Interpretacja DKP1.8082.2.2025

INFORMACJA DOTYCZĄCA ODMOWY WYDANIA OPINII ZABEZPIECZAJĄCEJ

7 listopada 2025 r.  na podstawie art. 119y § 2 w zw. z art. 119a § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r. poz. 111 tj.; dalej: Op), po rozpatrzeniu wniosku z 17 lutego 2025 r. (data wpływu: 26 lutego 2025 r.) o wydanie opinii zabezpieczającej uzupełnionego pismem z 2 września 2024 r., Szef Krajowej Administracji Skarbowej (dalej: SKAS) odmówił wydania opinii zabezpieczającej.

A. Zwięzły opis czynności poddanej ocenie:

Przedmiotem postępowania zainicjowanego wnioskiem o wydanie opinii zabezpieczającej (dalej również jako: Wniosek) była analiza – dokonana na gruncie ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2805 ze zm., dalej: ustawa o CIT), czy zrealizowana czynność odpowiada ustawowym kryteriom unikania opodatkowania wskazanym w art. 119a § 1 Op. Strona przedstawiła do oceny zrealizowaną czynność, obejmującą zespół powiązanych ze sobą czynności w rozumieniu art. 119f Op (dalej jako: Czynność), na który składały się:

1.  Nabycie w 2022 r. przez Wnioskodawcę Nowej Spółki Sp. z o.o.,

2.  Zawarcie w 2023 r. przez Grupę  (do której należy Wnioskodawca) umowy z Nabywcą na sprzedaż swoich europejskich operacji ABC;

3.  Zawarcie w (…) 2023 r. przez Wnioskodawcę umowy opcji Call z Nabywcą, która dawała Nabywcy opcję kupna udziałów w Nowej Spółce po zakończeniu procesu wydzielenia ZCP z Wnioskodawcy do Nowej Spółki;

4.  Przeniesienie w (…) 2024 r. ZCP z Wnioskodawcy do Nowej Spółki w formie wkładu niepieniężnego w zamian za udziały w podwyższonym kapitale zakładowym Nowej Spółki;

5.  Następnie zawarcie w (…) 2024 r. warunkowej (m.in. po dokonaniu aportu ZCP) umowy sprzedaży udziałów, na mocy której Wnioskodawca zgodził się sprzedać udziały w Nowej Spółce na rzecz Spółki z Grupy Nabywcy;

6.  Przeniesienie z Wnioskodawcy w (…) 2024 r. tytułu własności udziałów w Nowej Spółce na rzecz Spółki z Grupy Nabywcy z odroczeniem głównej części płatności o 5 lat i zawarciem umowy zastawu rejestrowego na udziałach Nowej Spółki;

7.  Wyzbycie się początkiem (…) 2025 r. przez Grupę z posiadania udziałów w Nabywcy.

B. Wyjaśnienie powodów podjętego rozstrzygnięcia:

a.  Identyfikacja korzyści podatkowej

We Wniosku o wydanie opinii zabezpieczającej oraz jego uzupełnieniu Wnioskodawca wskazał skutki podatkowe, w tym korzyść podatkową, co do których oczekiwał oceny przez SKAS z punktu widzenia zastosowania art. 119a § 1 Op. Przedstawiona korzyść podatkowa to zwolnienie z opodatkowania sprzedaży udziałów w Nowej Spółce przez Wnioskodawcę na podstawie art. 24o ustawy o CIT.

b.  Ustalenie czy osiągnięcie korzyści podatkowej było głównym lub jednym z głównych celów dokonania Czynności

Jak wynika z treści art. 119a § 1 Op, jednym z warunków zastosowania klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania jest stwierdzenie, że osiągnięcie korzyści podatkowej było głównym lub jednym z głównych celów dokonania czynności. Jednocześnie – zgodnie z art. 119d Op – przy ocenie, czy osiągnięcie korzyści podatkowej było głównym lub jednym z głównych celów dokonania czynności, bierze się pod uwagę cele ekonomiczne czynności wskazane przez stronę.

Badając tę okoliczność SKAS – zgodnie z regułą interpretacyjną zawartą w art. 119d Op – wziął pod uwagę cele ekonomiczne wskazane przez Wnioskodawcę.

Jak wynika z uzupełnienia Wniosku, proces dot. zbycia działalności ABC przez Grupę do podmiotu trzeciego rozpoczął się już w 2021 roku. W I kwartale 2022 roku Grupa przeprowadziła wstępne dyskusje i rozpoczęła współpracę z międzynarodowym bankiem inwestycyjnym. We Wniosku zawarto informacje, z których wynika, że w 2023 r. Grupa zawarła umowę z Nabywcą na sprzedaż swoich europejskich operacji ABC. Powyższa operacja została podzielona na trzy fazy. Ostatnia faza, zakończona we (…) 2024 r., obejmowała działalność ABC w Polsce.

W Polsce konieczne było wyodrębnienie działalności ABC przeznaczonej do sprzedaży od pozostałej działalności, która nie podlegała zbyciu.

W świetle powyższego, chociaż sama idea zbycia przez Wnioskodawcę biznesu ABC była realizacją decyzji zapadłych na poziomie Grupy (i sam fakt podjęcia decyzji o zbyciu działalności ABC w żaden sposób nie jest przez SKAS kwestionowany), jednak opisane we Wniosku czynności (forma tego zbycia, sposób w jaki została przeprowadzona transakcja zbycia), zostały – zdaniem SKAS zrealizowane głównie w celu osiągnięcia korzyści podatkowej – tj. tak, żeby możliwe było skorzystanie ze zwolnienia, o którym mowa w art. 24o ustawy o CIT.

Szef KAS nie zaaprobował stanowiska Wnioskodawcy, że zakup Nowej Spółki (1), aport do niej ZCP (2) i w końcu jej sprzedaż (3) był podyktowany dążeniem do uproszczenia procesu sprzedaży oraz skrócenia czasu jego realizacji, czy też wybór formy transakcji był podyktowany dążeniem do uproszczenia procesu sprzedaży oraz skrócenia czasu jego realizacji.
W rzeczywistości, zdaniem Szefa KAS, działania przedstawione we Wniosku prowadziły do zupełnie odwrotnego skutku.

Po pierwsze, niezależnie od formy zbycia ZCP przez Wnioskodawcę – czy to poprzez bezpośrednią sprzedaż czy też w formie aportu – przy obu tych formach nieodzowne byłoby pozyskiwanie od kontrahentów określonych zgód na przeniesienie umów czy negocjacji nowych warunków kontraktów. Z Kodeksu cywilnego wynika bowiem, że w skład przedsiębiorstwa (jego zorganizowanej części) nie wchodzą zobowiązania (art. 55¹ ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.).

Po drugie działalność gospodarcza Wnioskodawcy wymaga stosownych koncesji i zezwoleń – których stroną z automatu również co do zasady nie staje się nabywca ZCP, lecz wymaga to od tego nabywcy odrębnego ubiegania się o ich pozyskanie.

Po trzecie, Kodeks pracy stanowi, że pracownicy ZCP mogą złożyć oświadczenie o przyjęciu lub odmowie przyjęcia proponowanych warunków przez nowego pracodawcę, co generuje dla nabywcy ZCP kolejne ryzyka – w obszarze zasobów ludzkich, czy też kosztów wynagrodzeń (art. 23¹ § 1 i 5 ustawy z 26 czerwca 1974 r. Kodeks Pracy (t. j. Dz. U. z 2025 r., poz. 277 ze zm.).

Szef KAS podkreślił również, że czynności takie jak przeniesienie aktywów, umów oraz zobowiązań czy przesyłanie do największych kontrahentów znacznej ilości dokumentów oraz wyjaśnień, aby uzyskać ich zgodę na cesję umów do nowej spółki musiałyby zostać zrealizowane również w wariancie nieangażującym podmiotu pośredniczącego (Nowej Spółki).

Zarówno bezpośrednia sprzedaż ZCP, jak i jego aport, pociągałyby za sobą analogiczne formalności i ryzyka dotyczące podmiotów trzecich, przy czym zastosowany wariant rozszerzony o nabycie Nowej Spółki i sprzedaż jej udziałów po dokonaniu aportu jedynie zwiększyła zaangażowanie czasu i liczbę formalności poprzez dodanie dwóch elementów transakcji. Wiąże się też z koniecznością nabycia dodatkowego podmiotu (wehikułu sprzedażowego) a zatem zwiększa również koszty przeprowadzonej transakcji.

Należy również podkreślić, że przeniesienie składników majątkowych związanych z działalnością ABC do Nowej Spółki, które pozwoliło na wyodrębnienie tej działalności w ramach jednej, odrębnej jednostki biznesowej umożliwiające przedstawienie działalności ABC jako samodzielnej jednostki – co zwiększyło jej atrakcyjność rynkową i ułatwiło negocjowanie warunków transakcyjnych – mogłoby również zostać osiągnięte przez np. podział przez wydzielenie do nowo zawiązanej spółki, a cechowałoby się mniejszymi ryzykami dotyczącymi wyżej wskazanych umów z kontrahentami, koncesjami oraz kwestiami pracowniczymi.

Jak wskazuje się w doktrynie, sukcesja uniwersalna częściowa, która miałby miejsce w takim przypadku, jest instytucją prawa handlowego, która umożliwia spółce dzielonej przeniesienie praw i obowiązków na spółkę wydzieloną za pomocą jednego zdarzenia prawnego bez konieczności dokonywania jednostkowych czynności przenoszących poszczególne składniki majątku w drodze sukcesji singularnej.

Wreszcie – wątek ryzyka powrotu ZCP do Wnioskodawcy jako nadrzędne uzasadnienie sposobu ustrukturyzowania całej Transakcji może budzić wątpliwości. Wynika bowiem z niego, że po kilkuletnich negocjacjach, prowadzonych przez większość czasu przez podmioty powiązane w sposób pośredni (ok. 15% udziałów), ostateczny los transakcji nadal nie jest pewny.

Reasumując, w ocenie Szefa KAS, w niniejszej sprawie spełniona jest kolejna przesłanka unikania opodatkowania, ponieważ weryfikacja celów ekonomicznych zespołu czynności wskazanych przez Wnioskodawcę pozwoliła uznać, że głównym celem przeprowadzenia Zespołu Czynności jest osiągnięcie wskazanej wyżej korzyści podatkowej.

c.  Sztuczność sposobu działania

Kolejnym kryterium, którym ustawodawca posługuje się w przepisach dot. klauzuli dla określenia zakresu jej zastosowania, jest kryterium sztuczności. To pojęcie częściowo wyjaśnia art. 119c § 1 Op, wskazujący, że sposób działania nie jest sztuczny, jeżeli na podstawie istniejących okoliczności należy przyjąć, że podmiot działający rozsądnie i kierujący się zgodnymi z prawem celami zastosowałby ten sposób działania w dominującej mierze z uzasadnionych przyczyn ekonomicznych. Do przyczyn, o których mowa w zdaniu pierwszym, nie zalicza się celu osiągnięcia korzyści podatkowej sprzecznej z przedmiotem lub celem ustawy podatkowej lub jej przepisu.

Na ocenę, że sposób działania był sztuczny może wskazywać w szczególności występowanie wymienionych w art. 119c § 2 Op.

W pierwszej kolejności, obrany przez Wnioskodawcę sposób zbycia ZCP pozwala dostrzec spełnienie przesłanki nieuzasadnionego dzielenia operacji – zakup Nowej Spółki (1), aport do niej ZCP (2) i sprzedaż udziałów w Nowej Spółce (3).

Po drugie, brak jest uzasadnienia ekonomicznego lub gospodarczego dla zaangażowania podmiotu pośredniczącego – Nowej Spółki.

Po trzecie, doszło do zaangażowania podmiotu, który nie prowadzi rzeczywistej działalności gospodarczej lub nie pełni istotnej funkcji ekonomicznej.

Nowa Spółka nie posiadała w tym czasie żadnych wartości niematerialnych i prawnych, środków trwałych, środków trwałych w budowie czy też zaliczek na środki trwałe, nieamortyzowanych przez nią środków trwałych używanych na podstawie umów najmu, dzierżawy i innych umów, jak również brak informacji o jakimkolwiek zatrudnieniu.

Ponadto Nowa Spółka wykazała jedynie symboliczne przychody oraz koszty wynoszące kilkanaście tysięcy złotych.

Nowa Spółka w zasadzie nie prowadziła rzeczywistej działalności i nie pełniła istotnych funkcji ekonomicznych. Realizowała działalność w zakresie ABC jedynie przez 3 miesiące 2024 roku i w istocie pełniła rolę wehikułu sprzedażowego. Wnioskodawca wprost wskazał, że to samo założenie i wyposażenie Nowej Spółki w majątek w postaci działalności ABC odegrało kluczową rolę w procesie sprzedaży. Nowa Spółka nie prowadziła rzeczywistej działalności gospodarczej przez przeszło 31 miesięcy od daty powstania.

Po czwarte, Szef KAS dostrzegł, że pewne elementy prowadzące do uzyskania stanu identycznego lub zbliżonego do stanu istniejącego przed dokonaniem czynności, lub raczej taki scenariusz stanowi kanwę argumentacji Wnioskodawcy, który nawet wprost stwierdził w uzupełnieniu Wniosku, że troszczy się o funkcjonowanie Działu ABC i płynny powrót do Spółki.

Po piąte art. 119c § 2 Op nie tworzy zamkniętego katalogu. Dlatego w tym miejscu należy wskazać na możliwość wystąpienia kolejnej przesłanki sztuczności, którą wydaje się być specyficzne ukształtowanie działań Wnioskodawcy w czasie na tle procesu legislacyjnego wprowadzającego, a następnie modyfikującego warunki zwolnienia dla sprzedaży udziałów przez polską spółkę holdingową (dalej: PSH). Przy czym należy zwrócić uwagę, że możliwość identyfikacji sztuczności działania podejmowanego przed wejściem w życie przepisu, na podstawie którego ma zostać osiągnięta korzyść podatkowa jest aprobowana przez judykaturę.

Jak przykładowo zauważył WSA w Warszawie w wyroku z 1 sierpnia 2025 r., sygn. akt III SA/Wa 497/25, „W ocenie Sądu, w każdym przypadku, w którym sztucznie wykreowane działania podjęte w czasie obowiązywania przepisów dotyczących klauzuli, prowadzą do unikania opodatkowania korzyści osiągniętej w związku z przepisem, który wszedł w życie po częściowym bądź całkowitym przeprowadzeniu czynności, ale przy celowym nakierowaniu działań podatnika na uniknięcie opodatkowania, klauzula może być stosowana. Jeśli podatnik podejmuje bowiem działania, których celem jest uniknięcie nowowprowadzanych zasad opodatkowania, jest to jego dominujący cel, a podjęte działania sztuczne, przepisy o klauzuli znajdą zastosowanie. Wynika to z faktu, że podatnik podjął swoje działania w sposób niedozwolony, by osiągnąć korzyść, która na dzień jej wystąpienia będzie sprzeczna z celem przepisu ustawy podatkowej. Innymi słowy warunkiem zastosowania klauzuli jest możliwość przypisania podatnikowi celu działania, o którym mowa w tym przepisie, jeśli sposób działania podatnika był sztuczny.”.

Chronologia części zdarzeń opisanych we Wniosku na tle zmian legislacyjnych przedstawia się następująco:

-     8 września 2021 r. do Sejmu IX kadencji wpłynął drukiem nr 1532 projekt ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw. Wprowadzał preferencje dla PSH, przy czym wymogi dotyczące minimalnego okresu zaangażowania kapitałowego zostały w nim określone na 12 miesięcy;

-     W (…) 2022 r. zarejestrowano w KRS transakcję nabycia przez Wnioskodawcę Nowej Spółki;

-     W drugiej dekadzie (…) 2022 r. Wnioskodawca wystąpił z wnioskami o interpretacje w celu potwierdzenia skutków podatkowych aportu składników majątkowych;

-     25 sierpnia 2022 r. do Sejmu IX kadencji wpłynął drukiem nr 2544 projekt ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw, m.in. wydłużający minimalny okres zaangażowania kapitałowego do 24 miesięcy;

-     W trzecim kwartale 2022 r. Wnioskodawca przerwał negocjacje dotyczące zbycia biznesu ABC;

-     Wnioskodawca podjął negocjacje (…) 2023 r.;

-      (…) 2024 r. nastąpiło przeniesienie tytułu własności udziałów w Nowej Spółce na rzecz Spółki z Grupy Nabywcy.

Powyżej wskazana sekwencja zdarzeń może wskazywać na celowe wstrzymanie przez Wnioskodawcę prac nad Transakcją, tak aby upłynęły już nie rok, lecz wprowadzone nowelizacją dwa lata wymaganego okresu posiadania udziałów w spółce zależnej, co również może sugerować sztuczność działania Wnioskodawcy.

Podsumowując, w sprawie została spełniona także kolejna przesłanka umożliwiająca uznanie, że w przedstawionych we Wniosku okolicznościach występować może unikanie opodatkowania, czyli wykazano, że sposób działania Wnioskodawcy jest sztuczny.

d.  Sprzeczność korzyści podatkowej w danych okolicznościach z przedmiotem lub celem ustawy podatkowej lub jej przepisu.

Metody ustalenia sprzeczności korzyści podatkowej z celem ustawy będą odmienne w zależności od tego, czy dany przepis realizuje cele fiskalne, czy też jest ukierunkowany na realizację celów społeczno-gospodarczych. Ustawodawca za pomocą ustaw podatkowych realizuje nie tylko cele fiskalne. Wykorzystuje on regulacje podatkowe również do osiągania określonych celów społecznych i gospodarczych. Poprzez zachęty fiskalne może on dążyć do zmotywowania podatnika do określonych działań. Odmienny od celów fiskalnych charakter celów społeczno-gospodarczych sprawia, że weryfikacja sprzeczności korzyści podatkowej z takimi celami wymaga przyjęcia innej metodologii. O sprzeczności z celem społeczno-gospodarczym ustawy podatkowej będziemy mogli mówić np. w przypadku, gdy przepis zawiera pozytywne zachęty do podejmowania pewnych działań – jeżeli podatnik na skutek sztucznych działań realizuje hipotezę normy przewidującej przyznanie korzyści podatkowej, ale równocześnie nie będzie realizował oczekiwanych przez ustawodawcę efektów społeczno-gospodarczych.

PSH to szczególna instytucja prawa podatkowego możliwa do zastosowania przez podmioty gospodarcze funkcjonujące w formie spółki z o.o., spółki akcyjnej, a od 2023 r. również prostej spółki akcyjnej, wprowadzona przez ustawodawcę w 2022 roku. Instytucja ta, obowiązująca we wszystkich krajach UE i większości państw na świecie od kilkudziesięciu lat, poprzez umożliwienie zwolnienia z opodatkowania dywidend i zysków kapitałowych miała zachęcić inwestorów do prowadzenia spółek holdingowych również w Polsce.

Regulacje dotyczące PSH zostały wprowadzone na mocy pakietu zmian ustaw podatkowych określanego jako Polski Ład 1.0, który do ustawy o CIT dodał całkowicie nowy rozdział 5b „Opodatkowanie spółek holdingowych”. W ramach tego rozdziału w art. 24m–24p ustawy o CIT ustawodawca uregulował zupełnie nową instytucję, jaką jest PSH.

PSH to instytucja, która zachęcać ma grupy kapitałowe do dalszego inwestowania w zamian za preferencyjne opodatkowanie transakcji odpłatnego zbycia udziałów/akcji na rzecz podmiotów niepowiązanych oraz zwolnienie z opodatkowania otrzymywanych dywidend.

Instytucja PSH jest przy tym elementem szerszej polityki podatkowej państwa, która ma na celu skuteczniejsze konkurowanie z innymi państwami UE w zakresie przyciągania inwestycji. Większość państw UE przyjęło rozwiązania podatkowe przewidziane dla holdingów wiele lat temu, a tym samym Polska w celu konkurowania z innymi gospodarkami musiała dopasować swoje rozwiązania umożliwiając analogicznie opodatkowanie typu podmiotom.

Z uzasadniania do ustawy z 29 października 2021 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych i niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2021 r. poz. 2105, ze zm.) wynika, że zasadniczym celem przyświecającym wprowadzeniu nowych rozwiązań dla PSH, było kapitałowe wzmocnienie polskiej gospodarki. W uzasadnieniu do noweli przepisów o PSH z kolejnego roku (Dz. U. z 2022 r. poz. 2180, ze zm.) wskazano już wprost, czemu w założeniu autorów projektu miały służyć nowelizowane regulacje: „W konsekwencji, będzie przekładać się to na tworzenie miejsc pracy oraz wzrost kapitału obecnego w Polsce”.

Tymczasem sekwencja czynności opisanych we Wniosku nie kreuje biznesowo żadnej wartości dodanej, a przez 21 z 24 wymaganych miesięcy posiadania udziałów w spółce zależnej Wnioskodawca posiadał w istocie pusty podmiot, nie prowadzący jakiejkolwiek działalności gospodarczej i nie pełniący żadnej funkcji ekonomicznej, do którego na parę miesięcy
– i to celem szybkiego zbycia – wniesiono aportem funkcjonującą dotychczas u Wnioskodawcy działalność ABC.

Ponadto formuła Transakcji (i argumentacja Wnioskodawcy) bardzo silnie akcentuje duże prawdopodobieństwo traktowania sprzedaży udziałów w Nowej Spółce jako jedynie czasowego rozwiązania (o pięcioletnim horyzoncie).

Czynności opisane we Wniosku dały Wnioskodawcy nienależną korzyść podatkową, stojącą w sprzeczności z celami regulacji zawierających preferencje dla PSH, a nie tylko w okresie 24 miesięcy, ale nigdy nie przyczyniły się do wykreowania nowych miejsc pracy czy do wzrostu kapitału obecnego w Polsce.

W ocenie SKAS, w okolicznościach niniejszej sprawy, przy uwzględnieniu celów działania wskazanych przez Wnioskodawcę, należy stwierdzić, że możliwe jest uznanie, że przedstawiona we Wniosku korzyść podatkowa jest sprzeczna ze społeczno-gospodarczym celem i przedmiotem art. 24o ustawy o CIT.

Mając na uwadze ww. okoliczności, Szef KAS zidentyfikował w sprawie przesłanki pozwalające na uznanie, że wskazana we Wniosku korzyść podatkowa jest sprzeczna z przedmiotem lub celem ustawy podatkowej lub jej przepisu.

W konsekwencji przyjąć również należało, że do przedstawionej przez Wnioskodawcę korzyści podatkowej wynikającej z Czynności może znaleźć zastosowanie art. 119a Op i w związku z tym, stosownie do treści art. 119y § 2 tej ustawy, odmówiono wydania opinii zabezpieczającej.