Interpretacja DKP2.8082.9.2024

INFORMACJA DOTYCZĄCA WYDANIA OPINII ZABEZPIECZAJĄCEJ

Dnia 26 maja 2025 r. na podstawie art. 119y § 1 w zw. z art. 119a § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111; dalej: Ordynacja podatkowa lub O.p.) - po rozpatrzeniu wniosku z dnia 28 listopada 2024 r., uzupełnionego pismem z dnia 5 marca 2025 r. o wydanie opinii zabezpieczającej, Szef Krajowej Administracji Skarbowej wydał opinię zabezpieczającą

A. Opis czynności poddanej ocenie:

Przedmiotem postępowania zainicjowanego wnioskiem jest zespół czynności w rozumieniu art. 119f § 1 O.p. (dalej: Czynność), na który składają się:

1. Powołanie Fundacji przez Wnioskodawcę,

2. Wniesienie przez Wnioskodawcę do powołanej przez siebie Fundacji kapitału założycielskiego oraz aktywów, w tym udziałów w Spółce oraz udziałów w innych spółkach,

3. Prowadzenie bieżącej działalności przez Fundację, w tym między innymi:

a) sprzedaż udziałów w Spółce posiadanych przez Fundację zewnętrznemu nabywcy, tj. podmiotowi niepowiązanemu w rozumieniu cen transferowych,

b) reinwestowanie środków uzyskanych przez Fundację ze sprzedaży udziałów w Spółce poprzez m.in. nabywanie innych aktywów, w ramach działalności gospodarczej Fundacji, o której mowa w art. 5 UFR.

B. Wyjaśnienie powodów podjętego rozstrzygnięcia:

a. Identyfikacja korzyści podatkowej

We Wniosku Wnioskodawca wskazał korzyści podatkowe w postaci:

a) po stronie Fundacji nie powstanie zobowiązanie podatkowe z uwagi na fakt, że zbywanie udziałów mieści się w ramach dozwolonej działalności gospodarczej określonej w art. 5 ust. 1 UFR, tak więc dochody z tej działalności będą zwolnione podmiotowo z podatku dochodowego od osób prawnych na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 25 Ustawy CIT, co obejmie także dochody z odpłatnego zbycia udziałów w Spółce, co powoduje wystąpienie korzyści podatkowej;

b) po stronie Wnioskodawcy nie powstanie zobowiązanie podatkowe z tytułu odpłatnego zbycia udziałów w podatku dochodowym od osób fizycznych na gruncie art. 30b ust. 1 ustawy o PIT, co wpisuje się w ustawową definicję korzyści podatkowej;

c) po stronie Wnioskodawcy nie powstanie obowiązek zapłaty daniny solidarnościowej, o której mowa w art. 30h ust. 1 ustawy o PIT, od nadwyżki dochodu uzyskanego z odpłatnego zbycia udziałów oraz innych dochodów objętych tą daniną ponad kwotę 1 mln zł, co wpisuje się w ustawową definicję korzyści podatkowej;

Jednocześnie Wnioskodawca wskazał, że opodatkowaniu będzie podlegała potencjalna dystrybucja zysków ze sprzedaży udziałów w Spółce z Fundacji na rzecz Wnioskodawcy zryczałtowanym podatkiem dochodowym od osób prawnych w wysokości 15% na podstawie art. 24q ust. 1 Ustawy CIT, co skutkuje efektywnym odsunięciem w czasie momentu powstania zobowiązania podatkowego do momentu dystrybucji dochodów z fundacji rodzinnej oraz w niewielkim zakresie obniżeniem zobowiązania podatkowego z uwagi na ryczałtowe opodatkowanie w wysokości 15% versus opodatkowanie podatkiem PIT 19% dochodu z tytuły odpłatnego zbycia udziałów, czyli korzyścią podatkową.

Z uwagi na fakt, iż jedynym zainteresowanym w niniejszej sprawie był Pani X to niniejsza opinia zabezpieczająca dotyczyć będzie wyłącznie uzyskanej przez Nią korzyści podatkowej. Tym samym, z uwagi na fakt, iż w gronie zainteresowanych nie wskazano Fundacji Rodzinnej, uzyskana przez ten podmiot korzyść nie była przedmiotem oceny w niniejszej opinii zabezpieczającej.

Dodatkowo Szef KAS wskazał, że korzyść podatkowa po stronie Wnioskodawcy wystąpi również w podatku od spadków i darowizn, bowiem zgodnie z art. 3 pkt 9 PSD podatkowi temu nie podlega nabycie własności rzeczy i praw majątkowych będących przedmiotem świadczenia, o którym mowa w art. 2 ust. 2 UFR, oraz stanowiących mienie otrzymane w związku z rozwiązaniem fundacji rodzinnej albo fundacji rodzinnej w organizacji. Korzyść ta nie została jednak poddana przez Wnioskodawcę pod ocenę Szefa KAS, w związku z czym, nie była ona przedmiotem niniejszej opinii zabezpieczającej.

W związku z powyższym Szef KAS zidentyfikował pierwszą z przesłanek koniecznych dla stwierdzenia unikania opodatkowywania, tj. zidentyfikowania czynności i wynikających z niej korzyści podatkowych.

b. Ustalenie czy osiągnięcie korzyści podatkowej było głównym lub jednym z głównych celów dokonania czynności

Jako cele nadrzędne planowanej Czynności, rozumianej jako zbiór powiązanych czynności Wnioskodawca wskazał:

1. Reinwestowanie środków uzyskanych z działalności gospodarczej Fundacji w interesie beneficjentów - środki uzyskane z działalności gospodarczej prowadzonej przez Fundację, czyli m. in. ze zbycia udziałów w Spółce, będą mogły być inwestowane w sposób zapewniający w przyszłości korzyści beneficjentom fundacji. Majątek dotychczas zgromadzony przez Wnioskodawcę będzie mógł być pomnażany w taki sposób, aby zapewnić przyszłość finansową kolejnym pokoleniom, chroniąc majątek przed erozją w wyniku np. inflacji. Jego nie jest wypłata środków z Fundacji po sprzedaży np. udziałów w Spółce, lecz pozostawienie tych środków w Fundacji na przyszłość, ich zainwestowanie i pomnożenie,

2. Zachowanie integralności majątku - reinwestowanie zysków w Fundacji rodzinnej ma pomóc uniknięciu podziału majątku między spadkobierców w przypadku nagłej śmierci Wnioskodawcy, gdyż okoliczność ta mogłoby prowadzić do jego rozdrobnienia i utraty wartości. Planowane Czynności pozwolą zatem ochronić majątek przed jego podziałem i rozdrobnieniem,

3. Zabezpieczenie przyszłości beneficjentów Fundacji - beneficjentami Fundacji będą, co do zasady, żona i zstępni fundatora oraz sam fundator. Beneficjenci na mocy statutu Fundacji będą uprawnieni do uzyskiwania świadczeń od Fundacji, a także zaciągania pożyczek od Fundacji. Fundacja będzie mogła pokrywać wskazywane przez beneficjenta wydatki i koszty, a także przekazywać na rzecz beneficjentów wskazywane przez nich sumy pieniężne w terminach oraz na zasadach ustalonych uchwałą Zgromadzenia Beneficjentów. Dzięki ulokowaniu aktywów i źródeł dochodów w Fundacji Wnioskodawca uzyska zabezpieczenie finansowe w przyszłości na czas, kiedy zakończy aktywność zawodową. Z kolei jego zstępni uzyskają możliwość korzystania z majątku rodzinnego w celu finansowania np. podejmowanych projektów biznesowych,

4. Zapewnienie możliwości sukcesji majątku z wykorzystaniem adekwatnych ku temu mechanizmów prawnych - Fundacja rodzinna umożliwia płynne i zorganizowane przekazywanie majątku między pokoleniami. Dzięki temu, że jest odrębnym podmiotem posiadającym osobowość prawną, centralizuje zarządzanie majątkiem rodzinnym, co pozwala uniknąć jego podziału między spadkobierców i związanej z tym potencjalnej utraty wartości. Fundacja zapewnia ciągłość zarządzania majątkiem, co oznacza, że nawet po śmierci założyciela, jego wizja i cele mogą być realizowane bez przerw i komplikacji.

W ocenie Szefa KAS realizacja Czynności wskazanej we Wniosku, jak również postanowienia statutu i cel powołania Fundacji Rodzinnej odpowiadały założeniom ustawodawcy, którymi kierował się, wprowadzając instytucję fundacji rodzinnej do porządku prawnego. W ocenie organu statut zabezpiecza przyszłość beneficjentów i pozwala na gromadzenie pomnażanie majątku rodzinnego poprzez budowanie bezpiecznego, długoterminowego portfela aktywów. Wprowadzono w nim także odpowiednie regulacje, m.in. w zakresie zatwierdzania określonych decyzji inwestycyjnych, pozwalających zmniejszyć ryzyko utraty majątku, m.in. w zakresie obliczania głosów przysługujących poszczególnym beneficjentom na zgromadzeniu beneficjentów, aby premiować tych beneficjentów, którzy zdobędą wykształcenie kierunkowe i przejawią szczególne kompetencje i doświadczenie, z którego fundacja będzie mogła w przyszłości korzystać.

Odnośnie do sprzedaży udziałów w Spółce w związku z działalnością gospodarczą Fundacji, zamiast bezpośredniej sprzedaży tych udziałów zanim Fundacja została ustanowiona, Szef KAS doszedł do przekonania, że działania te nie stoją w sprzeczności z ustawą o fundacji rodzinnej. Z wniosku nie wynikało także, aby Strona podejmowała działania zmierzające do sprzedaży udziałów, jeszcze przed wprowadzeniem fundacji rodzinnej do porządku prawnego, zaś w obecnym stanie prawnym wykorzystała Fundację instrumentalnie, jako wehikułu do sprzedaży udziałów bez opodatkowania. Co prawda z treści jednego z uzupełnień wniosku, można było wywnioskować, że Strona niegdyś prowadziła pewne działania, mające na celu zbycie udziałów w Spółce, jeszcze bez pośrednictwa Fundacji, jednak zgodnie z deklaracją Wnioskodawcy, działania te nie przyniosły jakichkolwiek skutków. Szef KAS przyjął zatem, że obecnie Wnioskodawca wdrożył nowe plany biznesowe, polegające na wniesieniu udziałów Spółki do Fundacji Rodzinnej, a następnie ich ewentualne zbycie w nieokreślonej przyszłości, zaś kwestia niegdysiejszej próby zbycia tych udziałów pozostaje bez znaczenia dla oceny celów obecnie dokonywanych działań.

Mając zatem na uwadze cele ustawodawcy jakimi kierował się, wprowadzając instytucję fundacji rodzinnej do porządku prawnego, które przedstawił w uzasadnieniu do projektu ustawy o fundacji rodzinnej, jak i cele podjęcia Czynności i dotychczasowe działania podejmowane przez Wnioskodawcę można uznać, że istnieją uzasadnione cele ekonomiczne, gospodarcze i sukcesyjne, warunkujące dokonanie i dalszą realizację przedstawionej Czynności. Niemniej jednak, wykorzystanie przez Wnioskodawcę instytucji fundacji rodzinnej, w związku z preferencjami podatkowymi, jakie wiążą się z jej funkcjonowaniem były jednym z głównych celów dokonania Czynności.

c. Sprzeczność korzyści podatkowej w danych okolicznościach z przedmiotem lub celem ustawy podatkowej lub jej przepisu.

Szefa KAS nie dopatrzył się sprzeczności Czynności z przedmiotem lub celem ustawy podatkowej lub jej przepisu. Sprzeczności korzyści podatkowej z celem przepisu ustawy podatkowej należałoby dopatrywać się tylko w takich sytuacjach, w których podatnik poprzez sztuczne działania doprowadził do zastosowania lub niezastosowania norm skutkujących efektem podatkowym nieadekwatnym do charakteru realizowanych działań gospodarczych.

Należy wskazać, że okolicznością, która ma niewątpliwie znaczenie w kontekście rozważenia, czy korzyść podatkowa, jaką uzyska Wnioskodawca, sprzedając udziały w Spółce w ramach prowadzonej działalności gospodarczej przez Fundację, w porównaniu do sytuacji, gdyby te udziały zostały sprzedane bezpośrednio przez Wnioskodawcę bez angażowania Fundacji, wypełnia przesłankę sprzeczności z celem i przepisem ustawy.

Zdaniem Szefa KAS okoliczności wskazane we Wniosku w wysokim stopniu uprawdopodabniają to, że wniesienie udziałów do Fundacji nie miało na celu instrumentalnego wykorzystania tego podmiotu do ich zbycia. Skoro zatem Szef KAS podzielił stanowisko wyrażone przez Wnioskodawcę, zgodnie z którym powołanie Fundacji i jej działanie, posiada istotne cele ekonomiczne związane z sukcesją i zabezpieczeniem na przyszłość dzieci Wnioskodawcy, a w szczególności ich niepełnosprawnej córki, trudno doszukać się sprzeczności wskazanych korzyści podatkowych z celem lub przedmiotem ustawy podatkowej lub jej przepisu.

d. Sztuczność sposobu działania Strony:

Biorąc pod uwagę przesłanki określone w art. 119c O.p. nie można stwierdzić - zdaniem Szefa KAS - że Czynność może rodzić sztuczność konstrukcji, a działający rozsądnie podmiot nie zastosowałby takiego działania.

Nie zaistnieją więc szczególnej przesłanki sztuczności, w tym w szczególności nieuzasadnione dzielenie operacji, gdyż w niniejszej sprawie Wnioskodawca nie podejmował próby sprzedaży udziałów przed wprowadzeniem fundacji do porządku prawnego, zaś racjonalnym wydaje się reinwestycja zysków ze sprzedaży udziałów w Spółce poprzez pomnażanie go w sposób zapewniający w przyszłości korzyści beneficjentom Fundacji. Ponadto Wnioskodawca nie planuje wypłacić z Fundacji na swoją rzecz środków uzyskanych ze zbycia udziałów w Spółce, co również uzasadnia inne, aniżeli tylko podatkowe, przyczyny wyboru takiej drogi postępowania. Niezależnie od tego, kiedy dojdzie do sprzedaży udziałów w Spółce, środki uzyskane z tego tytułu trafią bezpośrednio do Fundacji, chroniąc przed rozdrobnieniem w rękach poszczególnych spadkobierców, zapewniając jednocześnie finansową przyszłość członkom najbliższej rodziny Wnioskodawcy, ale w granicach określonych wolą fundatora.

Ponadto w sprawie nie można uznać, że dojdzie do angażowania podmiotów pośredniczących mimo braku uzasadnienia ekonomicznego lub gospodarczego, ponieważ zaangażowanie Fundacji jako podmiotu zarządzającego majątkiem Wnioskodawcy, w tym do sprzedaży udziałów w Spółce ma swoje uzasadnienie gospodarcze.

W sprawie nie też wystąpią elementy prowadzące do uzyskania stanu identycznego lub zbliżonego do stanu istniejącego przed dokonaniem Czynności, nie będzie też elementów wzajemnie się znoszących lub kompensujących. Ze statutu wynika, iż Fundacja ma zabezpieczać nie tylko jego zstępnych, ale także kolejne pokolenia.

W sprawie nie wystąpi także ryzyko gospodarcze przewyższające spodziewane korzyści inne niż podatkowe w takim stopniu, że należy uznać, że działający rozsądnie podmiot nie wybrałby tego sposobu działania, nie dojdzie także do sytuacji, w której osiągnięta korzyść podatkowa nie ma odzwierciedlenia w poniesionym przez podmiot ryzyku gospodarczym lub jego przepływach pieniężnych, czy też zysk przed opodatkowaniem, który jest nieznaczny w porównaniu do korzyści podatkowej, która nie wynika bezpośrednio z rzeczywiście poniesionej ekonomicznej straty. Nie dojdzie także do angażowania podmiotu, który nie prowadzi rzeczywistej działalności gospodarczej lub nie pełni istotnej funkcji ekonomicznej, lub który posiada siedzibę lub miejsce zamieszkania w kraju lub na terytorium stosujących szkodliwą konkurencję podatkową w zakresie podatków dochodowych. Zakres działań gospodarczych Fundacji nie wykracza bowiem poza katalog czynności wskazany w art. 5 UFR.

Biorąc zatem powyższe pod uwagę Szef KAS stwierdził, że w działaniach przedstawionych we wniosku nie zidentyfikował przesłanki sztuczności, o której mowa w art. art. 119 c § 1 O.p.

Uwagi końcowe:

Reasumując, Szef KAS stwierdził, że Czynność opisana we wniosku o wydanie opinii zabezpieczającej nie spełniała ustawowych kryteriów unikania opodatkowania, ponieważ mimo osiągniętej korzyści podatkowej Czynność można przyjąć, że w danych okolicznościach osiągnięcie opisywanych korzyści, która jest jednym z głównych celów dokonania czynności, korzyści podatkowe nie pozostają w sprzeczności z przedmiotem lub celem ustawy podatkowej lub jej przepisu, a sposób działania nie jest sztuczny. W konsekwencji przyjąć również należy, że do przedstawionych przez Wnioskodawcę korzyści podatkowych wynikających z Czynności nie znajdzie zastosowania art. 119a § 1 O.p. i w związku z tym, stosownie do treści art. 119y § 1 O.p., wydano opinię zabezpieczającą.