Wyrok NSA z dnia 30 września 2025, sygn. I FSK 1227/25

Odnosząc powyższe rozważania do sprawy, należy zaznaczyć, że wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji został uzasadniony nader ogólnikowo, jego autor wskazuje bowiem wyłącznie na trudną sytuację zdrowotną skarżącego, nadmieniając jedynie zdawkowo, że staranie skarżącego o poprawę zdrowia "wymaga środków finansowych". Nie zostały przedłożone żadne dane czy dokumenty, które pozwoliłyby Sądowi na ocenę, czy aktualna sytuacja skarżącego istotnie może się pogorszyć w istotny sposób w przypadku wyegzekwowania należności objętych zaskarżoną decyzją - znamienne jest przy tym, że skarżący nie twierdzi nawet, że jego sytuacja finansowo/majątkowa jest zagrożona w stopniu wskazanym w art. 61 § 3 p.p.s.a. Sama w sobie konieczność poniesienia innych wydatków (np. związanych z rehabilitacją/rekonwalescencją) nie może stanowić wystarczającej przesłanki do udzielenia ochrony tymczasowej, nie ulega bowiem wątpliwości, że skutki egzekucji danej kwoty zależą nie tylko od jej wysokości (czy ogólnej wysokości wydatków obciążających zobowiązanego), ale również od wartości majątku, z którego egzekucja może być dokonywana. Właśnie dlatego dla dokonania miarodajnej oceny wniosku konieczne było przedstawienie Sądowi informacji i dokumentów, które w sposób wiarygodny potwierdzałyby niebezpieczeństwo wystąpienia - wskutek wykonania decyzji – skutków z art. 61 § 3 p.p.s.a. Pełnomocnik skarżącego tymczasem ograniczył się do opisania (i udokumentowania) stanu zdrowotnego skarżącego, nie podejmując żadnej próby przekonania Sądu, że wykonanie zaskarżonej decyzji wpłynie w jakimkolwiek stopniu np. na możliwość poniesienia nieoczekiwanych wydatków związanych z pogorszeniem zdrowia skarżącego (żadne kwoty, czy rodzaje wydatków, nie zostały w tym względzie zresztą przywołane).

Należy podkreślić, że wywieranie skutków finansowych dla zobowiązanego do zapłaty danego podatku jest normalną konsekwencją egzekucji administracyjnej i choć skutki w tym zakresie są oczywiste i ujemne (prowadzą do zmniejszenia majątku), instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło. Skarżący nie uprawdopodobnił, że takie właśnie skutki mu grożą.

Skoro skarżący nie wykazał zaistnienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a., tj. niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a., odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Z kolei wniosek o wstrzymanie wykonania wyroku jest niedopuszczalny i jako taki podlega odrzuceniu.

W przepisach ustawy regulującej postępowanie przed sądami administracyjnymi nie przewidziano generalnej możliwości wstrzymywania wykonania nieprawomocnych orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych. Ustawa ta przewiduje możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonego wyroku sądu administracyjnego jedynie w ściśle określonych przypadkach, np. w związku z wniesieniem skargi o wznowienie postępowania (por. art. 284 p.p.s.a.). Należy przy tym zaznaczyć, że wstrzymanie wykonania wyroku podlegającego zaskarżeniu jest zbyteczne ze względu na charakter prawny skargi kasacyjnej, która jest środkiem suspensywnym (jej wniesienie wstrzymuje uprawomocnienie się zaskarżonego orzeczenia). Wnioskując a contrario z art. 170 p.p.s.a., należy stwierdzić, że orzeczenie, które nie ma przymiotu prawomocności nie ma mocy wiążącej, a tym samym nie wywiera skutków prawnych. Wniosek ten wspiera treść działu VIII ustawy, regulującego wykonywanie orzeczeń sądowych, w tym przede wszystkim art. 286 § 1 p.p.s.a., jak i art. 196 p.p.s.a., przewidujący możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia do czasu rozstrzygnięcia zażalenia, a nieposiadający odpowiednika w rozdziale 1 działu IV, dotyczącym skargi kasacyjnej.

Wbrew ocenie pełnomocnika skarżącego podstawą wstrzymania wykonania zaskarżonego wyroku nie może być art. 61 § 3 p.p.s.a. – z tego przepisu wynika jednoznacznie, że odnosi się on wyłącznie do aktów lub czynności wydanych przez organy administracji publicznej i nie dotyczy wyroków sądów administracyjnych. (por. np. postanowienia NSA z dnia 1 marca 2016 r., II OSK 375/16; 19 maja 2016 r., I FSK 1431/14).

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 64 § 3 i art. 193 p.p.s.a., postanowił odrzucić wniosek o wstrzymanie wykonania wyroku jako niedopuszczalny.

Sylwester Marciniak

Sędzia NSA