzie zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe. Spełnia Pan bowiem wszystkie przesłanki umożliwiające zastosowanie ww. zaniechania w odniesieniu do umorzonej wierzytelności.

Dodatkowo należy podkreślić, że nie istnieje możliwość zaniechania poboru podatku dochodowego od przychodu, którym jest „zwrot środków” w kwocie przewyższającej różnicę pomiędzy kwotą dokonanych wpłat na rzecz banku, a kwotą środków otrzymanych z banku z tytułu wypłaconego kapitału. Nie jest ona ani kwotą umorzonej wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego, ani otrzymanymi przez osobę fizyczną świadczeniami z tytułu kredytu mieszkaniowego udzielonego w walucie obcej lub w złotych, lecz nominowanego lub indeksowanego do waluty obcej, w związku z powstaniem przychodu z tytułu zastosowania ujemnego oprocentowania, tym samym przepisy rozporządzenia Ministra Finansów nie mają zastosowania do opisanej kwoty nadwyżki.

Jednocześnie, niezależnie od tego, czy bank sporządził i przekazał informację PIT-11, czy nie:

–    ma Pan obowiązek uwzględniać „zwrot środków” w kwocie przewyższającej różnicę pomiędzy kwotą dokonanych wpłat na rzecz banku, a kwotą środków otrzymanych z banku z tytułu wypłaconego kapitału w rozliczeniu rocznym,

–    nie ma Pan obowiązku uwzględniać „zwrotu środków” odpowiadającego kwocie nadwyżki pomiędzy kwotą dokonanych przez Pana wpłat na rzecz banku, a kwotą środków otrzymanych z banku z tytułu wypłaconego kapitału kredytu oraz kwoty umorzonej wierzytelności w rozliczeniu rocznym; sam fakt wystawienia informacji PIT-11 nie przesądza bowiem o powstaniu obowiązku podatkowego, jeżeli otrzymane świadczenia nie stanowią przychodu podlegającego opodatkowaniu.

Oceniając zatem Pana stanowisko całościowo, uznano je za nieprawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia.

Wskazać również należy, że interpretacje prawa podatkowego wydawane są w indywidualnej sprawie zainteresowanego, co wynika z art. 14b § 1 ustawy Ordynacja podatkowa. Natomiast „zainteresowanym” w rozumieniu art. 14b § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, jest osoba, która występuje z wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej i będąca wnioskodawcą. W związku z tym, niniejsza interpretacja dotyczy wyłącznie Pana, nie wywołuje skutków prawnych dla innych osób.

Rolą postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów podatkowych nie jest ustalanie stanu faktycznego, stanowi to bowiem domenę ewentualnego postępowania podatkowego. To na podatniku ciąży obowiązek udowodnienia w toku tego postępowania okoliczności faktycznych, z których wywodzi on dla siebie korzystne skutki prawne. Organ nie prowadzi postępowania dowodowego, ograniczając się do analizy okoliczności podanych we wniosku. W stosunku do tych okoliczności wyraża swoje stanowisko, które zawsze musi być jednak ustosunkowaniem się do poglądu (stanowiska) prezentowanego w danej sprawie przez wnioskodawcę. Jeżeli w toku ewentualnego postępowania organ uzna, że zdarzenie opisane we wniosku różni się od zdarzenia występującego w rzeczywistości, wówczas wydana interpretacja nie będzie Pana chroniła.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.