Interpretacja DKP16.8082.11.2025

INFORMACJA DOTYCZĄCA WYDANIA OPINII ZABEZPIECZAJĄCEJ

3 marca 2026 r. – na podstawie art. 119y § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r., poz. 111, ze zm., dalej „Ordynacja podatkowa”) – po rozpatrzeniu wniosku z 5 września 2025 r. o wydanie opinii zabezpieczającej, Szef Krajowej Administracji Skarbowej (dalej: „Szef KAS”) wydał opinię zabezpieczającą.

A. Opis Czynności poddanej ocenie:

Przedmiotem postępowania zainicjowanego wnioskiem wspólnym o wydanie opinii zabezpieczającej (dalej: „Wniosek”) złożonym przez osobę fizyczną (dalej: „Wnioskodawca”, „Fundator”) oraz fundację rodzinną w organizacji (dalej: „Fundacja”) (dalej łącznie: „Wnioskodawcy”) była analiza – dokonana na gruncie ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm., dalej: „ustawa o PIT”) oraz ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2025

r. poz. 278 ze zm., dalej: „ustawa o CIT”) – czy planowany zespół powiązanych ze sobą czynności (dalej: „Czynność”, „Zespół Czynności”), na który składają się:

(I)   wniesienie udziałów spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (dalej: „Spółka”) do Fundacji rodzinnej,

(II)  ewentualna sprzedaż udziałów Spółki przez Fundację rodzinną

– odpowiada ewentualnie ustawowym kryteriom unikania opodatkowania wskazanym w art. 119a § 1 Ordynacji podatkowej.

Wyjaśnienie powodów podjętego rozstrzygnięcia:

a.    Identyfikacja korzyści podatkowej

Czynność skutkuje osiągnięciem następujących korzyści podatkowych, które Wnioskodawca poddał pod ocenę Szefa KAS:

A.      W przypadku Fundatora – niepowstanie zobowiązania podatkowego wynikającego ze sprzedaży udziałów Spółki z uwagi na fakt, iż to nie on będzie stroną potencjalnej sprzedaży.

B.      W przypadku Fundacji – odsunięcie w czasie powstania zobowiązania podatkowego, które powstanie dopiero w momencie ewentualnej dystrybucji zysku poza Fundację w formie świadczeń na rzecz Beneficjentów lub w przypadku zdarzeń, o których mowa w art. 24q ust. 1 pkt. 2 i 3 ustawy o CIT.

C.      Preferencyjne opodatkowanie zysku Fundacji wypłaconego w formie świadczeń na rzecz Beneficjentów Fundacji stawką wynoszącą 15%.

b.    Ustalenie czy osiągnięcie korzyści podatkowej było głównym lub jednym z głównych celów dokonania Czynności

Zgodnie z art. 119d Ordynacji podatkowej przy ocenie, czy osiągnięcie korzyści podatkowej było głównym lub jednym z głównych celów dokonania czynności, bierze się pod uwagę cele ekonomiczne czynności wskazane przez stronę.

Jak wynika z treści Wniosku cele ekonomiczne Zespołu Czynności obejmują:

1.         Realizację celów sukcesyjnych,

2.         Realizację celów inwestycyjnych.

Analizując wskazane przez Wnioskodawców cele utworzenia Fundacji oraz postanowienia jej statutu, należy stwierdzić, iż są one zbieżne z zamysłem ustawodawcy. Zgodnie bowiem z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2023 r. o fundacji rodzinnej celem fundacji rodzinnej jest gromadzenie mienia, zarządzanie nim w interesie beneficjentów oraz spełnianie świadczeń na rzecz beneficjentów.

W opinii Szefa KAS, Wnioskodawcy słusznie wskazali, że utworzenie Fundacji i wniesienie do niej udziałów Spółki pozwoli w przypadku śmierci Fundatora na zachowanie niezakłóconej ciągłości jej działalności, a także, jeżeli do śmierci Fundatora doszłoby przed sprzedażą ww. udziałów, na profesjonalną kontynuację jego dotychczasowej działalności.

Szef KAS podziela również stanowisko Wnioskodawców, zgodnie z którym koncentracja majątku Fundatora w Fundacji poza osiągnięciem celów sukcesyjnych pozwoli również na podjęcie bardziej skutecznych działań przyczyniających się do jego skutecznego pomnożenia. Ewentualny zysk ze sprzedaży udziałów Spółki wniesionych do majątku Fundacji w intencji Wnioskodawcy miałby stanowić podstawę do dalszych inwestycji – co potwierdza opis Zespołu Czynności i treść statutu Fundacji, gdyż m.in. nie poruszają one kwestii wypłaty ww. zysków w formie świadczeń w zakresie innym niż służący realizacji celów statutowych.

Odnosząc się do ewentualnej sprzedaży udziałów wniesionych do majątku Fundacji – Szef KAS wskazuje, że ze złożonego Wniosku nie wynika, aby Wnioskodawca podejmował realne działania zmierzające do sprzedaży udziałów Spółki jeszcze przed wprowadzeniem instytucji fundacji rodzinnej do porządku prawnego, zaś w obecnym stanie prawnym planował wykorzystać Fundację instrumentalnie jako wehikuł do sprzedaży udziałów bez opodatkowania. Na moment złożenia Wniosku Fundator wskazał, iż nie jest w kontakcie, ani nie ustalił jakichkolwiek (nawet wstępnych) warunków sprzedaży z jakimkolwiek potencjalnym nabywcą udziałów Spółki. W złożonym Wniosku wskazano, że Fundator jest gotowy oczekiwać na potencjalnego nabywcę nawet przez wiele lat, gdyż zależy mu na uzyskaniu satysfakcjonujących warunków finansowych transakcji, a nie na szybkim spieniężeniu posiadanych udziałów. Wnioskodawcy nie wykluczyli również opcji braku sprzedaży udziałów Spółki, przez co Fundacja stanie się właścicielem wniesionych udziałów, a w następstwie - odbiorcą płynących z tego tytułu pożytków (np. w postaci dywidend).

Wskazanych celów nie dałoby się osiągnąć w okolicznościach sprawy, bez powołania Fundacji (np. wyłączyć dziedziczenie udziałów bez konieczności spłaty spadkobierców i z zapewnieniem zarządzania spółkami przez wyznaczony podmiot) - w konsekwencji osiągnięcie korzyści podatkowych nie może być uznane za jeden z głównych celów dokonania czynności.

W związku z tym należy uznać, że w sprawie nie jest spełniona kolejna przesłanka umożliwiająca zastosowanie art. 119a § 1 Ordynacji podatkowej, tj. jednym z głównych celów Zespołu Czynności jest osiągnięcie wskazanych we Wniosku korzyści podatkowych.

c.    Sztuczność sposobu działania Wnioskodawcy

Stosownie do art. 119c § 1 Ordynacji podatkowej, sposób działania nie jest sztuczny, jeżeli na podstawie istniejących okoliczności należy przyjąć, że podmiot działający rozsądnie i kierujący się zgodnymi z prawem celami zastosowałby ten sposób działania w dominującej mierze z uzasadnionych przyczyn ekonomicznych. Do przyczyn, o których mowa w zdaniu pierwszym, nie zalicza się celu osiągnięcia korzyści podatkowej sprzecznej z przedmiotem lub celem ustawy podatkowej lub jej przepisu.

Zgodnie z treścią art. 119c § 2 Ordynacji podatkowej na ocenę, że sposób działania był sztuczny, może wskazywać w szczególności występowanie:

1)    nieuzasadnionego dzielenia operacji lub

2)    angażowania podmiotów pośredniczących mimo braku uzasadnienia ekonomicznego lub gospodarczego, lub

3)    elementów prowadzących do uzyskania stanu identycznego lub zbliżonego do stanu istniejącego przed dokonaniem czynności, lub

4)    elementów wzajemnie się znoszących lub kompensujących, lub

5)    ryzyka gospodarczego przewyższającego spodziewane korzyści inne niż podatkowe w takim stopniu, że należy uznać, że działający rozsądnie podmiot nie wybrałby tego sposobu działania, lub

6)    sytuacji, w której osiągnięta korzyść podatkowa nie ma odzwierciedlenia w poniesionym przez podmiot ryzyku gospodarczym lub jego przepływach pieniężnych, lub

7)    zysku przed opodatkowaniem, który jest nieznaczny w porównaniu do korzyści podatkowej, która nie wynika bezpośrednio z rzeczywiście poniesionej ekonomicznej straty, lub

8)    angażowania podmiotu, który nie prowadzi rzeczywistej działalności gospodarczej lub nie pełni istotnej funkcji ekonomicznej, lub który posiada siedzibę lub miejsce zamieszkania w kraju lub na terytorium określonym w przepisach wydanych na podstawie art. 23v ust. 2 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych lub art. 11j ust. 2 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych.

Przesłanka sztuczności sposobu działania opiera się zatem na założeniu, że podatnik może określony efekt gospodarczy (ekonomiczny) osiągnąć na różne sposoby, wybierając alternatywne modele (schematy) działania, przy czym każdy z tych sposobów może być mniej lub bardziej, albo wręcz wcale, adekwatny (odpowiedni) do zamierzonego celu ekonomicznego (gospodarczego).

Dla zastosowania klauzuli unikania opodatkowania niezbędne jest więc, aby kwestionowana czynność była dokonana w warunkach sztucznego sposobu działania, tj. takiego, wobec którego na podstawie istniejących okoliczności należy przyjąć, że nie zostałby zastosowany przez podmiot działający rozsądnie, gdyby nie przyświecał mu cel w postaci korzyści podatkowej.

W oparciu o informacje przedstawione w złożonym wniosku o wydanie opinii zabezpieczającej Szef KAS stwierdził, że analiza przedstawionych we Wniosku: charakterystyki oraz okoliczności faktycznych towarzyszących zamierzonej Czynności pozwala w sposób uzasadniony przypuszczać, iż przedmiotowa Czynność nie cechuje się sztucznością działania, zdefiniowaną w art. 119c § 1 Ordynacji podatkowej. Szef KAS dostrzegł bowiem racjonalność ekonomiczną w działaniu Wnioskodawców.

Nie sposób bowiem w ocenie Szefa KAS odmówić racjonalności działania Fundatora, który poszukuje najkorzystniejszego sposobu na przeprowadzenie sukcesji pokoleniowej

na członków swojej rodziny oraz ich zabezpieczenia na przyszłość i wykorzystuje do tego nowo powołaną instytucję prawną, jaką jest fundacja rodzinna, która w zamyśle ustawodawcy takim celom miała służyć. Co istotne, sprzedaż udziałów Spółki będąca częścią Zespołu Czynności jest przedstawiona przez Wnioskodawców jako ewentualność – w treści Wniosku Wnioskodawca wyraźnie zaznaczył, że realizacja tejże transakcji będzie miała miejsce wyłącznie w sytuacji, gdy finansowe warunki sprzedaży udziałów ww. spółki będą dla niego satysfakcjonujące – co może nastąpić nawet wiele lat po wniesieniu udziałów Spółki do majątku Fundacji.

Dodatkowo, Wnioskodawca w treści Wniosku wskazał również, że na moment jego sporządzenia nie pozostawał w kontakcie z żadnym potencjalnym nabywcą udziałów w Spółce oraz nie jest stroną żadnego, choćby wstępnego, porozumienia w tej sprawie.

Przedstawiony przez Wnioskodawcę opis pozwala zatem na stwierdzenie, że Zespół Czynności przede wszystkim ma na celu koncentrację jego majątku w jednym podmiocie oraz realizację celów sukcesyjnych, a ewentualne zyski ze wspomnianej sprzedaży służyć będą realizacji celów statutowych Fundacji. Próżno zatem w opinii Szefa KAS doszukiwać się w tej sprawie braku adekwatności ekonomicznej podjętych przez Wnioskodawcę działań.

Konsekwencją powyższego jest stwierdzenie, że Fundacja nie może być postrzegana jako podmiot pośredniczący, angażowany mimo braku uzasadnienia gospodarczego czy też podmiot nie prowadzący rzeczywistej działalności gospodarczej (art. 119c § 2 pkt 2 i 8 Ordynacji podatkowej). W Zespole Czynności Szef KAS nie dopatrzył się także nieuzasadnionego dzielenia operacji.

W związku z tym należy uznać, że działanie Wnioskodawców nie może zostać uznane za sztuczne, a w konsekwencji przesłanka sztuczności nie została w niniejszej sprawie spełniona.

d.    Sprzeczność korzyści podatkowej w danych okolicznościach z przedmiotem lub celem ustawy podatkowej lub jej przepisu.

W ocenie Szefa KAS, sprzeczności korzyści podatkowej z przedmiotem lub celem ustawy podatkowej lub jej przepisu należy dopatrywać się w takich sytuacjach, w których podatnik poprzez sztuczne działania doprowadził do zastosowania lub niezastosowania norm skutkujących efektem podatkowym nieadekwatnym do charakteru realizowanych działań gospodarczych. Przy czym, adekwatność skutków podatkowych realizowanych działań, należałoby oceniać przez pryzmat sztucznie zastosowanych lub ominiętych przepisów prawa, jak i pod kątem założeń konstrukcyjnych danego podatku, a także rozbieżności pomiędzy ekonomicznymi i podatkowymi skutkami działań w danych okolicznościach.

W efekcie, poszukując sprzeczności korzyści podatkowej z przedmiotem lub celem ustawy podatkowej lub jej przepisu – zdaniem Szefa KAS – nie można poprzestać wyłącznie na analizie konstrukcji danej normy prawnej i bez zbadania okoliczności zastosowania tejże normy przyjąć, że uzyskana w ten sposób korzyść podatkowa – w każdych okolicznościach – stanowi dopuszczalny element redukcji opodatkowania, bądź też – niezależnie od wszelkich innych okoliczności – stanowi przejaw unikania opodatkowania. Tym samym, wyrażenie „w danych okolicznościach” wskazuje, że zamysł ustawodawcy należy zawsze interpretować indywidualnie dla każdego przypadku. A zatem, nie można ustalać znaczenia normy prawa w oderwaniu od okoliczności, a następnie nakładać rezultatu jej wykładni na każdy zbliżony do siebie stan faktyczny.

Okolicznościami, które mają zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia przedmiotowego wniosku jest fakt, że jak wskazał Wnioskodawca, na dzień złożenia Wniosku, jak również i w okresie podejmowanych prac nad założeniem Fundacji, nie została podjęta żadna istotna czynność prowadząca do przeprowadzenia transakcji sprzedaży udziałów Spółki. Wnioskodawca podkreślił, że dotychczas nie znaleziono potencjalnego nabywcy ww. udziałów.

Ponadto w złożonym Wniosku, poza celami Fundacji, w sposób szczegółowy przedstawiono sposoby organizacji jej funkcjonowania. Treść statutu Fundacji precyzyjnie określa zakres oraz wartość świadczeń przewidzianych dla jej beneficjentów oraz okoliczności, w których mogą oni je otrzymać. Powyższa okoliczność wskazuje, że powołanie Fundacji ma na celu uporządkowanie procesu sukcesyjnego oraz zabezpieczenie rodziny Wnioskodawcy na przyszłość i nie ma na celu instrumentalnego wykorzystania tego podmiotu do zbycia udziałów Spółki. W przedmiotowej sprawie znaczenie ma również fakt, że Fundacja została powołana na czas nieoznaczony.

Z kolei wśród celów Fundacji jest m.in. dbanie o zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych beneficjentów w trudnych sytuacjach życiowych, dbanie o zdrowie beneficjentów i opiekę nad nimi w przypadkach losowych i w chorobie czy też stwarzanie beneficjentom możliwości i warunków do rozwoju osobistego i zawodowego w ramach działalności Fundacji.

Zdaniem Szefa KAS okoliczności przedstawione we Wniosku pozwalają wysnuć wniosek, że wniesienie do majątku Fundacji udziałów w Spółce oraz planowana w przyszłości ewentualna ich sprzedaż nie ma na celu instrumentalnego wykorzystania tego podmiotu, a służy realizacji celów sukcesyjnych i inwestycyjnych opisanych w treści Wniosku.

W niniejszej sprawie Wnioskodawcy wskazali następujące korzyści podatkowe, będące rezultatem Zespołu Czynności:

a)    W przypadku Fundatora – niepowstanie zobowiązania podatkowego wynikającego ze sprzedaży udziałów z uwagi na fakt, iż to nie on będzie stroną potencjalnej sprzedaży;

b)    W przypadku Fundacji – odsunięcie w czasie powstania zobowiązania podatkowego, które powstanie dopiero w momencie ewentualnej dystrybucji zysku poza Fundację w formie świadczeń na rzecz beneficjentów lub w przypadku zdarzeń, o których mowa w art. 24q ust. 1 pkt. 2 i 3 ustawy o CIT.

c)    Preferencyjne opodatkowanie zysku Fundacji wypłaconego w formie świadczeń na rzecz beneficjentów Fundacji stawką wynoszącą 15%.

W pierwszej kolejności należy zauważyć, iż na skutek Czynności, zastosowania nie znajdą regulacje art. 30b ust. 1 pkt 2 ustawy o PIT, które skutkowałyby powstaniem zobowiązania w podatku dochodowym po stronie Wnioskodawcy, gdyby doszło do bezpośredniego zbycia przez niego udziałów w Spółce. Zgodnie z art. art. 30b ust. 1 pkt 2 ustawy o PIT, od dochodów uzyskanych z odpłatnego zbycia udziałów (akcji) podatek dochodowy wynosi 19% uzyskanego dochodu.

Jednak na skutek dokonania Zespołu Czynności, powyższe regulacje nie znajdą zastosowania, a do ewentualnego zaistnienia skutków podatkowych sprzedaży udziałów w Spółce może dojść wyłącznie na poziomie Fundacji i jej beneficjentów, z zastosowaniem adekwatnych w tym przypadku przepisów prawa podatkowego.

Jednocześnie, co do zasady wypłaty z fundacji rodzinnej opodatkowane są również na poziomie beneficjentów podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Zgodnie z art. 20 ust. 1g ustawy o PIT, do przychodów z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o PIT, w przypadku otrzymanego lub postawionego do dyspozycji świadczenia, o którym mowa w art. 2 ust. 2 ustawy o fundacji rodzinnej, oraz mienia w związku z rozwiązaniem fundacji rodzinnej beneficjent zobowiązany jest do uiszczenia podatku w wysokości 10% lub 15% osiągniętego przychodu (w zależności od stopnia pokrewieństwa względem fundatora, tj., czy należy do I-szej lub II-giej grupy podatkowej w rozumieniu ustawy z dn. 28 lipca 1983 r. o Podatku od Spadków i Darowizn), natomiast tzw. grupa zerowa jest zwolniona z opodatkowania. Podatek ten ma charakter zryczałtowany - pobiera się go bez pomniejszania przychodu o koszty uzyskania (art. 30 ust. 1 pkt 17 ustawy o PIT). Płatnikiem w takim przypadku jest fundacja rodzinna (art. 41 ust. 4 ustawy o PIT).

Mając powyższe na uwadze, zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 157 w zw. z art. 20 ust. 1g oraz art. 21 ust. 49 ustawy o PIT otrzymywane przez beneficjentów świadczenia od Fundacji stanowić będą na gruncie ustawy o PIT przychody z innych źródeł, jednakże w zależności od stopnia pokrewieństwa z Fundatorem będą one wolne od podatku PIT w całości, lub opodatkowane preferencyjną stawką 10% lub 15%.

Skoro zatem Szef KAS podzielił stanowisko wyrażone przez Wnioskodawców, zgodnie z którym powołanie Fundacji i jej działanie, posiada istotne cele ekonomiczne związane z sukcesją i zabezpieczeniem na przyszłość jej beneficjentów, trudno doszukać się sprzeczności wskazanych korzyści podatkowych z celem lub przedmiotem ustawy podatkowej lub jej przepisu. Tym samym, osiągniętą przez Wnioskodawcę korzyść należy uznać za mieszczącą się w zamierzeniach ustawodawcy, a co za tym idzie, nie można jej uznać za sprzeczną z przedmiotem lub celem ustawy podatkowej lub jej przepisu.

Mając na uwadze ww. okoliczności Szef KAS nie zidentyfikował powodów pozwalających na uznanie, że wskazane we Wniosku ewentualne korzyści podatkowe są sprzeczne z przedmiotem lub celem ustawy podatkowej lub jej przepisu.

Uwagi końcowe

Podsumowując, w przypadku czynności wskazanej we Wniosku nie zostaną spełnione łącznie wszystkie przesłanki wskazane w art. 119a §1 Ordynacji podatkowej, pomimo że zostaną osiągnięte korzyści podatkowe, to osiągnięcie tych korzyści nie jest głównym lub jednym z głównych celów dokonania czynności, przedstawione korzyści podatkowe nie są sprzeczne w danych okolicznościach z przedmiotem lub celem ustawy podatkowej lub jej przepisu oraz sposób działania nie jest sztuczny. Powyższe oznacza brak możliwości zastosowania klauzuli o przeciwdziałaniu unikania opodatkowania do czynności planowanych przez Wnioskodawców.

W konsekwencji przyjąć również należy, że do przedstawionych przez Wnioskodawców korzyści podatkowych wynikających z Czynności nie znajdzie zastosowania art. 119a §1 Ordynacji podatkowej i w związku z tym, stosownie do treści art. 119y §1 tej ustawy, wydano opinię zabezpieczającą.

Końcowo Szef KAS wyjaśnia, że publikując niniejszą informację, z uwagi na ochronę identyfikacyjną Wnioskodawców, o której mowa w art. 119zda § 2 Ordynacji podatkowej, uogólnił okoliczności stanu faktycznego oraz tło gospodarcze podjętych działań, w tym szczegóły okoliczności bezpośrednio wpływających na podjęte rozstrzygnięcie.