Interpretacja DKP2.8082.6.2025

INFORMACJA DOTYCZĄCA WYDANIA OPINII ZABEZPIECZAJĄCEJ 

Dnia 28 października 2025 r. na podstawie art. 119y § 1 w zw. z art. 119a § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111; dalej: Ordynacja podatkowa lub O.p.) po rozpatrzeniu wniosku z dnia 16 kwietnia 2025 r., uzupełnionego pismem z dnia 5 sierpnia 2025 r. o wydanie opinii zabezpieczającej, Szef Krajowej Administracji Skarbowej wydał opinię zabezpieczającą.

A.     Opis czynności poddanej ocenie

Przedmiotem postępowania zainicjowanego wnioskiem jest zespół czynności w rozumieniu art. 119f § 1 O.p. (dalej: Czynność), na który składają się:

1.  Utworzenie Fundacji rodzinnej,

2.  Wniesienie majątku do Fundacji rodzinnej, 

3.  Prowadzenie działalności gospodarczej przez Fundację rodzinną, 

4.  Otrzymanie przez Beneficjentów świadczeń od Fundacji rodzinnej.  

B.      Wyjaśnienie powodów podjętego rozstrzygnięcia

a.  Identyfikacja korzyści podatkowej

We Wniosku Wnioskodawca wskazał korzyści podatkowe w postaci:

a)  Niepowstania zobowiązania podatkowego na gruncie podatku od spadków i darowizn po stronie Wnioskodawców z tytułu otrzymanego Świadczenia od Fundacji rodzinnej,

b)  Niepowstania zobowiązania podatkowego na gruncie podatku dochodowego od osób fizycznych po stronie Wnioskodawców z tytułu otrzymanego Świadczenia od fundacji rodzinnej.

Zgodnie z art. 3 pkt 9 ustawy o podatku od spadków i darowizn, świadczenia wypłacane przez fundację rodzinną nie podlegają opodatkowaniu tym podatkiem. Otrzymywane przez Beneficjentów świadczenia nie są również opodatkowane PIT – stanowią co prawda przychód z innych źródeł, jednak korzystają w całości ze zwolnienia podatkowego w odniesieniu do Fundatora oraz osób najbliższych, o których mowa w art. 4a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn (dzieci i wnuki Fundatora).

W konsekwencji, po stronie Wnioskodawców nie powstaje zobowiązanie podatkowe ani w podatku dochodowym od osób fizycznych, ani w podatku od spadków i darowizn, co stanowi korzyść podatkową w rozumieniu Ordynacji podatkowej. Umożliwia to identyfikację jednej z przesłanek unikania opodatkowania, tj. wystąpienia korzyści podatkowej.

Samo uzyskanie korzyści podatkowej nie przesądza jednak o unikaniu opodatkowania – konieczne jest wykazanie, że była ona głównym lub jednym z głównych celów czynności, jest sprzeczna z celem ustawy oraz że sposób działania miał charakter sztuczny.

Jednocześnie wskazano, że ewentualna korzyść podatkowa związana z nieopodatkowaniem majątku likwidacyjnego spółki cypryjskiej nie była przedmiotem oceny i nie została objęta zabezpieczeniem wynikającym z opinii.

W związku z powyższym Szef KAS zidentyfikował pierwszą z przesłanek koniecznych dla stwierdzenia unikania opodatkowywania, tj. zidentyfikowania czynności i wynikających z niej korzyści podatkowych.

b.  Ustalenie czy osiągnięcie korzyści podatkowej było głównym lub jednym z głównych celów dokonania czynności

Jako cele nadrzędne planowanej Czynności, rozumianej jako zbiór powiązanych czynności Wnioskodawca wskazał:

-     zaplanowanie kwestii sukcesji po swojej śmierci,

-     kontynuacja działalności rodzinnego biznesu,

-     zachowanie w ramach Fundacji pakietu kontrolnego udziałów w biznesie rodzinnym,

-     uniknięcie paraliżu inwestycyjnego i decyzyjnego po swojej śmierci,

-     uniknięcie rozdrobnienia majątku w wyniku dziedziczenia przez zstępnych Fundatora,

-     stworzenie bezpiecznego, trwałego wehikułu zarządzającego rodzinnymi aktywami, który zabezpieczy pod względem życiowym, finansowym i edukacyjnym beneficjentów Fundacji rodzinnej w tym przede wszystkim dzieci oraz wnuków Fundatora,

-     repolonizacja biznesu z wykorzystaniem nowej instytucji, tj. polskiej Fundacji rodzinnej, która z miesiąca na miesiąc zyskuje na popularności.

W ocenie Szefa KAS realizacja Czynności wskazanej we Wniosku, jak również postanowienia projektu statutu i cel powołania Fundacji Rodzinnej odpowiadały założeniom ustawodawcy, którymi kierował się, wprowadzając instytucję fundacji rodzinnej do porządku prawnego.
W ocenie organu, statut fundacji zabezpiecza przyszłość beneficjentów i pozwala na gromadzenie pomnażanie majątku rodzinnego poprzez budowanie bezpiecznego, długoterminowego portfela aktywów. Statut ma chronić majątek zgromadzony przez Fundatora przed jego rozdrobnieniem oraz niekontrolowanym wydatkowaniem przez poszczególnych członków rodziny. Jednocześnie potwierdza, że ma on gwarantować stabilność finansową, szczególnie wnukom Fundatora, wspierając ich edukację, wejście w dorosłe życie oraz rozwój zawodowy – m.in. poprzez wypłaty przeznaczone na konkretne cele, takie jak opłaty za naukę czy wspieranie inicjatyw przedsiębiorczych.

Włączenie wnuków Fundatora jako Beneficjentów Fundacji rodzinnej już na etapie tworzenia Statutu stanowi istotny również pozytywnie oceniony przez organ element planu sukcesji Fundatora.

Fundacja rodzinna planuje pozyskiwać majątek w ramach prowadzonej przez siebie dozwolonej działalności gospodarczej. Jako właściciel aktywów, w tym udziałów w spółkach zarejestrowanych w Polsce, Fundacja będzie miała możliwość powiększania swojego majątku m.in. poprzez udział w zyskach tych spółek – w formie dywidend – oraz poprzez uzyskanie majątku likwidacyjnego Spółki Cypryjskiej. Jak jednak wyżej wskazano, korzyść podatkowa wynikająca z tego zdarzenia nie była przedmiotem Wniosku, a więc Szef KAS – nie będąc zobowiązanym w takich warunkach do badania celowości likwidacji oraz wcześniejszego funkcjonowania spółki Cypryjskiej przyjął argumenty dotyczące jej ew. likwidacji wyłącznie jako okoliczności sprawy, wynikające wprost ze stanowiska własnego Wnioskodawcy.

Istotne jest również to, że działanie to dodatkowo służyć miało – zgodnie z deklaracjami Wnioskodawcy – powrotowi majątku Fundatora w wyniku – jak to nazwano w stanowisku Strony –„repolonizacji” biznesu, który zostaje ulokowany w polskiej Fundacji rodzinnej – pozwalającej na zatrzymanie kapitału w kraju na wiele pokoleń, pośrednio również wpływa na zwiększenie potencjału krajowych inwestycji.

W świetle powyższego, Szef KAS podzielił twierdzenie zawarte we wniosku, że głównym celem Fundacji rodzinnej jest zapewnienie trwałości i ciągłości biznesu rodzinnego w kolejnych pokoleniach, przy jednoczesnym zabezpieczeniu majątku oraz interesów Beneficjentów. Fundacja ma zapobiegać rozdrobnieniu majątku i umożliwiać jego efektywne zarządzanie, a także wspierać członków rodziny – zwłaszcza wnuki Fundatora – w edukacji, rozwoju zawodowym i życiu codziennym. Zasady wypłat świadczeń na rzecz Beneficjentów (m.in. na naukę, leczenie) mają być ściśle powiązane z ich aktywnością edukacyjną lub zawodową i uzależnione od sytuacji finansowej Fundacji, co ma na celu ochronę jej stabilności i odpowiedzialne zarządzanie środkami.

W kwestii zaś prowadzenia działalności przez fundację rodzinną to istotne w ocenie organu było, że zamierza ona gromadzić mienie w toku prowadzonej przez siebie dozwolonej (na gruncie ustawy o FR) działalności gospodarczej. Fundacja rodzinna jako podmiot posiadający w swoim majątku mienie, w skład którego będą wchodzić udziały polskich sp. z o.o. oraz spółce cypryjskiej będzie mogła gromadzić i powiększać swoje mienie poprzez m.in. uczestnictwo w zysku tych w postaci dywidend, czy też ewentualnym majątku likwidacyjnym spółce cypryjskiej, bądź też wcześniej – w zysku tej spółki. Samo prowadzenie przez Fundację rodzinną działalności gospodarczej, nawet w warunkach korzystania ze zwolnienia podmiotowego przewidzianego w ustawie o podatku dochodowym od osób prawnych, nie może być traktowane jako działanie podejmowane w celu uzyskania jednej z głównych korzyści w postaci preferencji podatkowej.

W ocenie Szefa KAS, kontynuacja działalności rodzinnego biznesu poprzez fundację rodzinną stanowi kluczowy element skutecznej sukcesji, szczególnie gdy jej funkcjonowanie opiera się na jasno określonych normach statutowych. Fundacja może zatem umożliwiać zachowanie ciągłości operacyjnej i strategicznej rodzinnego biznesu, niezależnie od zmian pokoleniowych, co minimalizuje ryzyko destabilizacji decyzyjnej. Precyzyjnie określone zasady funkcjonowania fundacji rodzinnej- zasady zarządzania, cele działalności oraz mechanizmy nadzoru, pozwolą zatem na utrzymanie wartości i misji rodzinnego biznesu w długim horyzoncie czasowym zgodnie z wolą Fundatora. Podobnie zachowanie pakietu kontrolnego udziałów w ramach fundacji oraz zapobieżenie paraliżowi decyzyjnemu po śmierci fundatora to również istotne aspekty sukcesji co do których Szef KAS się przychyla. Statut fundacji rodzinnej w tym kształcie może w ocenie organu zapewnić, że kluczowe decyzje inwestycyjne i operacyjne będą podejmowane zgodnie z ustalonymi zasadami określonymi w statucie, co chroni biznes przed konfliktem interesów lub możliwymi konfliktami spadkobierców. Taki model sukcesji nie tylko zabezpiecza majątek, ale także zapewnia stabilność i zdolność do dalszego rozwoju przedsiębiorstwa w zgodzie z wolą fundatora.

Jak jednak wyżej wskazano, korzyść podatkowa wynikająca z tego zdarzenia nie jest przedmiotem Wniosku, a więc Szef KAS – nie będąc zobowiązanym w takich warunkach do badania celowości likwidacji oraz wcześniejszego funkcjonowania spółki cypryjskiej – przyjmuje argumenty dotyczące jej ew. likwidacji wyłącznie jako okoliczności sprawy, wynikające wprost ze stanowiska własnego Wnioskodawcy.  

W ocenie Szefa KAS zawiązanie Fundacji w oparciu o załączony do Wniosku projekt jej statutu może zabezpieczyć przyszłość Beneficjentów, w konsekwencji stanowi istotny element sukcesyjny. Natomiast dalsze prowadzenie działalności przez Fundacje wydaje się być naturalną konsekwencją obranego przez Wnioskodawcę modelu sukcesji.

Mając zatem na uwadze cele ustawodawcy jakimi kierował się, wprowadzając instytucję fundacji rodzinnej do porządku prawnego, które przedstawił w uzasadnieniu do projektu ustawy o fundacji rodzinnej, jak i cele podjęcia Czynności i dotychczasowe działania podejmowane przez Wnioskodawcę można uznać, że istnieją uzasadnione cele ekonomiczne, gospodarcze i sukcesyjne, warunkujące dokonanie i dalszą realizację przedstawionej Czynności. Niemniej jednak, wykorzystanie przez Wnioskodawcę instytucji fundacji rodzinnej, w związku z preferencjami podatkowymi, jakie wiążą się z jej funkcjonowaniem były jednym z głównych celów dokonania Czynności.

c.  Sprzeczność korzyści podatkowej w danych okolicznościach z przedmiotem lub celem ustawy podatkowej lub jej przepisu

Szefa KAS nie dopatrzył się sprzeczności Czynności z przedmiotem lub celem ustawy podatkowej lub jej przepisu. Sprzeczności korzyści podatkowej z celem przepisu ustawy podatkowej należałoby dopatrywać się tylko w takich sytuacjach, w których podatnik poprzez sztuczne działania doprowadził do zastosowania lub niezastosowania norm skutkujących efektem podatkowym nieadekwatnym do charakteru realizowanych działań gospodarczych.

Należy wskazać, że okolicznością, która ma niewątpliwie znaczenie w kontekście rozważenia, czy korzyść podatkowa, jaką uzyska Wnioskodawca, sprzedając udziały w Spółce w ramach prowadzonej działalności gospodarczej przez Fundację, w porównaniu do sytuacji, gdyby te udziały zostały sprzedane bezpośrednio przez Wnioskodawcę bez angażowania Fundacji, wypełnia przesłankę sprzeczności z celem i przepisem ustawy.

Zdaniem Szefa KAS okoliczności wskazane we Wniosku w wysokim stopniu uprawdopodabniają to, że wniesienie udziałów do Fundacji nie miało na celu instrumentalnego wykorzystania tego podmiotu do ich zbycia.

Skoro zatem Szef KAS podzielił stanowisko wyrażone przez Wnioskodawcę, zgodnie z którym powołanie Fundacji i jej działanie, posiada istotne cele ekonomiczne związane z sukcesją i zabezpieczeniem na przyszłość dzieci i wnuków Wnioskodawcy, trudno doszukać się sprzeczności wskazanych korzyści podatkowych z celem lub przedmiotem ustawy podatkowej lub jej przepisu.

d.    Sztuczność sposobu działania Strony

Biorąc pod uwagę przesłanki określone w art. 119c O.p. nie można stwierdzić - zdaniem Szefa KAS że Czynność może rodzić sztuczność konstrukcji, a działający rozsądnie podmiot nie zastosowałby takiego działania.

Z okoliczności opisanych czynności wynika, iż zasadniczym motywem wybranego modelu działania są względy ekonomiczne.

Nie zaistnieje więc szczególna przesłanka sztuczności, tj. nieuzasadnione dzielenie operacji, gdyż w niniejszej sprawie Fundator z wyłączeniem kwestii sukcesyjnych nie planował likwidacji spółki Cypryjskiej.  Działania ściśle wynikają chęci Fundatora do wycofania się z części prowadzonej działalności i pozostawienie pozostałych działalności zstępnym. Organ podatkowy nie jest uprawniony do tworzenia warunków przeciwnych, a tym samym nie może wywodzić okoliczności unikania opodatkowania w sytuacji gdy nie dostrzega ich instrumentalnego wykorzystania.

Racjonalna wydaje się także reinwestycja zysków z działalności prowadzonej przez spółki polskie oraz spółkę Cypryjską (bądź też z wykorzystaniem majątku spółki CY po jej ew. likwidacji).

W sprawie nie można było uznać, że dojdzie do angażowania podmiotów pośredniczących mimo braku uzasadnienia ekonomicznego lub gospodarczego, ponieważ zaangażowanie Fundacji jako podmiotu zarządzającego majątkiem Wnioskodawców ma swoje uzasadnienie gospodarcze.

W sprawie nie wystąpiły też elementy prowadzące do uzyskania stanu identycznego lub zbliżonego do stanu istniejącego przed dokonaniem Czynności, nie będzie też elementów wzajemnie się znoszących lub kompensujących. Ze statutu wynika, iż Fundacja ma zabezpieczać nie tylko jego zstępnych, ale także kolejne pokolenia.

Nie wystąpiło także ryzyko gospodarcze przewyższające spodziewane korzyści inne niż podatkowe w takim stopniu, że należy uznać, że działający rozsądnie podmiot nie wybrałby tego sposobu działania, nie dojdzie także do sytuacji, w której osiągnięta korzyść podatkowa nie ma odzwierciedlenia w poniesionym przez podmiot ryzyku gospodarczym lub jego przepływach pieniężnych, czy też zysk przed opodatkowaniem, który jest nieznaczny w porównaniu do korzyści podatkowej, która nie wynika bezpośrednio z rzeczywiście poniesionej ekonomicznej straty. Nie dojdzie także do angażowania podmiotu, który nie prowadzi rzeczywistej działalności gospodarczej lub nie pełni istotnej funkcji ekonomicznej, lub który posiada siedzibę lub miejsce zamieszkania w kraju lub na terytorium stosujących szkodliwą konkurencję podatkową w zakresie podatków dochodowych. Zakres działań gospodarczych Fundacji nie wykracza bowiem poza katalog czynności wskazany w art. 5 Ustawy o fundacji rodzinnej. 

Biorąc zatem powyższe pod uwagę Szef KAS stwierdził, że w działaniach przedstawionych we wniosku nie zidentyfikował przesłanki sztuczności, o której mowa w art. art. 119 c § 1 O.p.

Uwagi końcowe

Reasumując, Szef KAS stwierdził, że Czynność opisana we wniosku o wydanie opinii zabezpieczającej nie spełniała ustawowych kryteriów unikania opodatkowania, ponieważ mimo osiągniętej korzyści podatkowej Czynność można przyjąć, że w danych okolicznościach osiągnięcie opisywanych korzyści, która jest jednym z głównych celów dokonania czynności, korzyści podatkowe nie pozostają w sprzeczności z przedmiotem lub celem ustawy podatkowej lub jej przepisu, a sposób działania nie jest sztuczny. W konsekwencji przyjąć również należy, że do przedstawionych przez Wnioskodawcę korzyści podatkowych wynikających z Czynności nie znajdzie zastosowania art. 119a § 1 O.p. i w związku z tym, stosownie do treści art. 119y § 1 O.p., wydano opinię zabezpieczającą.