Interpretacja 0115-KDST2-2.4011.353.2026.2.MS

Interpretacja indywidualna

  – stanowisko prawidłowe

Szanowna Pani,

stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

16 kwietnia 2026 r. wpłynął Pani wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych, dotyczący skutków podatkowych zawarcia ugody z bankiem. Wniosek został uzupełniony 17 i 22 kwietnia oraz 27 maja 2026 r. (daty wpływu). Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

Wnioskodawczyni wraz z małżonkiem (Kredytobiorcy) zawarli 27 lipca 2005 r. umowę kredytu mieszkaniowego (...) (Umowa) w banku A, obecnie B (bank). Kredyt został udzielony w walucie CHF. W momencie zawarcia umowy, a także późniejszego jej wykonywania, do chwili obecnej, w małżeństwie Wnioskodawczyni panuje ustrój wspólności majątkowej. Mając na uwadze powyższe umowa kredytu przewidywała solidarną odpowiedzialność Wnioskodawczyni razem z mężem.

Celem umowy kredytowej było nabycie prawa odrębnej własności lokalu mieszkalnego przy ul. C 1 w D. Bank wypłacił Kredytobiorcom kwotę 27.316,10 CHF, co stanowiło 71.000 zł oraz ustanowił na lokalu Wnioskodawczyni i jej małżonka hipotekę.

Wnioskodawczyni wraz z małżonkiem wystąpili o zawarcie ugody z bankiem ze względu na występujące w umowie kredytowej postanowienia abuzywne dotyczące przeliczania kwot przy wypłacie kredytu oraz przy spłacie rat kapitałowo-odsetkowych. W wyniku negocjacji Wnioskodawczyni wraz z małżonkiem 23 marca 2025 r. zawarli ugodę z bankiem, która zakładała:

1)  przewalutowanie na PLN kwoty kredytu pozostałej do spłaty,

2)  umorzenie całej kwoty aktualnego zadłużenia po przewalutowaniu,

3)  wypłatę kwoty dodatkowej w wysokości 25.000 zł.

Wnioskodawczyni nie korzystała z zaniechania poboru podatku na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe. Na kwotę zadłużenia, które umorzył Wnioskodawczyni i jej małżonkowi bank, składała się jedynie kwota kapitału kredytu.

Na mocy ugody zawartej na podstawie art. 917 k.c. w celu polubownego zakończenia sporu strony ugody przyjęły, iż kredyt zostanie rozliczony tak, jakby strony zawarły od samego początku umowę kredytu złotowego.

Na mocy ugody bank umorzył zadłużenie Wnioskodawczyni i jej małżonka w całości (zwolnił Wnioskodawczynię i jej małżonka z dalszego spłacania rat kapitałowo-odsetkowych) w kwocie 25.443,44 zł oraz wypłacił na rzecz Wnioskodawczyni i jej małżonka „kwotę dodatkową” w wysokości 25.000 zł. W ugodzie nie określono, jaki charakter ma „kwota dodatkowa”.

Na dzień zawarcia ugody, tj. 23 marca 2025 r. Wnioskodawczyni wraz z małżonkiem na rzecz banku na poczet umowy kredytowej uiścili łącznie 96.443,44 zł (kwota wyliczona przy ugodzie), natomiast w dniu zaciągania kredytu bank wypłacił Wnioskodawczyni kwotę 71.000 zł (otrzymany kapitał). Oznacza to, że Wnioskodawczyni wpłaciła 25.443,44 zł ponad kapitał kredytu.

W drodze ugody z bankiem ustalono kwotę 25.000 zł jako zwrot nadwyżki wpłat ponad kapitał kredytu. Choć matematyczna nadpłata wynosiła nieco więcej (ok. 25.400 zł), to kwota 25.000 zł została przyjęta jako „kwota dodatkowa”, którą bank zgodził się oddać Wnioskodawczyni w ramach porozumienia. W związku z powyższym zwrot ten (25.000 zł) nie jest wzbogaceniem (dochodem), a jedynie zwrotem własnych środków klienta, które wcześniej niesłusznie wpłacił do banku. Bank kwotę tą nazwał z kolei „kwotą dodatkową”, co nie zmienia jej charakteru opisanego powyżej.

Bank wystawi PIT-11, ponieważ w treści ugody nie nazywa tej kwoty „zwrotem nienależnie pobranych środków”, lecz traktuje ją jako „przychód z innych źródeł”. Bank wprost w ugodzie nie przyznaje, że umowa była nieważna. Gdyby bank wpisał w ugodzie, że zwraca „nadpłatę” lub „środki nienależne” przyznałby wprost, że pierwotna umowa była od początku wadliwa i nielegalna. Przerzuca tym samym na Wnioskodawcę obowiązek udowodnienia, że kwota ta nie jest przychodem.

Uzupełnienie wniosku

Na mocy ugody bank umorzył zadłużenie Wnioskodawczyni i jej małżonka w całości (zwolnił Wnioskodawczynię i jej małżonka z dalszego spłacania rat kapitałowo-odsetkowych) w kwocie 25.443,44 zł oraz wypłacił na rzecz Wnioskodawczyni i jej małżonka „kwotę dodatkową” w wysokości 25.000 zł. W ugodzie nie określono, jaki charakter ma „kwota dodatkowa”.

Bank zwrócił Wnioskodawczyni kwotę, która stanowiła nadwyżkę wpłat rat kapitałowych i odsetkowych ponad kapitał udzielonego jej kredytu.

Suma wpłat (A): 96.443,44 zł (tyle Wnioskodawczyni przelała do banku przez cały czas trwania umowy).

Otrzymany kapitał (B): 71.000 zł (tyle bank wypłacił wnioskodawczyni w dniu zaciągania kredytu).

Różnica (A - B): 25.443,44 zł (nadwyżka wpłat ponad kapitał).

Kwota ta ma ekonomicznie rekompensować różnicę pomiędzy rozliczeniami między Wnioskodawczynią a bankiem, jakie wynikałyby z uznania umowy kredytu za nieważną w postępowaniu sądowym, a rozliczeniami będącymi wynikiem ugody. Wnioskodawczyni uznała, że bankowi należy się tylko tyle pieniędzy, ile faktycznie pożyczył (goły kapitał), bez żadnych dodatkowych kosztów (odsetek, marż, prowizji czy różnic kursowych), co zostało następnie wyrażone w ugodzie z bankiem.

W treści ugody zawartej z bankiem nie ma zapisu, z którego wynika, że otrzymana kwota to zwrot wpłaconych uprzednio przez Wnioskodawczynię i jej małżonka na podstawie umowy kredytowej rat kapitałowo-odsetkowych lub zwrot środków nienależnie pobranych przez bank tytułem rat kapitałowo-odsetkowych. Jak wskazane było we wniosku, bank w treści ugody nie nazywa tej kwoty „zwrotem nienależnie pobranych środków”, lecz traktuje ją jako „przychód z innych źródeł”, tym samym unikając stwierdzenia, że umowa kredytu od początku zawierała klauzule abuzywne, jednak zdaniem Wnioskodawczyni jest to zwrot jej własnych środków, które zostałyby uznane za nienależne bankowi na drodze sądowej.

Wypłata kwoty dodatkowej nastąpiła 28 marca 2025 r.

Kredyt został zaciągnięty wyłącznie na nabycie prawa odrębnej własności nieruchomości znajdującej się w D, przy ulicy C 1. Był to kredyt mieszkaniowy zaciągnięty na cele mieszkaniowe, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163, ze zm.). Kredyt został zabezpieczony w postaci hipoteki ustanowionej na nieruchomości znajdującej się w D, przy ulicy C 1 (tej samej, na zakup której został zaciągnięty kredyt). Kredyt został zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej. Bank B S.A. jest podmiotem, którego działalność podlega nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym, jest uprawniony do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw regulujących zasady funkcjonowania takich podmiotów.

Kwotę umorzenia stanowił kapitał (zgodnie z treścią ugody: „kwota 25.443,44 PLN kapitału bieżącego (nie wymagalnego), kwota 0,00 PLN kapitału przeterminowanego (wymagalnego), kwota 0,00 PLN odsetek zapadłych niespłaconych (wymagalnych), kwota 0,00 PLN odsetek zapadłych podwyższonych (wymagalnych)”).

Pytanie

Czy w związku z zawarciem ugody 23 marca 2025 r. przez Wnioskodawczynię i jej małżonka z bankiem, kwota umorzenia zadłużenia pozostałego do spłaty w wysokości 25.443,44 zł z tytułu umowy kredytu oraz otrzymana kwota dodatkowa w wysokości 25.000 zł stanowić będzie dla Wnioskodawczyni przychód i czy w związku z tym po jej stronie powstanie obowiązek zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych?

Pani stanowisko w sprawie

Zdaniem Wnioskodawczyni, nie jest ona zobowiązana do zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych od kwoty umorzonego zobowiązania, a także od kwoty dodatkowej, jaką otrzymała wraz z mężem od banku, albowiem kwota ta nie stanowi przychodu.

W ocenie Wnioskodawczyni, umorzenie przez bank części kredytu hipotecznego spełnia warunki określone w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe dotyczące zwolnienia z podatku dochodowego umorzonego kredytu, gdyż:

-     wierzytelność umorzona zgodnie z zawartą Ugodą wynika z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego w CHF na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, położonej w D przy ulicy C 1,

-     kredyt został udzielony 27 lipca 2005 r., czyli przed dniem 15 stycznia 2015 r. i zabezpieczony był w postaci hipoteki,

-     do dnia zawarcia ugody Wnioskodawczyni wraz z małżonkiem nie korzystali jako osoby fizyczne z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego,

-     bank udzielający Wnioskodawczyni i jej małżonkowi kredytu hipotecznego (i jego następca) jest organem, którego działalność podlega nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym i jest uprawniony do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw regulujących zasady funkcjonowania takich podmiotów, kredyt ten został zaciągnięty na własne potrzeby mieszkaniowe, o których mowa w art. 21 ust. 25 punkt 1 ustawy PIT.

W ocenie Wnioskodawczyni, również kwota dodatkowa w wysokości 25.000 zł nie stanowi dla niej przychodu do opodatkowania, ponieważ jest jedynie równowartością części (nadwyżki ponad kwotę zaciągniętego kredytu) wpłaconych rat kapitałowo-odsetkowych kredytu i nie jest dodatkową korzyścią finansową. Bank w praktyce zwrócił bowiem Wnioskodawczyni i jej małżonkowi środki, które wcześniej przekazali do banku tytułem spłaty kredytu i odsetek. Zwrot tych środków nie jest więc przysporzeniem majątkowym. Nie powoduje faktycznego przyrostu w majątku Wnioskodawczyni.

Ugoda, mimo jej formalnego utrzymania w mocy umowy, sformułowana została w taki sposób, aby celowo uniknąć stwierdzenia jej nieważności i wykazania zawartych w niej abuzywnych zapisów. Potwierdzenie ważności umowy oraz zrzeczenie się roszczeń służą bankowi do formalnego zablokowania możliwości uznania umowy za nieważną w przyszłości. Bank sformułował ugodę tak, aby nie była ona rozliczeniem wynikającym z nieważności, lecz jedynie modyfikacją obowiązującego kontraktu. W rzeczywistości stanowi ona ofertę banku w celu rezygnacji z drogi sądowej i tym samym uniknięcia znacznie dotkliwszych skutków finansowych, jakie niosłoby za sobą sądowe stwierdzenie nieważności umowy. Tym samym wypłata kwoty 25.000 zł jest ekonomicznym ekwiwalentem korzyści z unieważnienia umowy.

Niemniej cel i charakter „kwoty dodatkowej” wskazuje, że nie stanowi ona wzbogacenia Wnioskodawczyni, a jest jedynie zwrotem jej własnych środków. Wnioskodawczyni na przestrzeni lat przekazała bankowi kwotę wykraczającą ponad pożyczony jej czysty kapitał, na mocy zawartej ugody bank oddał tylko tą nadwyżkę, przyznając jednocześnie, że ten konkretny kredyt jest nieoprocentowany.

Bank wypłacił tą kwotę jako rozliczenie środków.

Wypłata wynika z wnioskowania kredytobiorcy i akceptacji banku jako warunku stawianego przez kredytobiorcę do zawarcia ugody i uznania przez bank konieczności definitywnego zakończenia sporu o tzw. „abuzywność” (niedozwolony charakter) klauzul walutowych. Bank traktuje to jako przychód podlegający opodatkowaniu.

Jednak zdaniem Wnioskodawczyni jest to zwrot środków uznanych za nienależne bankowi, a przyczyny tego stanu rzeczy leżą w wadliwości pierwotnej umowy (klauzule abuzywne). Jest to kwota wypłacona Wnioskodawczyni i jej mężowi w związku z odstąpieniem przez nich od dochodzenia roszczeń związanych z umową kredytową na drodze sądowej. W szczególności kwota ta ma ekonomicznie rekompensować Wnioskodawczyni i jej mężowi w całości bądź w części różnicę pomiędzy rozliczeniami między nimi a bankiem, jakie wynikałyby z uznania umowy kredytu za nieważną w postępowaniu sądowym, a rozliczeniami będącymi wynikiem ugody.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

W myśl art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.):

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Powołany przepis wyraża tzw. zasadę powszechności opodatkowania. Regułą jest, że każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną podlega opodatkowaniu, wyjątkiem zaś jest sytuacja, gdy dochód opodatkowaniu nie podlega. Wyjątki od omawianej zasady dotyczą:

•      dochodów, które zostały wprost wymienione przez ustawodawcę w art. 21, 52, 52a i 52c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jako zwolnione z podatku oraz

•      dochodów, od których zaniechano poboru podatku w drodze rozporządzenia ministra właściwego do spraw finansów publicznych wydanego na podstawie art. 22 ustawy Ordynacja podatkowa (rozporządzenie takie może być wydane w przypadkach uzasadnionych interesem publicznym lub ważnym interesem podatników).

Stosownie do art. 9 ust. 2 ww. ustawy:

Dochodem ze źródła przychodów, jeżeli przepisy art. 23o, art. 23u, art. 24-24b, art. 24c, art. 24e, art. 30ca, art. 30da oraz art. 30f nie stanowią inaczej, jest nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów.

Jak stanowi art. 11 ust. 1 ww. ustawy:

Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Jak wynika z powołanego przepisu, ustawodawca przyjął zasadę, że przychodem są:

•      pieniądze i wartości pieniężne, które zostały otrzymane przez podatnika – tj. takie pieniądze i wartości pieniężne, które podatnik rzeczywiście „dostał, odebrał, zainkasował, objął w posiadanie”;

•      pieniądze i wartości pieniężne, które zostały postawione do dyspozycji podatnika – tj. takie przysporzenia, które zostały mu faktycznie udostępnione/przekazane do odbioru; takie pieniądze i środki pieniężne, które podatnik ma możliwość włączyć do swojego władztwa, a więc ma możliwość skorzystania z tychże pieniędzy i wartości pieniężnych i nie jest to uzależnione od dodatkowej zgody osoby stawiającej określone pieniądze i wartości pieniężne do dyspozycji podatnika.

Pojęcie przychodu wiąże się zatem z przysporzeniem majątkowym po stronie podatnika, z wartością wchodzącą do jego majątku. Przychodami w rozumieniu art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych mogą być tylko takie świadczenia, które nie mają charakteru zwrotnego. Skoro bowiem przychód jest określonym przyrostem majątkowym po stronie podatnika, jego otrzymanie musi mieć charakter definitywny. Za przychody należy zatem uznać każdą formę przysporzenia majątkowego, zarówno formę pieniężną jak i niepieniężną, w tym nieodpłatne świadczenia otrzymane przez podatnika. Dla celów podatkowych przyjmuje się, że nieodpłatne świadczenie obejmuje każde działanie lub zaniechanie na rzecz innej osoby oraz wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze w działalności podmiotów, których skutkiem jest przysporzenie majątku innej osoby, mające konkretny wymiar finansowy.

Źródła przychodów zostały określone przez ustawodawcę w art. 10 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy:

Źródłem przychodów są inne źródła.

Stosownie do art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17.

Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności” wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ww. ustawy. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.

Instytucja kredytu uregulowana została przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1646 ze zm.). Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 tej ustawy:

Przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.

Otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

Zgodnie natomiast z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad kosztami jego uzyskania. Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. Ten z kolei definiowany jest przez ustawodawcę, czemu dał wyraz w art. 11 ust. 1, jako otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Niemniej jednak z definicji tej wywieść można również, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa, jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze definitywnym, nie mające charakteru zwrotnego.

Kwestia zaniechania poboru podatku od kwoty umorzonych wierzytelności została uregulowana w § 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 102 ze zm.):

1.)Zarządza się zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych od kwot:

1)  umorzonych osobie fizycznej wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego, w przypadku gdy:

a)  kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, a w przypadku więcej niż jednego kredytu mieszkaniowego - gdy kredyty mieszkaniowe zostały zaciągnięte na realizację wyłącznie jednej inwestycji mieszkaniowej, oraz

b)  osoba fizyczna będąca stroną umowy kredytu mieszkaniowego nie korzystała z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej niż określona w lit. a inwestycji mieszkaniowej;

2)  otrzymanych przez osobę fizyczną świadczeń z tytułu kredytu mieszkaniowego udzielonego w walucie obcej lub w złotych, lecz nominowanego lub indeksowanego do waluty obcej, w związku z powstaniem przychodu z tytułu zastosowania ujemnego oprocentowania.

2.)Kwoty wierzytelności, o których mowa w ust. 1 pkt 1, obejmują:

1)  kwoty kredytu mieszkaniowego (kapitału);

2)  odsetki, w tym odsetki skapitalizowane, i prowizje;

3)  opłaty, jeżeli ich poniesienie przez kredytobiorcę było niezbędne do zawarcia umowy kredytu mieszkaniowego, z wyjątkiem kosztów usług dodatkowych, w szczególności ubezpieczeń.

3.)W przypadku gdy kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty również na wydatki inne niż określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1128, z późn. zm.), zaniechanie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, obejmuje kwotę wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego w części, w jakiej kwota kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na wydatki określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 tej ustawy pozostaje do całkowitej kwoty zaciągniętego kredytu mieszkaniowego.

4.)W przypadku gdy kredyt mieszkaniowy został zastąpiony kredytem refinansowym lub gdy na jego spłatę został zaciągnięty kredyt konsolidacyjny, zaniechanie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, obejmuje odpowiednio kwotę wierzytelności z tytułu kredytu refinansowego lub konsolidacyjnego w części odpowiadającej kwocie wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego.

5.)Przez jedną inwestycję mieszkaniową, o której mowa w ust. 1 pkt 1 lit. a, rozumie się inwestycję, której celem jest zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych:

1)  jednego gospodarstwa domowego albo

2)  więcej niż jednego gospodarstwa domowego, w przypadku gdy osoby fizyczne mające zajmować wspólnie jeden budynek mieszkalny, nie mniej niż jedna osoba fizyczna z każdego takiego gospodarstwa, są osobami zaliczonymi do I grupy podatkowej w rozumieniu art. 14 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz. U. z 2021 r. poz. 1043).

6.)Przez jedno gospodarstwo domowe, o którym mowa w ust. 5, rozumie się gospodarstwo prowadzone przez osobę fizyczną zajmującą jeden lokal mieszkalny albo jeden budynek mieszkalny jednorodzinny, samodzielnie lub wspólnie z innymi osobami stale z nią zamieszkującymi i gospodarującymi.

7.)W przypadku gdy stroną umowy kredytu mieszkaniowego na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, o której mowa w ust. 1 pkt 1 lit. a, są co najmniej dwie osoby fizyczne, zaniechanie poboru podatku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, ma zastosowanie wyłącznie do osób, o których mowa w ust. 1 pkt 1 lit. b.

Z kolei § 4 cytowanego rozporządzenia stanowi, że:

Zaniechanie, o którym mowa w § 1 i § 2, ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od dnia 1 stycznia 2022 r. do dnia 31 grudnia 2026 r.

W myśl § 3 ust. 1 komentowanego rozporządzenia:

Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o kredycie mieszkaniowym, należy przez to rozumieć kredyt, który został:

1)  udzielony przed dniem 15 stycznia 2015 r. przez podmiot, którego działalność podlega nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym, uprawniony do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw regulujących zasady funkcjonowania takich podmiotów, oraz

2)  zabezpieczony w postaci hipoteki ustanowionej na nieruchomości lub udziale w nieruchomości lub prawie wieczystego użytkowania gruntu lub udziale w takim prawie, lub spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego lub udziale w takim prawie, lub prawie do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziale w takim prawie, oraz

3)  zaciągnięty na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Zgodnie z treścią ww. art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Za wydatki poniesione na cele, o których mowa w ust. 1 pkt 131, uważa się wydatki poniesione na:

a) nabycie budynku mieszkalnego, jego części lub udziału w takim budynku, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub udziału w takim lokalu, a także na nabycie gruntu lub udziału w gruncie albo prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, związanych z tym budynkiem lub lokalem,

b) nabycie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub udziału w takim prawie, prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziału w takim prawie,

c) nabycie gruntu pod budowę budynku mieszkalnego lub udziału w takim gruncie, prawa użytkowania wieczystego takiego gruntu lub udziału w takim prawie, w tym również z rozpoczętą budową budynku mieszkalnego, oraz nabycie innego gruntu lub udziału w gruncie, prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, jeżeli w okresie, o którym mowa w ust. 1 pkt 131, grunt ten zmieni przeznaczenie na grunt pod budowę budynku mieszkalnego,

d) budowę, rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub remont własnego budynku mieszkalnego, jego części lub własnego lokalu mieszkalnego,

e) rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub adaptację na cele mieszkalne własnego budynku niemieszkalnego, jego części, własnego lokalu niemieszkalnego lub własnego pomieszczenia niemieszkalnego

- położonych w państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego albo w Konfederacji Szwajcarskiej.

Zatem zaniechanie poboru podatku do umorzonych osobom fizycznym kwot wierzytelności z tytułu kredytów znajdzie zastosowanie, jeżeli zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki:

•      kredyt był zaciągnięty na realizację inwestycji mieszkaniowej;

•      kredyt był udzielony przed dniem 15 stycznia 2015 r. przez podmiot uprawniony do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw;

•      kredyt był zabezpieczony hipotecznie;

•      kredytobiorca nie korzystał wcześniej z umorzenia zobowiązania z tytułu innego kredytu na cele mieszkaniowe zabezpieczonego hipotecznie.

Z informacji przedstawionych we wniosku wynika, że wraz z mężem zawarła Pani 27 lipca 2005 r. umowę kredytu mieszkaniowego w Banku A, obecnie B. Kredyt został udzielony w walucie CHF. Bank wypłacił Kredytobiorcom kwotę 27.316,10 CHF, co stanowiło 71.000 zł. Kredyt został zaciągnięty wyłącznie na nabycie prawa odrębnej własności nieruchomości. Był to kredyt mieszkaniowy zaciągnięty na cele mieszkaniowe, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy. Kredyt został zabezpieczony w postaci hipoteki ustanowionej na nieruchomości – tej samej, na zakup której został zaciągnięty kredyt. Bank B S.A. jest podmiotem, którego działalność podlega nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym, jest uprawniony do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw regulujących zasady funkcjonowania takich podmiotów. Nie korzystała Pani z zaniechania poboru podatku na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe.

Na mocy ugody zawartej 23 marca 2025 r. bank umorzył zadłużenie Pani i męża w całości (zwolnił z dalszego spłacania rat kapitałowo-odsetkowych) w kwocie 25.443,44 zł oraz wypłacił na rzecz Pani i męża „kwotę dodatkową” w wysokości 25.000 zł. Na dzień zawarcia ugody uiściła Pani na rzecz banku na poczet umowy kredytowej łącznie 96.443,44 zł.

Mając na uwadze przedstawione zdarzenie oraz powołane przepisy prawa stwierdzić należy, że umorzona przez bank wierzytelność z tytułu kredytu zaciągniętego w 2005 r. stanowi dla Pani przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, z tytułu nieodpłatnych świadczeń, klasyfikowany do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ww. ustawy. Jednocześnie – w przedstawionych okolicznościach sprawy – do uzyskanego przez Panią przychodu związanego z umorzeniem wierzytelności zastosowanie znajdzie zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe.

Odnosząc się do skutków podatkowych zwrotu ustalonej w ugodzie kwoty pieniężnej w wysokości 25.000 zł stwierdzić należy, że skoro kwota ta nie przekracza różnicy pomiędzy dokonanymi wpłatami na rzecz banku z tytułu spłaty rat kapitałowo-odsetkowych, a kwotą kapitału wypłaconego przez bank w ramach umowy kredytu, to jej otrzymanie nie spowodowało po Pani stronie przysporzenia majątkowego. Tym samym z tego tytułu nie powstał po Pana stronie przychód w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Wypłata ta jest zatem neutralna podatkowo.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego obowiązującego w dacie wystąpienia zdarzenia.

Wskazać również należy, że interpretacje prawa podatkowego wydawane są w indywidualnej sprawie zainteresowanego, co wynika z art. 14b § 1 ustawy Ordynacja podatkowa. Natomiast „zainteresowanym” w rozumieniu art. 14b § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, jest osoba, która występuje z wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej i będąca wnioskodawcą. W związku z tym, niniejsza interpretacja dotyczy wyłącznie Pani, nie wywołuje skutków prawnych dla innych osób (Pani męża).

Rolą postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów podatkowych nie jest ustalanie stanu faktycznego, stanowi to bowiem domenę ewentualnego postępowania podatkowego. To na podatniku ciąży obowiązek udowodnienia w toku tego postępowania okoliczności faktycznych, z których wywodzi on dla siebie korzystne skutki prawne. Organ nie prowadzi postępowania dowodowego, ograniczając się do analizy okoliczności podanych we wniosku. W stosunku do tych okoliczności wyraża swoje stanowisko, które zawsze musi być jednak ustosunkowaniem się do poglądu (stanowiska) prezentowanego w danej sprawie przez wnioskodawcę. Jeżeli w toku ewentualnego postępowania organ uzna, że zdarzenie opisane we wniosku różni się od zdarzenia występującego w rzeczywistości, wówczas wydana interpretacja nie będzie Pani chroniła.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy  z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy  z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.