Interpretacja 0115-KDWT.4011.142.2026.2.BK

Interpretacja indywidualna

 – stanowisko nieprawidłowe

Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest nieprawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

23 kwietnia 2026 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej z 21 kwietnia 2026 r. Uzupełnił go Pan pismem z 22 maja 2026 r. (data wpływu) – w odpowiedzi na wezwanie.

Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

Do dnia 30 kwietnia 2012 r. i dnia 21 kwietnia 2013 r. otrzymał Pan jednorazową pomoc finansową na zakup lokalu mieszkalnego dla służby więziennej w wysokości 49.737,50 zł, z czego od powyższej kwoty zapłacił Pan podatek dochodowy.

Od 1 lipca 2025 r. nastąpiła zmiana przepisów dotyczących świadczenia mieszkaniowego, która zastąpiła wcześniejszą pomoc na zakup lokalu mieszkalnego i wprowadziła świadczenie mieszkaniowe nieopodatkowane, wypłacane co miesiąc. Aby móc otrzymywać to świadczenie musi Pan spełnić warunek zwrócenia otrzymanej jednorazowej pomocy finansowej w kwocie brutto 49.737,50 zł przez 120 miesięcy po 414,48 zł odliczanej od kwoty przysługującego świadczenia mieszkaniowego w wysokości 1.200,00 zł.

Uzupełnienie wniosku

W uzupełnieniu wniosku z 22 maja 2026 r. wyjaśnił Pan, że aby otrzymać świadczenie mieszkaniowe każdy funkcjonariusz jest zobowiązany do zwrotu uzyskanej wcześniej pomocy. Reguluje to następujący przepis:

Art. 5 Funkcjonariuszowi Służby Więziennej, któremu przyznano pomoc finansową na budownictwo mieszkaniowe, na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu na podstawie przepisów ustawy zmienianej w art. 1 lub na podstawie przepisów uprzednio obowiązujących, przyznaje się na jego wniosek świadczenie mieszkaniowe, o którym mowa w art. 187a ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1:

1)  pomniejszone o kwotę stanowiącą 1/120 z przyznanej pomocy finansowej za każdy miesiąc wypłaty świadczenia mieszkaniowego przez 120 miesięcy lub do dnia ustania stosunku służbowego.

Zwrotu świadczenia dokonuje Pan od lipca 2025 r.

Spłacana pomoc finansowa w ratach jest łącznie z podatkiem, który został już pobrany przy otrzymaniu pomocy mieszkaniowej w 2012-2013 r.

Pozostaje Pan w stosunku służbowym z podmiotem, na którego rzecz zwraca Pan przyznaną w latach 2012-2013 jednorazową pomoc finansową na zakup lokalu mieszkalnego.

Płatnik nie będzie wystawiał żadnych zaświadczeń celem odliczenia podatku i płatnik nie będzie rozliczał deklaracji PIT.

Pytanie

Czy jest możliwość odliczenia w deklaracji rocznej PIT-37 za 2025 r. i w kolejnych latach jednorazowej pomocy finansowej jako zwrot nienależnie pobranego świadczenia?

Pana stanowisko w sprawie

Pana zdaniem, zwrot podatku należy się.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych  (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592):

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Stosownie do treści art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Na podstawie art. 10 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy:

Źródłami przychodów są stosunek służbowy, stosunek pracy, w tym spółdzielczy stosunek pracy, członkostwo w rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub innej spółdzielni zajmującej się produkcją rolną, praca nakładcza, emerytura lub renta.

W świetle art. 12 ust. 1 cytowanej ustawy:

Za przychody ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej oraz spółdzielczego stosunku pracy uważa się wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz wartość pieniężną świadczeń w naturze bądź ich ekwiwalenty, bez względu na źródło finansowania tych wypłat i świadczeń, a w szczególności: wynagrodzenia zasadnicze, wynagrodzenia za godziny nadliczbowe, różnego rodzaju dodatki, nagrody, ekwiwalenty za niewykorzystany urlop i wszelkie inne kwoty niezależnie od tego, czy ich wysokość została z góry ustalona, a ponadto świadczenia pieniężne ponoszone za pracownika, jak również wartość innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych.

Użyty w art. 12 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych zwrot „w szczególności” oznacza, że wymieniane kategorie przychodów stanowią katalog otwarty. Przychodem ze stosunku służbowego, pracy i stosunków pokrewnych są więc wszelkiego rodzaju wypłaty i świadczenia skutkujące u podatnika powstaniem przysporzenia majątkowego, mające swoje źródło w łączącym pracownika z pracodawcą stosunku służbowym, pracy lub stosunku pokrewnym. Do przychodów z tych stosunków zalicza się zarówno otrzymane przez pracownika pieniądze, jak i wartość pieniężną świadczeń w naturze, świadczenia pieniężne ponoszone za pracownika, wartość innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych.

Tak szerokie zdefiniowanie pojęcia przychodu pracownika wskazuje, że w każdym przypadku, w którym uzyska on od pracodawcy realną korzyść mającą wymiar finansowy, będzie to rodzić obowiązek zwiększenia jego przychodu, z wyjątkiem świadczeń określonych w katalogu zwolnień przedmiotowych, zawartych w art. 21, 52, 52a i 52c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Stosownie do art. 21 ust. 1 pkt 77a ww. ustawy w brzmieniu obowiązującym od 1 lipca 2025 r.:

Wolne od podatku są: świadczenia mieszkaniowe otrzymane przez funkcjonariuszy służb mundurowych, przyznane na podstawie odrębnych ustaw dotyczących tych służb lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw.

Zgodnie z art. 171 ust. 1 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1750 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym do 30 czerwca 2025 r.:

Prawo do lokalu mieszkalnego realizuje się przez:

1)  przydział lokalu albo

2)  przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, zwanej dalej ,,pomocą finansową”.

Natomiast w myśl ww. przepisu w brzmieniu obowiązującym od 1 lipca 2025 r.:

Prawo do lokalu mieszkalnego realizuje się przez:

1)  przydział lokalu albo

2)  (uchylony)

3)  przyznanie świadczenia mieszkaniowego, o którym mowa w art. 187a ust. 1.

W myśl art. 180 ust. 1 i 2 ww. ustawy:

1)  Funkcjonariusz jest obowiązany niezwłocznie zawiadomić przełożonego o każdej zmianie mającej wpływ na uprawnienie do otrzymywania równoważnika z tytułu braku mieszkania.

2)  Równoważnik pieniężny z tytułu braku mieszkania przysługuje w okresie od dnia powstania uprawnienia do jego pobierania do dnia, w którym nastąpiła utrata tego uprawnienia.

Stosownie do art. 187a ustawy o Służbie Więziennej, w brzmieniu obowiązującym od 1 lipca 2025 r.:

Funkcjonariuszowi:

1)  któremu nie przydzielono w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej lokalu mieszkalnego albo kwatery tymczasowej,

2)  który zwróci albo opróżni przydzielone w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej lokal mieszkalny albo kwaterę tymczasową,

3)  wymienionemu w art. 73 ust. 1 pkt 1 albo 2, któremu przydzielono kwaterę tymczasową w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej

- przysługuje świadczenie mieszkaniowe

W myśl art. 187b ust. 1 i 2 ww. ustawy:

1)  Wysokość świadczenia mieszkaniowego ustala się kwotowo, jako iloczyn stawki podstawowej oraz mnożnika lokalizacyjnego ustalonego dla jednostki organizacyjnej Służby Więziennej, w której funkcjonariusz pełni służbę, wskazanej w rozkazie personalnym albo decyzji personalnej.

2)  Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, wysokość stawki podstawowej oraz mnożników lokalizacyjnych mających wpływ na wysokość świadczenia mieszkaniowego przysługującego funkcjonariuszom, mając na uwadze lokalizację jednostek organizacyjnych Służby Więziennej oraz uwzględniając ich oddziały położone w innych miejscowościach.

Zgodnie z art. 5 ustawy z dnia 21 listopada 2025 r. o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2025 r. poz. 1823, dalej: „ustawa zmieniająca”):

Funkcjonariuszowi Służby Więziennej, któremu przyznano pomoc finansową na budownictwo mieszkaniowe, na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu na podstawie przepisów ustawy zmienianej w art. 1 lub na podstawie przepisów uprzednio obowiązujących, przyznaje się na jego wniosek świadczenie mieszkaniowe, o którym mowa w art. 187a ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1:

1)  pomniejszone o kwotę stanowiącą 1/120 z przyznanej pomocy finansowej za każdy miesiąc wypłaty świadczenia mieszkaniowego przez 120 miesięcy lub do dnia ustania stosunku służbowego;

2)  w pełnej kwocie pod warunkiem zwrotu przez funkcjonariusza przyznanej pomocy finansowej.

Pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego, którą otrzymywali funkcjonariusze Służby Więziennej przed 1 lipca 2025 r., podlegała opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych jako przychód ze stosunku służbowego.

Obecnie przysługujące świadczenie mieszkaniowe stanowi również przychód ze stosunku służbowego z tym, że ma do niego zastosowanie zwolnienie przedmiotowe, o którym mowa w cytowanym powyżej art. 21 ust. 1 pkt 77a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Świadczenie mieszkaniowe zastąpiło dotychczasową pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Ustawodawca przewidział jednak, że funkcjonariusz Służby Więziennej może podczas trwania jego stosunku służbowego otrzymać tylko jedno z tych świadczeń w ramach pomocy państwa na cele mieszkaniowe. Funkcjonariusz ma zatem wybór, z którego świadczenia chce korzystać, czy tym świadczeniem pozostanie pomoc finansowa, którą otrzymał, czy będzie nim świadczenie mieszkaniowe. Jednak warunkiem uzyskania świadczenia mieszkaniowego dla funkcjonariusza, który uprzednio otrzymał pomoc finansową, jest zwrot tej pomocy w sposób przez niego wybrany, tj. w 120 ratach poprzez comiesięczne pomniejszenie świadczenia mieszkaniowego, bądź jednorazowo.

Pomoc finansowa zwracana jest w kwocie z podatkiem (brutto), gdyż w takiej kwocie (brutto) została otrzymana przez podatnika. Funkcjonariusze, którzy na podstawie obowiązujących przepisów ustawy o Służbie Więziennej zawnioskowali o świadczenie mieszkaniowe, zwracają pomoc finansową w wybrany przez siebie sposób (ratalny bądź jednorazowy).

Jeśli funkcjonariusz, który otrzymał pomoc finansową wybierze jej ratalne rozliczenie, płatnik będzie na bieżąco stosował pomniejszenie świadczenia mieszkaniowego o 1/120 pomocy finansowej (w kwocie z podatkiem). W takim przypadku funkcjonariusz będzie otrzymywał świadczenie mieszkaniowe w kwocie zmniejszonej o odliczoną przez płatnika ratę zwracanej pomocy finansowej.

Dla potrzeb podatku dochodowego od osób fizycznych zwrot przez funkcjonariuszy Służby Więziennej pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego na podstawie przepisów ustawy o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw, należy traktować jako zwrot nienależnie pobranych świadczeń. W momencie złożenia wniosku o wypłatę świadczenia mieszkaniowego otrzymana wcześniej pomoc finansowa stała się bowiem świadczeniem nienależnym podlegającym zwrotowi.

Z treści art. 26 ust. 1 pkt 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wynika, że:

Podstawę obliczenia podatku, z zastrzeżeniem art. 29-30cb, art. 30da-30dh, art. 30e-30g i art. 30j-30p, stanowi dochód ustalony zgodnie z art. 9, art. 23o, art. 23u, art. 24 ust. 1, 2, 3b-3e, 4-4e, 6 i 21 lub art. 24b ust. 1 i 2, po odliczeniu kwot dokonanych w roku podatkowym zwrotów nienależnie pobranych świadczeń, które uprzednio zwiększyły dochód podlegający opodatkowaniu, w kwotach uwzględniających pobrany podatek dochodowy, jeżeli zwroty te nie zostały potrącone przez płatnika.

Zatem podatnik może samodzielnie – w składanym zeznaniu rocznym – dokonać odliczenia od dochodu zwróconego w trakcie roku, za który składane jest zeznanie, nienależnie pobranego świadczenia, pod warunkiem, że zwrot taki nie został potrącony przez płatnika.

Przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych zawierają bowiem podstawę prawną dla płatnika, aby przy obliczaniu zaliczek na podatek dochodowy od wypłacanych na bieżąco pracownikowi wynagrodzeń ze stosunku służbowego/pracy odejmował od dochodu kwotę dokonanych przez podatnika zwrotów nienależnie pobranych świadczeń.

Zgodnie bowiem z art. 41b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Jeżeli podatnik dokonał zwrotu nienależnie pobranych świadczeń, które uprzednio zwiększyły dochód podlegający opodatkowaniu, przy ustalaniu wysokości podatku (zaliczek) płatnicy, o których mowa  w art. 32, 33, 35 i 41, odejmują od dochodu kwotę dokonanych zwrotów, łącznie z pobranym podatkiem (zaliczką).

Z treści wniosku wynika, że 30 kwietnia 2012 r. i 24 kwietnia 2013 r. otrzymał Pan jednorazową pomoc finansową na zakup lokalu mieszkalnego dla funkcjonariusza Służby Więziennej w wysokości 49.737,50 zł. Od powyższej kwoty musiał Pan zapłacić podatek dochodowy. Z uwagi na zmianę przepisów od 1 lipca 2025 r., aby otrzymać nowe świadczenie mieszkaniowe, zwolnione z opodatkowania musi Pan zwrócić wcześniej otrzymaną pomoc finansową w kwocie brutto. Od lipca 2025 r. dokonuje Pan zwrotu przyznanego w latach 2012-2013 świadczenia.

Skoro zatem – jak Pan wskazał w uzupełnieniu wniosku – pozostaje Pan nadal w stosunku służbowym z podmiotem, na rzecz którego zwraca Pan pomoc finansową, to ten podmiot, pełniąc wobec Pana rolę płatnika, zgodnie z dyspozycją art. 41b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ma obowiązek pomniejszania Pana dochodu stanowiącego podstawę obliczenia zaliczki na podatek dochodowy o kwotę dokonanego przez Pana zwrotu pomocy finansowej.

Wobec powyższego, Pana stanowisko, z którego wynika, że „zwrot podatku należy się” – w kontekście zadanego pytania o możliwość dokonania samodzielnego odliczenia zwracanych świadczeń w składanym przez Pana zeznaniu rocznym – uznałem za nieprawidłowe.

W Pana sytuacji rzeczywiście mamy do czynienia ze zwrotem nienależnie pobranego świadczenia, które co do zasady pomniejsza podstawę obliczenia podatku w roku, w którym dokonuje Pan zwrotu. Inaczej mówiąc, w opisanej sytuacji dokonany zwrot pomocy finansowej podlega odliczeniu od dochodu. Jednakże z uwagi na łączący Pana stosunek służbowy z podmiotem, któremu zwraca Pan pomoc finansową, to ten podmiot w pierwszej kolejności ma obowiązek potrącenia od Pana dochodów zwracanych przez Pana świadczeń. Dopiero, gdyby płatnik nie wywiązał się z ciążącego na nim obowiązku rozliczenia Panu zwracanych przez Pana nienależnie pobranych świadczeń, wówczas kwotę nierozliczoną przez płatnika mógłby Pan samodzielnie odliczyć w składanym zeznaniu rocznym.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·     Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy  z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 622). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosuje się Pan do interpretacji.

·     Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1)  z zastosowaniem art. 119a;

2)  w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy  z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3)  z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

·     Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·     w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·     w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.