Interpretacja bn

Pytanie dziennikarza portalu Agrofakt.pl z 7 listopada 2025 r. w sprawie rozliczania VAT od samozbiorów.

Proszę o informację:

1. Jak ma być naliczany podatek od samozbiorów które zostały rozdane bez przychodu (za darmo)? Czy to będzie symulacja: powierzchnia uprawy — z niej taki a taki plon — sprzedaż całego plonu = przychód...?

2. Kto ten podatek ma naliczyć? Sam rolnik, to wg jakich zasad, czy może fiskus? Co w takim razie będzie rolnik zobowiązany dostarczyć fiskusowi? Skoro nawet nie zważył, jaki był plon i ile rozdał samozbierajacym?

Odpowiedzi od Państwa będą opublikowane na naszych portalach:
agrofakt.pl

sadowniczeabc.pl

warzywniczeabc.pl

Odpowiedź Ministra Finansów z 13 listopada 2025 r. w sprawie rozliczania VAT od samozbiorów.

Na gruncie przepisów ustawy o VAT,  działalność rolnicza może być opodatkowana podatkiem VAT na zasadach ogólnych albo z zastosowaniem procedury przewidzianej dla tzw. rolników ryczałtowych.

Dostarczanie produktów rolnych dokonywane przez rolnika ryczałtowego – również w ramach tzw. samozbiorów, tj. nieodpłatnie bądź za symboliczną odpłatnością – objęte są zwolnieniem od podatku VAT.

W przypadku rolników będących czynnymi podatnikami VAT rozliczają oni ten podatek na zasadach ogólnych wynikających z przepisów w zakresie podatku VAT – tak jak wszyscy inni podatnicy prowadzący działalność gospodarczą w rozumieniu przepisów o VAT.

Zgodnie z ustawą o VAT opodatkowaniu VAT podlegają czynności odpłatne (m.in. dostawy towarów i świadczenie usług za wynagrodzeniem), ale również niektóre czynności nieodpłatne, tj. nieodpłatne przekazanie towarów należących do przedsiębiorstwa podatnika czy wszelkie inne darowizny towarów, lecz tylko w sytuacji, gdy podatnikowi przysługiwało, przy nabyciu bądź wytworzeniu towaru, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

Wyżej wymienione zasady dotyczą również dostaw produktów rolnych dokonywanych w ramach tzw. samozbiorów.

Rozliczeniu w VAT powinny podlegać tylko te produkty, które zostały z gospodarstwa wydane (przekazane odbiorcom) lub spożyte na prywatne potrzeby. Produkty, które pozostały na polu, np. z uwagi na to, że przymrozek czy inne zjawiska pogodowe spowodowały, że produkty nie nadają się do zaoferowania klientom, nie podlegają opodatkowaniu VAT.

Podstawowy system dla rolników to system ryczałtowy (zwolnienie z VAT), rolnicy, którzy rezygnują z tego systemu i chcą rozliczać VAT na zasadach ogólnych, są zobowiązani do prowadzenia ewidencji VAT i rozliczania podatku zgodnie z jego systemowymi założeniami tak jak wszyscy inni podatnicy. Taka decyzja poprzedzona jest zapewne analizą korzyści, konsekwencji i ryzyk, które mogą wiązać się ze zmianą sposobu opodatkowania, co jest standardem w przypadku podmiotów prowadzących działalność gospodarczą.

Jeżeli rolnicy mają trudności z wypełnianiem obowiązków ciążących na podatnikach VAT czynnych, mogą powrócić po upływie 3 lat do statusu rolnika ryczałtowego.

Nie ma drugiego tak preferencyjnego systemu w VAT jak dla rolników ryczałtowych, w którym rolnicy są zwolnieni ze wszelkich obowiązków w VAT, bez względu na osiągane obroty

Jeżeli jednak zostanie zidentyfikowana potrzeba przygotowania wyjaśnień co do stosowania przepisów ustawy o VAT w przypadku samozbiorów, resort finansów jest gotów takie wyjaśnienia przygotować. Będą one miały z natury rzeczy charakter ogólny, gdyby była potrzeba wyjaśnienia zakresu opodatkowania w poszczególnych przypadkach, to oczywiście pomoc tu niesie infolinia Krajowej Informacji Skarbowej lub bardziej sformalizowane działanie – instytucja interpretacji indywidualnej.