Interpretacja 0115-KDWT.4011.7.2026.2.MJ

Interpretacja indywidualna

– stanowisko w części prawidłowe i w części nieprawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest:

·     nieprawidłowe – w zakresie dotyczącym uznania, że nie powstał przychód podatkowy w sytuacji gdy bank w drodze ugody sądowej zwolnił kredytobiorców z części długu,

·     prawidłowe – w pozostałym zakresie.

Zakres wniosku wspólnego o wydanie interpretacji indywidualnej

23 lutego 2026 r. wpłynął Państwa wniosek wspólny o wydanie interpretacji indywidualnej w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych, dotyczący skutków podatkowych zawarcia ugody z bankiem. Uzupełnili go Państwo – w odpowiedzi na wezwanie – pismem z 13 marca 2026 r. (data wpływu).

Treść wniosku jest następująca:

Zainteresowani, którzy wystąpili z wnioskiem

1.  Zainteresowany będący stroną postępowania:

A.A

ul. (...)

2.  Zainteresowana niebędąca stroną postępowania:

B.A

ul. (...)

3.  Zainteresowany niebędący stroną postępowania:

C.C

ul. (...)

4.  Zainteresowana niebędąca stroną postępowania:

D.C

ul. (...)

Opis stanu faktycznego

Wnioskodawca jest osobą fizyczną i posiada w Polsce nieograniczony obowiązek podatkowy. Zainteresowanymi niebędącymi stroną są trzej pozostali kredytobiorcy - dla potrzeb niniejszego wniosku Wnioskodawca oraz zainteresowani niebędący stroną nazywani są łącznie „Kredytobiorcami”. Kredytobiorcy byli stroną zawartej z bankiem (dalej: „Bankiem”) w 2008 r. umowy kredytowej kredytu hipotecznego we frankach szwajcarskich (dalej: „Umowy”) na kwotę (…) CHF, ograniczonej w Umowie do (…) zł. Bank wypłacił kwotę kredytu przeznaczoną na realizację celu określonego w Umowie, a środki te zostały wykorzystane na realizację tego celu. Ze środków pochodzących z kredytu, zrealizowano prywatną inwestycję - zakup nieruchomości położonej na terytorium RP, a wartość odsetek nie była zaliczana do kosztów uzyskania przychodów.

W 2018 r. nastąpiła zmiana w kręgu kredytobiorców - w związku ze sprawą rozwodową, w miejsce byłej żony, do kredytu przystąpiła matka Pana C.C - Pani D.C. Przystąpienie Pani D było warunkiem koniecznym, aby Bank zwolnił z długu byłą żonę Pana C, co miało związek ze sprawami rozwodowymi i wynikającym z nich podziałem majątku. Tym samym, konieczne było również „usunięcie” jej z umowy kredytowej jako kredytobiorcy - zrzekła się ona w związku z tym wszelkich praw i roszczeń mogących przysługiwać jej w związku z Umową w przyszłości. Bank zażądał, aby w jej miejsce do kredytu przystąpiła matka Pana C - Pani D.

Wszyscy Kredytobiorcy odpowiadali za spłatę kredytu solidarnie.

W związku z zawarciem przez Bank w treści Umowy abuzywnych klauzul przeliczeniowych, Kredytobiorcy wnieśli przeciwko Bankowi do sądu pozew o uznanie postanowień Umowy za niewiążące. Bank, biorąc pod uwagę korzystne dla kredytobiorców rozstrzygnięcia sądów w sprawach kredytów frankowych, zaproponował Kredytobiorcom zawarcie ugody i polubowne rozstrzygnięcie sporu.

W treści ugody zawartej pomiędzy Bankiem, a Kredytobiorcami (dalej: „Ugoda”), Bank wskazał, że w przypadku stwierdzenia nieuczciwego charakteru niektórych warunków Umowy sąd powszechny powinien uznać je za nigdy nieistniejące, tak by nie wywoływały one skutków wobec konsumenta, a następnie ocenić, czy Umowa może nadal obowiązywać bez takich warunków. Jeżeli sąd rozstrzygający spór między Kredytobiorcami, a Bankiem doszedłby do przekonania, że po wyeliminowaniu tego rodzaju klauzul utrzymanie Umowy o charakterze zamierzonym przez strony nie jest możliwe, co przemawiałoby za jej całkowitą nieważnością (bezskutecznością), wówczas powstawałaby konieczność zwrotu świadczeń spełnionych przez strony na podstawie Umowy.

Bank stoi na stanowisku, że Umowa jest ważna i nie uznaje za zasadne roszczeń Kredytobiorcy o uznanie postanowień Umowy za niewiążące na podstawie art. 385¹ § 1 i nast. k.c. lub o ustalenie, że Umowa nie może dalej obowiązywać, lub o zwrot nienależnego świadczenia. Takie zapisy, według wiedzy Kredytobiorców, są standardowym zabiegiem stosowanym przez banki we wszystkich ugodach w sprawach kredytów frankowych. Banki pomimo twierdzenia, że zawierane przez nie umowy kredytów frankowych są ważne - proponują klientom zawieranie ugód w tych sprawach. Sprawy frankowe w postępowaniach sądowych są bowiem rozstrzygane na korzyść kredytobiorców - banki mają tego świadomość i chcąc nie dopuścić do rozstrzygnięcia sprawy przez sąd poprzez uznanie umowy za nieważną - proponują kredytobiorcom zawarcie ugody, co pozwala oszczędzić czas, i ograniczyć koszty. Kredytobiorcy, również chcąc uniknąć długotrwałego i stresującego postępowania przed sądem - zdecydowali się na zawarcie Ugody.

Przez cały okres obowiązywania Umowy Kredytobiorcy solidarnie uiścili tytułem rat kapitałowo- odsetkowych na rzecz Banku łącznie ok. (…) zł. Wskazaną kwotę obliczono przy uwzględnieniu kwot faktycznie wpłaconych przez Kredytobiorców w PLN oraz przeliczenie kwot wpłaconych w CHF przy uwzględnieniu średniego kursu NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień danej spłaty. W księgach Banku, na dzień poprzedzający dzień zawarcia Ugody, stan zadłużenia wynosił (…) CHF. Kredytobiorcy oraz Bank zgodnie postanawiają, że kwota zadłużenia z tytułu Umowy, wynosząca (…) CHF będzie przeliczona na walutę polską (PLN) po średnim kursie walut obcych ogłaszanym przez NBP ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień zawarcia Ugody. Jak wynika z zapisów Ugody - po przewalutowaniu pozostałe do spłaty zadłużenie zostało przez Bank umorzone. W związku z powyższym Bank, jak twierdzi, umorzył Kredytobiorcom zadłużenie w wysokości (…) zł.

Zgodnie z treścią Ugody Bank - w terminie miesiąca od dnia zawarcia Ugody - wypłacił również Kredytobiorcom kwotę (…) PLN w związku z rozliczeniem Umowy.

Kredytobiorcy zgodnie oświadczają, że Ugoda prowadzi do definitywnego uchylenia sporu dotyczącego ważności Umowy, jej bezskuteczności lub niedozwolonego charakteru jej postanowień, a tym samym uchylenia niepewności co do roszczeń wynikających z treści postanowień Umowy lub z wykonania świadczeń z Umowy - w brzmieniu sprzed zmiany Umowy dokonanej niniejszą Ugodą. W związku z tym Kredytobiorcy oraz Bank nie będą występować względem siebie z takimi roszczeniami, a przyjęte w Ugodzie rozwiązania, w tym w szczególności zwolnienie Kredytobiorcy z długu, w pełni wyczerpują wzajemne roszczenia w tym zakresie.

W treści Ugody Bank twierdzi, że w związku z umorzeniem oraz wypłatą kwoty (…) zł po stronie Kredytobiorców powstaje przychód oraz że jest on zobowiązany w związku z powyższym do wystawienia PIT-11. Podobne zapisy stosują również inne banki w innych ugodach, co znajduje potwierdzenie w interpretacjach indywidualnych takich jak 0115-KDIT1.4011.723.2024.3.MST, 0115-KDIT1.4011.58.2025.3.ASZ, 0115-KDST2-1.4011.230.2025.2.AP, 0115-KDIT1.4011.99.2025.1.ASZ.

Kredytobiorcy nie spełniają warunków do skorzystania z Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe.

Uzupełnienie

Odpowiedź na pytanie nr 1:

Kredyt nie został udzielony w związku z prowadzoną przez Państwa działalnością gospodarczą.

Odpowiedź na pytanie nr 2:

Ugoda została zawarta przed sądem w toku postępowania sądowego.

Odpowiedź na pytanie nr 3:

Zgodnie z informacjami wskazanymi w opisie stanu faktycznego, w Ugodzie jest mowa o przewalutowaniu z CHF na PLN kwoty zadłużenia z tytułu Umowy, wynoszącej (…) CHF. Następnie Bank wskazuje, że po przewalutowaniu zostanie dokonane umorzenie zadłużenia z tytułu kredytu, o którym mowa wyżej. Jako Kredytobiorcy, nie mają Państwo wiedzy o innych przewalutowaniach niemniej kwota, którą Bank zwrócił Kredytobiorcom, nie przekracza wartości nadwyżki Państwa spłat ponad kapitał uruchomiony w ramach Umowy. Ponadto, w treści Ugody znajduje się postanowienie, że „Nazwa Umowy otrzymuje brzmienie: Umowa nr (...) kredytu hipotecznego w złotych. Pierwotnie, nazwa Umowy brzmiała: Umowa kredytu hipotecznego nr (...)”.

Odpowiedź na pytanie nr 4 lit. a):

W Treści Ugody Bank wskazuje, że wypłaci Państwu kwotę (…) zł w związku z rozliczeniem Umowy.

Nawiązując do odpowiedzi na pytanie nr 3 - w treści Ugody znajduje się postanowienie, że nazwa Umowy otrzymuje brzmienie: „Umowa nr (...) kredytu hipotecznego w złotych”. Pierwotnie, nazwa Umowy brzmiała „Umowa kredytu hipotecznego nr (...)”. Ugoda przewiduje także, że przewalutowaniu z CHF na PLN uległa kwota zadłużenia z tytułu Umowy, wynosząca (…) CHF (widniejąca w księgach Banku na dzień poprzedzający dzień zawarcia Ugody).

W treści Ugody Bank wskazuje m.in. (cytaty z treści Ugody):

„Zważywszy, że: (...)

(I) świadczenie spełnione na podstawie umowy zawierającej niedozwolone postanowienie umowne może być postrzegane jako świadczenie nienależne w rozumieniu art. 410 § 2 k.c., w takim przypadku Kredytobiorca mógłby żądać od Banku zwrotu wszystkiego, co świadczył na rzecz Banku w wykonaniu Umowy, zaś Bank mógłby żądać od Kredytobiorcy zwrotu udostępnionej kwoty kapitału;

(…)

(N) zamiarem Banku i Kredytobiorcy jest polubowne rozstrzygnięcie sporu dotyczącego ważności oraz skuteczności Umowy lub niedozwolonego charakteru jej postanowień, a tym samym uchylenie niepewności co do roszczeń wynikających z Umowy lub z wykonania świadczeń z Umowy, przez przyjęcie przewidzianych w Ugodzie rozwiązań;

(O) Kredytobiorca wyraża w tym celu dobrowolną i świadomą zgodę na zastąpienie postanowień Umowy, obejmujących warunki mogące potencjalnie zostać uznane za niedozwolone, postanowieniami niniejszej Ugody;

(P) ustępstwo po stronie Kredytobiorcy polega na tym, że Kredytobiorca odstępuje od dochodzenia od Banku roszczeń wywodzonych z zarzutu nieważności Umowy lub niedozwolonego charakteru postanowień Umowy w brzmieniu sprzed zmiany dokonanej niniejszą Ugodą, w zamian za dokonanie zmian Umowy w sposób opisany w Ugodzie, w szczególności umorzenie zobowiązania Kredytobiorcy względem Banku i usunięcie niepewności co do roszczeń wynikających z Umowy lub z wykonania świadczeń z Umowy;

(…)

1. Utrzymanie umowy w mocy i całkowite rozliczenie umowy

Strony potwierdzają, że miały wolę zawarcia Umowy w dacie jej zawarcia, oraz oświadczają, że mają wolę utrzymania jej w mocy przez cały okres kredytowania, z uwzględnieniem zmian wynikających z niniejszej Ugody, w tym do jej całkowitego rozliczenia zgodnie z niniejszą Ugodą.

2. Zmiana waluty i salda kredytu

2.1 Strony zgodnie postanawiają, że kwota zadłużenia z tytułu Umowy, wynosząca (…) CHF będzie przeliczona na walutę polską (PLN) po średnim kursie walut obcych ogłaszanym przez NBP ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień zawarcia Ugody.

2.2 Strony zgodnie postanawiają, że po przewalutowaniu zostanie dokonane umorzenie zadłużenia z tytułu kredytu, o którym mowa w ppkt 2.1.

2.3 Nazwa Umowy otrzymuje brzmienie:

Umowa nr (...) kredytu hipotecznego w złotych.

(…)

4. Zrzeczenie się roszczeń

4.1 Strony zgodnie oświadczają, że Ugoda prowadzi do definitywnego uchylenia sporu dotyczącego ważności Umowy, jej bezskuteczności lub niedozwolonego charakteru jej postanowień, a tym samym uchylenia niepewności co do roszczeń wynikających z treści postanowień Umowy lub z wykonania świadczeń z Umowy — w brzmieniu sprzed zmiany Umowy dokonanej niniejszą Ugodą. W związku z tym Strony nie będą występować względem siebie z takimi roszczeniami, a przyjęte w Ugodzie rozwiązania, w tym w szczególności zwolnienie Kredytobiorcy z długu, o którym mowa w pkt 3 Ugody, w pełni wyczerpują wzajemne roszczenia Stron w tym zakresie.

(…)”

Odpowiedź na pytanie nr 4 lit. b):

Z treści Ugody nie wynika, w jaki sposób ustalono wartość tej kwoty. W toku negocjacji z Bankiem wysokość kwoty, którą Bank miał wypłacić, była jednak uzależniana od tego, ile Państwo wpłacili do Banku tytułem spłaty rat kapitałowo-odsetkowych (i ile wynosiła nadwyżka Państwa spłat ponad kwotę uruchomionego w ramach Umowy kapitału). Na początku rozmów z Bankiem w sprawie Ugody - kwota do wypłaty przez Bank miała być niższa, ponieważ niższy był stan Państwa spłat.

Odpowiedź na pytanie nr 4 lit. c):

Z przebiegu negocjacji, informacji przekazywanych przez Bank oraz wysokości Państwa nadpłaty ponad uruchomiony kapitał kredytu wynika, że zwrócona kwota stanowi zwrot części pieniędzy, które wcześniej wpłacili Państwo do Banku tytułem spłaty rat kapitałowo-odsetkowych, a nie odszkodowanie, zadośćuczynienie ani żadne wynagrodzenie.

Bank wypłacił Państwu kapitał kredytu w wysokości (…) zł. Spłacili Państwo zaś Bankowi kwotę ok. (…) zł. Różnica między kwotą wypłaconą przez Bank na Państwa rzecz, a kwotą spłaconą Bankowi wyniosła (…) zł.

Na podstawie Ugody Bank wypłacił Państwu kwotę (…) zł. Kwota ta odpowiada części środków, które w ramach spłaty spornego kredytu wpłacili Państwo do Banku. Konkretnie, odpowiada ona kwocie, o którą stan Państwa spłat przekraczał kwotę uruchomionego w ramach Umowy kapitału tego kredytu - jest nawet nieco niższa niż faktycznie powstała nadpłata. Wyliczenie kwoty (…) zł wynikało z kwot, które tytułem spłaty rat kapitałowo-odsetkowych wpłacili Państwo do Banku. Przy rozpoczynaniu rozmów z Bankiem w sprawie Ugody, kwota ta była nieco niższa - odpowiadała nadpłacie ponad spłatę kapitału kredytu na tamten moment. Przez cały ten czas nadal spłacali Państwo kredyt, co spowodowało również wzrost kwoty, którą ostatecznie Bank Państwu zwrócił. Otrzymanie od Banku takiej kwoty wynika więc bezpośrednio z faktu, że najpierw musieli Państwo wpłacić ją do Banku, tytułem spłaty rat kapitałowo-odsetkowych.

Sama treść Ugody nie precyzuje sposobu, w jaki zwrócona Państwu kwota została wyliczona. Jest to powszechna praktyka banków w tego rodzaju sprawach (i znajduje to odzwierciedlenie chociażby w interpretacjach indywidualnych takich jak: 0114-KDIP3-2.4011.1049.2025.2.MN, 0112-KDWL.4011.26.2025.3.WS, 0112-KDIL2-1.4011.435.2025.1.MB, 0112-KDIL2-1.4011.867.2025.2.TR, które dotyczą ugód o analogicznych treściach). Kwota ta została jednak uzgodniona w toku procesu negocjacji, a jej wysokość odpowiada i wynika bezpośrednio z wysokości nadpłaty kredytu.

Pytania

1.  Czy otrzymana przez Kredytobiorców od Banku kwota (…) zł stanowi dla nich przychód?

2.  Czy po stronie Kredytobiorców powstanie przychód w wysokości kwoty, którą Bank, jak zostało to nazwane w treści Ugody, umarza (zwalnia z długu)?

Państwa stanowisko w sprawie

1.  Otrzymana przez Kredytobiorców od Banku kwota (…) zł nie stanowi dla nich przychodu.

2.  Po stronie Kredytobiorców nie powstanie przychód w wysokości kwoty, którą Bank, jak zostało to nazwane w treści Ugody, umarza (zwalnia z długu).

Uzasadnienie

Ad 1

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej: Ustawy o PDOF), ustawa reguluje opodatkowanie podatkiem dochodowym dochodów osób fizycznych oraz daninę solidarnościową.

Art. 9 ust. 1 Ustawy o PDOF stanowi z kolei, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku. W myśl ust. 2 wskazanej powyżej jednostki redakcyjnej, dochodem ze źródła przychodów, jeżeli przepisy art. 23o, art. 23u, art. 24-24b, art. 24c, art. 24e, art. 30ca, art. 30da oraz art. 30f nie stanowią inaczej, jest nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów.

Przychodami zaś, zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy o PDOF są, z zastrzeżeniami, otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Istotą podatku dochodowego od osób fizycznych jest opodatkowanie przysporzenia majątkowego, które ogólnie rzecz ujmując, skutkuje zwiększeniem aktywów osoby fizycznej. Przychodami, w rozumieniu art. 11 Ustawy o PDOF są otrzymane pieniądze, ale tylko wówczas kiedy są one skutkiem świadczenia, które nie ma charakteru zwrotnego. Otrzymane pieniądze, są przychodem w rozumieniu art. 11 ust. 1 Ustawy o PDOF, pod warunkiem, że przychody są przysporzeniem o charakterze definitywnym i stanowią realny przyrost majątku podatnika. Nie stanowią zatem przychodu, w rozumieniu art. 11 ust. 1 świadczenia, które de facto stanowią dla podatnika zwrot wcześniej poniesionych wydatków.

Instrument finansowania dłużnego jakim jest kredyt, został uregulowany przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. prawo bankowe (Dz. U. z 2023 r. poz. 2488 z późn. zm.) (dalej: „Prawo bankowe”). Zgodnie z treścią art. 61 ust. 1 przedmiotowej ustawy, przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu

Otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są zdarzeniami neutralnymi podatkowo. Otrzymanie kredytu nie stanowi przychodu w rozumieniu art. 11 ust. 1 Ustawy o PDOF, ponieważ nie jest przysporzeniem majątkowym o charakterze definitywnym. Po pierwsze podlega zwrotowi, a po drugie ma charakter odpłatny, wynikający m in. z naliczanych odsetek czy innych dodatkowych kosztów związanych z jego zaciągnięciem.

O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych można więc mówić w każdej sytuacji, gdy podatnik, czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też gdy na skutek określonego zdarzenia powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów, uzyskuje określone przysporzenie majątkowe przedkładające się na wzrost wartości jego majątku.

W sytuacji Kredytobiorców, celem zakończenia długotrwałego i kosztownego postępowania sądowego, Bank zdecydował się przedstawić propozycję Ugody, która mimo wszystko, będzie dla niego (Banku) bardziej korzystna niż skutki rozstrzygnięcia, które zgodnie z ugruntowaną linią orzeczniczą zapadłoby najprawdopodobniej w przypadku rozstrzygnięcia przedmiotowego sporu przez sąd. Na podstawie takiego orzeczenia, sąd mógłby orzec o konieczności zapłaty:

a)  Przez Kredytobiorców na rzecz Banku kwoty (…) zł

b)  Przez Bank na rzecz Kredytobiorców kwoty (…) zł (wyłącznie tytułem nienależnie wpłaconych rat kapitałowo-odsetkowych, a można jeszcze uwzględniać inne koszty, np. zwrot kosztów postępowania, czy odsetki).

Tym samym, kompensując wzajemne roszczenia, Bank byłby zobowiązany do zwrotu na rzecz Kredytobiorców kwoty o podobnej wysokości co kwota, która wypłacił w ramach rozliczenia Ugody, a trzeba jeszcze pamiętać o konieczności ponoszenia przez Bank kosztów postępowania przed sądem, czy konieczności zwrotu na rzecz Kredytobiorców innych kosztów.

Bank w treści Ugody nie wskazuje jednoznacznie, że kwota wypłacona Kredytobiorcom stanowi zwrot rat kapitałowo-odsetkowych. Zdaniem Kredytobiorców jest to zabieg analogiczny, jak podtrzymywanie w treści Ugody przez Bank, że Umowa jest ważna. Określenia takie jak „kwota dodatkowa”, „kwota rozliczenia” znajdują się we wszystkich ugodach dotyczących kredytów frankowych, co znajduje potwierdzenie w stanach faktycznych interpretacji indywidualnych wydawanych w analogicznych sprawach (np. 0112-KDIL2-1.4011.562.2025.1 MB lub 0115-KDST2-1.4011.320.2025.1. NC). Należy jednak zwrócić uwagę na ekonomiczny sens czynności, a nie na przyjęte przez Bank nazewnictwo (na które Kredytobiorcy nie mają wpływu). Kwota wypłacona Kredytobiorcom w związku z rozliczeniem Ugody w ujęciu ekonomicznym stanowi zwrot nienależnie uiszczonych przez Kredytobiorców rat kapitałowo-odsetkowych. Kwota wynikająca z rozliczenia Umowy jest bardzo zbliżona do tej, którą Bank byłby zobowiązany zwrócić na rzecz Kredytobiorców, gdyby doszło do stwierdzenia nieważności Umowy przez Sąd. Tym samym można stwierdzić, że wypłacone przez Bank środki w wysokości (…) zł, stanowią w całości wyłącznie zwrot solidarnie wpłaconych przez Kredytobiorców rat kapitałowo-odsetkowych. Dochodzi więc w tym przypadku do zwrotu pieniędzy, które zostały wcześniej uiszczone na rzecz Banku tytułem spłaty spornego kredytu.

W związku z powyższymi okolicznościami nie można powiedzieć, że wykonanie postanowień Ugody wpłynie na zwiększenie wartości majątku Kredytobiorców. Zwracane środki będą ekwiwalentem części pieniędzy wpłaconych na rzecz Banku tytułem spłaty kredytu. Zwracana kwota będzie mieściła się w kwocie nadpłaty, rozumianej jako różnica pomiędzy sumą wpłat Kredytobiorców na rzecz Banku tytułem rat kapitałowo-odsetkowych, a kapitałem wypłaconym przez Bank na podstawie Umowy.

Ad 2

W treści Ugody znajduje się również zapis o „umorzeniu”. Z treści ugody wynika, że Kredytobiorcy oraz Bank postanawiają, że kwota zadłużenia z tytułu Umowy wynosząca (…) CHF zostanie przeliczona na PLN po średnim kursie ogłaszanym przez NBP ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień zawarcia Ugody. Następny zapis Ugody stanowi, jakoby Bank zwalniał Kredytobiorców z długu w zakresie kwoty (…) PLN - kwoty wynikającej z przeliczenia niespłaconej dotychczas kwoty kredytu (przeliczonej z CHF na PLN), która wynika z Umowy zawierającej abuzywne klauzule.

W takich okolicznościach umorzenie przez Bank pozostałej do spłaty części kredytu również nie będzie dla Kredytobiorców przychodem. Przychód podatkowy powstaje wówczas, gdy po stronie podatnika dochodzi do definitywnego przysporzenia majątkowego (gdy wartość majątku podatnika wzrasta). Przychodem podatkowym może być korzyść ekonomiczna podatnika wynikająca z umorzenia zobowiązania. W przypadku umorzenia, wierzyciel zwalnia dłużnika z obowiązku spłaty długu. Wówczas, zwiększenie majątku dłużnika wiąże się z brakiem obowiązku spłaty zobowiązania. Środki, które zostałyby przez dłużnika przeznaczone na spłatę długu pozostają w jego majątku i mogą zostać spożytkowane na inne cele. W przypadku kredytów indeksowanych lub denominowanych do CHF, banki owszem używają w treściach ugód słowa „umorzenie”, ale skutki podatkowe należy rozpatrywać z perspektywy skutków ekonomicznych i oceniać pod kątem osiągnięcia ewentualnych realnych korzyści majątkowych. Spory pomiędzy kredytobiorcami, a bankami, w zakresie kredytów frankowych, nie dotyczą wyłącznie sporu co do wielkości długu kredytobiorców względem banków, ale w ogóle istnienia tego długu, istnienia i skuteczności podstawy prawnej jego naliczenia, w szczególności w zakresie klauzul przeliczeniowych.

W tym kontekście zwolnienie z długu przewidziane w Ugodzie należy oceniać jako element kompleksowego rozliczenia wzajemnych roszczeń stron oraz usunięcia niepewności prawnej, a nie jako jednostronne przysporzenie po stronie Kredytobiorców. W sprawach dotyczących tego rodzaju kredytów sądy wielokrotnie orzekały, że umowy kredytów frankowych były nieważne z mocy prawa (ex tunc). W takim przypadku nie można więc mówić o umorzeniu, jeżeli istnieje wątpliwość, czy dług w ogóle istniał. Należy przy tym zwrócić uwagę na fakt, że ekonomiczne skutki ugód zawieranych w sprawach dotyczących kredytów tego rodzaju, mają podobne skutki do tych, które niosłoby za sobą stwierdzenie nieważności umowy. Jak zostało to już wskazane, gdyby doszło do stwierdzenia nieważności umowy przez sąd, mógłby on orzec o konieczności:

a)  zwrotu przez Bank na rzecz Kredytobiorców kwoty ok. (…) zł, kosztów postępowania i innych

b)  zwrotu przez Kredytobiorców kwoty wypłaconego przez Bank kapitału.

Należy zwrócić uwagę, że Ugoda wywiera zasadniczo analogiczne skutki, jak stwierdzenie nieważności umowy (po uwzględnieniu kompensaty wzajemnych roszczeń).

Banki w sprawach frankowych stoją na stanowisku, że zawierane przez nich umowy były i są ważne. Przeczy temu jednak ich postępowanie - gdyby były przekonane o słuszności tego twierdzenia, to nie decydowałyby się na zawieranie ugód o skutkach analogicznych jak wykonanie orzeczenia sądu w sprawie stwierdzenia nieważności umów kredytów frankowych. Broniłyby swojego zdania przed sądem, dążąc do utrzymania w mocy wszelkich warunków podpisanej przez kredytobiorców umów w jej pierwotnym kształcie, oczekując spłaty zadłużenia na pierwotnych warunkach. Mając jednak na uwadze zapadające w sprawach frankowych wyroki, chcąc oszczędzić czas i pieniądze, dążą do polubownego rozstrzygnięcia sporu z kredytobiorcami - stąd propozycje ugód.

W sytuacji Kredytobiorców nie sposób stwierdzić, żeby „umorzenie” skutkowało wzbogaceniem. Gdyby nie Ugoda - sprawa zostałaby rozstrzygnięta w sądzie, który najprawdopodobniej potwierdziłby jej nieważność. Wtedy ekonomiczne skutki wykonania orzeczenia sądu w tej sprawie byłyby zasadniczo analogiczne do tych, które wynikają z zawarcia Ugody.

W związku z takim „umorzeniem” nie sposób stwierdzić, aby doszło po stronie Kredytobiorców do definitywnego przysporzenia/zwiększenia wartości majątku. Nie można mówić o „definitywności” jeżeli nie ma pewności, że Umowa w ogóle obowiązywała, biorąc pod uwagę zawarte w niej klauzule abuzywne. Wzbogacenie wynikające z umorzenia polega na tym, że dłużnik w przyszłości nie będzie musiał regulować zobowiązania, które byłby zobowiązany uregulować, gdyby nie to umorzenie. W przedmiotowej sprawie obowiązek spłaty kredytu i tak nie ciążyłby na Kredytobiorcach, gdyby odrzucili propozycję Ugody i poczekali na rozstrzygnięcie sprawy przez sąd.

Nie zrobili tego wyłącznie ze względu na chęć uniknięcia dalszego przeciągania się sprawy i na zadowalające ich warunki rozliczenia (które, jak zostało to już wcześniej wspomniane, są zasadniczo analogiczne do tych, które wynikałyby ze stwierdzenia nieważności umowy przez sąd).

Podsumowując, w analizowanych okolicznościach nie można mówić, aby w związku z „umorzeniem” doszło do wzbogacenia po stronie Kredytobiorców. „Umorzenie" ma wyłącznie charakter techniczny, pozwalający na uporządkowanie sytuacji w księgach Banku - na dzień zawarcia Ugody widniało w nich zadłużenie Kredytobiorców, wynikające jednak z Umowy zawierającej abuzywne klauzule przeliczeniowe. Nie można w związku z tym powiedzieć, aby doszło w związku z tym po stronie Kredytobiorców do wzbogacenia. Tym bardziej nie można powiedzieć, że owo „wzbogacenie" ma charakter definitywny. Gdyby nie doszło do zawarcia Ugody, to biorąc pod uwagę ugruntowaną linię orzeczniczą sądów, Kredytobiorcy i tak nie musieliby spłacać kwoty widniejącej w księgach Banku jako pozostałe do spłaty zadłużenie.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest w części prawidłowe, a w części nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Podstawową zasadą obowiązującą w przepisach ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.) jest zasada powszechności opodatkowania, która wyrażona została w art. 9 ust. 1 tej ustawy. Zgodnie z jego treścią:

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Powołany przepis wyraża tzw. zasadę powszechności opodatkowania. Regułą jest, że każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną podlega opodatkowaniu, zaś sytuacja, gdy dochód opodatkowaniu nie podlega jest wyjątkiem. Wyjątki od omawianej zasady dotyczą:

·     dochodów, które zostały wprost wymienione przez ustawodawcę w art. 21, 52, 52a i 52c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jako zwolnione z podatku oraz

·     dochodów, od których zaniechano poboru podatku na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej.

W myśl art. 9 ust. 1a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Jeżeli podatnik uzyskuje dochody z więcej niż jednego źródła, przedmiotem opodatkowania w danym roku podatkowym jest, z zastrzeżeniem art. 25e, art. 29-30cb, art. 30da-30dh, art. 30e-30g, art. 30j-30p oraz art. 44 ust. 7e i 7f, suma dochodów z wszystkich źródeł przychodów.

Stosownie do art. 9 ust. 2 ww. ustawy:

Dochodem ze źródła przychodów, jeżeli przepisy art. 23o, art. 23u, art. 24-24b, art. 24c, art. 24e, art. 30ca, art. 30da oraz art. 30f nie stanowią inaczej, jest nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów.

Ogólne pojęcie przychodu zostało wyjaśnione w art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zgodnie z tym przepisem:

Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Ustawodawca przyjął zasadę, że przychodami są:

1)  pieniądze i wartości pieniężne, które:

·     zostały otrzymane przez podatnika – czyli takie pieniądze i wartości pieniężne, które podatnik rzeczywiście „dostał, odebrał, zainkasował, objął w posiadanie”;

·     zostały postawione do dyspozycji podatnika – czyli takie przysporzenia, które zostały mu faktycznie udostępnione/przekazane do odbioru; takie pieniądze i środki pieniężne, które podatnik ma możliwość włączyć do swojego władztwa, a więc ma możliwość skorzystania z tychże pieniędzy i wartości pieniężnych i nie jest to uzależnione od dodatkowej zgody osoby stawiającej określone pieniądze i wartości pieniężne do dyspozycji podatnika.

2)  wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń – czyli takie przysporzenia majątkowe, które mają postać:

·     świadczeń w naturze (otrzymane rzeczy lub prawa);

·     nieodpłatnych świadczeń innych niż świadczenia w naturze (np. otrzymane usługi).

Pojęcie przychodu wiąże się zatem z przysporzeniem majątkowym po stronie podatnika, z wartością wchodzącą do jego majątku. Przychodami w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych mogą być tylko takie świadczenia, które nie mają charakteru zwrotnego. Skoro bowiem przychód jest określonym przyrostem majątkowym po stronie podatnika, jego otrzymanie musi mieć charakter definitywny. Z uwagi na wyróżnienie przez ustawodawcę przychodów o charakterze niepieniężnym, uznaje się, że przychodem w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy jest nie tylko uzyskanie przez podatnika nowych aktywów, ale także zmniejszenie jego pasywów.

Ustawodawca, tworząc system opodatkowania dochodów osób fizycznych miał na względzie, że przysporzenia uzyskiwane przez osoby fizyczne mogą być skutkiem różnych rodzajów czynności i zdarzeń. Stworzył więc klasyfikację tych przysporzeń w oparciu o kryterium źródła przychodów i system ich opodatkowania uwzględniający specyfikę poszczególnych źródeł przychodów. W języku powszechnym mianem „źródła” określane jest „to, co stanowi początek czegoś”, „przyczyna czegoś”, a synonimami tego pojęcia są m.in. czynnik sprawczy, powód, pochodzenie.

Przepis art. 10 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych zawiera katalog źródeł przychodów podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 9 ww. ustawy źródłem przychodów są inne źródła.

Stosownie do art. 20 ust. 1 ww. ustawy:

Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17.

Jak dowodzi użycie sformułowania „w szczególności” definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy. W związku z tym każde świadczenie mające realną korzyść finansową, o ile nie stanowi konkretnej kategorii przychodu zaliczanego do jednego ze źródeł wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1-8b ww. ustawy, jest dla świadczeniobiorcy przychodem z innych źródeł.

Instytucja kredytu uregulowana została przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 38 ze zm.). Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 tej ustawy:

Przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.

Otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się jednak w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub należnych odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe – nie musi spłacać należności, do spłaty których był pierwotnie zobowiązany.

Zgodnie natomiast z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad kosztami jego uzyskania. Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. Ten z kolei definiowany jest przez ustawodawcę w przytoczonym już wcześniej art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Z definicji tej wywieść można również, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa, jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze definitywnym, niemające charakteru zwrotnego.

Umorzenie wierzytelności

Przystępując do oceny skutków podatkowych umorzenia przez bank części zaciągniętego przez Państwa kredytu hipotecznego wyjaśnić należy, że pojęcie „umorzenie zobowiązania” nie zostało zdefiniowane w przepisach ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, dlatego zasadne jest odwołanie się w tym zakresie do reguł wykładni językowej.

„Umorzenie” wg Słownika Języka Polskiego PWN oznacza: „zmniejszenie lub zlikwidowanie zobowiązania pieniężnego przez uzyskanie zrzeczenia się należności przez wierzyciela lub spłatę stopniową długu. Umorzyć dług. Umorzyć podatek, należność”. Skutkiem umorzenia jest zmniejszenie lub zlikwidowanie w części lub w całości zobowiązania dłużnika w stosunku do wierzyciela, za jego zgodą, co prowadzi do wygaśnięcia w całości lub w części zobowiązania.

Stosownie do art. 353 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz.U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.):

Zobowiązanie polega na tym, że wierzyciel może żądać od dłużnika świadczenia, a dłużnik powinien świadczenie spełnić.

Z kolei umorzenie wierzytelności następuje w przypadku zwolnienia z długu, czyli zrzeczenia się przez wierzyciela przysługującej mu wierzytelności, bez uzyskania świadczenia ze strony dłużnika. Takie zrzeczenie się, pod warunkiem że dłużnik je przyjmie, powoduje, że zobowiązanie wygasa. Instytucję zwolnienia z długu reguluje art. 508 Kodeksu cywilnego, w myśl którego:

Zobowiązanie wygasa, gdy wierzyciel zwalnia dłużnika z długu, a dłużnik zwolnienie przyjmuje.

O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych można mówić, gdy podatnik uzyskuje przysporzenie majątkowe – czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też gdy na skutek określonego zdarzenia następuje zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów.

Niewątpliwie w sytuacji, w której na skutek umowy o zwolnienie z długu dochodzi do umorzenia zobowiązania – świadczeniobiorca uzyskuje przysporzenie, skutkujące powstaniem przychodu podlegającego opodatkowaniu. Osiąga bowiem korzyść majątkową o konkretnym wymiarze, gdyż zmniejsza się zobowiązanie jakie musiałby zapłacić, gdyby nie umorzenie.

Umorzoną kwotę wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego kwalifikuje się do przychodów z innych źródeł (art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

Stosownie natomiast do treści art. 917 Kodeksu cywilnego:

Przez ugodę strony czynią sobie wzajemne ustępstwa w zakresie istniejącego między nimi stosunku prawnego w tym celu, aby uchylić niepewność co do roszczeń wynikających z tego stosunku lub zapewnić ich wykonanie albo by uchylić spór istniejący lub mogący powstać.

Powołana definicja ugody pozwala wyróżnić elementy konstrukcyjne tej instytucji. Po pierwsze, ugoda jest zawierana w sytuacji, gdy między stronami stosunku prawnego istnieje niepewność albo spór, co do roszczeń wynikających z tego stosunku. Po drugie, celem zawarcia ugody jest uchylenie tej niepewności lub sporu. Wreszcie po trzecie, strony dążą do osiągnięcia celu przez wzajemne ustępstwa. Tak więc nieodłącznym elementem ugody są wzajemne ustępstwa stron. Poza tym, zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie podkreśla się szczególną przyczynę prawną ugody. Oznacza to, że ugoda nie tworzy nowego stosunku prawnego, a jedynie odnosi się do istniejącego stosunku prawnego stanowiącego podstawę powództwa, a tym samym podstawę zawarcia ugody.

Jak wynika z treści wniosku, Kredytobiorcy byli stroną zawartej z Bankiem w 2008 r. umowy kredytowej kredytu hipotecznego we frankach szwajcarskich na kwotę (…) CHF, ograniczonej w Umowie do (…) zł. Ze środków pochodzących z kredytu, zrealizowano prywatną inwestycję - zakup nieruchomości położonej na terytorium RP, a wartość odsetek nie była zaliczana do kosztów uzyskania przychodów. W 2018 r. nastąpiła zmiana w kręgu kredytobiorców. W związku z zawarciem przez Bank w treści Umowy abuzywnych klauzul przeliczeniowych, wnieśli Państwo przeciwko Bankowi do sądu pozew o uznanie postanowień Umowy za niewiążące. Bank, biorąc pod uwagę korzystne dla kredytobiorców rozstrzygnięcia sądów w sprawach kredytów frankowych, zaproponował Państwu zawarcie ugody i polubowne rozstrzygnięcie sporu. W związku z powyższym Bank umorzył Państwu zadłużenie w wysokości (…) zł.

W tym miejscu zasadna jest uwaga, że rozróżnić należy skutki podatkowe ugody z bankiem od skutków podatkowych wyroku sądowego. W przypadku wyroku najczęściej sądy stwierdzają nieważność umowy kredytowej i wtedy cała kwota jest zwrotem niesłusznie pobranych przez bank kwot. Inne skutki wywołuje ugoda, w której kredytobiorcy potwierdzają, że umowa kredytowa jest ważna, ale strony zmieniają jej treść. Taka sytuacja miała miejsce w opisanej przez Państwa sprawie. W opisie stanu faktycznego przytoczyli Państwo zapis Ugody, zgodnie z którym: „Ugoda prowadzi do definitywnego uchylenia sporu dotyczącego ważności Umowy, jej bezskuteczności lub niedozwolonego charakteru jej postanowień”.

Wbrew Państwa stanowisku, opisanej we wniosku sytuacji nie można oceniać przyjmując założenie, że gdyby Państwo odrzucili propozycję Ugody i poczekali na rozstrzygnięcie sprawy przez sąd, to umowa kredytu zostałaby uznana za nieważną. Państwa sytuację konstytuują postanowienia Ugody zawartej z Bankiem, nie zaś kierunek orzekania sądów w sprawach analogicznych do Państwa sprawy. We wniosku wprost wskazali Państwo, że zdecydowali się na zawarcie Ugody chcąc uniknąć długotrwałego i stresującego postępowania przed sądem, zatem dobrowolnie wybrali Państwo to rozwiązanie zamiast postępowania przed sądem.

W okolicznościach przedmiotowej sprawy nie zapadł prawomocny wyrok stwierdzający nieważność umowy kredytowej, zatem bezspornym jest, że zawarta ugoda przewiduje zwolnienie Państwa z długu (umorzenie zadłużenia) za Państwa zgodą. Tym samym umorzenie zobowiązania powoduje uzyskanie przez Państwa przysporzenia, skutkującego powstaniem przychodu, w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, klasyfikowany do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ww. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Dlatego za nieprawidłowe należy uznać Państwa stanowisko zgodnie, z którym nie powstał po Państwa stronie przychód w związku z umorzeniem przez Bank części kwoty kredytu, ponieważ na podstawie zawartej ugody zostali Państwo zwolnieni z długu i to zwolnienie z długu Państwo przyjęli.

Zauważyć przy tym należy, że prawodawca przewidział szczególne rozwiązanie dla określonych sytuacji umorzeń kredytów mieszkaniowych. Umożliwił zaniechanie poboru podatku od dochodów z tytułu takich umorzeń.

Kwestia zaniechania poboru podatku od kwoty umorzonych wierzytelności została uregulowana w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1672). We wniosku wskazali jednak Państwo, że nie spełniają warunków do skorzystania z Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe, zatem zastosowanie ww. rozporządzenia w Państwa sprawie nie jest przedmiotem niniejszej interpretacji indywidualnej.

Wypłata kwoty stanowiącej zwrot rat kapitałowo-odsetkowych

Odnosząc się do skutków podatkowych otrzymania ustalonej w ugodzie kwoty (…) zł wyjaśniam, że z definicji przychodu zawartej w art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wywieść można, iż za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym o charakterze definitywnym, nie mające charakteru zwrotnego.

O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych można więc mówić w każdej sytuacji, gdy podatnik, czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też gdy na skutek określonego zdarzenia powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów, uzyskuje określone przysporzenie majątkowe.

W opisie sprawy wskazali Państwo, że zgodnie z treścią Ugody Bank - w terminie miesiąca od dnia zawarcia Ugody - wypłacił Państwu kwotę (…) zł w związku z rozliczeniem Umowy. Kwota, którą Bank Państwu zwrócił, nie przekracza wartości nadwyżki Państwa spłat ponad kapitał uruchomiony w ramach Umowy. Wyliczenie kwoty (…) zł wynikało z kwot, które tytułem spłaty rat kapitałowo-odsetkowych wpłacili Państwo do Banku.

Zatem w analizowanej sprawie, po Państwa stronie nie dojdzie do powstania przysporzenia majątkowego z tytułu wypłaty ww. kwoty (…) zł. W związku z zawarciem ugody otrzymają Państwo zwrot środków pieniężnych, które wcześniej na mocy umowy przekazali Państwo na rzecz banku w ramach spłaty części rat udzielonego kredytu. A zatem otrzymają Państwo środki będące ekwiwalentem wydatków, które były uprzednio poniesione z Państwa własnych środków. Kwota otrzymana na podstawie ugody z bankiem nie spowoduje więc faktycznego przyrostu w Państwa majątku, w związku z czym nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

W tym zakresie Państwa stanowisko jest więc prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

Końcowo należy zastrzec, że interpretacja indywidualna dotyczy wyłącznie sprawy będącej przedmiotem wniosku w kontekście sformułowanych pytań interpretacyjnych, natomiast nie rozstrzyga innych kwestii opisanych we wniosku.

Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze stanem faktycznym podanym przez wnioskodawcę w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona interpretacja traci swoją aktualność.

Rolą postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów podatkowych nie jest ustalanie stanu faktycznego, stanowi to bowiem domenę ewentualnego postępowania podatkowego. To na podatniku ciąży obowiązek udowodnienia w toku tego postępowania okoliczności faktycznych, z których wywodzi on dla siebie korzystne skutki prawne. Organ nie prowadzi postępowania dowodowego, ograniczając się do analizy okoliczności podanych we wniosku. W stosunku do tych okoliczności wyraża swoje stanowisko, które zawsze musi być jednak ustosunkowaniem się do poglądu (stanowiska) prezentowanego w danej sprawie przez wnioskodawcę. Jeżeli w toku ewentualnego postępowania organ uzna, że zdarzenie opisane we wniosku różni się od zdarzenia występującego w rzeczywistości, wówczas wydana interpretacja nie będzie pełniła funkcji ochronnej.

Odnosząc się do przywołanych przez Państwa interpretacji indywidualnych – zauważyć należy, że interpretacje indywidualne stanowią rozstrzygnięcia w konkretnych sprawach, osadzonych w określonych stanach faktycznych oraz prawnych i tylko do nich się odnoszą, w związku z tym nie mają mocy powszechnie obowiązującego prawa. W konsekwencji, nie mogą wpływać na ocenę prawidłowości przedmiotowej kwestii.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·     Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli: Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego. Z funkcji ochronnej będą mogli skorzystać Ci z Państwa, którzy zastosują się do interpretacji.

·     Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1)  z zastosowaniem art. 119a;

2)  w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3)  z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

·     Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację przez Zainteresowanego, który jest stroną postępowania

Pan A.A (Zainteresowany będący stroną postępowania – art. 14r § 2 Ordynacji podatkowej) ma prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·     w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·     w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a, art. 14b § 1 i art. 14r Ordynacji podatkowej.