Interpretacja DKP16.8082.12.2025

INFORMACJA DOTYCZĄCA WYDANIA OPINII ZABEZPIECZAJĄCEJ

1 kwietnia 2026 r. – na podstawie art. 119y § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r. poz. 111, ze zm., dalej Ordynacja podatkowa lub Op.)

– po rozpatrzeniu wniosku wspólnego z 6 października 2025 r. o wydanie opinii zabezpieczającej (dalej Wniosek), Szef Krajowej Administracji Skarbowej (dalej Szef KAS) wydał opinię zabezpieczającą.

Opis Czynności poddanej ocenie:

Przedmiotem postępowania zainicjowanego Wnioskiem była analiza, czy opisany we Wniosku zespół czynność dalej: Zespół Czynności, lub Czynności) odpowiada ustawowym kryteriom unikania opodatkowania wskazanym w art. 119a § 1 Ordynacji podatkowej.

Zespół Czynności dotyczy rozdzielenia przedsięwzięć biznesowych prowadzonych dotychczas wspólnie przez dwóch braci, którzy mają po 100 % udziałów każdy w dwóch spółkach z o.o. które są wspólnikami (dalej Wspólnicy lub Wnioskodawcy) Spółek dzielonych. Osoby fizyczne również wchodzą w skład organów zarządzających oraz kontrolnych Wspólników spółek dzielonych. Reorganizacja zostanie przeprowadzona poprzez:

a)    podział przez wydzielenie (w trybie art. 529 § 1 pkt 4 Ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks Spółek Handlowych, Dz.U. z 2024 poz. 18 ze zm., dalej KSH) spółek zależnych (dalej Spółki Zależne) w których Wspólnicy posiadają po 50% udziałów w sposób, który doprowadzi do wydzielenia zorganizowanej części przedsiębiorstwa ze Spółek dzielonych do Spółek przejmujących i zapewni każdemu Wspólnikowi albo wyłączny udział w Spółce Dzielonej albo wyłączny udział w Spółce przejmującej, tak aby po podziale Spółek Zależnych Wspólnicy nie posiadali razem udziałów w tej samej Spółce Dzielonej lub Spółce Przejmującej. Wyjątek dotyczy jednej z Spółek Zależnych w której Wspólnicy po podziale ww. części majątku nadal będą posiadać po 50% udziałów, w związku z odmienną formą działalności, która w tej Spółce Zależnej pozostanie, a którą w dalszym ciągu będą chcieli prowadzić wspólnie;

b)    Dobrowolne umorzenie udziałów bez wynagrodzenia przez jednego Wspólnika. Wskutek czego jedynym wspólnikiem Spółki Zależnej pozostanie drugi Wspólnik

Wyjaśnienie powodów podjętego rozstrzygnięcia:

a.    Identyfikacja korzyści podatkowej

Zespół Czynności skutkuje osiągnięciem następujących korzyści podatkowych, które Wnioskodawca poddał pod ocenę Szefa KAS:

•      W zakresie podziału Spółek przez wydzielenie - niepowstanie zobowiązania podatkowego na gruncie CIT po stronie Wspólników spółek dzielonych, Wspólników Spółek przejmujących oraz dla Spółek przejmujących z tytułu przeniesienia zorganizowanych części przedsiębiorstwa do Spółek przejmujących,

•      W zakresie dobrowolnego umorzenia udziałów przez jednego Wspólników – niepowstanie zobowiązania podatkowego po stronie Wspólników Spółki której udziały są umarzane, jak również dla samej Spółki.

b.    Ustalenie czy osiągnięcie korzyści podatkowej było głównym lub jednym z głównych celów dokonania Czynności

Jak wynika z treści art. 119a § 1 Ordynacji podatkowej jednym z warunków zastosowania klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania jest stwierdzenie, że osiągnięcie korzyści podatkowej było głównym lub jednym z głównych celów dokonania czynności. Jednocześnie - zgodnie z treścią art. 119d Ordynacji podatkowej – przy ocenie, czy osiągnięcie korzyści podatkowej było głównym lub jednym z głównych celów dokonania czynności, bierze się pod uwagę cele ekonomiczne wskazane przez wnioskodawcę. Obowiązkiem Szefa KAS jest rozważenie, czy osiągnięcie wyżej wskazanych korzyści podatkowych było głównym lub jednym z głównych celów dokonania czynności, w tym sensie, czy było najważniejszym, podstawowym, zasadniczym lub jednym z najważniejszych, podstawowych, zasadniczych celów czynności.

W związku z powyższym oceniając, czy osiągnięcie korzyści podatkowych będzie głównym lub jednym z głównych celów realizacji czynności należy zbadać pozostałe cele ekonomiczne, którymi będzie kierować się podmiot decydując się na wprowadzenie danego rozwiązania oraz czy te cele ekonomiczne będą miały większy wpływ na wybór czynności, czy też głównym lub jednym z głównych celów dokonania czynności będzie chęć osiągnięcia korzyści podatkowej.

Badając tę okoliczność Szef KAS – zgodnie z regułą interpretacyjną zawartą w art. 119d Ordynacji podatkowej – wziął pod uwagę cele ekonomiczne wskazane przez Wnioskodawców we Wniosku o wydanie opinii zabezpieczającej.

Wnioskodawcy wskazali, że cele opisanych we Wniosku Czynności są następujące:

1.    Rozdzielenie działalności gospodarczej i majątku (wyczerpanie formuły wspólnego prowadzenia biznesu)

2.    Usprawnienie procesu decyzyjnego i zwiększenie efektywności zarządzania

3.    Dywersyfikacja ryzyka biznesowego

4.    Zwiększenie potencjału wzrostu

5.    Przygotowanie do sukcesji międzypokoleniowej

Zdaniem Wnioskodawców rozdzielenie działalności i majątku umożliwi każdemu właścicielowi skoncentrowanie się na obszarach/rynkach, w których mają największe doświadczenie i najszersze umiejętności. Ponadto, „w sensie faktycznym Właściciele od dawna sprawują pieczę nad wybranymi Nieruchomościami komercyjnymi i powiązanym z nim majątkiem w sposób oddzielny”.

Właściciele będą mogli podejmować autonomiczne decyzje operacyjne, oraz uzyskają zwiększoną elastyczność operacyjną (w tym w kształtowaniu relacji biznesowych) oraz planowania długoterminowego. Właściciele wypracowali przez lata nieco odmienny styl zarządzania i podejście do prowadzenia biznesu. W przypadku rozdzielenia majątków Wspólnik chcący podjąć większe ryzyko biznesowe będzie mógł w istotniejszym stopniu zadłużyć posiadany majątek, a w konsekwencji pozyskać finansowanie na dalsze inwestycje/działalność w innych sektorach rynkowych/na innych rynkach (w tym zagranicznych).

Wnioskodawcy wymienili również jako cel przygotowanie do sukcesji rodzinnej. W którym wskazano, że „Właściciele (osoby fizyczne) są osobami, które już osiągnęły lub zbliżają się do osiągnięcia wieku emerytalnego. W konsekwencji istotnego znaczenia nabiera dla nich przeprowadzenie procesu zmiany międzypokoleniowej. Ich zasadniczą intencją jest przekazanie posiadanego majątku kolejnemu pokoleniu – sukcesorom, w sposób umożliwiający rozdzielenie zgromadzonego majątku w sposób odpowiadający potrzebom każdego z nich (oraz potrzebom rodzin i przyszłych sukcesorów) oraz zapewniający ciągłość prowadzonej działalności. Celem Właścicieli jest przy tym zabezpieczenie aktywów przed niekontrolowanym rozdrobnieniem i ewentualnym przejęciem przez inne podmioty oraz zachowanie dotychczasowego profilu działalności.

Właściciele zdecydowali o wykorzystaniu instytucji podziału przez wydzielenie oraz dobrowolnego umorzenia udziałów, w celu podzielenia majątku zgodnie z ich aktualnymi preferencjami i zaangażowaniem w dany rynek lokalny, tak aby możliwie łatwo przystosować się do nowej formy zarządzania biznesem, z jednoczesnym uproszczeniem przyszłej sukcesji międzypokoleniowej. Dziedziczenie zaplanowane zostanie bowiem zgodnie z wolą i potrzebami każdego z Właścicieli, a posiadany majątek – w momencie przejęcie przez sukcesorów – nie będzie stanowił wspólnej własności braci. Klarowny podział majątku ma na celu ułatwienie przygotowania spójnego planu przekazania przedsiębiorstw kolejnemu pokoleniu”.

Odnośnie wyjątku nie podlegającego podziałowi Wnioskodawcy stwierdzili m.in. że

•      jest to działalność o charakterze lotniczym, związana z posiadanym samolotem oraz nieruchomościami, ruchomościami i narzędziami/maszynami niezbędnymi do korzystania z samolotu, jak również przedsięwzięcie gospodarcze polegające na wynajmie komercyjnym innych nieruchomości,

•      jest to działalność o wysokim stopniu skomplikowania (biznesowego, ekonomicznego, jak i finansowego), wiążąca się z istotnym ryzykiem finansowym wspólnicy (osoby fizyczne) zamierzają w dalszym ciągu prowadzić je wspólnie (poprzez Spółki dominujące).

W opinii Szefa KAS potrzeby i cele Czynności zostały przez Wnioskodawców określone racjonalnie i mieszczą się w ramach, w jakich działają inni uczestnicy rynku. Podział biznesów rodzinnych pomiędzy członków rodziny i związana z tym zmiana struktury udziałowej spółek działających w grupie jest coraz częstszą spotykaną praktyką rynkową. Przy czym ww. ocena jest podejmowana przy założeniu, że przedstawione cele są celami rzeczywistymi, a nie pozornymi, a Wnioskodawcy podejmą aktywne działania w kierunkach opisanych we Wniosku. Szef KAS wziął pod uwagę, długą wspólną historię biznesową obu braci sięgającą końcówki lat 80 XX wieku, oraz to że formuła prowadzenia wspólnego biznesu w rodzinie po pewnym czasie naturalnie się wyczerpuje i każdy z Właścicieli (braci) chciałby pójść „własną drogą”.

Odnośnie celu przygotowania do sukcesji międzypokoleniowej, Szef KAS wziął pod uwagę okoliczności takie jak wiek Właścicieli, oraz ich intencje do prostszego i bezkonfliktowego przejęcia zarządzanym biznesem przez sukcesorów w ramach odrębnych spółek, jak również to, że sukcesorzy już w ramach tego biznesu nabywają doświadczenie. Takie działania bez wątpienia wpisują się w obszar uproszczeń do przyszłej sukcesji rodzinnej. Z drugiej strony sukcesja jest na etapie planowania, a Właściciele nie posiadają skonkretyzowanych scenariuszy sukcesyjnych. W tej kwestii szczegółowy plan sukcesji (określona formalna ścieżka postępowania) jest istotny i zalecany. Szef KAS zauważa, że planowanie sukcesji rodzinnej to proces naturalny i nierzadko warunkujący przetrwanie firmy. Proces przekazywania firmy rodzinnej w ręce następców jest skomplikowany od strony prawnej i podatkowej.

Mając na względzie powyższe, cel jakim jest przygotowanie do sukcesji międzypokoleniowej należy uznać za istotny, mimo braku planu formalnego sukcesji. Istotniejsze od samego ww. planu w ocenie Szefa KAS jest faktycznie zainteresowanie biznesem przez sukcesorów oraz wdrażanie ich do przyszłego, samodzielnego prowadzenia biznesu.

W ocenie Szefa KAS, przedstawione przez Wnioskodawców uzasadnienie ekonomiczne realizacji Czynności – w kontekście podjętej decyzji o przeprowadzeniu opisanej restrukturyzacji biznesu należy uznać za przekonywujące, deklarowane zaś cele przeprowadzenia Czynności wydają się być celami rzeczywistymi.

W opinii organu podatkowego, korzyści podatkowe jedynie towarzyszą Czynności i ich uzyskanie jest konieczne, aby opisana reorganizacja została przeprowadzona, zaś wskazane i uznane przez organ podatkowy cele gospodarcze osiągnięte. Nie można zatem uznać, że osiągnięcie tych korzyści podatkowych jest – zarówno w ujęciu łącznym, jak i indywidualnym – głównym lub jednym z głównych celów planowanego zespołu czynności. Opisane przez Wnioskodawców korzyści podatkowe mają charakter przywileju podatkowego gwarantującego neutralność podatkową Czynności. Przywileje te mają za zadanie wspierać i umożliwiać dokonywanie przez przedsiębiorców czynności o charakterze reorganizacyjnym, o ile czynności te mają uznane i istotne cele gospodarcze. Istnienie takich celów gospodarczych wyłącza uznanie, że przedmiotowe korzyści podatkowe są głównym lub jednym z głównych celów dokonania tego typu czynności. Z powyższych względów, organ podatkowy uznał, że wyłącznym, głównym lub jednym z głównych celów planowanych czynności nie jest osiągnięcie wymienionych we Wniosku korzyści podatkowych. Dodatkowo, zdaniem Szefa KAS alternatywne scenariusze przedstawione przez Wnioskodawców nie pozwoliłyby na osiągniecie zamierzonych celów, a byłby mniej efektywne.

c.    Sztuczność sposobu działania Wnioskodawcy

Przesłanka sztuczności sposobu działania opiera się bowiem na założeniu, że podatnik może określony efekt gospodarczy (ekonomiczny) osiągnąć na różne sposoby, wybierając alternatywne modele (schematy) działania, przy czym każdy z tych sposobów może być mniej lub bardziej, albo wręcz wcale, adekwatny (odpowiedni) do zamierzonego celu ekonomicznego (gospodarczego).

Dla zastosowania klauzuli unikania opodatkowania niezbędne jest więc, aby kwestionowana czynność była dokonana w warunkach sztucznego sposobu działania, tj. takiego, wobec którego na podstawie istniejących okoliczności należy przyjąć, że nie zostałby zastosowany przez podmiot działający rozsądnie, gdyby nie przyświecał mu cel w postaci korzyści podatkowej.

Oceniając istnienie poprzedniej przesłanki zastosowania klauzuli generalnej, organ podatkowy doszedł do przekonania, że wyłącznym, głównym lub jednym z głównych celów dokonania planowanej Czynności nie jest osiągnięcie korzyści podatkowej. Okoliczność ta w dużej mierze powinna wyłączyć możliwość uznania zaplanowanego sposobu działania za sztuczny, ponieważ jeżeli czynności te nie są wykonywane z powodów osiągnięcia korzyści podatkowej sprzecznej z przedmiotem lub celem ustawy podatkowej lub jej przepisu (art. 119c § 1 zdanie drugie Ordynacji podatkowej), to dominującymi powodami mogą być uzasadnione przyczyny ekonomiczne.

W przekonaniu Organu, wybrany scenariusz działania oraz analiza pozostałych scenariuszy alternatywnych nie budzi w tym aspekcie zastrzeżeń. Podział Spółek Zależnych uzasadnione jest dobrodziejstwem sukcesji uniwersalnej wynikającej z art. 531 §1 i §2 KSH i w zakresie otrzymywanych składników majątkowych. Ponadto, dobrowolne umorzenie udziałów w przypadku jednej z Spółek Zależnych uzasadnione jest tym, że nieruchomości tej Spółki są przypisane do jednego z właścicieli. Niezasadne gospodarczo byłoby wykorzystywanie, w tych okolicznościach, innej formy podziału majątku, gdyż nie wiązałby się między innymi z realizacją przedstawionych we Wniosku celów.

Szef KAS przychyla się do argumentacji Wnioskodawców, że dokonanie planowanej Czynności jest racjonalne z punktu widzenia celów gospodarczych i prowadzi do jego realizacji. Jednocześnie nie można uznać, iż przyjęty sposób działania nie zostałby zastosowany przez podmiot działający rozsądnie i kierujący się zgodnymi z prawem celami innymi niż osiągnięcie korzyści podatkowej sprzecznej z przedmiotem lub celem przepisu ustawy podatkowej.

d.    Sprzeczność korzyści podatkowej w danych okolicznościach z przedmiotem lub celem ustawy podatkowej lub jej przepisu.

W ocenie Szefa KAS, sprzeczności korzyści podatkowej z przedmiotem lub celem ustawy podatkowej lub jej przepisu należy dopatrywać się w takich sytuacjach, w których podatnik poprzez sztuczne działania doprowadził do zastosowania lub niezastosowania norm skutkujących efektem podatkowym nieadekwatnym do charakteru realizowanych działań gospodarczych. Przy czym, adekwatność skutków podatkowych realizowanych działań, należałoby oceniać przez pryzmat sztucznie zastosowanych lub ominiętych przepisów prawa, jak i pod kątem założeń konstrukcyjnych danego podatku, a także rozbieżności pomiędzy ekonomicznymi i podatkowymi skutkami działań w danych okolicznościach.

Organ podatkowy doszedł do przekonania, że Czynności planowane przez Wnioskodawców nie wyczerpują przesłanki intencji (celu), jak i przesłanki sztucznego sposobu działania. Mając na względzie, że przesłanka sprzeczności korzyści podatkowej z przedmiotem lub celem ustawy podatkowej lub jej przepisu wymaga spełnienia, jak stanowi art. 119a § 1 Ordynacji podatkowej, „w danych okolicznościach”, to należy uznać, że w niniejszej sprawie omówione wcześniej okoliczności gospodarcze nie wskazują, aby planowane czynności spowodowały uzyskanie korzyści podatkowych niezgodnych z intencją ustawodawcy.

Organ podatkowy zwraca uwagę, że charakter korzyści podatkowych wskazanych przez Wnioskodawców polega w ogólności na wykorzystaniu faktu, że materialne prawo podatkowe w zakresie Ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. Dz.U. z 2026 r. poz. 554 ze zm.) o podatku dochodowym od osób prawnych (dalej ustawa o CIT) w dużej mierze neutralnie odnosi się do czynności gospodarczych polegających na reorganizacji struktury właścicielskiej osób prawnych. Mając na względzie, że czynności zaplanowane przez Wnioskodawców mają uzasadnione podłoże gospodarcze, nie można przyjąć, aby osiągnięcie wskazanych we Wniosku korzyści podatkowych będzie sprzeczne z intencją ustawodawcy.

Odnośnie dobrowolnego umorzenia udziałów trudno uznać, że niepowstanie przychodu w podatku CIT będących skutkiem dokonania Czynności jest sprzeczne z celem lub przedmiotem ustawy podatkowej lub jej przepisu. Zauważyć bowiem należy, że skoro przedmiotem i celem ustawy o CIT jest opodatkowanie określonych przysporzeń majątkowych, a na skutek Czynności nie zaistnieją żadne przysporzenia majątkowe po stronie któregokolwiek z uczestników Czynności, to nie sposób uznać, by takie działanie było sprzeczne z przedmiotem i celem ustawy podatkowej (bądź jakiegokolwiek jej przepisu).

Mając na uwadze ww. okoliczności, Szef KAS nie zidentyfikował powodów pozwalających na uznanie, że wskazane we Wniosku korzyści podatkowe są sprzeczne z przedmiotem lub celem ustawy podatkowej lub jej przepisu.

Uwagi końcowe

Podsumowując, stwierdzić należy, że Zespół Czynności opisanych we Wniosku nie spełni wszystkich ustawowych kryteriów unikania opodatkowania. W ocenie Szefa KAS, pomimo możliwości osiągnięcia przez Wnioskodawców korzyści podatkowych w rozumieniu art. 3 pkt 18 lit. a) Op, można przyjąć, że w danych okolicznościach osiągnięcie opisywanych korzyści podatkowych nie jest głównym lub jednym z głównych celów dokonania Czynności, korzyści podatkowe nie pozostają w sprzeczności z przedmiotem lub celem ustawy podatkowej lub jej przepisu, a sposób działania nie jest sztuczny. W konsekwencji przyjąć również należy, że do przedstawionych przez Wnioskodawców korzyści podatkowych wynikających z Czynności nie znajdzie zastosowania art. 119a § 1 Op i w związku z tym, stosownie do treści art. 119y § 1 Ordynacji podatkowej, wydano opinię zabezpieczającą.