2.2. Powołując się natomiast na art. 174 pkt 1 p.p.s.a. Skarżący sformułował także zarzut naruszenia następujących przepisów prawa materialnego:
a) art. 70 § 1, § 6 pkt 1 i § 7 pkt 1 o.p. poprzez błędną ich wykładnię i przyjęcie, iż zobowiązania podatkowe, których dotyczą korekty deklaracji VAT-7 za okresy grudzień 2013 r., styczeń-grudzień 2014 r., styczeń - października 2015 r., marzec, grudzień 2016 r. i luty 2017 r., przedawniły się, podczas gdy bieg terminu przedawnienia tych zobowiązań podatkowych uległ zawieszeniu na skutek wszczęcia postępowania karnego prowadzonego wobec J.O., zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 14 czerwca 2019 r. o sygn. akt II AKa 85/19;
b) art. 72 § 1 pkt 1 o.p., poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że zwrot nadwyżki podatku naliczonego nad należnym nie jest nadpłatą w rozumieniu art. 72 § 1 pkt 1 o.p., podczas gdy, jeżeli podatnik skoryguje deklarację podatkową, w której zmniejszona zostanie wysokość podatku należnego lub zwiększona zostanie wysokość podatku naliczonego, to powstanie nadpłata w rozumieniu ww. przepisu prawa.
2.3. Odpowiedź Organu na skargę kasacyjną Skarżącego nie została złożona.
3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając skargę kasacyjną w granicach wyznaczonych jej zarzutami i wnioskami (art. 183 § 1 w związku z art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 176 p.p.s.a.) stwierdził, iż nie zasługuje ona na uwzględnienie.
Punktem wyjścia dla rozpoznania niniejszej sprawy uczynić należy ocenę zarzutów odnoszących się do przedawnienia zobowiązania podatkowego.
Przesłanką zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego na podstawie art. 70 § 6 pkt 1 o.p. jest wszczęcie postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym podatnik został zawiadomiony, jeżeli podejrzenie jego popełnienia wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania.
W ocenie Skarżącego, okoliczność wszczęcia postępowania karnego w stosunku do jego kontrahenta – J.O., pozostaje w związku z zobowiązaniem podatkowym samego Skarżącego, co implikuje jego zdaniem materialnoprawny skutek zawieszenia biegu terminu przedawnienia zarówno zobowiązania podatkowego tego kontrahenta, jak i zobowiązania podatkowego samego Skarżącego.
Postępowanie to wszczęte zostało bowiem w sprawie związanej z niewykonaniem przez J.O. jego zobowiązań podatkowych w VAT, polegającym na tym, że działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, nie będąc czynnym podatnikiem VAT i nie mogąc wystawiać faktur VAT, doprowadził Skarżącego do niekorzystnego rozporządzenia mieniem poprzez zarówno wprowadzenie go w błąd co do tego, że jest podatnikiem VAT jak i przez wystawianie mu tym samym nierzetelnych faktur VAT zawierających podatek należny, działając w ten sposób na szkodę Skarżącego oraz Skarbu Państwa.
Postępowanie karne w tym przedmiocie zostało zakończone wyrokiem skazującym Sądu Okręgowego w Białymstoku II Wydział Karny z dnia 24 stycznia 2019 r. (sygn. III K 63/18), zmienionym co do wysokości kary (z trzech lat do półtora roku pozbawienia wolności z uwagi na właściwości osobistego oskarżonego) wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Białymstoku II Wydział Karny z dnia 14 czerwca 2019 r. (sygn. II AKa 85/19).
Powziąwszy wiedzę w przedmiocie przestępczego charakteru działalności J.O., Skarżący skorygował rozliczenie podatku naliczonego z tytułu dostaw dokonywanych na jego rzecz przez J.O. Jednak z uwagi na fakt prawomocnego skazania J.O., Skarżący pismem z 28 grudnia 2021 r. (data wpływu do organu: 31 grudnia 2021 r.) wniósł o stwierdzenie i zwrot nadpłaty w podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe: grudzień 2013 r., od stycznia do grudnia 2014 r., od stycznia do października 2015 r., od stycznia do maja i od lipca do września oraz za grudzień 2016 r., a także od stycznia do marca 2017 r.
Słusznie zatem przedstawiona przez Skarżącego wykładnia rozciągająca skutek prawny zawieszenia biegu terminu przedawnienia jego zobowiązań podatkowych z uwagi na wszczęcie postępowania karnego w sprawie niewykonania zobowiązania podatkowego jego kontrahenta, nie znalazła na gruncie sprawy uznania organów oraz Sądu pierwszej instancji.
Hipoteza art. 70 § 6 pkt 1 o.p. odnosi się bowiem do zaistnienia związku przedmiotu wszczętego postępowania w sprawie karnej skarbowej z niewykonaniem danego zobowiązania podatkowego. Tymczasem przedmiot powyżej wskazanego postępowania dotyczył niewykonania zobowiązania podatkowego J.O., nie zaś zobowiązania samego Skarżącego. Podkreślić należy, iż wynikający z art. 70 § 6 pkt 1 o.p. związek zasadza się zatem, nie tylko na powstaniu danego zobowiązania podatkowego, lecz przede wszystkim na jego niewykonaniu. Mimo tej oczywistej okoliczności Skarżący konsekwentnie, począwszy od uzasadnienia złożonego przez siebie wniosku o stwierdzenie i zwrot nadpłaty, jak i na etapie postępowania przed organami podatkowymi i sądami administracyjnymi obu instancji, stanowczo podkreśla, iż zobowiązania podatkowe w VAT za powyżej wskazane okresy rozliczeniowe, zostały przez niego wykonane, albowiem skorygował on swoje deklaracje wykazujące podatek naliczony na podstawie nierzetelnych faktur wystawianych na jego rzecz przez J.O.
Tym samym przedmiot wszczętego postępowania karnego nie dotyczył niewykonania zobowiązania podatkowego Skarżącego, lecz jego kontrahenta – J. O., który stosownie do art. 70c o.p. o okoliczności tej został powiadomiony, wskutek czego bieg terminu zawieszenia jego zobowiązania uległ zawieszeniu. Z przyczyn wyżej wskazanych okoliczność ta nie rozciąga się jednak na bieg terminu przedawnienia samego Skarżącego.
W konsekwencji powyższego, zobowiązania podatkowe Skarżącego za miesiące: grudzień 2013 r., od stycznia do grudnia 2014 r. oraz od stycznia do października 2015 r., przedawniły się odpowiednio z końcem 2019 i 2020 r., ponieważ przedmiot wszczętego w sprawie karnej skarbowej postępowanie nie dotyczył niewykonania zobowiązania podatkowego samego Skarżącego.
Powyższe bezzasadnym czyni zatem, wskazane w pkt 2.1. oraz 2.2. lit. a) powyżej zarzuty skargi kasacyjnej Skarżącego.
Odnosząc się natomiast do okresu obejmującego miesiące: marzec i grudzień 2016 r. oraz luty 2017 r., przypomnieć należy, że w okresach tych Skarżący wykazał kwoty do przeniesienia na kolejne okresy rozliczeniowe, a w następstwie złożonych korekt, Skarżący zwiększył wartość wspomnianego przeniesienia. Korekty te nie wygenerowały jednak nadpłaty, którą zgodnie z art. 72 § 1 pkt 1 o.p. jest kwota nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku, lecz wynikające z art. 87 ust. 1 ustawy o VAT prawo do obniżenia kwoty podatku należnego za następne okresy o różnicę między kwotą podatku naliczonego a niższą od niej kwotą podatku należnego za dany okres rozliczeniowy albo prawo do zwrotu tej różnicy na rachunek bankowy.
Jednak złożony przez Skarżącego wniosek nie dotyczył zwrotu różnicy między kwotą podatku naliczonego a należnego w rozumieniu art. 87 ust. 1 ustawy o VAT, lecz stwierdzenia i zwrotu nadpłaty podatku, o którym mowa w art. 72 § 1 pkt 1 o.p. Podobnie w sprawie nie znajduje zastosowania prawo zmniejszenia kwoty podatku należnego lub zwiększenia kwoty podatku naliczonego w wyniku skorygowania deklaracji, na podstawie której podatnik uiścił podatek w kwocie wyższej niż należna bądź otrzymał zwrot po terminie wskazanym w art. 87 ustawy o VAT, albowiem zarówno w deklaracjach pierwotnych, jak i w złożonych korektach Skarżący wykazał kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy, w związku z czym w sprawie nie doszło do fizycznego uiszczenia podatku, a tym samym nie doszło do powstania jakiejkolwiek nadpłaty.
Powyższe bezzasadnym czyni tym samym ostatni, wskazany w pkt 2.2. lit. b) powyżej zarzut skargi kasacyjnej Skarżącego.
Wniosek o stwierdzenie i zwrot nadpłaty podatku nieuiszczonego przez podatnika lub dotyczący przedawnionego zobowiązania podatkowego jako bezprzedmiotowy, uznać należało za niedopuszczalny, co zgodnie z dyspozycją art. 165a § 1 o.p. implikowało konieczność odmowy wszczęcia postępowania inicjowanego takim wnioskiem.
4. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną Skarżącego, o kosztach postępowania orzekając zgodnie z art. 204 pkt 1 w związku z art. 205 p.p.s.a.
|Danuta Oleś |Roman Wiatrowski |Arkadiusz Cudak |